Padma Samhita · Chapter 3.12
athātatsaṃpravakṣyāmi mūlaberasamucchrayam/
garbhavistāramānaṃ vā dvāradairghyamathāpi vā
prāsādapādamānaṃ vā hastamānamathāpi vā/
yajamānapramāṇaṃ vā stambhamānamathāpi vā
kuryāddhuvapratikṛtiṃ grāmāderanukūlikām/
pratimāgarbhavistāra tulyā śreṣṭhā caturmukha
navābhāgai kahīnā tu pratimā madhyamā bhavet//
pañcabhāgaikahīnā tu jaghanyā parikīrtatā
saptadā gararbhavistāraṃ vibhajya dvau vivarjayet/
śiṣṭabhāga samucchrāyā śroṣṭhā syādathavābjaja
madhyamā pañcasūtryaṃśaiḥ tribhadvābhyā kanīyasī/
dvārādhyārdhasamucchrāyā śroṣṭhā pādādhikā punaḥ
madhyamā dvāramātrā tu kaniṣṭhā madhyamā bhavet/
dvāraṃ ṣoḍaśadhā kṛtvā nyunai kadvitrabhiḥ kramāt
śreṣṭhā madhyā kaniṣṭhā syāditthaṃ pādādiṣu kramāt/
uttamā pañcabhirhasteḥ tribhirekena cetare
sthitasya kautukasyāya mucchrasassamudīritaḥ/
garbagehasya vistāraṃ tridhā bhaṅtkvā dvayī bhavat
uttamā pañcadhātryaṃśaiḥ madhyamārdha kanīyasī/
āsīnā cāthavā śreṣṭhā garbhavistāra sammitā
navabhāgaikahīnā tu madhyamā pañcadhā kṛte/
ekenā caramā proktā saptadhā ṣaḍbhiruttamā
saptathaiva tribhirmadhyā tridhā dvābhyāṃ kanīyasī/
dvārādiṣu sthitasyaiva samāsīnonnati kramāt
hastaissastabhirāsīnā śroṣṭhā madhyā tu pañcabhiḥ/
tribhirjaghanyā vakṣyāmi śayanasyāpi connatim
āyāmaṃ garbhagehasya bhaṅtkvā ṣoḍaśadhā punaḥ/
avaśiṣṭadaśāṃ śena śayitasyottamonnatiḥ/
āyāmamaṣṭadā kṛtvā hitvādvau mūndhnapārśvataḥ
ekamaṃśaṃ caraṇataśśiṣṭāṃ śenaiva madhyamā/
āyāmaṃ saptadhā kṛtvā mūrdhna dvāvekamaṅghritaḥ
hitvā kaniṣṭhāśeṣeṇa śayānasyākṛtirbhavet/
vistāre vā caturdhā tu kṛte teṣvekamuddharet
śiṣṭena dviguṇena syācchayanasyottamonnatiḥ/
kṛtvaivaṃ pañcabhāgena syācchayānasya madhyamā
garbha vistāramānena śayānasyādhamā bhavet/
dviguṇā dvāramānena śayānasyottamonnatiḥ
adhyardhamānai rmadhyā syātsapādā caramā bhavet/
uttamādikramo yādṛgdvāramāśritya kīrtataḥ
dhruvaberasya yādṛksyāt stambhadyāśrayaṇe'pi ca/
saptabiḥ pañcabhirha staistrsibhiśśreṣṭhā yathākramam
yāne'pyāsanavanmānaṃ viśvarūpaṃ sthitāṃ yathā/
garbhagehaṃ tridhā kṛtvā dvibhāgaṃ cottamaṃ bhavet
pañcadā tu kṛte tasmin tribhago madhyamo bhavet/
garbhārdhamadhamaṃ dhāmnā sarvasādhāraṇe vidhiḥ
yajamānādyanuguṇe vidhiradyābhidīyate/
labdhāṃśamaṅgulīkuryātprāsādasya caturmukha
tatrāṅgulividhiṃ vakṣye yathātadavadhāraya/
paṃcadhāṅgulirākhyātā ucyante tā vidhāḥ kramāt
mānaṃ mānā ntaraṃ mātrā muṣṭirdeha stathaiva ca/
vakṣyamāṇakrameṇaiṣāṃ bhedānāṃ lakṣaṇaṃ śṛṇu
vātāyanapathaṃ prāpya ye yānti raviraśmayaḥ/
teṣu sūkṣmā visarpanti reṇavaḥ paramāṇavaḥ
te'ṣṭau keśāhvaya ste'ṣṭau līkṣo yūkastadaṣṭakam/
tadaṣṭakaṃ yavā ste'ṣṭauvaṅgu lissamudāhṛtā
taduttamāṅgulissapta yavā ssaiva tu madhyamā/
yavāṣṣaḍadhamā proktā mānāṅgulamidaṃ bhavet
vinyastaistiryagaṣṭābhiryavai rmānāntarāgulam/
śālībhirvā ṛjunya staistribhirmānā ntaraṃ bhavet
ācāryadakṣiṇakare madhyamāṅgulimadhyame/
parvaṇorantaraṃ dīrghaṃ mātrāṅgulamudāhṛtam
caturdhā vibhajedeko bhāgo muṣṭyaṅguliḥ smṛtā/
kautukāyāmamānam?
yatkiñcitkautukāyāmaṃ vibhajya daśadhā punaḥ
ekaṃ dvādaśadhā bhāgaṃ kṛtvā teṣvekamaṅgulam/
ucchrāyaḥ pratimāyāssyā nmahāmānāṅgulāśrayaḥ
prāsādādīṃśca tenaiva kuryunmānāntareṇa vā/
vedikā pīṭhaśibikā rathādīnāṃ vidhiḥ punaḥ
mānāntarāṅgulenai va bhavennanyena kevacit/
yāgopakaraṇānāṃ ca kuryānmātrāṅgulena ca
homāṅgāni sruvādīni kuṇamuṣṭyaṅgulāśrayaḥ/
dehalabdhāṅgulenaiva pratimāṅgāni kalpayet
yairyāvadbhirvibhāgāṃ śairarcyamānamudāhṛtam/
mānāṅgulena tanmānamaṅgulīkṛtya tatpuvaḥ
āyavyayādau saṃyojya grāmāderyacchubhaṃ bhavet//
tattathā vakṣyate brahman idānīmavadhāryatām
laldhāṃśamaṅgulīkṛtya tadaṅgulamathāṣṭabhiḥ
vardhayeddhrāsayeccaiva punardvādaśasaṅkhyayā
āyaṃ śiṣṭāṅgu laṃ jñeyaṃ vyayairnavabhiredhayet/
daśabhiḥ kṣapayecchiṣṭamaṅgulaṃ vyayasaṃjñitam
āyassamagraśubhado vyasassvalpaśubhāvahāḥ/
pratikūle viparyāse grāmādeḥ kamalāsana
tribharvṛddhau kṣayo'ṣṭābhiśśiṣṭaṃ yonirudāhṛtā/
dhvajo dhūmastathā saṃhaśśvāvṛṣo gardabhaḥ karī
kāka ityucyate yoni ssā śubhā śubhalakṣaṇā/
dhvajassiṃho gajo'vaḍvān śubhayoniśśubhāvahaḥ
dhūmadhvāṅkṣakharaśvānaḥ pratikūlā viyonayaḥ/
aṣṭābhirvardhate hānau saptaviṃśatisaṅkhyayā
śiṣṭamṛkṣamiti proktaṃ grāmāde stacchubhaṃ bhavet/
navabhirvardhate hānau pastabhiśśiṣṭamaṅgulam
vārāste śubhadāssaumyāḥ krūrāssyurbhayadāyinaḥ/
vṛddhau caturbhirnavabhiśśiṣṭaṃ hānavathāṃśakam
taskaro bhuktiśaktiśca dhanyo naravatiḥ klibaḥ/
sunītiḥ prīṃrāyuṣmān eteṃśāssamudīritāḥ
mānāṅgulai rdvādaśabhiḥ mānaṃ tālāhyayaṃ matam/
dvautālau kathito hastasai hyaṣṭau dhanurucyate
sa eva daṇḍassayugaḥ krośastaiḥ paṃca bhiśśataiḥ/
krośaiścaturbhirgaupānaṃ yojanaṃ taccaturgaṇam
grāmasya yajamānasya rājño janapadasya ca/
āyādiranukūlaścetpratimāssarvasiddhidāḥ
āyādireṣa vijñeyo mūlaberasamāśrayaḥ/
na tadaṅgeṣu bimbeṣu lohajeṣvitareṣu vā
śraddhābimbeṣu vijñeyastathā bhavanakautuke/
prasthā dīnā tuṃ maryādā prasaṅgāducyate'dhunā
catvāro vrīyaḥ kuñjāste'ṣṭau mañjiṣṭha ucyate/
te śataṃ ṣaṣṭiradhikaṃ niṣkaṃ niṣkāṣṭakaṃ phalam
phalāni pañca kuḍubhaṃ prasthaṃ syāttu caturgaṇam/
taccaturguṇakaṃ vidyādāḍhakaṃ tadvayaṃ śivam
taddvayaṃ droṇamuditaṃ khārī tadvitayaṃ bhavet/
tatkhārītritayaṃ bhāraṃ parimāṇamudīritam
Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0