Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Samhita · Chapter 3.14

3.14.1

bimbanirmāṇamadhunā vakṣyāmi kamalāsana/
lohapaṭṭena śūlānāṃ sandhiṃ badhvā dṛḍhaṃ yathā

3.14.2

aṣṭabandhena śūlāni limpetsarvāṇi sarvataḥ/
rajjubhirveṣṭayettāni dṛḍhāni cchidravarjitam

3.14.3

yathāsirābhirbahubhiśśarīraṃ badhyate tathā/
śūlānyasthīni mṛnmāṃsaṃ sirāḥ pāśāstvacaḥ paṭāḥ

3.14.4

mṛdbhirālepanaṃ kuryādapakvābhiśca turmukha/
pakvābhirvarjayedbimbaṃ gṛhe devālaye'pi vā

3.14.5

apakvāssarvaphaladāḥ pakvāstu badoṣadāḥ/
mṛdā kevalayā bimbaṃ kuryādvadvā trivastubhiḥ

3.14.6

mṛṇmaye kautuke purṇe sāṅgopāṅgaṃ yathāvidhi/
trivastuke mṛdālipte kaṅkaśarkarayā tathā

3.14.7

paṭenācchādya sarvāṅgaṃ varṇalepaṃ samācaret/
puṇyakṣetre nadītīre kāntāre parvate'pi vā

3.14.8

mṛdaṃ samagrāṃ gṛhṇīyātsarvadoṣavivarjitām/
nīcai radhyāsitāṃ caityaśmaśānādi vivarjitām

3.14.9

khadiraudumbarāśvattha nyagrodhārjuna bhūruhām/
samuddhṛtya tvacassarvā māsaṃ vāriṣu nikṣipet

3.14.10

to yairmāsoṣitairmṛtsnāṃ miśrayetpīḍayecca tām/
tāṃ nūtanaiṣu bhāṇḍeṣu nikṣipyācchādya yatnataḥ

3.14.11

chāyāyāṃ nikṣipedbhāṇḍānyathā vātādi na spṛśet/
dhātukīyāstrayobhāgāṣṣaḍguṇā ca harītakī

3.14.12

dhātrī ca dvādaśavidhā bhāgāṃstānekaviṃśatīḥ/
adhivāsyaikamāsaṃ tu bhāṇḍeṣu kamalāsana/
triphalena punarvārā tāṃ mṛdaṃ miśrayetsudhiḥ

3.14.13

chāyāyāṃ nātiśuṣkāṃ tāṃ viṃśatyekonayā mṛdam/
miśrayedvakṣyamāṇānāṃ puṇyakṣetrādi janmanām

3.14.14

puṇyakṣetre nadītīre parvate puline hṛde/
nirjharesaṅgame goṣṭhe devikakorvarayostathā

3.14.15

śālikṣetre devakhā te śṛṅge ca vṛṣa hastinoḥ/
varāhakṛṣṭe valmīke kulīravasatau tathā

3.14.16

nalinyāṃ dīrghikāyāṃ ca mṛtsnāmekonaviṃśatim/
mṛtsnābhirmuṣṭimātrābhiḥ purvoktāṃ miśrayenmṛdam

3.14.17

pūrvoktamānaistriphalā cūrṇaistāṃ miśrayetpuvaḥ/
tattribhāgaikabhāgaiśca kaṭaśarkaracūrṇitaiḥ

3.14.18

nādeyaiślakṣṇapāṣāṇaiḥ mṛtturyāṃ śaiśca curṇitaiḥ/
candanaṃ kuṅkumaṃ koṣṭhaṃ śrīveṣṭaṃ haricandanam

3.14.19

gulgaluṃ ca niśāṃ śuṣkāṃ haritālaṃ manaśśilām/
tamālapatrāṇyetāni candanādīni cūrṇayet

3.14.20

mṛdviṃśatyekabhāgai staiścūrṇaistattulyasaikataiḥ/
sūkṣmaiśca miśrayenmṛtsnāṃ kapittharasaturyakaiḥ

3.14.21

cūrṇitairloharatnaiśca miśrayitvā tu mṛttikām/
madhutai ladadhikṣīra ghṛtaiśśuktipramāṇakaiḥ

3.14.22

atasītaila saṃmiśraiḥ punassaṃmiśrayenmṛdam/
itthaṃ tu saṃskṛtāṃ mṛtsnāṃ nikṣipya navabhājane

3.14.23

ācchādya navavastreṇa bhāṇḍaṃ dhānyeṣu nikṣipet/
arcayemmālamantreṇa mṛdbhāṇḍān deśikottamaḥ

3.14.24

sarpiṣā juhuyādagnau mūlonāṣṭottaraṃ śatam/
catuṃ puruṣasū ktena pratyṛcaṃ juhuyādbhudhaḥ

3.14.25

saṃpātājyena siṃcettāṃ mṛdaṃ bhājanasaṃsthitām/
sadyo vā niśi vā mṛtsnā madhivāsya yathāvidhi

3.14.26

muhūrte śobhane bimbe pralimpenmṛttikāṃ guruḥ/
amaulikaṇṭhaparyantamālimpedyvoma vidyayā

3.14.27

ākaṇṭhanābhiparyastaṃ viliṃ pedvāyuvidhyayā/
ānābhikaṭiparyantaṃ lepayedvahnividyayā

3.14.28

ākaṭerjānupaya ntamāliṃ pedvārividyayā/
ājānukaṭiparyantaṃ praliṃ pedbhūmividyayā

3.14.29

ānābhikaṇṭhamālimpetpunaśśvasanavidyayā/
nābhyādiguhyaparyantamālimpeccikhilividyayā

3.14.30

guhyādijānuparyantamāliṃpedvārividyayā/
jānuprabhṛtipādāntamālimpatkṣitividyayā

3.14.31

devīnāṃ ca śriyādīnāṃ brahmādīnāṃ tathaiva ca/
ālevanaṃ prakurvīta kāle'smin bhūtavidyayā

3.14.32

gurave dakṣiṇā deyā sa yathātuṣṭimāpnuyāt/
bimbhasya nāhamānaṃ yacchūlamūnamapohya tat

3.14.33

aṣṭadhākṛtya teṣu trin rajvācā veṣṭayedguṇān/
mṛdbhirālepayetyraṃśaṃ dyauvastrakaṭaśarkaraiḥ

3.14.34

nārikelatvacā mṛtsnāṃ dvitīyāṃ miśrayetpunaḥ/
krameṇaparimāṇaṃ ca mukhabāhūruvakṣasām

3.14.35

nāḍīmiḍāṃ piṅgalāṃ ca suṣumnāṃ tastubhiḥ kṛtām/
sitapītāruṇaistābhirveṣṭayedviṣṇu vigraham

3.14.36

nālikeratvacaṃ sūkṣmaṃ chitvācchitvā ca mṛttikām/
tṛtīyāṃ miśrayettāṃ ca lepayetpūrvaśoṣaṇe

3.14.37

hastaṃ ca sāṃgulopetaṃ kṛtvālohena bandhayet/
karṇāvartaṃ tataḥ kutvālohena parivinyaset

3.14.38

śarīra poṣaṇaṃ kuryādbhedarandhravivarjitam/
hastena mṛttikā dadyātkūrcena kaṭaśa rkarām

3.14.39

kaṭaśarkaracūrṇāni triphalākṛṣitāmbunā/
piṣṭvā pūpākṛtiṃ kṛtvāśoṣayedātapena tāḥ

3.14.40

punassampeṣayetpiṇḍān kapittharasavāriṇā/
catustriḥ pañcakṛtvo vā kṛtvaivaṃ peṣayetpunaḥ

3.14.41

kārpāsatūlami litān kapittharasavāriṇā/
tāvatsampeṣa yedyāvadbāhubhyāṃ bāhṛmātrakam

3.14.42

pratrikāyāssamuddhāre peṣaṇī na patedyapi/
kalkaṃ supiṣṭaṃ kūrcena śanai reva parāmṛśet

3.14.43

tataḥ karaṇḍikāgreṇa listāṅgāni ca lepayet/
pūrṇeṣvaṅgeṣu sarveṣu paṭenācchādayeddhṛḍham

3.14.44

kārpāpajaṃ dṛḍhaṃ celaṃ lomādibhiradūṣitam/
dhyānyarāśiṣu saṃsthāpya vācayitvā śiṣaṃ punaḥ

3.14.45

dhyānena śuddhiṃ sampādya pujayedvāyuvidyayā/
mūlamantreṇa juhuyatsamidājyena vai śatam

3.14.46

caruṃ puruṣasūktena juhuyātṣoḍaśāhutīḥ/
muhūrteśobhane prāpte paṭenācchādyalepayet

3.14.47

yā śarkarā paṭe tasmin tayaivākalpayettataḥ/
śuklamṛttikayā lepaḥ kapittharasamiśrayā

3.14.48

varṇālepaṃ tataḥ kuryācchilpiśāstravicakṣaṇaiḥ/
śvetaṃ pītaṃ tathā raktaṃ haritaṃ kṛṣṇameva ca

3.14.49

paṃcavarṇaṃ vṛthivyādi varṇānāmadhidevatāḥ/
uttamā dhātavaḥ proktāḥ madhyamā vṛkṣasambhavāḥ

3.14.50

saṃyogajāssyuradhamāstraividyamaparaṃ śṛṇu/
varṇaṃ cāpyanuvarṇaṃ ca saṃskāraṃ ca tathaivaca

3.14.51

trividho varṇasaṃyogaśśāstreṣu samudīritaḥ/
varṇa ityucyate śuddho rājavattāni kārayet

3.14.52

ānukāre ca ye varṇāḥ prāyaśaśśuddhivarjitāḥ/
anuvarṇā ime proktāssaṅkirṇān kathayāmi te

3.14.53

śūklo raktaśca pītaśca kṛṣṇaścaiva caturvidhaḥ/
saṅkarāste ca catvāraḥ pratyekaṃ dvividhāḥ smṛtāḥ

3.14.54

śuklaścaiva valarkṣaśca śveto dvividha ucyate/
śakhṅagokṣīrakundābhaśśukla ityabhi saṃṅ‍ñitaḥ

3.14.55

muktāsphaṭika cavdrābho vaḻarkṣa iti saṃjñitaḥ/
raktaścāpyaruṇaśśoṇa iti bhedena kathyate

3.14.56

japāśoṇitasaṅkā śo raktamarṇe'ruṇomataḥ/
kiṃśukāśokasaṅkā śaśśoṇa ityabhidhīyate

3.14.57

haritaścaiva pītaśca pītavarṇo dvidhā bhavet/
manaśśilāharītālanibho harita ucyate

3.14.58

haridrākuṅkumābhastu pīta ityabhi saṃjñitaḥ/
śyāmaśca kṛṣṇa varṇaśca kṛṣṇavarṇo dvidhā bhavet

3.14.59

dūrvāmaratakābhaśca śyāma ityabhi saṃjitaḥ/
isdranīlanibhaḥ kṛṣṇaḥ kṛṣṇavarṇaḥ prakīrtitaḥ

3.14.60

śuklena miśrito rakto babhrurityabhidīyate/
śuklena miśritaḥ kāṣo varṇakaḥ parikīrtitaḥ

3.14.61

pītena miśrataḥ kṛṣṇaḥ kāḻa ityarbhidhīyate/
pītakṛṣṇayutaśśuklaḥ karburassamudāhṛtaḥ

3.14.62

enaṃ saṅkarajānvarṇānuhāpohena yojayet/
uktoyaṃ varṇasaṃkṣepastaiḥ kuryā ccoditaiḥ kramāt

3.14.63

prathamo dārusaṅghāto dvitīyaṃ rajjuveṣṭanam/
mṛdālepastṛtiyastu turiyaṃ nādibandanam

3.14.64

pañcamo rajjuveṣṭassyānnālikeratvacā punaḥ/
miśritā muttikā ṣaṣṭhīsaptamaṃ rajjuveṣṭanam

3.14.65

aṣṭamaśśarkarālepo navamaṃ paṭayojanam/
bhūṣaṇaṃ daśamaṃ proktaṃ ekadaśamataḥ param

3.14.66

śūklālepanamuddiṣṭaṃ dvādaśaṃ varṇayojanam/
dvādaśaite ca nirdiṣṭāḥ pratimākaraṇe'bjaja

3.14.67

kālena varṣamātreṇa vastu śuṣyati nānyathā/
sahasraṃ vatsarān yāti māsairdvādaśabhiḥ kṛtaiḥ

3.14.68

dvābhyāmayutamāyutsyāttribhirlakṣaṃ pratiṣṭhitam/
hemnaiva poṣaṇaṃ sarvaṃ varṇānāṃ dīptikārakam

3.14.67

ālekhye ca paṭe bhittau likhite phalakepi ca/
varṇa yogassamuddiṣṭo dravyotpattistatheva ca

3.14.68

mūrtīnāṃ yugabhedena varṇabhedo vidhīyate/
kṛte vaḻarkṣasraitāyāmaruṇo dvāpare punaḥ

3.14.69

pītaḥ kalau ghanaśyāmaḥ vāsudevaḥ varaḥ pumān/
raktassaṅkarṣaṇo devaḥ pradyumnaḥ kanakaprabhaḥ

3.14.70

śyāmo niruddhaḥ kathitaḥ kṛtādiṣu caturṣvapi/
keśavaḥ kanakaprakhyassyā darjunasamākṛtiḥ

3.14.71

nārāyaṇaśśyāmavarṇo mādhavassphaṭikaprabhaḥ/
govindaḥ padmakiṃjalkanibho viṣṇurudāhṛtaḥ

3.14.72

aruṇāmbujasaṅkāśo madhusūdana ucyate/
trivakramaśśikhinibho vāmano bhālasūryavat

3.14.73

śrīdhara ssitapadmābho hṛṣīkeśastaṭitprabhaḥ/
padmanābhaśśyāmavarṇo bandhūkakusumacchaviḥ

3.14.74

dāmodaro dvādaśai te kathitāḥ keśavādayaḥ/
vāsudevādimūrtīnāṃ yo varṇaḥ pūrvamīritaḥ

3.14.75

sa eva vāsudevādicaturṇāṃ tadbhuvāma pi/
śuddhaspaṭikasaṅkāśo vijñeyaḥ puruṣottamaḥ

3.14.76

adhokṣajaśśyāmavarṇo nṛsiṃho hemasannibhaḥ/
pītavarṇo'cyutotīva raktavarṇojanārdanaḥ

3.14.77

upendraśśyāmalaḥ prokto hariḥ pītanibhaḥ smṛtaḥ/
kṛṣṇaḥ kṛṣṇāmbudaprakhyaścaturviṃśatimūrtiyaḥ

3.14.78

suvarṇa nikaṣābhā śrīśśyāmā bhūrarjunacchaviḥ/
sarasvatī titā raktā pritiśśyamanibhā kṛtiḥ

3.14.79

kīrtī raktā bhavecchāntissphaṭikābhā samīritā/
tuṣṭiḥ pītā bhavetpuṣṭiśśyāmā devyasmsṛtā stutā

3.14.80

matsyassphaṭikasaṅkāśaḥ kūrmaḥ kāñcanasannibhaḥ/
varāhaśśāmalanibho valarkṣakṛtireva vā

3.14.81

nṛsiṃhaścandravarṇābhaḥ prahlādaḥ kāñcanaprabhaḥ/
vāvanaśśyā malanibhaḥ kālavarṇo mahābaliḥ

3.14.82

jāmadagnyassuvarṇābhaḥ rāghavaśśyāmalākṛtiḥ/
bharataśśyāmalo varṇo lakṣmaṇaḥ kanakaprabhaḥ

3.14.83

śatrughno raktavarṇābhassītā hemanibhākṛtiḥ/
māṇḍavīraktavarṇābha ūrmīlā śyāmalaprabhāḥ

3.14.84

śrutakīrtissitāṅgī ca hanūmān kanakaprabhaḥ/
aṅgado raktavarṇābhassugrīvo hemapihgalaḥ

3.14.85

guhaśca nilavarṇābhaḥ kālavarṇo vibhīṣaṇaḥ/
nīlo nīlanibhaḥ prokto jāmbhavan kanakaprabhaḥ

3.14.86

balaḥ kṣīranibhaścaivaraktavarṇā ca revatī/
meghaśyāmo bhavetkṛṣṭo rukmiṇī kanakaprabhāḥ

3.14.87

satyabhāmā bhavet śyāmā kalkī raktanibhaḥ smṛtaḥ/
anantaḥ kṣīrasaṅkaśaḥ yadvā hemasamākṛtiḥ

3.14.88

garuḍaḥ kanakaprakhyo brahmā kanakasannibhaḥ/
viṣṇu śśyāmanibhaḥ proktaḥ rudraśśoṇitasannibhaḥ

3.14.89

hayagrīvo valarkṣassyātsenānī śśyāmalākṛtiḥ/
raktavarṇo bhaveccaṇḍaḥ pracaṇ‍ḍaśśveta sannibhaḥ

3.14.90

jayaḥ pītastataśśyāmo vijayaḥ padmasannibhaḥ/
padmī gadādhāro hemaḥ kṛṣmaḥ khaḍgadharo bhavet

3.14.91

śārṅgadhārī hemanibhaśśvato vajradharo mataḥ/
śyāmo musaladhārī syātpāśadhṛkkanakaprabhaḥ

3.14.92

kṛṣṇo'ṅkuśadharo dhātā raktapītavapurdharaḥ/
vidhātā dhavalo bhadrassubhadro hyāruṇacchavi

3.14.93

kṛtāntaśśyāmalo raktassuravidhyaṃsanaḥ smṛtaḥ/
kubherākṣo bhavetpītaḥ kubhero rakta dehabhṛt

3.14.94

durjayaḥ kṛṣṇavarṇābhaḥ prabhavaśśvetasannibhaḥ/
syādviśvabhānano raktaḥ puṣkaraśśvetadehabhṛt

3.14.95

sambhavaśśyāmalaḥ proktaḥ prabhavo raktasannibhaḥ/
suśobhano bhavet śyāmassubhadra śśyāma varṇabhak

3.14.96

kumudaśśvetavarṇābhaḥ kumudākṣognisannibhaḥ/
puṇḍarīkastitaḥ proktaḥ vāmanaśśyāmalākṛtiḥ

3.14.97

rakto bhavet śaṅkukarṇassarvanetro'sitaprabhaḥ/
sumukhaśśyāmalaḥ proktaḥ raktābhassupratiṣṭhitaḥ

3.14.98

raktassūryassitaścandro bhomo raktassito budhaḥ/
bṛhaspatissuvarṇā bhaśśukraśśuklaśśanaiścaraḥ

3.14.99

kṛṣṇastāmrastathā rāhuḥ ketuḥ kuṣṇa udāhṛtaḥ/
kāmo raktassito hastivaktro raktaṣṣaḍānanaḥ

3.14.100

durgā śyamā suvarṇābhaḥ dhanadaḥ kṣetrapālakaḥ/
nīlo brāhmī suvarṇābhā raktā māheśvarī bhavet

3.14.101

kaumārī rakta varṇābhā vaiṣṇavī śyāmalaprabhā/
vārāhī śyāmavarṇabhā indrāṇī śyāmalā kṛtiḥ

3.14.102

cāmuṇḍā raktavarṇābhā vīrabhadro 'ruṇadyutiḥ/
jyeṣṭhā nīlā bhavedindraśśyāmo'gniraruṇa prabhaḥ

3.14.103

yamaḥ kālo dhanirṛtirnīlasśyāmaḥ pracetanaḥ/
vāyurdhūmrassīta ścenduḥ rakto rudra udāhṛtaḥ

3.14.104

puruṣaśśyāmalo hemadyutissyādacyutassmṛtaḥ/
sito raktastathā pītaśśyāmo raktassitaprabhaḥ

3.14.105

babhruḥ pīto dharādīnāṃ vasūnāṃ varṇasaṅgrahaḥ/
raktaśśyetaḥ prabhā pītaśśyāmaśśyeto ruṇaprabhaḥ

3.14.106

babhruḥ pitṝṇāṃ varrṇo'yaṃ krameṇa samudāhṛtaḥ/
dhūmro raktastadhā pītaśśyāmaśśveto' ruṇo'sitaḥ

3.14.107

varṇo'yaṃ marutāmuktassaptānāmānupūrvaśaḥ/
kanakaśśyāmalaḥ pītaḥ kṛṣṇo caraktassito'sitaḥ

3.14.108

varṇaḥ krameṇa saptānāmṛṣīṇāṃ samudāhṛtaḥ/
raktaḥ pītassitaśśyāmo raktapitassi tā sitaḥ

3.14.109

viśvādiparivārāṇāṃ varṇānukramaṇaṃ kṛtam/
śvetābhā kanakābhā ca śyāmā ca kanakaprabhā

3.14.110

raktā kṛṣṇā ca pītā ca rūpamapsarasāṃ matam/
raktaḥ pīto'ruṇaśśyāmaśśveto babhruśca karburaḥ

3.14.111

varṇato haritaśśveta śoṇaḥ kundanibhastathā/
ādityānāmayaṃ varṇo dvādasānāṃ kramāt smṛtaḥ

3.14.112

śoṇaśca harito nīla śvetaśśyāmaladīdhitiḥ/
pītaḥ kālastatā babhruḥ varṇakaḥ pāṭalo'sitaḥ

3.14.113

ekadaśānāṃ rudrāṇāṃ varṇo'yaṃ samudīritaḥ/
aśvinau cāruṇau pītau mārkaṇḍeyastathā bhavet

3.14.114

nāradassphaṭikaḥ pīto bhṛgurdakṣastathāsitaḥ/
rakto manussanandaśca śyāmalaḥ kanakastathā

3.14.115

pītassavatkumāraśca rakto hāhā ca pītalaḥ/
hūhūraktastathā śyāmaḥ mumbharuḥ kinnaraśśukaḥ

3.14.116

raktaḥ kiṃpuruṣaśśyāmaścitrasena stathā bhavet/
pīto viśvāvasuḥ prokto madhuśca madhuvarṇakaḥ

Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc