Padma Samhita · Chapter 1.6
ṣaṣṭho'dhyāyaḥ/
sarvataḥ pāṇipādādi brahmaṇo rūpamiritam/
arūpasyāpi tatsarvaṃ kathayasva yathātatham
bhagavatassarvataḥ pāṇu pādāditya nirvacanam/
carācaramidaṃ kṛtsnamākṣiptaṃ paramātmanā/
yatastatsarvapāṇitvaṃ tasya lakṣaṇamucyate
deśakālā viśeṣeṇa saṃyuktaṃ parameṣṭhinā/
yaugapadyena satataṃ sarvataḥ pātprabhustṛtaḥ
tiryagūrdvamadhaścoccairgatvā bhāsayate jagat/
raviryathā tathā kṛtvā viśvataścakṣurucyate
sarvaṃ purasthsitaṃ tasya vastujātaṃ yata stataḥ/
viśvato mukhatā tasya brahmaṇaḥ kamalāsana
jñānendhiyāṇi sarvāṇi śrūyante śira uttamam/
tathā jñānāśrayatvena jñeyassarvaśirāḥ prabhuḥ
vidūramavidūrasthaṃ tathā vyavahitetare/
śṛṇoti śabdasaṅghātaṃ tenāsau sarvataśśravāḥ
bhinno vahnirayaḥ piṇḍādabhinna ina dṛśyate/
tadvadvyaktādbhahirbhūto vyaktamāvṛtya tiṣṭhati
ādarśe nirmale yadvadantasthā pratiyātanā/
dṛśyate tatra tadvatsyādvibhoravyaktarūpatā
nendriyādhīnavijñāno rūpādiṣu caturmukha/
bhagavānamuto hetossarvajñaḥ kathato budhai
parameṇa mahatvena saṃyogātparamātmanaḥ/
vyāpitvamucyate viṣṇorīśvarasya manīṣibhiḥ
anāditva majatvena tathai vānantatā vibhoḥ/
parokṣatvena sarveṣāmapadityucyate nṛbhiḥ
asaṃvidvaṣayo brahman gandhaḥ puṣpādike yathā/
tribhirguṇairabaddhopi baddhavatteṣu tiṣṭhati
yathā puṣkāraparṇeṣu svacchamambhaḥ pratiṣṭhitam/
antarbahirabhivyāpya tiṣṭhityeko mahārṇave
nimagnasyeva kumbhasya bahirantarapāṃ sthitiḥ/
parakṣetrakṣayoraikyamātmano śśruticoditam
kṣetrakṣasyāsyabāhulyaṃ dehabhedātpratīyate/
ekasyaivahi bimbhasya darpaṇeṣu yathā tathā
bhūtādi pañcapaṅghātaṃ kṣetraṃ tatra vyavasthitaḥ/
jīvoyastaṃ viduḥ prājñāḥ kṣetrajñaṃ parasaṃjñitam
abuddhibodhyamaspaṣṭaṃ vyaktasyopari viṣṭhitam/
parātparataraṃ viṣuṃ sūrayo jñānacakṣuṣā
vidantina tamajñānāt jñānagocaramakṣaram/
parasya vyāpino dehacalanādyā na vibhramaḥ
yathā ghaṭasthamākāśaṃ nīyamāne ghaṭe matiḥ/
yātīti vastuto naiva bhedausti parajīvayoḥ
padmapatrasahasreṣu sūcībhinneṣvanu kramāt/
sūkṣmatvātkālabhedastu yathā naivopalabhyate
tathaiva paramātmāyāṃ nāmnāṇuḥ parikīrtitaḥ/
dūrasthamajñāḥ paśyanti hṛtvadme viṣṭhitaṃ sadā
vitatya vāyurākāśaṃ yathaika stiṣṭhati prabhuḥ/
tathā carācaraṃ viśvaṃ vyāpya tiṣṭhatyajassvayam
sraṣṭuṃ saṃhartumīśāno raśmīnabhyudito raviḥ/
yathā tathā jagatsarvaṃ sraṣṭu hartuṃ prabhurhariḥ
svaṃ paraṃ cāpi viṣayaṃ prakāśayati cidghanaḥ/
yathā pradīpassvasyāpi ghaṭādeśca prakāśakṛt
varṇaissitādibhirhīnasta dvadbhāsayate hariḥ/
ṣaḍbhirguṇai ranvita tvāt jñānādibhiranavyagaiḥ
bhagavān kathitassadbhiḥ paramātmā jaganmayaḥ/
dadhni sarpi stile tailaṃ mādhuryaṃ ca guḍādiṣu
abhinnaṃ tasvato dvavyādamūrtaṃ tatra ca sthitam/
upalambhana sāmarthyāddṛśyate na tadīkṣyate
ajopyamūrtassa rveṣāmantarātmā paraḥ pumān/
jñānināṃbhāvanāyogādupalabhdhipathaṃ gataḥ
carāca reṣu sarveṣu yadvastu vyāvya viṣṭhitam/
amūrtamapṛthagbhūtaṃ svasaṃ vedyaṃ vidanti ke
vidyayābhagavanmahyaṃ tānācakṣva yathātatham/
pañcarātravidhidīkṣitānāṃ viṣṇumāyo ttaraṇam/
pañcarātroktamārgeṇa yo dīkṣāṃ cakramaम़ṇḍale/
kṛtvā samarcanaṃ viṣṇoḥ dviṣaṭkākṣaravidyayā
ārādhayanti śāstroktavidhinā deśikottamāḥ/
teṣāṃ hṛdambuje sākṣādāvi rāsaiparaḥ pumān
taranti viṣṇumāyāṃ te na tarantītare janāḥ//
vastu sākṣātkṛtaṃ kīdṛglakṣaṇaṃ tasya kīdṛśam/
bhagavan kathyatāṃ sarvaṃ mayi cedastyanugrahaḥ
nididhyāsitavastu svarūpam
vālāgraśatabhāgasthaṃ pradhāna puruṣātmakam/
gamanāgamanairhīnamaṇiṣṭhaṃ tadaṇopari
mahiṣṭhaṃ mahato vastu paramānandavigraham/
vṛddhikṣayavinirmaktaṃ sarvagaṃ saṃvidātmakam
sadrūpaṃ praṇavā vedyamapratarkyaṃ pramāṇavat/
evaṃ vastu ca kāṃkṣante hṛdaye yoginassadā
tasyasthūlādirūpeṇa traividyam.
sthūlaṃ sūkṣmaṃ paraṃ tasya trividhaṃ rūpamīritam//
sthūlādīnāṃ lakṣaṇaṃ
sthūlaṃ tatsakalaṃ jñeyaṃ sūkṣmaṃ sakalaniṣkalam
paraṃ niṣkalamevasyādrūpaṃ kamalasambhava/
rūpaṃ sahasraśīrṣādi sakalaṃ paramātmanaḥ
tejaḥ puñjamivābhāti rūpaṃ sakalaniṣkalam/
saccidānandarūpādi rūpāṃ niṣkalasaṃjñitam
prakṛti vikṛti nirūpaṇam/
prakṛtirvikṛtiśca sve sva rūpe paramātmanaḥ/
satvādiguṇasaṃghātaḥ prakṛtirvikṛtiḥ punaḥ
puruṣaḥ paramātmākhyasteneyaṃtriguṇātmikā/
maramātmā dhiṣṭhitāyāḥ prakṛterjagatsargādiḥ/
adhiṣṭhitā jagastarvaṃ prasūte cetanātmakam
saṃharatyapi tatsarvaṃ niyogā deva tasya sā/
saparamātmā nārāyaṇaḥ
eka eva paro devo nānāśakti samanvitaḥ
karoti sargasaṃhārau sa ca nārāyaṇassmṛtaḥ/
nānāthikkaiḥ puradvārairyathā puranivāsinaḥ
antarviṃśanti yadvacca puruṣāḥ puruṣaṃ param/
upāsakā viśantyantarvidyayā parayā sadā
jyotirmaṇḍalamadhyasthaṃ rukmābhaṃ puruṣaṃ paraṃ/
hṛtpadmakarṇikārūḍhaṃ śaṅkhacakragadādharam
caturbhujaṃ bhāvayanti sthāneṣveteṣu yoginaḥ/
brahmarandhre bhruvormadhye nabhicakregalāvaṭe
jīhvāgre dālumadhye ca bhāvayanto yatendriyāḥ/
pūrvajanmakṛtaṃ karma dagdhvā yānti sanātanam
viṣṇorārādhanaparāḥ pañcakālaparāyaṇāḥ/
aṣṭāṅgayoga siddhāśca dvādaśākṣaracintakāḥ
vāśudevaśrayā martyā vāsudeva parāyaṇāḥ/
sarvapāpaviśuddhāśca yānti brahma sanātanam
varṣadhārāḥ pṛthagbhūtāḥ patantyo divi meghataḥ!
bhūmāvaikyaṃ yathā yānti tadvadbrahmaṇi yoginaḥ
arṇo nadīnāṃ bahṛdhā tatsvarūpādi bhedavat/
praviṣṭaṃ vāridhervāri nodakādvyatiricyate
tathaiva brahmaṇi pare muktātmāvaścaturmukha/
ekībhāvena tiṣṭhanti tatsālokyaṃ yathā bhavet
etadrahasyamuditaṃ niṣatsūpaniṣatsu ca/
yogaḥ prakāśitastubhyaṃ mayā kamalasambhava
Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0