Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Samhita · Chapter 3.17

3.17.1

matsyātidaśamūrtināṃ lakṣaṇaṃ kathyate'dhunā/
īṣadvaisthūla citrāṇi taistairva ktrairyutāni ca

3.17.2

tatra matsyasya kāyaśca dairghyādvai ṣoḍaśāṅgulam/
daśāṅgulaṃ tu vaipulyānmīnākhyaṃ parikalpayet

3.17.3

śūlaṃ matsyākṛtiṃ kṛtvā śilāmṛtkāṣṭhajaṃ tu vā/
ardhacitreṇa vākuryāccitrābhāsena vā punaḥ

3.17.4

samudraṃtu likhedbhittau padmasyopari kalpayet/
pañcāyudhān likhedbhittau chatrādīnparikalpayet

3.17.5

nāradenāpi manunā samabhyarcitamādarāt/
karmārcādīni biṃbāni saumyavaktrāścaturbhujāḥ

3.17.6

āsīvā vā sthitā vāpi śaṃkhacakragadādharāḥ/
kūrmavatkūrma mūrtiṃ tu kalpayetkamalāsana

3.17.7

tapanīyanibhaṃ kūrmaṃ vistāraṃ dvādaśāṅgulam/
śilāmṛtkāṣṭhajaṃ padmapīṭhe saṃsthāpayetprabhum

3.17.8

ābhāse vārdhacitre vā kṣīrodamathanaṃ likhet/
kacchapendrasya pṛṣṭho tu mandaraṃ parvato tamam

3.17.9

tasya dakṣiṇapārśve tu vāsudevaṃ sanātanam/
mandarasya gireragre nyastahastaṃ jagadgurum

3.17.10

vāmapārśva girestasya brahmāṇaṃ saha śaṅkaram/
vāsu keḥ pūrvabhāgaṃ tu gṛhṇantya surarākṣasāḥ

3.17.11

pucchabhāgaṃ tu gṛhṇanti vākerdevatāgaṇāḥ/
karmārcādīni bimbāni saumyavaktrāścaturbhujāḥ

3.17.12

karmārcādiṣu bimbasya.)
viṣṇormahāvarāhasya nirmāṇamadhunocyate/
naravatkaṇṭhaparyantaṃ vaktrasṛṣṭhirvarāhavat

3.17.13

caturbhujaṃ śaṅkhacakradhāriṇaṃ sphaṭikaprabham/
pītavastraṃ mukuṭinaṃ śyāmalākṛtimeva vā

3.17.14

satiryaksaṃsthitaṃ sūtre daivike sthāpayetpade/
śayanaṃ yānakaṃ caiva varāhasya tu neṣyate

3.17.15

sthāpayedekaberaṃ tu śaṅkacakragadādhāram/
āsane'pi tathā rūpaṃ brahmasthāne ṛjurbhavet

3.17.16

divye tu sthānake caiva ṛjvaṅgaṃ naiva kārayet/
uddhṛtya dharaṇīṃ devīṃ vāvahastasya kūrpare

3.17.17

kaṭipradeśamālambya pāṇinā dakṣiṇena tu/
jighran devyāḥ stanaṃ devaśśrīvatsāṅkaḥ kirīṭavān

3.17.18

kṛtāñjalipuṭā devī śyāmavarṇā sumadhyamā/
kalpanīyā mahī devī deve tiṣṭhati padmaja

3.17.19

āsīne tu tathāsīnā puṣpahastā vasundharā/
vāme pārśve pratiṣṭhāpyā varāhavapuṣo hareḥ

3.17.20

āropitavyā devasya vāmotsaṅge vasundharā/
āliṅgitā ca hastena vāmena prekṣitānanā

3.17.21

karmārcanādipratimā āsīnā vā sthitāpi vā/
devyā saha kroḍavaktrā saumyavaktrā caturbhujā

3.17.22

nṛsiṃhāmūrtirbahudhā tatra kācitpra darśyate/
vaktaṃ kesariṇo vaktraṃ vyāttāsyaṃ daṃṣṭrayā yutam

3.17.23

bhrukuṭīkuṭilaṃ bhīmaṃ triṇetraṃ mukuṭojjvalam/
aṅgāntaraṃ narasyeva caturbhujamudā yudham

3.17.24

raktakañcukasaṃyuktaṃ śrīvatsāṅkavirājitam/
śuddhasphaṭikasaṃkāśaṃ śaṅkhacakravirājitam

3.17.25

paryaṅkabandasaṃyuktamāsīnaṃ samyagāsane/
prasārya jānunorhastau mukhyau vistāritāṅgulī

3.17.26

dambholibhīmanakhinau bhāge divye pratiṣṭitam//
ekabheravidhānaṃ cedāsīno vā sthito'pi vā

3.17.27

śaṅkhacakragadāpāṇiḥ sthita ścetkamalāsana/
athavā daivike bhāge siṃhaviṣṭaraviṣṭhitam

3.17.28

śrībhīmibhyāṃ sahāsīnāṃ baddhaparyaṅkabandanam/
yadvā bhūmitale pādamekaṃ saṃsthāpyadakṣiṇam

3.17.29

apareṇa sukhāsīno viṣṭare vipule dṛḍham/
yadvā prasārya jānūrdhvamutkṣipyopari jānunaḥ

3.17.30

vāhastaṃ prasāryānyahastaṃ kṛtvā'bhayapradam/
dakṣiṇaṃ jānuno'dhastāt sthāpayitvā tathāsane

3.17.31

śrībhūmisahito divye tirṣṭhabhāge yathāpuram/
yadvāṣṭabhūjasaṃyuktaṃ nṛsiṃhaṃ parikalpayet

3.17.32

cakraṃ khaḍgaṃ ca bāṇaṃ ca abhayaṃ dakṣiṇe bhuje/
pāñcajanyaṃ gadāṃ śārṅgaṃ vāma bāhṛṣu kārayet

3.17.33

jānūpari tathā vāmaṃ hastamekaṃ prasārayet/
yadvā bhujayugaṃ jānudvayasyopari kalpayet

3.17.34

athavā soḍaśabhujo narasiṃhaḥ praśasyate/
cakraṃ khaḍgaṃ saparaśuraṃ śūlaṃ bāṇaṃ tathāṅkuśam

3.17.35

vajraṃ ca dakṣiṇabhujapradeśeṣvitapeṣvapi/
śaṅkhaṃ carma gadāṃ śaktiṃ śārṅgaṃ pāśaṃ ca tomaram

3.17.36

śiṣṭau karau yathāpūrvaṃ sthāpayejjānunordvayoḥ/
vāma jānūrdhvakaṃ kuryādadhastāditaraṃ punaḥ

3.17.38

utsaṅge devadevasya hiraṇyakaśipuṃ ripum/
nakhairvidāritoraskaṃ sravadrudhira paṅkilam./ 17.37 //
rudhirastomasaṃbhūta sirāṇāṃ grāmasaṅkulam/
kuryācca dakṣiṇe pārśve vidhimanyatra śaṅkaram

3.17.39

prahlādaṃ garuḍaṃ cāpi pārśvayo statra kārayet/
svatantre narasiṃhe tu karmabimbāni kārayet

3.17.40

caturbhujaṃ vā sarvatra cāsīnāṃ susthitaṃ tu vā/
śrībhūmisahitaṃ vāpi rahitaṃ vāpi kārayet

3.17.41

22. nṛsiṃhāṃ tatra.)
karmārcanādipratimāṃ saumyavaktrāṃ caturbhijāṃ/
vāmanasya harermūrtaṃ bahudhā saṃpracakṣate

3.17.42

vāmanaṃ vāmanākāraṃ śyāmalaṃ daṇḍadhāriṇam/
dvibhujaṃ mekhalādāmaśobhitaṃ śobhanākṛtim

3.17.43

kaupīnācchādanadharaṃ mṛgājinadharaṃ vibhum/
yajñopavītinaṃ kākapakṣa saṃyutakuntalam

3.17.44

īṣatkuñcitasavyāṅghriṃ dakṣiṇena ṛju sthitam/
dakṣiṇena tu hastena yācamānaṃ vastundharām

3.17.45

śobhitaṃ śobhanākāraṃ sthitaṃ vā śayanāsanam/
athavā garuḍārūḍhaṃ kalpayetkamalāsana

3.17.46

ekaberavidhānaṃ cet sthāpayedbrahmaṇaḥ pade/
bahuberavidhānaṃ tu trailokyākramaṇodyatam

3.17.47

viṣṇuṃ prakalpayeddivye bhāge'ṣṭabhujasaṃyutam
caturbhujaṃ vā bahubhirbāhubhirvā samanvitam

3.17.48

tasya dakṣiṇapārśve tu vāmanaṃ vāmanākṛtim/
tasyāpasavye dai tyendraṃ baliṃ karakadhāriṇam

3.17.49

bhuvanatrayadātāraṃ sabhāryaṃ sapurohitam/
vāmapārśve tu pakṣīndraṃ muṣṭinā śukraghātinam

3.17.50

vāmabhittau vidhātāra mupariṣṭādavasthitam/
kramamāṇasya devasya savyāṅghrikṣālanodyatam

3.17.51

pādodakasamudbhūtāṃ gaṅgāmākāśagāminīm/
tarjanyā vāmayā cāpi nirdiśantaṃ samuddhṛtam

3.17.52

caraṇaṃ savyamatyuccaiśśyāmalaṃ pītavāsanam/
śaṅkhacakragadā khaḍgadhanuḥ pāśādidhāriṇam

3.17.53

jāmbavantaṃ ca bhittau tu bherītāḍanatatparam/
devarṣigaṇasaṅghātān kṛtāñjalipuṭān sthitān

3.17.54

bhittau kṛtvātataḥ karmādyarcāṃ caiva caturbhujām/
kuryādbhārgavarāmasya nirmāṇamadhunocyate/
āsīnaṃ dvibhūjaṃ śāntaṃ jaṭāmukuṭadhāriṇam

3.17.55

paraśuṃ saśaraṃ cāpaṃ dakṣiṇetarahastayoḥ/
dhārayantaṃ suvarṇābhaṃ brāhmyā lakṣmyā virājitam

3.17.56

śrīvatsenāṅkitoraskaṃ sopavīto ttarīyakam/
sthitaṃ vā kalpayeddevamekaberaṃ vidheḥ pade

3.17.57

bahubere pade divye devīṃ vāme prakalpayet/
caturbhujā ca kamārcā jāmadagnyena vāsamā

3.17.58

bhaṅgatrayasamepetaṃ trayastriṃśatsulakṣaṇam/
yadvā caturbhujaṃ kuryājjāmadagnyaṃ caturmukha

3.17.59

śaṅkhacakradharaṃ śārṅgaśarahastaṃ yathāpuram/
rāmasya rāghavasyātha lakṣaṇaṃ vakṣyate'dhunā

3.17.60

tribhaṅgaṃ dvibhujaṃ ramya śyāmavarṇaṃ kirīṭinam/
śrīvatsāṅkaṃ prasannābhaṃ yadvā rāmaṃ caturbhujam

3.17.61

ṛju sthitaṃ dakṣiṇena caraṇenetareṇa tu/
kuñcitenāṅghriṇā stokaṃ śaraśārṅgadhanurdharam

3.17.62

uddharecca lalāṭāntaṃ vāmahastaṃ dhanurdharam/
antarālaṃ mukhamitaṃ śarahastaṃ tu dakṣiṇam

3.17.63

kaṭisūtrasamaṃ kuryāsmukhamānaṃ sagolakam/
antarālaṃ bhavesmuṣṭeḥ kaṭisūtrasya ca dvayoḥ

3.17.64

aparābhyāṃ ca hastābhyāṃ śaṅkhaṃ cakraṃ ca dhārayet/
mukhaṃ dakṣiṇato bhaṅgaṃ madhyakāyaṃ tu vāmataḥ

3.17.65

kaṭyāṃ dakṣiṇato bhaṅgaḥ kiñcidbhaṅgatrayaṃ matam/
kambugrīvaṃ mahūraskaṃ trayastriṃśatsulakṣaṇam

3.17.66

pañcadīrghaṃ caturhrasvaṃ pañcasūkṣmaṃ ṣaḍunnatam/
saptaraktaṃ trigambhīraṃ trivistīrṇaṃ praśasyate

3.17.67

bāhū netrāntaraṃ caiva hanurnāsā tathaiva ca/
stanayorantaraṃ caiva paṃcadīrghaṃ praśasyate

3.17.68

grīvā prajananaṃ pṛṣṭhaṃ hrasve jaṅgha ca pūjyate/
sūkṣmāṇyaṅguliparvāṇi keśadantanakhatvacaḥ

3.17.69

imāni paṃca sūkṣmāṇi kathitāni mayā'nagha/
kakṣaḥ kūkṣiśca vakṣaśca ghrūṇaṃ skandho lalāṭikā

3.17.70

ṣaḍunnatamidaṃ proktaṃ saptaraktamataḥ śṛṇu/
pāṇipādatalaṃ raktaṃ netrādyantaṃ nakhāni ca

3.17.71

tālujihvā'dhareṣṭhaṃ ca saptaraktā ime smṛtāḥ/
svarassatvaṃ ca nābhiśca trigambhīraṃ praśasyate

3.17.72

uraśśiro lalāṭaśca trivisthiṇaṃ prakīrtatam/
evaṃ lakṣaṇasaṃyuktaṃ sarvalokasukhāvaham

3.17.73

kuryāddhāśarathiṃ rāmaṃ mānāditrayasaṃyutam/
lakṣmaṇaṃ kārayodvāme tathā lakṣaṇalakṣitam

3.17.74

jānakīṃ dakṣiṇe pārśve devīṃ vedisamusthitām/
bharataṃ dakṣiṇe bhittau sasugrīvavibhīṣaṇ

3.17.75

śatrughnaṃ cāṅgadaṃ caiva hanūmantaṃ ca vāmataḥ/
divye bhāge sthitasyeva parivārādikalpanam

3.17.76

bhadrāsane samāsīnaṃ tyaktvā tatsaśaraṃ dhanuḥ/
abhayo dakṣiṇo hasto vāmastu varado bhavet

3.17.77

jānakī tu sūkhāsīnā bhaveddakṣiṇapārśvataḥ/
lakṣmaṇo vāmapārśve tu sthitaśca racitāñjaliḥ

3.17.78

yadvā mahārhaśayane śayānaṃ parikalpayet/
pṛṣṭhato maulipārśva tu jānakī syātsukhāsanā

3.17.79

kuḍyasthāḥ pūrvavatsarve kartavyā lakṣmaṇādayaḥ/
pavanātmajamārūḍho yānaṃ vā saśarāsanaḥ

3.17.80

ekaberavidhāne tu rāghavo brahmaṇaḥ pade/
śaracāpadharaṃ kuryāt sthitaṃ lakṣaṇalakṣitam

3.17.81

athavā'bhayadaṃ hastaṃ dakṣiṇaṃ dakṣiṇetaram/
kaṭispṛśaṃ karaṃ kuryādvaradaṃ vā yathāruci

3.17.82

dakṣiṇottarayorbhittyauḥ parivārā yathāpuram/
rāmasya bhrūpradeśāntaṃ bharataṃ parikalpayet

3.17.83

lakṣmaṇaṃ ca kapolāntaṃ cubukāntamathāpi vā/
śatrughnaṃ kaṇṭhamadhyāntaṃ sarve cāpaśarānvitāḥ

3.17.84

bhaṅgādayaśca tadvatsyuḥ keśa bandhasanvitāḥ/
mukhadviguṇā yāmamadhyardhaṃ vā samunnatam

3.17.85

keśabandho bhavedeṣāṃ śrīvatsarahitā stathā/
vāmaṃ yaṣṭidharaṃ hastaṃ dakṣiṇaṃ bharatasya vā

3.17.86

vāmaṃ devyā bhuje nyastaṃ svātantye parikalpayet/
śatrughno lakṣmaṇaśchāpi svātanyrai bharato yathā

3.17.87

bharataśśyāmalākāro lakṣmaṇaḥ kanakaprabhaḥ/
śatrughno raktavarṇābhaśśrīmallakṣaṇasaṃyutaḥ

3.17.88

māṇ‍ḍavī bharatasya syādūrmilā lakṣmaṇasya tu/
śrutakirtirbhaveddhevī śatrughnasyāmbujāsana

3.17.89

sītā śrīriva kartavyā kalyāṇabahulakṣaṇā/
karaṇḍikāmaulidharā kabarīvālakai ryutā

3.17.90

bibhrāṇā vāmahastena narasīruhakuṭmalam/
ūrupradeśaviśrāntavāmetarabhujā'thavā

3.17.91

ūrupradeśaviśrāntasavyahastasaroruha/
savyeta reṇa bibrāṇā raktakañcukabandhanā

3.17.92

hiraṇyavarṇā sītā syānmāṇḍavī pāṭalaprabhā/
ūrmilā śyāmavarṇābhā śrutakīrtassitaprabhā

3.17.93

dhammillasaṃyutā devyo bharatādeścaturmukha/
hanūmānvāranākāraḥ kartavyo hevasannibhaḥ

3.17.94

kuñcitāgramahāvālaṃ prahvakāyamavasthitam/
āsyaṃ pidhāya hastena dakṣiṇenetareṇa tu

3.17.95

vastrapradeśamācchādya vinītapadavasthitam/
keśabandhayutaṃ kuryāducchrāyastasya vakṣyate

3.17.96

rāmasya bāhuparyānta munmānaṃ tyraṃśameva vā/
ardhaṃ vā pādamathavā yathāvibhavamunnatiḥ

3.17.97

sugrīvaṃ vānarākāraṃ rāmabāhusamucchrayam/
prāñjaliṃ vetrasahitaṃ sthitaṃ mukuṭadhāriṇam

3.17.98

hārādibhūṣaṇai ryuktaṃ kuryātkanakapiṅgalam/
aṅgadaṃ vānarākāraṃ rāmamānārdhamunnatam

3.17.99

kṛtāñjalipuṭaṃ vetrakṣurikāmaulidhāriṇam/
keśabandhayutaṃ vāpi bandhujīvasamadyutim

3.17.100

vibhīṣaṇaṃ mahākāyaṃ ghoraṃ kālāyasaprabhaṃ/
daṃṣṭrākarālavadanaṃ bhrukuṭīkuṭilekṣaṇam

3.17.101

raktākṣaṃ mukuṭopetaṃ kṛtāñjalipuṭaṃ sthitam/
rāmasya bāhuparyantaṃ samucchrāyaṃ prakalpayet

3.17.102

kṛtāṃjalipuṭaṃ saumyaṃ niṣādādhipatiṃ guham/
nīla nīrada saṅkāśaṃ rāmamānārdhamunnatam

3.17.103

svātantyraṃ pāratantyraṃ ca raghavasyobhayaṃ bhavet/
divye bhāge'thavā brāhme garbhagehe sthito yadi

3.17.104

svatantro rāghavaḥ proktaḥ pade pūrvodite yadi/
caturbhujo garbagehe kalpitaḥ kamalāsana

3.17.105

paścādvimānaśobhārthaṃ kalpitaḥ paravānayam/
svatantre rāghave bhimbhān karmādyarthaṃ prakalpayet

3.17.108

anyāṃstatsadṛśaṃ rāmaṃ lakṣmaṇaṃ janakatmajām/
siṃhāsane sahaikasmin prabhayā ca pariṣkṛtān

3.17.109

yadvā caturbhujānkuryā tkarmādyarcāṃ caturmu/
dauvārikāṃśca svātanyrai kalpayeddvārapārśvayoḥ

3.17.110

nalaṃ ca dakṣiṇe pārśve jāmbavantaṃ tathottare/
jāmbavān svarṇavarṇābho nalaśśuklasamaprabhaḥ

3.17.120

kṣurikāvetrahastau ca baddhanalyāṇakañcukau/
nīlaṃ senāpatiṃ kṛtvā viṣvaksenapade nyaset

3.17.121

guho vā tatra saṃsthāpyo viṣvakseno'thavā svayam/
rāmasya purataḥ kalpyaḥ mārutirmukhamaṇḍape

3.17.122

garuḍo vā yathāpūrvaṃ parivārān prakalpayet/
rāmasya balabhadrasya lakṣaṇaṃ vakṣyate'dhunā

3.17.123

dvibhujaṃ dhavalaṃ divye bhāge'tha parikalpayet/
musalaṃ lāṅgalaṃ caiva prasavyetarahastayoḥ

3.17.124

bibhrāṇamathavā nyastavāmahastaṃ kaṭisthale/
dakṣiṇābhayadaṃ yadvā caturbhujamudāyudham

3.17.125

halaṃ ca dakṣiṇe haste vāme ca musalāyudham/
dhārayantaṃ vibhuṃ nilavasanaṃ śaṅkhacakriṇam

3.17.126

kirīṭinaṃ baddhakeśamathavā vāmapārśvataḥ/
revatīṃ kalpayeddevīṃ dakṣiṇe vā yathāruci

3.17.127

karaṇḍikāmakuṭinīmathavā kabarīdharām/
asitāṃ pāratantrya ca svātantrya ca yathāpuram

Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc