Padma Samhita · Chapter 3.15
bhedanathāto vakṣyāmi pratimānu sthitādiṣu/
sthitā mūrti stathāsīnā yānārūḍhā tathaiva ca
tāptisro dvividhāḥ proktā bhogayegaprabhedataḥ/
śayānasya tu pūrvoktau sargasaṃhārakāriṇau
dvau cāparau caturbhedaśśayānaḥ kamalāsana/
ekaikā dvitridhā bhedā uttamādhamamadhyamāḥ
divye bhoge sthitaṃ devaṃ śaṅkhacakragadādharam/
śrībhūmisahitaṃ yuktamarcanā pīṭhaparśvayoḥ
sanandasanakarṣibhyaṃ kṛtāñjalipuṭau sthitau/
utthitau vāmajānubhyāmitarābhyāṃ pratiṣṭhitau
pādayorubhayo rugre tavubhau kārayetsudhīḥ/
arcanāpīṭhikā pārśvabhūtaleṣvevamāsanam
dakṣiṇottarayorbhitti pāśvayorbrahmaśaṅkarau/
vṛṣataḥ puṣpavantautau dakṣiṇottarapārśvayoḥ
bhittiṃ samāśritau kuryātsavandasanakau tathā/
bālaveṣadharau vāmaṃ prasārya caraṇaṃ sthitau
nikuñcya dakṣiṇaṃ pādaṃ dakṣiṇaṃ karamutkṣipan/
sanālamambujaṃ phūllaṃ vāmahastatale dadhat
sanakarṣissanandastu yathoktādanyathāsthitiḥ/
sūryācandramasau cāpi karapādakramāttathā
cāmaravyajane bhittau śvetacchatre ca mauktike/
bhittipārśve prabhāṃ kuryādyathālakṣaṇasaṃyutām
kalpakānokahaṃ vṛṣṭhe bhittipārśve prakalpayet/
bhittipārśva tu purato ratiśāntī prakalpayet
saṃvījayantyau taṃ devaṃ cāmarābhyāṃ caturmukha/
hāhāhūhūśca gandharvau garudo nāradastathā
devatāścāpi munayassanti yatra niketane/
bhogasthānaṃ tu tadvidyāduttamaṃ kamalāsana
mahīsthāne patattrīndraṃ mahīṃ ca sanakāsane/
mārkaṇḍeyāsanāntetu ābhesau brahmaśaṅkarau
anye ca yatra pūrvoktāḥ bhogasthāne sa madyamaḥ/
devaścaturbhujassārdhaṃ śrīdharābhyāmavasthitaḥ
dakṣiṇe varadaṃ vāmaṃ siṃhakarṇamathāpi vā/
ūrumūlāśritaṃ vāpi śaṅkhacakradharau parau
brahmeśānau tu sābhāsau sarvamanyadyathoditam/
bhogasthāne yatra bhavejjaghanyaṃ tatpracakṣate
śrībhūmisahito devaśśaṅkacakragadādharaḥ/
arcanāpīṭhikāpārśve mārcaṇḍeyo bhṛgustathā
sarvamanyadyathoktaṃ ca yogasthānaṃ taduttamam/
nārado druhiṇasthāne śivasthāne khageśvaraḥ
arcanāpīṭhapārśvetu brahmeśānau kṛtāñjalī/
yatho ktamanyatsarvaṃ ca yogasthāne sa madhyamaḥ
devaścaturbhujo divye bhāge brāhme'thavā yadi/
abhayaṃ dakṣiṇaṃ hastaṃ varadaṃ svāgataṃ tu vā
ūrumūlāśrayaṃ vāmaṃ sapallavamathāpi vā/
gadāmudramatho vāpi śaṅkhacakradharau parau
brahmeśānādirahitaṃ nīca sā yogasaṃsthitiḥ/
sthānaprabhedaḥ kathitassaṃpratyāsīna ucyate
śrībhūmibhyāṃ sahāsīvassiṃhaviṣṭaramāśritaḥ/
brahmeśānau bhittapārśve sthitau yadvā sukhāsanau
bhuguṃ ca nāradaṃ ca dvau bhittipārśve samācaret/
ārcanāpīṭhikāpārśve ratiśāntī kṛtāñjalī
vṛṣṭhataścandrasūryādi sarvamanyadyathoditam/
bhogasanaṃ taduccaissyā
dāsīnassiṃhaviṣṭare
vāmotsaṅge śriyaṃ devīṃ samāropya caturbhujaḥ/
vāmahastena cāśliṣya yadvā bhūmiṃ yatho ditam
sābhāsāvardhacitrau vā brahmeśau bhittipārśvayoḥ/
pūjāsikāmubhayataḥ kāryau ca bhṛgulāradau
dakṣaścaiva manuścaubau sacāmarakarau sthitau/
pṛṣṭhataścandrasūryādi bhoge madhyamamāsanam
āsīnassahadevībhyāṃ brahmeśau bhittipārśvayoḥ/
bhittipārśve ratiśśāntissavālavyajane sthite
bhogāsanaṃ tadadhamaṃ
yogāsanamathocyate/
siṃhāsane sukhāsīnaṃ brahmeśau bhittirśvayoḥ
ratissarasvatī ca dve sitavāladhivījane/
arcanāpīṭhikāpārśve śrībhūmī ca kṛtāñjalī
pṛṣṭhataścandrasūryādi yāgāsanamidaṃ varam/
siṃhāsane sukhāsīnāṃ brahmeśau bhittipārśvayoḥ
āśīne śrī mahīdevyau sacāmarakaresthite/
arcanāpīṭhikāpārśve śrībhūmyau ca kṛtāñjalī
dakṣaścaiva manuścaiva bhittipārśve kṛtāñjalī/
pṛṣṭhataścandrasūryādi yoge tanmadhyamāsanam
siṃhāsane sukhāsīno deva ekaścaturbhujaḥ/
tyaktvāsarvaṃ parikaraṃ candrasūryādi vṛṣṭhataḥ
divye brāhme'thavā bhāge yoge tannīcamāsanam/
śoṣāsanamatho vakṣye yathāvadavadhāraya
suvṛttaṃ bhogino bhogaṃ maṇḍalena sthitaṃ trivṛt/
kīñcidvṛttāyataṃ vā tu samunnamya sthitaṃ śiraḥ
tatra śrībhūmisahito viṣṭare tu sukhasanaḥ/
ratissarasvatī ca dve pūjāviṣṭarapārśvayoḥ/
devai rdevagaṇaiścaiva ṛṣibhirbhittipārśvayo
kṛtāñjalipuṭāssarve śeṣāsanamidaṃ param/
devaścaturbhujāsīnaḥ vāmotsaṅgārpitapriyaḥ
mārkaṇḍeyo mahī caiva pūjā viṣṭarapārśvayoḥ/
bhṛguśca nāradaścaiva tiṣṭhatastitacāmarau
pṛṣṭhataścandrasūryādi śeṣe tanmadhyamāsanam/
śriyā devya samāsīnaḥ pūjāpīṭhasya pārśvayoḥ
brahmā ca vasudhā caiva dharmo devo vṛṣaddhajaḥ/
devasya puraśśrīmān mārkaṇḍeyaḥ kṛtāñjaliḥ
pṛṣṭhataścandrasuryādi śeṣe tannīcamāsanam/
sthityāsanabhidaḥ proktāḥ śayanasya bhidāṃ śṛṇu
anantabhogaśayane mṛdvāstaraṇakalpite/
sopadhāne śiraḥ pārśve pādapārśva tathaiva ca
śīrṣe'sminbhogamāsthāya paramātmā sanātanaḥ/
devyorutsaṅgayoḥ pādau prasārya sukhavāhanau
devyau devasya vaktābjaṃ vīkṣamāṇe sukhāsane/
arcanāpīṭhapārśve tu ratiśāntī kutāṃjalī
indrādīn pādaparśve tu bhittau ca parikalpayet/
pṛṣṭhato bhittipārśve tu śaṅkhārdin dehasaṃyutān
devasya maulipārśve tu bhittau brahmādimūrtayaḥ/
sanandasanakādyanyān yathāpūrvaṃ prakalpayet
devasya purato bhittau hāhāhūhūstathaiva ca/
citrasenaścatraratho nṛttagītakriyāparau
viṣṇulokodbhavāḥ kanyāḥ brahmalokasamudbhavāḥ/
rudrādilokajaḥ kanyā nānāvibhramasaṃyutāḥ
tumbhururnaradaścaiva garuḍaḥ kinnarastathā/
vīṇādibhirvādayantastathoparimāharṣayaḥ
citrarūpeṇa sarve syuśśayane bhagamuttamam/
śri mahyau mūrndha pārśve tu bāhvūrmūlaṃ samāśrite
pādapārśve ratiśśāntaḥ pādaspṛṣṭe sukhāsane/
sanatkumārasanakau arcanāpīṭhapārśvayoḥ
ardhacitreṇa bhittisthau bhāgaśayyā tu madhyamā/
śrīḥ pādapadmayugalaṃ karābhyāṃ vāhayetsukham
arcanāpīṭhikāpārśve ratiścaiva vasundharā/
citrābhāsena kuḍyasthe bhogaśayyā'dhamābhavet
anantabhogaśayane tyaktasarvaparigrahaḥ/
yogamāsthāya śayitassvayameva paraḥ pumān
śrīvatsāṅkaḥ prasannāsyaḥ nilajīmūtasannibhaḥ/
dvibhujo yegaśayanamuttamaṃ samudāhṛtam
sevito vainateyena sanniviṣṭena pārśvataḥ/
caturbhujaḥ parikarairanyaissarvairvivarjitaḥ
madhyamaṃ yogaśayanamucyate taccaturmukha/
dvābhyāṃ bhujābhyāṃ sahitastyaktasarvaparigrahaḥ
arcanāpīṭhikāpārśve śrībhūmī tu kṛtāṃjalī/
adhamaṃ yogaśayanaṃ saṃhāraśayanaṃ śṛṇu
anantabhogaśayane anantaphaṇamaṇḍite/
śayito'ṣṭabhujo devaḥ bhrukuṭīkaṭilānanaḥ
daṃṣṭrākarālaṃ bibhrāṇo mukhamekaṃ bhayānakam/
pralayāmbhodhinirghoṣagabhīrabhayadadhvanim
vamantamāntaraṃ vahniṃ mukhavāyusamīritam/
saṃhāraśayanaṃ śreṣṭhamidamāhurmanīṣiṇaḥ
daṃṣṭrākarālavadanaṃ bhrukuṭīkuṭilekṣaṇam/
caturbhujaṃ gadākhaḍgaśaṅkhamadmavibhūṣitam
arcanāpīṭhikāpārśve śrīkhagaundrau kṛtāṃjalī/
madhyamā saṃhṛtau śayyā kaniṣṭhaṃ śayanaṃ śṛṇu
keśairalakasaṅghaiśca virājitaśubhānanam/
nīlajīmūtasaṅkāśaṃ madhye haritapaṅkajam
sargaśayyā caturdikṣu bhittau vārinidhaṃ likhet/
brahmāṇaṃ ca catustāle śayanādbhittipārśvataḥ
upariṣṭhādabhimukhaṃ nābhernārāyaṇasya ca/
caturmukhaṃ caturbāhuṃ jaṭāmukuṭasaṃyutam
dvābhyāṃ karābhyāṃ mukhyābhyāṃ kṛtāṃjalipuṭaṃ sthitam/
darśayantaṃ karābhyāṃ vā yogamudrāṃ caturmukha
uttarābhyāmudastābhyā makṣamālāṃ sakuṇḍikām/
dhārayantaṃ sarasije svastikāsanabandhanam
devasya śirasaḥ pṛṣṭhe śriyaṃ tasyākṣilakṣikām/
vāmajānuṃ samunnamya dakṣiṇena pratiṣṭhitām
dakṣiṇaṃ puṣpahastaṃ tu vāmahastaṃ vasupradam/
anantaśayane'dhastātpūjāpīṭhasya pārśvayoḥ
nāradaṃ sanakaṃ caiva mānuṣe tu kṛtāṃjalī/
pādapārśve mahīṃ devīṃ pādaspṛṣṭāṃ tu kārayet
upariṣṭātsamudrāṇāṃ śaṅkhādīn dehasaṃyutān/
devasya pṛṣṭhabhittau tu dehalabdhāṅgulena ca
caturviṃśāṅgulotsedhān śaṅkhādyāyudhadhāriṇaḥ/
śaṅkhacakragadākhaḍgadhanuḥ pañcāyudhāni ca
dvihastān puruṣākārān svacihnāṅkitamastakān/
śaṅkādhāraṃ prakurvīta lambakukhiṃ sitaprabham
raktavarṇaṃ vivṛttākṣaṃ kuryāccakradharaṃ param/
gadādhāraṃ mahākāyaṃ vṛttākṣaṃ pītalaprabham
strīveṣā khaḍgadhārī tu sustavā śyāmalaprabhā/
śārṅgadhṛgghemavarṇābhaḥ mahākāyo mahodaraḥ
vaina teyassuvarṇābhaḥ pakṣamaṇḍalamaṇḍitaḥ/
nānākañcuka saṃyuktāḥ nānāmbaradharā ime
daṃṣṭrākarālavadanāḥ bhrukuṭīkuṭilekṣaṇāḥ/
karaṇḍikāmukuṭinassarvābharaṇabhūṣitāḥ
vāmaiḥ karaistarjayantaḥ itarairbaddhamuṣṭayaḥ/
dhāvanto'bhimukhaṃ sarve madhukaiṭabhayordayoḥ
adhastātpādayoḥ pārśve kārayenmadhukaiṭabhau/
madhuśyāmau mahākāyau karaṇḍimukuṭojjvalau
jānumātraṃ samudrasthau khaṇḍadaṇḍāyudhodyatau/
daṃṣṭrākarālavadanau bhrukuṭīkaṭilekṣaṇau
anantaphaṇivaktrāgnijvālābhiḥ pari tāpitau/
bhītau palāyitau vajrakalpairmuṣṭhibhirāhatau
devasya pūrvabhittau tu prādurbhāvanprakalpayet/
puṣṭistuṣṭhistathā kīrtī ratiśśāntassarasvatī
prasūnamañjarīhastāstitacāmaravījanāḥ/
sarveṣāmupariṣṭhāttu kuryājjaladapaddhatim
upariṣṭhācca meghānāṃ devāśca ṛṣayastathā/
indrāyadaśca dikpālāḥ ṛṣaya ssaptadaṇḍinaḥ
sottarīyāśca sarve te racitāṃjalayaḥ sthitāḥ/
mūrndhi pārśve ca viṣṇuśca rudraścaiva caturbhujau
devasya purato bhittau kuryānmegha pathopari/
hāhāhūhūśca gandharvau kinnarastumburustathā
sarve cāpsarasaṅghātā nṛttagītaratāssadā/
anantaśayane ramye pūrvavattatra kalpite
caturbhujaśśyāmavarṇaśśaṅkhacakragadādhāraḥ/
pītāmbaradhassaumyaḥ karṇāntāyatalocanaḥ
dakṣiṇe ca bhuje mauliṃ prasāritatalāṅgulau/
nidhāya maulipaṭṭāntaṃ prasāritabhujetaraḥ
śayito rājavaddhevaḥ kiñciddvāranirīkṣakaḥ/
sarve citreṇa rūpeṇa bhittisthāḥ pūrvamīritāḥ
uttamaṃ sṛṣṭiśayanametadāhurmanīṣiṇaḥ/
bāhudvayasamopetaśśyāmalaḥ komalākṛtiḥ
pṛṣṭhatasskandhapārśve tu prākca padmā pratiṣṭhitā/
brahmāṇaṃ bhittipārśve tu citreṇaiva prakalpayet
sanakaṃ ca mahīṃ caiva pūjāpīṭhisya pārśvayoḥ/
ardhacitreṇa śeṣāssyussṛṣṭiśayyā tu madhyamā
śiyraṃ mahīmadhastācca bhūtale pīṭhapārśvayoḥ/
brahmāṇaṃ bhittipārśve tu citrābhāsena kalpayet
bhajadvayasamopetaḥ padmanābhaścaturmukha/
pralayodadhimadhyasthaśśayitā viśvakāraṇam
Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0