Padma Samhita · Chapter 3.11

ataḥ paraṃ pratikṛterdravyasya vidhirucyate/
yanmayaṃ pratimādravyaṃ tadanekaṃ pracakṣate

ratnaṃ lohaṃ śilā mṛcca dāru sphaṭika eva ca/
ṣaḍdravyāṇi prakṛtayo yanmayāḥ pratimāḥ smṛtāḥ

māṇikyapramukhai ratnairarcāmavayavairyutām/
vidadhyādardhacitraṃ vā kevalaṃ vā samarcayet

nirdoṣā ratnajāssarvāssarvakāmaphalapradāḥ/
suvarṇaṃ rajataṃ tāmraṃ trividhaṃ lohamiṣyate

hiraṇmayī pratikṛtissarva saṃpatkarī bhavet/
vittaṃ yaśaśca vijayo vijñānaṃ rājatīphalam

buddhiśśāntaśca saubhāgyamaudumbaryā'rcayābhavet/
śilā caturvidhā brahman varṇabhedaissitādibhiḥ

śubhrā śilā brāhmaṇasya kṣatriyasya tu pāṭalā/
vaiśyasya pītā śūdrasya kṛṣṭhā mukhyā yathoditā

brāhmaṇasya catasrassyastisro rājño viśo dvayī/
ekaiva syāccaturdhasya gauṇo'yaṃ vidhirīritaḥ

śaṅkhacakragadāpadmaśakti candanamālikāḥ/
siṃhamātaṅgasāraṅgavarāhakuśakuṇḍikāḥ

śrīvatsacāmaracchatradhvajamatsya vihaṅgamāḥ/
śīlāsu yatra dṛśyanai tilataṇḍulavālukāḥ

tāśśubhā yajamānasya śubhadāḥ pārthivasya ca/
garbhavatyaśśilā varjyā garbhā hyantaravasthitāḥ

yathopalabdhuṃ śakyante taṃ prakāramimaṃ śṛṇu/
navanītaṃ māhiṣajaṃ śṛṅgaṃ meṣasya cūrṇitam

cūrṇaṃ ca kuruvindasya sampeṣya payasā gavāṃ/
limpecchilāṃtathā dāru garbhavyaktistato bhavet

vīdhikā yadi dṛśyante maṇḍalāvartakāni ca/
dhvaniśca śithilo yāsu sparśe cauṣṇyamathāpi vā

tāsu garbhāsspuṭaṃ santi yatnenotpāṭayettu tāḥ/
pāṭale maṇḍale paṃsūn pāṭalān śvetapaṅkaje

śvetapāṃsūn sthitāvantargarbharūpeṇa saṃsthitān/
nirdiśetkapile varṇe snigdhe ca kamaṭhaṃ sthitam

gaulīṃ kapote māñjiṣṭhe varṇe lohitadarduram/
śuklaṃ ḍiṇḍīravarṇe tu raktapīte kacchapam

kusumbhapītavarṇe tu pītaṃ varṣābhuvaṃ sthitam/
śuklahemanibhevarṇe garbhe kṣudravihaṅgamam

kālāyasasame varṇe godhāmantaravasthitām/
guḍavarṇe tu pāṣāṇakhadyotaṃ madhusanni bhe

sāraṅgasadṛśe varṇe vṛścikaṃ ṅaḍgasanni bhe/
salilaṃ śalabhaṃ nīle rūkṣe phenakameva ca

mūṣikāṃ kapile kṛṣṭhe kaṣṇāhiṃ śaṣpasannibhe/
matsyamevaṃ vidhaṃ garbhaṃ maṇ‍ḍale varṇabhedataḥ

budho niścinuyātsarvamuddharecca prayatnataḥ/
garbhavaddāruśilayā pratimāṃ kurute yadi

ajñānādvā'tha lobhādvāyajamāna stvarānvitaḥ/
samulaghātaṃ hanyacca sa kulā nyātmanāmaja

rājā ca rāṣṭrāmacirāt sthāpakaśca vinaśyati/
garbhāgarekṛte paścājjuhuyācchāntaye guruḥ

bhojayeddakṣiṇāṃ dadyādbrāhmaṇebhyassvaśaktitaḥ/
bimbhaṃ śītalayā kuryācchilayā yadi sādaram

devasya sannidhissākṣātsaṃpacca varado hariḥ/
strīpuṃnapuṃsakaṃ ceti śailaṃ trividhamucyate

kāṃsyaghaṇḍādhvaniprakhyaśchedane jāyate dhvaniḥ/
śiraḥ pradeśe madhye tu kāṃsyadhvanisamobhavet

mūle tāladhvanisamo yatra sā syācchilā pumān/
nyūnastasmāddhvaniḥ kiṃcicchidrato yatrasā'dhamā

śilā nādavihīnā tu napuṃsakamudāhṛtam/
bimbaṃ puṃśilayā kāryaṃ pīṭhaṃ strī śilayā bhavet

ratnanyāsastu kartavyo na śilāyāmiti kramat/
devīnāṃ ca śrīyādīnāṃ nirmāṇe strī śīlā varā

puṃśilā pādapīṭhe syādratnanyāso napuṃpake/
saumyā śilā śītalāsyādvaiṣṇavī na mahāphalā

uṣṇā''gneyī śilā rodrī sā rogasyāspadaṃ bhavet/
saumyā jñeyobhayātmā tu brahmīsṛṣṭikari bhavet

śītalā gharmakāle yā mahoṣṇā jaladāgame/
ekavarṇā śilā śuddhā sā bhavetpratimāvidhau

saṃkīrṇānekavarṇā tu sā śilā rogadā sadā/
parvateṣu prasiddheṣu gṛhṇīyātpratimāśilām

bhūgatā vā śilā śastā ninditā na kadācana/
yā puṣpavanasaṅkīrṇā jalāśayasamāvṛtā

sā bhūmirvāruṇī jñaiyā tatratyāḥ kāmadāśśilāḥ/
toyamuttarato yasyāḥ kṣetraṃ dakṣiṇato mahat

pratyakca kṣīriṇo vṛkṣāssā māhendrī kṣamā matā/
tatratyā puṣṭidā nityaṃ śilā bahumatā tataḥ

pūrvadakṣiṇato yasyāḥ kāśmaryaḥ khadirādayaḥ/
jhallikā ṭiṭṭibhā gṛdhravarāhaśvāpadādayaḥ

toyamantargataṃ svalpaṃ yatrāgneyī bhavediyam/
śilā tatrodbhavā svalpavibhavā tadasaṃmatā

vibhītakādayo vṛkṣā mṛgā hiṃstrāśca santatam/
yatra tyaktodakatṛṇā kaṇṭakadrumasaṃvṛtā

yā ca sā vāyavī bhūmistasyāṃ śūnyapradā śilā/
naditaṭe hṛdataṭe bhūtibhumau catuṣpathe

grāme śmaśāne valmīke lavaṇodakapīḍite/
amedhyabhūmau śabaracaṇḍālādiniṣevite

śarkarotkarasaṃbādhe nistṛṇe jalavarjite/
devālayasamīpe ca tapte vātātapāgnibhiḥ

deśe marjyāśśilāssarvā gṛhitāścedanarthadāḥ/
puṇyakṣetre śubhe deśe brahmavṛkṣanirantare

kuśakāśodakayute mṛgaiḥ kṛṣṇairniṣevite/
padmotpalasamākīrṇe vrīhikṣetranirantare

hintālapūgapunnāganālikeranirantare/
tapasvijanasaṃ bādhe deśe grāhyā śilā bhavet

varjyā varjyāṃ viditvaivaṃ guṇadoṣau nirūpya ca/
deśabhedāṃśca bhūbhedān jñātvā liṅgabhidā stathā

sītādivarṇa bhedāṃśca gṛhṇīyācchubhadāṃ śilām/
puṇyarkṣatithivāreṣu yajamānānukūliṣu

śakunādinimittānāmānukūlyena cānvitaḥ/
yahamāno guruścaiva śraddhayā parayānvitaḥ

rathakāreṇa sahitaḥ sthipatināṃ gaṇaissaha/
brāhmaṇān bhojayitvādau taiśca svastyādi vācitaḥ

śilāsaṃgraṇe deśe kāraye nmahatīṃ prasām/
kṛtvā'ṅkurārpaṇaṃ tatra brahmacārī haviṣyabhuk

ācaryo yājānena sārdhaṃ tatra vasecchuciḥ/
śālibhāraṃ kṣipettasmin prapāmadhye savedike

tasmi nnyasyenmahākumbhaṃ sūtravastrādiveṣṭitam/
nyastakūryaṃ praticchannamaśvatthanavapallavaiḥ

vinyastaratnalohāḍhyaṃ vidyayā parameṣṭhinaḥ/
tasyāṣṭadikṣu ca sya syetkumbhān sūtreṇa veṣṭitān

mahākumbhasya tasyaiva pārśve nyasyecca vardhanīm/
astramantreṇa saṃsiddhān siddhārdhān dikṣu pātayet

puṇyāhaṃ vācayitvātu cakramudrāṃ pradarśayete/
mahāmudrāṃ pradarśyātha praṇamyāñjalimudrayā

āvāhayettato devaṃ mūrtimantreṇa sarvagam/
mahākumbhe pratiṣṭhāpya pūjayeddeśikaḥ kramāt

vardhanya mantrarājānaṃ kumbheṣvaṣṭasu pūjayet/
viṣṇvādimūrtīstadanu paramānnaṃ nivedayet

homaṃ kuryāccaturdikṣu kuṇḍe vā sthaṇḍile'pi vā/
pālāśasamidhaḥ puṣpaṃ phalamājyaṃ sapallavam

juhuyānmulamantreṇa vṛthagaṣṭottaraṃ śatam/
caruṇā ca nṛsuktena vṛthakkuṇḍacatuṣṭaye

prācinakuṇḍe juhuyātsarpiṣā vanadevatāḥ/
parvatān gaṇḍaśailāṃśca tatra śṛṅgāṇi nirjharān

samudrāṃśca tathā vṛkṣānoṣadhīśca vanaspatīn/
jarāyujānaṇḍajāṃśca svedajānudbhijastathā

tathā sarvāṇi bhūtāni mantraistaddhevtāparaiḥ/
svāhāntaistairvyāhṛtibhiḥ pūrṇāhutyantamabjaja

palalaṃ rajanīcūrṇaṃ lājāpūpāḥ karambhiṇaḥ/66
carastairbaliṃ dravyairbhūtebhyo nikṣipedguruḥ

hotavyaṃ svapnapataye sarpiṣā'ṣṭottaraṃ śatam/
vādyaistathā brahmaghoṣairvato ghoṣayenniśi

upoṣya darbhaśayyāyāṃ śucirniyatamānasaḥ/
japannaṣṭottaraśataṃ svapnādipatimātmavān

svapetsvapne tataśśailaṃ yadi paśyetsamujvalam/
prātareva śilāgrāhyā śāntiṃ kuryādadarśane

durdarśane vā purvoktadurnimittodaye tathā/
śilāṃ muhūrte saṃpaśyecchobhave deśikottamaḥ

yakṣāḥ piśācā nāgādyāḥ yatra tiṣṭhanti nityaśaḥ/
sarve te hyapagacchantu sannidhattāṃ sadāhariḥ

ityuktvā mantrasaṃsiddhān siddhārdhāṃ statra nikṣipet/
baliṃ dadyācca bhūtebhyaḥ pratyāśaṃ sarvamantrataḥ

puṇyāhaṃ vācayitvā ca pauruṣeṇa śilāḥ spṛśet/
mūlamantreṇa datvā'rghyaṃ japedaṣṭottaraṃ śatam

prāsādasyānurūpeṇa pātayotsūtramañjasā/
śilā sthsapatayaśchindyuḥ rathakārasya śāsanāt

śāntidā dakṣiṇa sirā prāksirā jayadāyinī/
śrīkarī paścimasirā puṣṭiṃ dadyādudaksirā

varjayetkoṇasirasaṃ yadi kuryātkulakṣayaḥ/
yasyāṃ diśi mukhaṃ dhāmna stasyāṃ pratikṛteśśiraḥ

vyatyāse yajamānasya rājño rāṣṭrasya vāstutaḥ/
ālayasya ca sarveṣāmacirātkalpate vipat

mūlabhāgaścilānāṃ cetupariṣṭādbhavettathā/
adhastācchecchirobhāgo vipatsyādrājarāṣṭrayoḥ

mahākumbhasthatoyena snāpayeduddhṛtāṃ śilām/
viṣṇvādikumbhateyaiśca pauruṣaṃ sūktamuccaran

pariṣiñcecchilāṃ bhūyo vardhanīsthena vāriṇā/
devīnāṃ bimba śuddhyardhaṃ pṛthakevādhivāsayet

madhyakumbhercayeddhevīṃ śriyaṃ trailokyamātaram/
aṣṭakumbheṣu sampūjyā devyaścāṣṭau yathākramam

homādi pūrvavatkṛtvā bimbarthā strīśilā bhavet/
astrīyā śilayā devyo vihitāścetpramādataḥ

lobhana mahatā yuktā hanyussvaviṣayāḥ prajāḥ/
tasminneva kṣaṇe grāhyāḥ parivāśilāśśubhāḥ

śilāsaṅgrahaṇaṃ kuryātteṣāṃ mantrairyathākramam/
śilāṃ gṛhītvātāṃ samyagāropyaśakaṭādiṣu

nītvā dhāmni sthapatayo rathakāramatānugāḥ/
kuryurarcāṃ yathāśāstraṃ coditairlakṣaṇairyutām

śīlāsaṅgrahaṇe karma yaduktaṃ bahirālayāt/
tatsarvamathavā kuryādaṅkurādikamālaye

śilā gṛhītvā vidhavattyaktāṃ kartumaśaktitaḥ/
anyārthamapitāṃ viddhi śuddhāṃ bhuyo'dhivāsanāt

kārtikādyaṣṭamāneṣu praśasto dārusaṅgrahaḥ/
praśastaṃ sarvamāneṣu śilāsaṃgrahaṇaṃ matam

candanaścāguruścaiva kāsmaryo haricandanaḥ/
kesaraḥ khatiraścaiva kuravaścāsana stathā

madhuko devadāruśca jātirbilvaśśamī tathā/
śākaśca panasaścaiva kadambastilakastathā

nameruḥ phalinī caiva surabhiścampaka sathā/
śiṃśupā kṣīrikā sālo bhījakaḥ kuruvidandakaḥ

tiniśaścandanaścūtastamālastaralo'rjunaḥ/
kuṭajaḥ karakelīca saptaparṇo madhuṣṭhilaḥ

varaṇo niculaścaiva punnāgaḥ khadirastathā/
rājavṛkṣaśca ityete pratimārthamudāhṛtāḥ

sāravanto ghanopetā ssarvadoṣavivarjitāḥ/
etaiḥ kāryā pratikṛtirva rjitairnakadācana

varjanīyānapi tarūnabhidhānsāmi tān śuṇu/
svayaṃ śuṣkāśca dagdhāśca svayaṃ bhagnā hatatvacaḥ

vakrā ghuṇakṣatāścaiva koṭarāḥ pakṣisevitāḥ/
caṇḍālādyadhamaiśśaśvatsevitāḥ pratilomajaiḥ

nivāsavṛkṣāścaityasthāḥ devatādhiṣṭhitāstathā/
śmaśānasthāśca mārgasthā devālayasamīpagāḥ

kūpasthāśca taṭākasthā vikṛtāścaiva varjitāḥ/
varjitai starubhiḥ kuryātpratimāṃ cetpramādataḥ

kartā kārayitā cobhau sānvavāyau vinaśyataḥ/
dārusaṃgrahaṇe deśe pūrvavacchādhivāsanam

śilāgrahaṇavaddhomassarvaḥ kāryo yathāvidhi/
anokahānāmaṅgāni pravālādīni pūrvavat

juhuyādagnikuṇḍe ca prācīne deśikottamaḥ/
prakṣālayedvṛkṣamūlaṃ vāsanā taṃ prakoṇakam

ācchādayetsadarbheṇa mūlamantraṃ samuccharan/
mūrtibhiśca dvādaśabhiḥ matsyādibhiranukramāt

hutvā vyāhṛtibhiḥ paścādupatiṣṭheta bhūruham/
karmaṇā pūrvavṛtteva sthāvarākāramāśśitam

vṛṇomi viṣṇorbimbārthaṃ sarvasaṃpatkaraṃ tava/
sthāvaratvādito gaccha divyaṃ rūpamanuttamam

bhuṅkṣva bhogāṃśca vipulān vāsudevaprasādataḥ/
hinasmi nāhaṃ vṛkṣa tvāṃ kintu muñcāmi janmataḥ

ityupasthāya mantreṇa rakṣāsūtreṇa veṣṭayet/
anuktamanyatkartavyaṃ śilāgrahaṇavanniśi

prabhāte deśika ssnātvā muhūrte śobhane śuciḥ/
chindyādvṛkṣaṃ kuṭhāreṇa prāṅmukhaḥ puruṣātmanā

rathakārastato vṛkṣaṃ chedayedgurvanujñayā/
prācyāmudīcyāṃ patitastarurabhyudayāvahaḥ

kuryādbimbaṃ prakāṇḍena śākhayā cānurupayā/
kumbhedakena taṃ siñceddhyātvā tatrasthitāṃ harim

mūlamantreṇa paritaspiñcetkaravāriṇā/
gurave dakṣiṇāṃ dadyātpurvavatkamalāsana

devālaye drumaṃ nītvā rathakāreṇa kārayet/
bimbamatyadbhutākāraṃ dhāmamānānusārataḥ

ālaye cādhivāsādi sthāpayitvā drumaṃ bhuvi/
kuryādbhahirvane yadvatsarvaṃ tadvadyathāvidhi

asaṃskṛtena taruṇā yathoktavidhinā yadi/
kuryātpratikṛtiṃ mohāttadanardhāya kevalam