Padma Samhita · Chapter 3.17
matsyātidaśamūrtināṃ lakṣaṇaṃ kathyate'dhunā/
īṣadvaisthūla citrāṇi taistairva ktrairyutāni ca
tatra matsyasya kāyaśca dairghyādvai ṣoḍaśāṅgulam/
daśāṅgulaṃ tu vaipulyānmīnākhyaṃ parikalpayet
śūlaṃ matsyākṛtiṃ kṛtvā śilāmṛtkāṣṭhajaṃ tu vā/
ardhacitreṇa vākuryāccitrābhāsena vā punaḥ
samudraṃtu likhedbhittau padmasyopari kalpayet/
pañcāyudhān likhedbhittau chatrādīnparikalpayet
nāradenāpi manunā samabhyarcitamādarāt/
karmārcādīni biṃbāni saumyavaktrāścaturbhujāḥ
āsīvā vā sthitā vāpi śaṃkhacakragadādharāḥ/
kūrmavatkūrma mūrtiṃ tu kalpayetkamalāsana
tapanīyanibhaṃ kūrmaṃ vistāraṃ dvādaśāṅgulam/
śilāmṛtkāṣṭhajaṃ padmapīṭhe saṃsthāpayetprabhum
ābhāse vārdhacitre vā kṣīrodamathanaṃ likhet/
kacchapendrasya pṛṣṭho tu mandaraṃ parvato tamam
tasya dakṣiṇapārśve tu vāsudevaṃ sanātanam/
mandarasya gireragre nyastahastaṃ jagadgurum
vāmapārśva girestasya brahmāṇaṃ saha śaṅkaram/
vāsu keḥ pūrvabhāgaṃ tu gṛhṇantya surarākṣasāḥ
pucchabhāgaṃ tu gṛhṇanti vākerdevatāgaṇāḥ/
karmārcādīni bimbāni saumyavaktrāścaturbhujāḥ
karmārcādiṣu bimbasya.)
viṣṇormahāvarāhasya nirmāṇamadhunocyate/
naravatkaṇṭhaparyantaṃ vaktrasṛṣṭhirvarāhavat
caturbhujaṃ śaṅkhacakradhāriṇaṃ sphaṭikaprabham/
pītavastraṃ mukuṭinaṃ śyāmalākṛtimeva vā
satiryaksaṃsthitaṃ sūtre daivike sthāpayetpade/
śayanaṃ yānakaṃ caiva varāhasya tu neṣyate
sthāpayedekaberaṃ tu śaṅkacakragadādhāram/
āsane'pi tathā rūpaṃ brahmasthāne ṛjurbhavet
divye tu sthānake caiva ṛjvaṅgaṃ naiva kārayet/
uddhṛtya dharaṇīṃ devīṃ vāvahastasya kūrpare
kaṭipradeśamālambya pāṇinā dakṣiṇena tu/
jighran devyāḥ stanaṃ devaśśrīvatsāṅkaḥ kirīṭavān
kṛtāñjalipuṭā devī śyāmavarṇā sumadhyamā/
kalpanīyā mahī devī deve tiṣṭhati padmaja
āsīne tu tathāsīnā puṣpahastā vasundharā/
vāme pārśve pratiṣṭhāpyā varāhavapuṣo hareḥ
āropitavyā devasya vāmotsaṅge vasundharā/
āliṅgitā ca hastena vāmena prekṣitānanā
karmārcanādipratimā āsīnā vā sthitāpi vā/
devyā saha kroḍavaktrā saumyavaktrā caturbhujā
nṛsiṃhāmūrtirbahudhā tatra kācitpra darśyate/
vaktaṃ kesariṇo vaktraṃ vyāttāsyaṃ daṃṣṭrayā yutam
bhrukuṭīkuṭilaṃ bhīmaṃ triṇetraṃ mukuṭojjvalam/
aṅgāntaraṃ narasyeva caturbhujamudā yudham
raktakañcukasaṃyuktaṃ śrīvatsāṅkavirājitam/
śuddhasphaṭikasaṃkāśaṃ śaṅkhacakravirājitam
paryaṅkabandasaṃyuktamāsīnaṃ samyagāsane/
prasārya jānunorhastau mukhyau vistāritāṅgulī
dambholibhīmanakhinau bhāge divye pratiṣṭitam//
ekabheravidhānaṃ cedāsīno vā sthito'pi vā
śaṅkhacakragadāpāṇiḥ sthita ścetkamalāsana/
athavā daivike bhāge siṃhaviṣṭaraviṣṭhitam
śrībhīmibhyāṃ sahāsīnāṃ baddhaparyaṅkabandanam/
yadvā bhūmitale pādamekaṃ saṃsthāpyadakṣiṇam
apareṇa sukhāsīno viṣṭare vipule dṛḍham/
yadvā prasārya jānūrdhvamutkṣipyopari jānunaḥ
vāhastaṃ prasāryānyahastaṃ kṛtvā'bhayapradam/
dakṣiṇaṃ jānuno'dhastāt sthāpayitvā tathāsane
śrībhūmisahito divye tirṣṭhabhāge yathāpuram/
yadvāṣṭabhūjasaṃyuktaṃ nṛsiṃhaṃ parikalpayet
cakraṃ khaḍgaṃ ca bāṇaṃ ca abhayaṃ dakṣiṇe bhuje/
pāñcajanyaṃ gadāṃ śārṅgaṃ vāma bāhṛṣu kārayet
jānūpari tathā vāmaṃ hastamekaṃ prasārayet/
yadvā bhujayugaṃ jānudvayasyopari kalpayet
athavā soḍaśabhujo narasiṃhaḥ praśasyate/
cakraṃ khaḍgaṃ saparaśuraṃ śūlaṃ bāṇaṃ tathāṅkuśam
vajraṃ ca dakṣiṇabhujapradeśeṣvitapeṣvapi/
śaṅkhaṃ carma gadāṃ śaktiṃ śārṅgaṃ pāśaṃ ca tomaram
śiṣṭau karau yathāpūrvaṃ sthāpayejjānunordvayoḥ/
vāma jānūrdhvakaṃ kuryādadhastāditaraṃ punaḥ
utsaṅge devadevasya hiraṇyakaśipuṃ ripum/
nakhairvidāritoraskaṃ sravadrudhira paṅkilam./ 17.37 //
rudhirastomasaṃbhūta sirāṇāṃ grāmasaṅkulam/
kuryācca dakṣiṇe pārśve vidhimanyatra śaṅkaram
prahlādaṃ garuḍaṃ cāpi pārśvayo statra kārayet/
svatantre narasiṃhe tu karmabimbāni kārayet
caturbhujaṃ vā sarvatra cāsīnāṃ susthitaṃ tu vā/
śrībhūmisahitaṃ vāpi rahitaṃ vāpi kārayet
22. nṛsiṃhāṃ tatra.)
karmārcanādipratimāṃ saumyavaktrāṃ caturbhijāṃ/
vāmanasya harermūrtaṃ bahudhā saṃpracakṣate
vāmanaṃ vāmanākāraṃ śyāmalaṃ daṇḍadhāriṇam/
dvibhujaṃ mekhalādāmaśobhitaṃ śobhanākṛtim
kaupīnācchādanadharaṃ mṛgājinadharaṃ vibhum/
yajñopavītinaṃ kākapakṣa saṃyutakuntalam
īṣatkuñcitasavyāṅghriṃ dakṣiṇena ṛju sthitam/
dakṣiṇena tu hastena yācamānaṃ vastundharām
śobhitaṃ śobhanākāraṃ sthitaṃ vā śayanāsanam/
athavā garuḍārūḍhaṃ kalpayetkamalāsana
ekaberavidhānaṃ cet sthāpayedbrahmaṇaḥ pade/
bahuberavidhānaṃ tu trailokyākramaṇodyatam
viṣṇuṃ prakalpayeddivye bhāge'ṣṭabhujasaṃyutam
caturbhujaṃ vā bahubhirbāhubhirvā samanvitam
tasya dakṣiṇapārśve tu vāmanaṃ vāmanākṛtim/
tasyāpasavye dai tyendraṃ baliṃ karakadhāriṇam
bhuvanatrayadātāraṃ sabhāryaṃ sapurohitam/
vāmapārśve tu pakṣīndraṃ muṣṭinā śukraghātinam
vāmabhittau vidhātāra mupariṣṭādavasthitam/
kramamāṇasya devasya savyāṅghrikṣālanodyatam
pādodakasamudbhūtāṃ gaṅgāmākāśagāminīm/
tarjanyā vāmayā cāpi nirdiśantaṃ samuddhṛtam
caraṇaṃ savyamatyuccaiśśyāmalaṃ pītavāsanam/
śaṅkhacakragadā khaḍgadhanuḥ pāśādidhāriṇam
jāmbavantaṃ ca bhittau tu bherītāḍanatatparam/
devarṣigaṇasaṅghātān kṛtāñjalipuṭān sthitān
bhittau kṛtvātataḥ karmādyarcāṃ caiva caturbhujām/
kuryādbhārgavarāmasya nirmāṇamadhunocyate/
āsīnaṃ dvibhūjaṃ śāntaṃ jaṭāmukuṭadhāriṇam
paraśuṃ saśaraṃ cāpaṃ dakṣiṇetarahastayoḥ/
dhārayantaṃ suvarṇābhaṃ brāhmyā lakṣmyā virājitam
śrīvatsenāṅkitoraskaṃ sopavīto ttarīyakam/
sthitaṃ vā kalpayeddevamekaberaṃ vidheḥ pade
bahubere pade divye devīṃ vāme prakalpayet/
caturbhujā ca kamārcā jāmadagnyena vāsamā
bhaṅgatrayasamepetaṃ trayastriṃśatsulakṣaṇam/
yadvā caturbhujaṃ kuryājjāmadagnyaṃ caturmukha
śaṅkhacakradharaṃ śārṅgaśarahastaṃ yathāpuram/
rāmasya rāghavasyātha lakṣaṇaṃ vakṣyate'dhunā
tribhaṅgaṃ dvibhujaṃ ramya śyāmavarṇaṃ kirīṭinam/
śrīvatsāṅkaṃ prasannābhaṃ yadvā rāmaṃ caturbhujam
ṛju sthitaṃ dakṣiṇena caraṇenetareṇa tu/
kuñcitenāṅghriṇā stokaṃ śaraśārṅgadhanurdharam
uddharecca lalāṭāntaṃ vāmahastaṃ dhanurdharam/
antarālaṃ mukhamitaṃ śarahastaṃ tu dakṣiṇam
kaṭisūtrasamaṃ kuryāsmukhamānaṃ sagolakam/
antarālaṃ bhavesmuṣṭeḥ kaṭisūtrasya ca dvayoḥ
aparābhyāṃ ca hastābhyāṃ śaṅkhaṃ cakraṃ ca dhārayet/
mukhaṃ dakṣiṇato bhaṅgaṃ madhyakāyaṃ tu vāmataḥ
kaṭyāṃ dakṣiṇato bhaṅgaḥ kiñcidbhaṅgatrayaṃ matam/
kambugrīvaṃ mahūraskaṃ trayastriṃśatsulakṣaṇam
pañcadīrghaṃ caturhrasvaṃ pañcasūkṣmaṃ ṣaḍunnatam/
saptaraktaṃ trigambhīraṃ trivistīrṇaṃ praśasyate
bāhū netrāntaraṃ caiva hanurnāsā tathaiva ca/
stanayorantaraṃ caiva paṃcadīrghaṃ praśasyate
grīvā prajananaṃ pṛṣṭhaṃ hrasve jaṅgha ca pūjyate/
sūkṣmāṇyaṅguliparvāṇi keśadantanakhatvacaḥ
imāni paṃca sūkṣmāṇi kathitāni mayā'nagha/
kakṣaḥ kūkṣiśca vakṣaśca ghrūṇaṃ skandho lalāṭikā
ṣaḍunnatamidaṃ proktaṃ saptaraktamataḥ śṛṇu/
pāṇipādatalaṃ raktaṃ netrādyantaṃ nakhāni ca
tālujihvā'dhareṣṭhaṃ ca saptaraktā ime smṛtāḥ/
svarassatvaṃ ca nābhiśca trigambhīraṃ praśasyate
uraśśiro lalāṭaśca trivisthiṇaṃ prakīrtatam/
evaṃ lakṣaṇasaṃyuktaṃ sarvalokasukhāvaham
kuryāddhāśarathiṃ rāmaṃ mānāditrayasaṃyutam/
lakṣmaṇaṃ kārayodvāme tathā lakṣaṇalakṣitam
jānakīṃ dakṣiṇe pārśve devīṃ vedisamusthitām/
bharataṃ dakṣiṇe bhittau sasugrīvavibhīṣaṇ
śatrughnaṃ cāṅgadaṃ caiva hanūmantaṃ ca vāmataḥ/
divye bhāge sthitasyeva parivārādikalpanam
bhadrāsane samāsīnaṃ tyaktvā tatsaśaraṃ dhanuḥ/
abhayo dakṣiṇo hasto vāmastu varado bhavet
jānakī tu sūkhāsīnā bhaveddakṣiṇapārśvataḥ/
lakṣmaṇo vāmapārśve tu sthitaśca racitāñjaliḥ
yadvā mahārhaśayane śayānaṃ parikalpayet/
pṛṣṭhato maulipārśva tu jānakī syātsukhāsanā
kuḍyasthāḥ pūrvavatsarve kartavyā lakṣmaṇādayaḥ/
pavanātmajamārūḍho yānaṃ vā saśarāsanaḥ
ekaberavidhāne tu rāghavo brahmaṇaḥ pade/
śaracāpadharaṃ kuryāt sthitaṃ lakṣaṇalakṣitam
athavā'bhayadaṃ hastaṃ dakṣiṇaṃ dakṣiṇetaram/
kaṭispṛśaṃ karaṃ kuryādvaradaṃ vā yathāruci
dakṣiṇottarayorbhittyauḥ parivārā yathāpuram/
rāmasya bhrūpradeśāntaṃ bharataṃ parikalpayet
lakṣmaṇaṃ ca kapolāntaṃ cubukāntamathāpi vā/
śatrughnaṃ kaṇṭhamadhyāntaṃ sarve cāpaśarānvitāḥ
bhaṅgādayaśca tadvatsyuḥ keśa bandhasanvitāḥ/
mukhadviguṇā yāmamadhyardhaṃ vā samunnatam
keśabandho bhavedeṣāṃ śrīvatsarahitā stathā/
vāmaṃ yaṣṭidharaṃ hastaṃ dakṣiṇaṃ bharatasya vā
vāmaṃ devyā bhuje nyastaṃ svātantye parikalpayet/
śatrughno lakṣmaṇaśchāpi svātanyrai bharato yathā
bharataśśyāmalākāro lakṣmaṇaḥ kanakaprabhaḥ/
śatrughno raktavarṇābhaśśrīmallakṣaṇasaṃyutaḥ
māṇḍavī bharatasya syādūrmilā lakṣmaṇasya tu/
śrutakirtirbhaveddhevī śatrughnasyāmbujāsana
sītā śrīriva kartavyā kalyāṇabahulakṣaṇā/
karaṇḍikāmaulidharā kabarīvālakai ryutā
bibhrāṇā vāmahastena narasīruhakuṭmalam/
ūrupradeśaviśrāntavāmetarabhujā'thavā
ūrupradeśaviśrāntasavyahastasaroruha/
savyeta reṇa bibrāṇā raktakañcukabandhanā
hiraṇyavarṇā sītā syānmāṇḍavī pāṭalaprabhā/
ūrmilā śyāmavarṇābhā śrutakīrtassitaprabhā
dhammillasaṃyutā devyo bharatādeścaturmukha/
hanūmānvāranākāraḥ kartavyo hevasannibhaḥ
kuñcitāgramahāvālaṃ prahvakāyamavasthitam/
āsyaṃ pidhāya hastena dakṣiṇenetareṇa tu
vastrapradeśamācchādya vinītapadavasthitam/
keśabandhayutaṃ kuryāducchrāyastasya vakṣyate
rāmasya bāhuparyānta munmānaṃ tyraṃśameva vā/
ardhaṃ vā pādamathavā yathāvibhavamunnatiḥ
sugrīvaṃ vānarākāraṃ rāmabāhusamucchrayam/
prāñjaliṃ vetrasahitaṃ sthitaṃ mukuṭadhāriṇam
hārādibhūṣaṇai ryuktaṃ kuryātkanakapiṅgalam/
aṅgadaṃ vānarākāraṃ rāmamānārdhamunnatam
kṛtāñjalipuṭaṃ vetrakṣurikāmaulidhāriṇam/
keśabandhayutaṃ vāpi bandhujīvasamadyutim
vibhīṣaṇaṃ mahākāyaṃ ghoraṃ kālāyasaprabhaṃ/
daṃṣṭrākarālavadanaṃ bhrukuṭīkuṭilekṣaṇam
raktākṣaṃ mukuṭopetaṃ kṛtāñjalipuṭaṃ sthitam/
rāmasya bāhuparyantaṃ samucchrāyaṃ prakalpayet
kṛtāṃjalipuṭaṃ saumyaṃ niṣādādhipatiṃ guham/
nīla nīrada saṅkāśaṃ rāmamānārdhamunnatam
svātantyraṃ pāratantyraṃ ca raghavasyobhayaṃ bhavet/
divye bhāge'thavā brāhme garbhagehe sthito yadi
svatantro rāghavaḥ proktaḥ pade pūrvodite yadi/
caturbhujo garbagehe kalpitaḥ kamalāsana
paścādvimānaśobhārthaṃ kalpitaḥ paravānayam/
svatantre rāghave bhimbhān karmādyarthaṃ prakalpayet
anyāṃstatsadṛśaṃ rāmaṃ lakṣmaṇaṃ janakatmajām/
siṃhāsane sahaikasmin prabhayā ca pariṣkṛtān
yadvā caturbhujānkuryā tkarmādyarcāṃ caturmu/
dauvārikāṃśca svātanyrai kalpayeddvārapārśvayoḥ
nalaṃ ca dakṣiṇe pārśve jāmbavantaṃ tathottare/
jāmbavān svarṇavarṇābho nalaśśuklasamaprabhaḥ
kṣurikāvetrahastau ca baddhanalyāṇakañcukau/
nīlaṃ senāpatiṃ kṛtvā viṣvaksenapade nyaset
guho vā tatra saṃsthāpyo viṣvakseno'thavā svayam/
rāmasya purataḥ kalpyaḥ mārutirmukhamaṇḍape
garuḍo vā yathāpūrvaṃ parivārān prakalpayet/
rāmasya balabhadrasya lakṣaṇaṃ vakṣyate'dhunā
dvibhujaṃ dhavalaṃ divye bhāge'tha parikalpayet/
musalaṃ lāṅgalaṃ caiva prasavyetarahastayoḥ
bibhrāṇamathavā nyastavāmahastaṃ kaṭisthale/
dakṣiṇābhayadaṃ yadvā caturbhujamudāyudham
halaṃ ca dakṣiṇe haste vāme ca musalāyudham/
dhārayantaṃ vibhuṃ nilavasanaṃ śaṅkhacakriṇam
kirīṭinaṃ baddhakeśamathavā vāmapārśvataḥ/
revatīṃ kalpayeddevīṃ dakṣiṇe vā yathāruci
karaṇḍikāmakuṭinīmathavā kabarīdharām/
asitāṃ pāratantrya ca svātantrya ca yathāpuram
Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0