Padma Samhita · Chapter 1.12
vistāraḥ kathito bhūmeḥ lokāssaphtātalādikāḥ/
narakāṇi tathoktāni sāṃprataṃ bhagavanmama
bhuvaḥ prabhṛtilokānāṃ rūraṃ mānaṃ ca kathyatām/
yāvatpramāṇā vṛthivī vistīrṇā parimaṇḍalā
tāvadbhuvasthsalaṃ brahman vistīrṇaṃ parimaṇḍalam/
upariṣṭātkṣitervyomni lakṣayojanasaṅkhyayā
ravistiṣṭhati tigmaissvairaṃśubhirbhāsayan jagat/
rathamāsthāya bhagavān bahuyojana vistṛtam
vāmapārśve rathasyaikaṃ cakraṃ disyaṃ pratiṣṭhitam/
vahanti saptayassapta chandhāṃsi syandanaṃ mahat
sārathiścāruṇasśarvānaśvānvāhayati svayam/
mānasottara śailasya mūrdhni syandanapaddhatiḥ
vibhāga heturuṣasāmahnā mapi gatikramāt/
yogināṃ paramaḥ panthāḥ smṛtaḥ kleśaparikṣaye
mokṣamāṇāḥ pathānena yāntiviṣṇoḥ paraṃ padam/
udayāntamayau naiva bhānussarvatra sammukhaḥ
darśanādarśane bhāno rudayā stamayau matau//
yairmatra dṛśyate bhānussa teśāmudayassmṛtaḥ//
yāti yatra tirobhāvaṃ tatrāstamayadhīrnṛṇām
sphītā bhavanti pūrvāhṇe rasmayo'rkasya santatāḥ/
hrasvībhavanti paścāttu yāvatteṣāmadarśanam
varjayitvā purīṃ dhātussarvato merubhūdhare/
patanti bhānavo bhānostirya gūrdhvamadhastathā
sabhāṃ tu brahmaṇo gatvā prasthitaṃ pānti yo punaḥ/
brahmaṇastejasā tena nānyatra skhalanaṃ kvacit
bhūsūryayorantarālaṃ bhuvasthsalamudāhṛtam/
vidyādharāśca gandharvā ssiddhāśca saha dānavaiḥ
vasanti muditā sveṣu pureṣveva pṛthakpṛthak/
lakṣe divākarasthānāśchaśinaḥ sthānamīritam
tasyopariṣṭāttaṣṭhanti nakṣatrāṇi yathāyatham/
lakṣatrayamatītyordhvaṃ budhasya sthitirucyate
uśanā tu sthito lakṣadvayamu ttīrya tiṣṭhati/
tadyojanānyatikramya bhaumanti ṣṭhati sarvadā
tāvatpramāṇe'vasthānaṃ guro stasyopari sthitiḥ/
śanaiścarastatpramāṇamatītyordhvaṃ ravessutaḥ
lakṣalakṣa kramādūrdhvaṃ nakṣatraṃ munayaḥ pare/
parassahasraṃ ṛṣayassantyuparyūrdhva gāminaḥ
tato dhruvasthsitasthsāne durārohe maharṣibhiḥ/
dvādaśāraṃ mahācakraṃ nemī dve tasya nābhayaḥ
(13.) tisrassanti na santyasya māsapāsteṣvareṣu te/
meṣādayopyareṣvavaṃ mīnāntādvādaśa sthitāḥ
mānā dvādaśa caitrādyā vasantapramukhā stathā/
ṛtavaṣṣaṭsaṅkramāśca viṣuvadvāyanadvayam
sitāsitau ca pakṣau dvau yugabhedāśca vatsarāḥ/
truṭyādayaḥ kālabhedāścakradhārāsu viṣṭhitāḥ
dhruvaḥ sthito nā bhimadhye prādakṣiṇyena rāśayaḥ/
prasavyena grahāssarve caranti gatirīdṛśī
kulālacakramadhyasthamṛtpiṇḍa sadṛśo dhruvaḥ/
bhramanti paritassarve dhruvaṃ jyotirgaṇāssadā
ādityadhruvayormadhye deśasyvargasamāhyayaḥ/
vasanti tasmin gīrvāṇā vimāneṣu pṛthakpṛthak
asaṅkhyātā nityatṛptāḥ jyotirmayavapurdharāḥ/
teṣāṃ gaṅgājalaṃ sevyaṃ puṣpāṇi surabhūruhām
dhanaṃ ca cintāmaṇayaḥ striyaścāpsarasaḥ smṛtāḥ/
siddhādayo vapantismapureṣu nirupadravāḥ/
utendra mūrtirbhagavā nāsīvantatra sarvadā
rakṣati svarganilayan devādīn svena tejasā/
bhūrbhavassvastrayolokāḥ lakṣāḥ pañcadaśa smṛtāḥ
tataḥ paraṃ maharlokaḥ kotiyojanamāyataḥ/
sanandanādyā munayo vasanti daśakoṭayaḥ
tataḥ paraṃ janolokaḥ koṭidvayasamāyataḥ/
anantaraṃ tapolokaḥ sthitaḥ koṭibhiraṣṭabhiḥ
yojanānāṃ satyalokaḥ punastriguṇamāyataḥ/
koṭitrayayutaṃ tasmādūrdhvaṃ dhātuḥ puraṃ sthitam
tabbrahmalokaṃ munayaḥ gṛṇanti kamalāsana/
lakṣayojanavistāraṃ sālaprāsādagopuram
uttareṇa brahmalo kāddviṣṇulokaṃ vidurbudhāḥ/
antaraṃ lokayoruktaṃ lakṣayojanasaṃmitam
tāvatye vā ntarāle'sya dakṣiṇasyāṃ diśi sthitaḥ/
śivalokaścaturvaktra tasminnā ste śivassvayam
yojanānāṃ koṭi mūdhvan mullaṅghya purataḥ sthitaḥ/
sarvātvā bhagavāsūrdhvaṃ tasmātkoṭitrayāya te
nivṛtyātmā nivasati bhagavānavyayassvayam/
tāvatyeva sthito māne viśvātmā viśvakṛddhariḥ
puruṣātmā purastāttu catuṣkoṭi pramāṇake/
sthitaḥ koṭīratītyordhvaṃ pañca paścādavasthitaḥ
parameṣṭhi sa bhagavān paścakaṃ viṣṇu viṣṭaram/
adhyāste bhagavānnityaṃ śaṅkhacakra gadādaraḥ
paścaśaktimayo viṣṇuḥ koṭiyojanasaṃmite/
āste śrībhūmisahito vaina teyena sevitaḥ
aṇḍabhittiruparyasya sthito rdhve koṭiyojane/
ghanaṃ ca tasyāḥ koṭyā tu saṃmitaṃ kamalāsana
śuddhaṃ hiraṇyayaṃ jñeyamaṇḍaṃ tadvisma yāvaham/
etenaṇḍakaṭāhena lokāssarve samāvṛtāḥ
uparyuparyamī lokāḥ kapitthaphalavat sthitāḥ/
taddaśo ttarasaṅkhye vāriṇā pariveṣṭitam
āvṛtyāṇḍaṃ yathāvāri sthitaṃ tadyattadagninā/
sa vāyunā tadvadeva sa vyomnā ca samāvṛtaḥ
sarvaṃ daśottaraṃ vidyāttadvyoma mahatāvṛtam/
mahāṃśca sa pradhānena pradhānaṃ tamasāvṛtam
tadanantamaparyantaṃ na saṅkhyā tatra vidyate/
hetubhūtama śeṣasya tamasaḥ prakṛtiḥ parā
aṇḍānāmīdṛśāṃ brahman sahasrāṇyayutāni ca/
bahunāpi kimu ktena saṅkhyā vaktuṃ na śakyate
aṇḍāni tāni sarvaṇi vyāpya nārāyaṇaḥ sthitaḥ/
antaśca teṣāṃ bhagavān sarvavyāpī paraḥ pumān
bahiśca sākṣivatsarva mīkṣamāṇo'vatiṣṭhate/
mahatastamaso bhāhye lokā ssubahuyojanāḥ
catvāraḥ kramaśassanti caturbhissamadhiṣṭhitāḥ/
vyūhaiḥ krameṇa vakṣye tānaniruddhaḥ paraḥ smṛtaḥ
pradyumno'na ntaraṃ teṣāṃ saṅkarṣaṇa samāhvayaḥ/
vāsudevastataḥ paścādvyūhākhyaḥ kamalāsana
vibhavākhyo vāsudevastadanantaramīritaḥ/
anādirvāsudevaśca tayorlokā vanukramāt
tato nārāyaṇasyāpi lokastannikaṭe sthitaḥ/
ekaikasyāntaraṃ koṭiryohanānāmudīritā
tāvāneva ca vistārasaiṣāmati manoharaḥ/
tebhyo bahisthsito loko yatrāste bhagavānajaḥ
anādirvāsudeśākhyaśśobhite maṇimaṇṭape/
śeṣabhogāsane divye śrībhūbhyāṃ samamāsthitaḥ
vyāptyādibhistathāṣṭābhiśśaktibhiḥ parivāritaḥ/
vālavyajanahastābhi styevyamānābhirantike
seneśādyaiḥ pāriṣadaiśca krādyairāyudhairapi/
praṇamadbhissevyamānassāmīpyādipadasthitaiḥ
muktaiśca pañcakālajñaistiddhaiḥ kiṅkaratāṃ gataiḥ/
upāsyamānassatataṃ dvādaśākṣaracintakaiḥ
aṣṭāṅgayogasaṃsiddhairbahubhirbhagavanmayaiḥ/
pañcarātrārdhatatvajñairnityatṛptaistamīpagaiḥ
yathārhaṃ bhagavaccheṣakarmaniṣṭhermahātmabhiḥ/
digeṣā kathitā brahman dhanyānāṃ tatra tiṣṭhatām
antargatānāṃ lokānā maṇḍeṣu bahirapyatha/
vistāraḥ kathyate naiva durgrahatvādbhavādṛśaiḥ
sāramātraṃ samuddhṛtya sarpatassamudāhṛtam/
jñānaṃ bhagavataḥ kiñcidajñānaṃ ye na havyate
naṣṭamajñāna timiraṃ jñānaṃ taddharśitaṃ mahat/
sarve ca saṃśayā naṣṭhāḥ prasādā dbhagavanmama
iti guhyatamaṃ jñānaṃ bhagavān brahmaṇe dadau/
brahmāpi tadyathātatvaṃ kapilāyāvatārayat
kapilopi maharṣistat jñānaṃ mama yadhātatham/
dadau tubhyaṃ tadatyenaṃ pāraṃparyakramāgatam
siddhāntajñānamutkṛṣṭaṃ tvayyanugrahakāmyayā/
bhagavanmayamākhyātaṃ rahasyataramadbhutam
bhagavanmayamākhyātaṃ rahasyataramadbhutam/
naitadguhyataraṃ jñānamākhyeyamatimānine/
nābhaktāya na hīnāya na cāśuśrūṣave punaḥ
nādīkṣitāya dātavyaṃ na kṛtaghnāya pāpine/
sa nāstikāya cākhyeyaṃ na ca pāṣaṇḍine tathā
na hīnavarṇine naiva piśunāya durātmane/
naiva cānupa nītāya na bāhyā gamasaṅgine
na cāpyasūyave cāpi tyaktācārāya parhicit/
vaktavyaṃ ca vinītāya śuddhāya brahmacāriṇe
śuśrūṣave prasannāya vratine vaśine tathā/
āśramasthāya saṃsāravimukhāya mumukṣave
jijñāsamānāya tathā pāñcarātro ditāṃ kriyām/
suśīlāya kṛtajñāya ṛjave ṛjubuddhaye
chandāṃsyadhītine sāṅgaṃ kulīnāya tapasvine/
traivarṇikāya saṃvarta maharṣe saṃhitāmimām
Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0