Padma Samhita · Chapter 3.14
bimbanirmāṇamadhunā vakṣyāmi kamalāsana/
lohapaṭṭena śūlānāṃ sandhiṃ badhvā dṛḍhaṃ yathā
aṣṭabandhena śūlāni limpetsarvāṇi sarvataḥ/
rajjubhirveṣṭayettāni dṛḍhāni cchidravarjitam
yathāsirābhirbahubhiśśarīraṃ badhyate tathā/
śūlānyasthīni mṛnmāṃsaṃ sirāḥ pāśāstvacaḥ paṭāḥ
mṛdbhirālepanaṃ kuryādapakvābhiśca turmukha/
pakvābhirvarjayedbimbaṃ gṛhe devālaye'pi vā
apakvāssarvaphaladāḥ pakvāstu badoṣadāḥ/
mṛdā kevalayā bimbaṃ kuryādvadvā trivastubhiḥ
mṛṇmaye kautuke purṇe sāṅgopāṅgaṃ yathāvidhi/
trivastuke mṛdālipte kaṅkaśarkarayā tathā
paṭenācchādya sarvāṅgaṃ varṇalepaṃ samācaret/
puṇyakṣetre nadītīre kāntāre parvate'pi vā
mṛdaṃ samagrāṃ gṛhṇīyātsarvadoṣavivarjitām/
nīcai radhyāsitāṃ caityaśmaśānādi vivarjitām
khadiraudumbarāśvattha nyagrodhārjuna bhūruhām/
samuddhṛtya tvacassarvā māsaṃ vāriṣu nikṣipet
to yairmāsoṣitairmṛtsnāṃ miśrayetpīḍayecca tām/
tāṃ nūtanaiṣu bhāṇḍeṣu nikṣipyācchādya yatnataḥ
chāyāyāṃ nikṣipedbhāṇḍānyathā vātādi na spṛśet/
dhātukīyāstrayobhāgāṣṣaḍguṇā ca harītakī
dhātrī ca dvādaśavidhā bhāgāṃstānekaviṃśatīḥ/
adhivāsyaikamāsaṃ tu bhāṇḍeṣu kamalāsana/
triphalena punarvārā tāṃ mṛdaṃ miśrayetsudhiḥ
chāyāyāṃ nātiśuṣkāṃ tāṃ viṃśatyekonayā mṛdam/
miśrayedvakṣyamāṇānāṃ puṇyakṣetrādi janmanām
puṇyakṣetre nadītīre parvate puline hṛde/
nirjharesaṅgame goṣṭhe devikakorvarayostathā
śālikṣetre devakhā te śṛṅge ca vṛṣa hastinoḥ/
varāhakṛṣṭe valmīke kulīravasatau tathā
nalinyāṃ dīrghikāyāṃ ca mṛtsnāmekonaviṃśatim/
mṛtsnābhirmuṣṭimātrābhiḥ purvoktāṃ miśrayenmṛdam
pūrvoktamānaistriphalā cūrṇaistāṃ miśrayetpuvaḥ/
tattribhāgaikabhāgaiśca kaṭaśarkaracūrṇitaiḥ
nādeyaiślakṣṇapāṣāṇaiḥ mṛtturyāṃ śaiśca curṇitaiḥ/
candanaṃ kuṅkumaṃ koṣṭhaṃ śrīveṣṭaṃ haricandanam
gulgaluṃ ca niśāṃ śuṣkāṃ haritālaṃ manaśśilām/
tamālapatrāṇyetāni candanādīni cūrṇayet
mṛdviṃśatyekabhāgai staiścūrṇaistattulyasaikataiḥ/
sūkṣmaiśca miśrayenmṛtsnāṃ kapittharasaturyakaiḥ
cūrṇitairloharatnaiśca miśrayitvā tu mṛttikām/
madhutai ladadhikṣīra ghṛtaiśśuktipramāṇakaiḥ
atasītaila saṃmiśraiḥ punassaṃmiśrayenmṛdam/
itthaṃ tu saṃskṛtāṃ mṛtsnāṃ nikṣipya navabhājane
ācchādya navavastreṇa bhāṇḍaṃ dhānyeṣu nikṣipet/
arcayemmālamantreṇa mṛdbhāṇḍān deśikottamaḥ
sarpiṣā juhuyādagnau mūlonāṣṭottaraṃ śatam/
catuṃ puruṣasū ktena pratyṛcaṃ juhuyādbhudhaḥ
saṃpātājyena siṃcettāṃ mṛdaṃ bhājanasaṃsthitām/
sadyo vā niśi vā mṛtsnā madhivāsya yathāvidhi
muhūrte śobhane bimbe pralimpenmṛttikāṃ guruḥ/
amaulikaṇṭhaparyantamālimpedyvoma vidyayā
ākaṇṭhanābhiparyastaṃ viliṃ pedvāyuvidhyayā/
ānābhikaṭiparyantaṃ lepayedvahnividyayā
ākaṭerjānupaya ntamāliṃ pedvārividyayā/
ājānukaṭiparyantaṃ praliṃ pedbhūmividyayā
ānābhikaṇṭhamālimpetpunaśśvasanavidyayā/
nābhyādiguhyaparyantamālimpeccikhilividyayā
guhyādijānuparyantamāliṃpedvārividyayā/
jānuprabhṛtipādāntamālimpatkṣitividyayā
devīnāṃ ca śriyādīnāṃ brahmādīnāṃ tathaiva ca/
ālevanaṃ prakurvīta kāle'smin bhūtavidyayā
gurave dakṣiṇā deyā sa yathātuṣṭimāpnuyāt/
bimbhasya nāhamānaṃ yacchūlamūnamapohya tat
aṣṭadhākṛtya teṣu trin rajvācā veṣṭayedguṇān/
mṛdbhirālepayetyraṃśaṃ dyauvastrakaṭaśarkaraiḥ
nārikelatvacā mṛtsnāṃ dvitīyāṃ miśrayetpunaḥ/
krameṇaparimāṇaṃ ca mukhabāhūruvakṣasām
nāḍīmiḍāṃ piṅgalāṃ ca suṣumnāṃ tastubhiḥ kṛtām/
sitapītāruṇaistābhirveṣṭayedviṣṇu vigraham
nālikeratvacaṃ sūkṣmaṃ chitvācchitvā ca mṛttikām/
tṛtīyāṃ miśrayettāṃ ca lepayetpūrvaśoṣaṇe
hastaṃ ca sāṃgulopetaṃ kṛtvālohena bandhayet/
karṇāvartaṃ tataḥ kutvālohena parivinyaset
śarīra poṣaṇaṃ kuryādbhedarandhravivarjitam/
hastena mṛttikā dadyātkūrcena kaṭaśa rkarām
kaṭaśarkaracūrṇāni triphalākṛṣitāmbunā/
piṣṭvā pūpākṛtiṃ kṛtvāśoṣayedātapena tāḥ
punassampeṣayetpiṇḍān kapittharasavāriṇā/
catustriḥ pañcakṛtvo vā kṛtvaivaṃ peṣayetpunaḥ
kārpāsatūlami litān kapittharasavāriṇā/
tāvatsampeṣa yedyāvadbāhubhyāṃ bāhṛmātrakam
pratrikāyāssamuddhāre peṣaṇī na patedyapi/
kalkaṃ supiṣṭaṃ kūrcena śanai reva parāmṛśet
tataḥ karaṇḍikāgreṇa listāṅgāni ca lepayet/
pūrṇeṣvaṅgeṣu sarveṣu paṭenācchādayeddhṛḍham
kārpāpajaṃ dṛḍhaṃ celaṃ lomādibhiradūṣitam/
dhyānyarāśiṣu saṃsthāpya vācayitvā śiṣaṃ punaḥ
dhyānena śuddhiṃ sampādya pujayedvāyuvidyayā/
mūlamantreṇa juhuyatsamidājyena vai śatam
caruṃ puruṣasūktena juhuyātṣoḍaśāhutīḥ/
muhūrteśobhane prāpte paṭenācchādyalepayet
yā śarkarā paṭe tasmin tayaivākalpayettataḥ/
śuklamṛttikayā lepaḥ kapittharasamiśrayā
varṇālepaṃ tataḥ kuryācchilpiśāstravicakṣaṇaiḥ/
śvetaṃ pītaṃ tathā raktaṃ haritaṃ kṛṣṇameva ca
paṃcavarṇaṃ vṛthivyādi varṇānāmadhidevatāḥ/
uttamā dhātavaḥ proktāḥ madhyamā vṛkṣasambhavāḥ
saṃyogajāssyuradhamāstraividyamaparaṃ śṛṇu/
varṇaṃ cāpyanuvarṇaṃ ca saṃskāraṃ ca tathaivaca
trividho varṇasaṃyogaśśāstreṣu samudīritaḥ/
varṇa ityucyate śuddho rājavattāni kārayet
ānukāre ca ye varṇāḥ prāyaśaśśuddhivarjitāḥ/
anuvarṇā ime proktāssaṅkirṇān kathayāmi te
śūklo raktaśca pītaśca kṛṣṇaścaiva caturvidhaḥ/
saṅkarāste ca catvāraḥ pratyekaṃ dvividhāḥ smṛtāḥ
śuklaścaiva valarkṣaśca śveto dvividha ucyate/
śakhṅagokṣīrakundābhaśśukla ityabhi saṃṅñitaḥ
muktāsphaṭika cavdrābho vaḻarkṣa iti saṃjñitaḥ/
raktaścāpyaruṇaśśoṇa iti bhedena kathyate
japāśoṇitasaṅkā śo raktamarṇe'ruṇomataḥ/
kiṃśukāśokasaṅkā śaśśoṇa ityabhidhīyate
haritaścaiva pītaśca pītavarṇo dvidhā bhavet/
manaśśilāharītālanibho harita ucyate
haridrākuṅkumābhastu pīta ityabhi saṃjñitaḥ/
śyāmaśca kṛṣṇa varṇaśca kṛṣṇavarṇo dvidhā bhavet
dūrvāmaratakābhaśca śyāma ityabhi saṃjitaḥ/
isdranīlanibhaḥ kṛṣṇaḥ kṛṣṇavarṇaḥ prakīrtitaḥ
śuklena miśrito rakto babhrurityabhidīyate/
śuklena miśritaḥ kāṣo varṇakaḥ parikīrtitaḥ
pītena miśrataḥ kṛṣṇaḥ kāḻa ityarbhidhīyate/
pītakṛṣṇayutaśśuklaḥ karburassamudāhṛtaḥ
enaṃ saṅkarajānvarṇānuhāpohena yojayet/
uktoyaṃ varṇasaṃkṣepastaiḥ kuryā ccoditaiḥ kramāt
prathamo dārusaṅghāto dvitīyaṃ rajjuveṣṭanam/
mṛdālepastṛtiyastu turiyaṃ nādibandanam
pañcamo rajjuveṣṭassyānnālikeratvacā punaḥ/
miśritā muttikā ṣaṣṭhīsaptamaṃ rajjuveṣṭanam
aṣṭamaśśarkarālepo navamaṃ paṭayojanam/
bhūṣaṇaṃ daśamaṃ proktaṃ ekadaśamataḥ param
śūklālepanamuddiṣṭaṃ dvādaśaṃ varṇayojanam/
dvādaśaite ca nirdiṣṭāḥ pratimākaraṇe'bjaja
kālena varṣamātreṇa vastu śuṣyati nānyathā/
sahasraṃ vatsarān yāti māsairdvādaśabhiḥ kṛtaiḥ
dvābhyāmayutamāyutsyāttribhirlakṣaṃ pratiṣṭhitam/
hemnaiva poṣaṇaṃ sarvaṃ varṇānāṃ dīptikārakam
ālekhye ca paṭe bhittau likhite phalakepi ca/
varṇa yogassamuddiṣṭo dravyotpattistatheva ca
mūrtīnāṃ yugabhedena varṇabhedo vidhīyate/
kṛte vaḻarkṣasraitāyāmaruṇo dvāpare punaḥ
pītaḥ kalau ghanaśyāmaḥ vāsudevaḥ varaḥ pumān/
raktassaṅkarṣaṇo devaḥ pradyumnaḥ kanakaprabhaḥ
śyāmo niruddhaḥ kathitaḥ kṛtādiṣu caturṣvapi/
keśavaḥ kanakaprakhyassyā darjunasamākṛtiḥ
nārāyaṇaśśyāmavarṇo mādhavassphaṭikaprabhaḥ/
govindaḥ padmakiṃjalkanibho viṣṇurudāhṛtaḥ
aruṇāmbujasaṅkāśo madhusūdana ucyate/
trivakramaśśikhinibho vāmano bhālasūryavat
śrīdhara ssitapadmābho hṛṣīkeśastaṭitprabhaḥ/
padmanābhaśśyāmavarṇo bandhūkakusumacchaviḥ
dāmodaro dvādaśai te kathitāḥ keśavādayaḥ/
vāsudevādimūrtīnāṃ yo varṇaḥ pūrvamīritaḥ
sa eva vāsudevādicaturṇāṃ tadbhuvāma pi/
śuddhaspaṭikasaṅkāśo vijñeyaḥ puruṣottamaḥ
adhokṣajaśśyāmavarṇo nṛsiṃho hemasannibhaḥ/
pītavarṇo'cyutotīva raktavarṇojanārdanaḥ
upendraśśyāmalaḥ prokto hariḥ pītanibhaḥ smṛtaḥ/
kṛṣṇaḥ kṛṣṇāmbudaprakhyaścaturviṃśatimūrtiyaḥ
suvarṇa nikaṣābhā śrīśśyāmā bhūrarjunacchaviḥ/
sarasvatī titā raktā pritiśśyamanibhā kṛtiḥ
kīrtī raktā bhavecchāntissphaṭikābhā samīritā/
tuṣṭiḥ pītā bhavetpuṣṭiśśyāmā devyasmsṛtā stutā
matsyassphaṭikasaṅkāśaḥ kūrmaḥ kāñcanasannibhaḥ/
varāhaśśāmalanibho valarkṣakṛtireva vā
nṛsiṃhaścandravarṇābhaḥ prahlādaḥ kāñcanaprabhaḥ/
vāvanaśśyā malanibhaḥ kālavarṇo mahābaliḥ
jāmadagnyassuvarṇābhaḥ rāghavaśśyāmalākṛtiḥ/
bharataśśyāmalo varṇo lakṣmaṇaḥ kanakaprabhaḥ
śatrughno raktavarṇābhassītā hemanibhākṛtiḥ/
māṇḍavīraktavarṇābha ūrmīlā śyāmalaprabhāḥ
śrutakīrtissitāṅgī ca hanūmān kanakaprabhaḥ/
aṅgado raktavarṇābhassugrīvo hemapihgalaḥ
guhaśca nilavarṇābhaḥ kālavarṇo vibhīṣaṇaḥ/
nīlo nīlanibhaḥ prokto jāmbhavan kanakaprabhaḥ
balaḥ kṣīranibhaścaivaraktavarṇā ca revatī/
meghaśyāmo bhavetkṛṣṭo rukmiṇī kanakaprabhāḥ
satyabhāmā bhavet śyāmā kalkī raktanibhaḥ smṛtaḥ/
anantaḥ kṣīrasaṅkaśaḥ yadvā hemasamākṛtiḥ
garuḍaḥ kanakaprakhyo brahmā kanakasannibhaḥ/
viṣṇu śśyāmanibhaḥ proktaḥ rudraśśoṇitasannibhaḥ
hayagrīvo valarkṣassyātsenānī śśyāmalākṛtiḥ/
raktavarṇo bhaveccaṇḍaḥ pracaṇḍaśśveta sannibhaḥ
jayaḥ pītastataśśyāmo vijayaḥ padmasannibhaḥ/
padmī gadādhāro hemaḥ kṛṣmaḥ khaḍgadharo bhavet
śārṅgadhārī hemanibhaśśvato vajradharo mataḥ/
śyāmo musaladhārī syātpāśadhṛkkanakaprabhaḥ
kṛṣṇo'ṅkuśadharo dhātā raktapītavapurdharaḥ/
vidhātā dhavalo bhadrassubhadro hyāruṇacchavi
kṛtāntaśśyāmalo raktassuravidhyaṃsanaḥ smṛtaḥ/
kubherākṣo bhavetpītaḥ kubhero rakta dehabhṛt
durjayaḥ kṛṣṇavarṇābhaḥ prabhavaśśvetasannibhaḥ/
syādviśvabhānano raktaḥ puṣkaraśśvetadehabhṛt
sambhavaśśyāmalaḥ proktaḥ prabhavo raktasannibhaḥ/
suśobhano bhavet śyāmassubhadra śśyāma varṇabhak
kumudaśśvetavarṇābhaḥ kumudākṣognisannibhaḥ/
puṇḍarīkastitaḥ proktaḥ vāmanaśśyāmalākṛtiḥ
rakto bhavet śaṅkukarṇassarvanetro'sitaprabhaḥ/
sumukhaśśyāmalaḥ proktaḥ raktābhassupratiṣṭhitaḥ
raktassūryassitaścandro bhomo raktassito budhaḥ/
bṛhaspatissuvarṇā bhaśśukraśśuklaśśanaiścaraḥ
kṛṣṇastāmrastathā rāhuḥ ketuḥ kuṣṇa udāhṛtaḥ/
kāmo raktassito hastivaktro raktaṣṣaḍānanaḥ
durgā śyamā suvarṇābhaḥ dhanadaḥ kṣetrapālakaḥ/
nīlo brāhmī suvarṇābhā raktā māheśvarī bhavet
kaumārī rakta varṇābhā vaiṣṇavī śyāmalaprabhā/
vārāhī śyāmavarṇabhā indrāṇī śyāmalā kṛtiḥ
cāmuṇḍā raktavarṇābhā vīrabhadro 'ruṇadyutiḥ/
jyeṣṭhā nīlā bhavedindraśśyāmo'gniraruṇa prabhaḥ
yamaḥ kālo dhanirṛtirnīlasśyāmaḥ pracetanaḥ/
vāyurdhūmrassīta ścenduḥ rakto rudra udāhṛtaḥ
puruṣaśśyāmalo hemadyutissyādacyutassmṛtaḥ/
sito raktastathā pītaśśyāmo raktassitaprabhaḥ
babhruḥ pīto dharādīnāṃ vasūnāṃ varṇasaṅgrahaḥ/
raktaśśyetaḥ prabhā pītaśśyāmaśśyeto ruṇaprabhaḥ
babhruḥ pitṝṇāṃ varrṇo'yaṃ krameṇa samudāhṛtaḥ/
dhūmro raktastadhā pītaśśyāmaśśveto' ruṇo'sitaḥ
varṇo'yaṃ marutāmuktassaptānāmānupūrvaśaḥ/
kanakaśśyāmalaḥ pītaḥ kṛṣṇo caraktassito'sitaḥ
varṇaḥ krameṇa saptānāmṛṣīṇāṃ samudāhṛtaḥ/
raktaḥ pītassitaśśyāmo raktapitassi tā sitaḥ
viśvādiparivārāṇāṃ varṇānukramaṇaṃ kṛtam/
śvetābhā kanakābhā ca śyāmā ca kanakaprabhā
raktā kṛṣṇā ca pītā ca rūpamapsarasāṃ matam/
raktaḥ pīto'ruṇaśśyāmaśśveto babhruśca karburaḥ
varṇato haritaśśveta śoṇaḥ kundanibhastathā/
ādityānāmayaṃ varṇo dvādasānāṃ kramāt smṛtaḥ
śoṇaśca harito nīla śvetaśśyāmaladīdhitiḥ/
pītaḥ kālastatā babhruḥ varṇakaḥ pāṭalo'sitaḥ
ekadaśānāṃ rudrāṇāṃ varṇo'yaṃ samudīritaḥ/
aśvinau cāruṇau pītau mārkaṇḍeyastathā bhavet
nāradassphaṭikaḥ pīto bhṛgurdakṣastathāsitaḥ/
rakto manussanandaśca śyāmalaḥ kanakastathā
pītassavatkumāraśca rakto hāhā ca pītalaḥ/
hūhūraktastathā śyāmaḥ mumbharuḥ kinnaraśśukaḥ
raktaḥ kiṃpuruṣaśśyāmaścitrasena stathā bhavet/
pīto viśvāvasuḥ prokto madhuśca madhuvarṇakaḥ
Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0