Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Samhita · Chapter 3.12

3.12.1

athātatsaṃpravakṣyāmi mūlaberasamucchrayam/
garbhavistāramānaṃ vā dvāradairghyamathāpi vā

3.12.2

prāsādapādamānaṃ vā hastamānamathāpi vā/
yajamānapramāṇaṃ vā stambhamānamathāpi vā

3.12.3

kuryāddhuvapratikṛtiṃ grāmāderanukūlikām/
pratimāgarbhavistāra tulyā śreṣṭhā caturmukha

3.12.4

navābhāgai kahīnā tu pratimā madhyamā bhavet//
pañcabhāgaikahīnā tu jaghanyā parikīrtatā

3.12.5

saptadā gararbhavistāraṃ vibhajya dvau vivarjayet/
śiṣṭabhāga samucchrāyā śroṣṭhā syādathavābjaja

3.12.6

madhyamā pañcasūtryaṃśaiḥ tribhadvābhyā kanīyasī/
dvārādhyārdhasamucchrāyā śroṣṭhā pādādhikā punaḥ

3.12.7

madhyamā dvāramātrā tu kaniṣṭhā madhyamā bhavet/
dvāraṃ ṣoḍaśadhā kṛtvā nyunai kadvitrabhiḥ kramāt

3.12.8

śreṣṭhā madhyā kaniṣṭhā syāditthaṃ pādādiṣu kramāt/
uttamā pañcabhirhasteḥ tribhirekena cetare

3.12.9

sthitasya kautukasyāya mucchrasassamudīritaḥ/
garbagehasya vistāraṃ tridhā bhaṅtkvā dvayī bhavat

3.12.10

uttamā pañcadhātryaṃśaiḥ madhyamārdha kanīyasī/
āsīnā cāthavā śreṣṭhā garbhavistāra sammitā

3.12.11

navabhāgaikahīnā tu madhyamā pañcadhā kṛte/
ekenā caramā proktā saptadhā ṣaḍbhiruttamā

3.12.12

saptathaiva tribhirmadhyā tridhā dvābhyāṃ kanīyasī/
dvārādiṣu sthitasyaiva samāsīnonnati kramāt

3.12.13

hastaissastabhirāsīnā śroṣṭhā madhyā tu pañcabhiḥ/
tribhirjaghanyā vakṣyāmi śayanasyāpi connatim

3.12.14

āyāmaṃ garbhagehasya bhaṅtkvā ṣoḍaśadhā punaḥ/
avaśiṣṭadaśāṃ śena śayitasyottamonnatiḥ/
āyāmamaṣṭadā kṛtvā hitvādvau mūndhnapārśvataḥ

3.12.15

ekamaṃśaṃ caraṇataśśiṣṭāṃ śenaiva madhyamā/
āyāmaṃ saptadhā kṛtvā mūrdhna dvāvekamaṅghritaḥ

3.12.16

hitvā kaniṣṭhāśeṣeṇa śayānasyākṛtirbhavet/
vistāre vā caturdhā tu kṛte teṣvekamuddharet

3.12.17

śiṣṭena dviguṇena syācchayanasyottamonnatiḥ/
kṛtvaivaṃ pañcabhāgena syācchayānasya madhyamā

3.12.18

garbha vistāramānena śayānasyādhamā bhavet/
dviguṇā dvāramānena śayānasyottamonnatiḥ

3.12.19

adhyardhamānai rmadhyā syātsapādā caramā bhavet/
uttamādikramo yādṛgdvāramāśritya kīrtataḥ

3.12.20

dhruvaberasya yādṛksyāt stambhadyāśrayaṇe'pi ca/
saptabiḥ pañcabhirha staistrsibhiśśreṣṭhā yathākramam

3.12.21

yāne'pyāsanavanmānaṃ viśvarūpaṃ sthitāṃ yathā/
garbhagehaṃ tridhā kṛtvā dvibhāgaṃ cottamaṃ bhavet

3.12.22

pañcadā tu kṛte tasmin tribhago madhyamo bhavet/
garbhārdhamadhamaṃ dhāmnā sarvasādhāraṇe vidhiḥ

3.12.23

yajamānādyanuguṇe vidhiradyābhidīyate/
labdhāṃśamaṅgulīkuryātprāsādasya caturmukha

3.12.24

tatrāṅgulividhiṃ vakṣye yathātadavadhāraya/
paṃcadhāṅgulirākhyātā ucyante tā vidhāḥ kramāt

3.12.25

mānaṃ mānā ntaraṃ mātrā muṣṭirdeha stathaiva ca/
vakṣyamāṇakrameṇaiṣāṃ bhedānāṃ lakṣaṇaṃ śṛṇu

3.12.26

vātāyanapathaṃ prāpya ye yānti raviraśmayaḥ/
teṣu sūkṣmā visarpanti reṇavaḥ paramāṇavaḥ

3.12.27

te'ṣṭau keśāhvaya ste'ṣṭau līkṣo yūkastadaṣṭakam/
tadaṣṭakaṃ yavā ste'ṣṭauvaṅgu lissamudāhṛtā

3.12.28

taduttamāṅgulissapta yavā ssaiva tu madhyamā/
yavāṣṣaḍadhamā proktā mānāṅgulamidaṃ bhavet

3.12.29

vinyastaistiryagaṣṭābhiryavai rmānāntarāgulam/
śālībhirvā ṛjunya staistribhirmānā ntaraṃ bhavet

3.12.30

ācāryadakṣiṇakare madhyamāṅgulimadhyame/
parvaṇorantaraṃ dīrghaṃ mātrāṅgulamudāhṛtam

3.12.31

caturdhā vibhajedeko bhāgo muṣṭyaṅguliḥ smṛtā/
kautukāyāmamānam?
yatkiñcitkautukāyāmaṃ vibhajya daśadhā punaḥ

3.12.32

ekaṃ dvādaśadhā bhāgaṃ kṛtvā teṣvekamaṅgulam/
ucchrāyaḥ pratimāyāssyā nmahāmānāṅgulāśrayaḥ

3.12.33

prāsādādīṃśca tenaiva kuryunmānāntareṇa vā/
vedikā pīṭhaśibikā rathādīnāṃ vidhiḥ punaḥ

3.12.34

mānāntarāṅgulenai va bhavennanyena kevacit/
yāgopakaraṇānāṃ ca kuryānmātrāṅgulena ca

3.12.35

homāṅgāni sruvādīni kuṇamuṣṭyaṅgulāśrayaḥ/
dehalabdhāṅgulenaiva pratimāṅgāni kalpayet

3.12.36

yairyāvadbhirvibhāgāṃ śairarcyamānamudāhṛtam/
mānāṅgulena tanmānamaṅgulīkṛtya tatpuvaḥ

3.12.37

āyavyayādau saṃyojya grāmāderyacchubhaṃ bhavet//
tattathā vakṣyate brahman idānīmavadhāryatām

3.12.38

laldhāṃśamaṅgulīkṛtya tadaṅgulamathāṣṭabhiḥ
vardhayeddhrāsayeccaiva punardvādaśasaṅkhyayā

3.12.39

āyaṃ śiṣṭāṅgu laṃ jñeyaṃ vyayairnavabhiredhayet/
daśabhiḥ kṣapayecchiṣṭamaṅgulaṃ vyayasaṃjñitam

3.12.40

āyassamagraśubhado vyasassvalpaśubhāvahāḥ/
pratikūle viparyāse grāmādeḥ kamalāsana

3.12.41

tribharvṛddhau kṣayo'ṣṭābhiśśiṣṭaṃ yonirudāhṛtā/
dhvajo dhūmastathā saṃhaśśvāvṛṣo gardabhaḥ karī

3.12.42

kāka ityucyate yoni ssā śubhā śubhalakṣaṇā/
dhvajassiṃho gajo'vaḍvān śubhayoniśśubhāvahaḥ

3.12.43

dhūmadhvāṅkṣakharaśvānaḥ pratikūlā viyonayaḥ/
aṣṭābhirvardhate hānau saptaviṃśatisaṅkhyayā

3.12.44

śiṣṭamṛkṣamiti proktaṃ grāmāde stacchubhaṃ bhavet/
navabhirvardhate hānau pastabhiśśiṣṭamaṅgulam

3.12.45

vārāste śubhadāssaumyāḥ krūrāssyurbhayadāyinaḥ/
vṛddhau caturbhirnavabhiśśiṣṭaṃ hānavathāṃśakam

3.12.46

taskaro bhuktiśaktiśca dhanyo naravatiḥ klibaḥ/
sunītiḥ prīṃrāyuṣmān eteṃśāssamudīritāḥ

3.12.47

mānāṅgulai rdvādaśabhiḥ mānaṃ tālāhyayaṃ matam/
dvautālau kathito hastasai hyaṣṭau dhanurucyate

3.12.48

sa eva daṇḍassayugaḥ krośastaiḥ paṃca bhiśśataiḥ/
krośaiścaturbhirgaupānaṃ yojanaṃ taccaturgaṇam

3.12.49

grāmasya yajamānasya rājño janapadasya ca/
āyādiranukūlaścetpratimāssarvasiddhidāḥ

3.12.50

āyādireṣa vijñeyo mūlaberasamāśrayaḥ/
na tadaṅgeṣu bimbeṣu lohajeṣvitareṣu vā

3.12.51

śraddhābimbeṣu vijñeyastathā bhavanakautuke/
prasthā dīnā tuṃ maryādā prasaṅgāducyate'dhunā

3.12.52

catvāro vrīyaḥ kuñjāste'ṣṭau mañjiṣṭha ucyate/
te śataṃ ṣaṣṭiradhikaṃ niṣkaṃ niṣkāṣṭakaṃ phalam

3.12.53

phalāni pañca kuḍubhaṃ prasthaṃ syāttu caturgaṇam/
taccaturguṇakaṃ vidyādāḍhakaṃ tadvayaṃ śivam

3.12.54

taddvayaṃ droṇamuditaṃ khārī tadvitayaṃ bhavet/
tatkhārītritayaṃ bhāraṃ parimāṇamudīritam

Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc