Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Samhita · Chapter 1.12

1.12.1

vistāraḥ kathito bhūmeḥ lokāssaphtātalādikāḥ/
narakāṇi tathoktāni sāṃprataṃ bhagavanmama

1.12.2

bhuvaḥ prabhṛtilokānāṃ rūraṃ mānaṃ ca kathyatām/
yāvatpramāṇā vṛthivī vistīrṇā parimaṇḍalā

1.12.3

tāvadbhuvasthsalaṃ brahman vistīrṇaṃ parimaṇḍalam/
upariṣṭātkṣitervyomni lakṣayojanasaṅkhyayā

1.12.4

ravistiṣṭhati tigmaissvairaṃśubhirbhāsayan jagat/
rathamāsthāya bhagavān bahuyojana vistṛtam

1.12.5

vāmapārśve rathasyaikaṃ cakraṃ disyaṃ pratiṣṭhitam/
vahanti saptayassapta chandhāṃsi syandanaṃ mahat

1.12.6

sārathiścāruṇasśarvānaśvānvāhayati svayam/
mānasottara śailasya mūrdhni syandanapaddhatiḥ

1.12.7

vibhāga heturuṣasāmahnā mapi gatikramāt/
yogināṃ paramaḥ panthāḥ smṛtaḥ kleśaparikṣaye

1.12.8

mokṣamāṇāḥ pathānena yāntiviṣṇoḥ paraṃ padam/
udayāntamayau naiva bhānussarvatra sammukhaḥ

1.12.9

darśanādarśane bhāno rudayā stamayau matau//
yairmatra dṛśyate bhānussa teśāmudayassmṛtaḥ//
yāti yatra tirobhāvaṃ tatrāstamayadhīrnṛṇām

1.12.10

sphītā bhavanti pūrvāhṇe rasmayo'rkasya santatāḥ/
hrasvībhavanti paścāttu yāvatteṣāmadarśanam

1.12.11

varjayitvā purīṃ dhātussarvato merubhūdhare/
patanti bhānavo bhānostirya gūrdhvamadhastathā

1.12.12

sabhāṃ tu brahmaṇo gatvā prasthitaṃ pānti yo punaḥ/
brahmaṇastejasā tena nānyatra skhalanaṃ kvacit

1.12.13

bhūsūryayorantarālaṃ bhuvasthsalamudāhṛtam/
vidyādharāśca gandharvā ssiddhāśca saha dānavaiḥ

1.12.14

vasanti muditā sveṣu pureṣveva pṛthakpṛthak/
lakṣe divākarasthānāśchaśinaḥ sthānamīritam

1.12.15

tasyopariṣṭāttaṣṭhanti nakṣatrāṇi yathāyatham/
lakṣatrayamatītyordhvaṃ budhasya sthitirucyate

1.12.16

uśanā tu sthito lakṣadvayamu ttīrya tiṣṭhati/
tadyojanānyatikramya bhaumanti ṣṭhati sarvadā

1.12.17

tāvatpramāṇe'vasthānaṃ guro stasyopari sthitiḥ/
śanaiścarastatpramāṇamatītyordhvaṃ ravessutaḥ

1.12.18

lakṣalakṣa kramādūrdhvaṃ nakṣatraṃ munayaḥ pare/
parassahasraṃ ṛṣayassantyuparyūrdhva gāminaḥ

1.12.19

tato dhruvasthsitasthsāne durārohe maharṣibhiḥ/
dvādaśāraṃ mahācakraṃ nemī dve tasya nābhayaḥ

1.12.20

(13.) tisrassanti na santyasya māsapāsteṣvareṣu te/
meṣādayopyareṣvavaṃ mīnāntādvādaśa sthitāḥ

1.12.21

mānā dvādaśa caitrādyā vasantapramukhā stathā/
ṛtavaṣṣaṭsaṅkramāśca viṣuvadvāyanadvayam

1.12.22

sitāsitau ca pakṣau dvau yugabhedāśca vatsarāḥ/
truṭyādayaḥ kālabhedāścakradhārāsu viṣṭhitāḥ

1.12.23

dhruvaḥ sthito nā bhimadhye prādakṣiṇyena rāśayaḥ/
prasavyena grahāssarve caranti gatirīdṛśī

1.12.24

kulālacakramadhyasthamṛtpiṇḍa sadṛśo dhruvaḥ/
bhramanti paritassarve dhruvaṃ jyotirgaṇāssadā

1.12.25

ādityadhruvayormadhye deśasyvargasamāhyayaḥ/
vasanti tasmin gīrvāṇā vimāneṣu pṛthakpṛthak

1.12.26

asaṅkhyātā nityatṛptāḥ jyotirmayavapurdharāḥ/
teṣāṃ gaṅgājalaṃ sevyaṃ puṣpāṇi surabhūruhām

1.12.27

dhanaṃ ca cintāmaṇayaḥ striyaścāpsarasaḥ smṛtāḥ/
siddhādayo vapantismapureṣu nirupadravāḥ/
utendra mūrtirbhagavā nāsīvantatra sarvadā

1.12.28

rakṣati svarganilayan devādīn svena tejasā/
bhūrbhavassvastrayolokāḥ lakṣāḥ pañcadaśa smṛtāḥ

1.12.29

tataḥ paraṃ maharlokaḥ kotiyojanamāyataḥ/
sanandanādyā munayo vasanti daśakoṭayaḥ

1.12.30

tataḥ paraṃ janolokaḥ koṭidvayasamāyataḥ/
anantaraṃ tapolokaḥ sthitaḥ koṭibhiraṣṭabhiḥ

1.12.31

yojanānāṃ satyalokaḥ punastriguṇamāyataḥ/
koṭitrayayutaṃ tasmādūrdhvaṃ dhātuḥ puraṃ sthitam

1.12.32

tabbrahmalokaṃ munayaḥ gṛṇanti kamalāsana/
lakṣayojanavistāraṃ sālaprāsādagopuram

1.12.33

uttareṇa brahmalo kāddviṣṇulokaṃ vidurbudhāḥ/
antaraṃ lokayoruktaṃ lakṣayojanasaṃmitam

1.12.34

tāvatye vā ntarāle'sya dakṣiṇasyāṃ diśi sthitaḥ/
śivalokaścaturvaktra tasminnā ste śivassvayam

1.12.35

yojanānāṃ koṭi mūdhvan mullaṅghya purataḥ sthitaḥ/
sarvātvā bhagavāsūrdhvaṃ tasmātkoṭitrayāya te

1.12.36

nivṛtyātmā nivasati bhagavānavyayassvayam/
tāvatyeva sthito māne viśvātmā viśvakṛddhariḥ

1.12.37

puruṣātmā purastāttu catuṣkoṭi pramāṇake/
sthitaḥ koṭīratītyordhvaṃ pañca paścādavasthitaḥ

1.12.38

parameṣṭhi sa bhagavān paścakaṃ viṣṇu viṣṭaram/
adhyāste bhagavānnityaṃ śaṅkhacakra gadādaraḥ

1.12.39

paścaśaktimayo viṣṇuḥ koṭiyojanasaṃmite/
āste śrībhūmisahito vaina teyena sevitaḥ

1.12.40

aṇ‍ḍabhittiruparyasya sthito rdhve koṭiyojane/
ghanaṃ ca tasyāḥ koṭyā tu saṃmitaṃ kamalāsana

1.12.41

śuddhaṃ hiraṇyayaṃ jñeyamaṇḍaṃ tadvisma yāvaham/
etenaṇḍakaṭāhena lokāssarve samāvṛtāḥ

1.12.42

uparyuparyamī lokāḥ kapitthaphalavat sthitāḥ/
taddaśo ttarasaṅkhye vāriṇā pariveṣṭitam

1.12.43

āvṛtyāṇḍaṃ yathāvāri sthitaṃ tadyattadagninā/
sa vāyunā tadvadeva sa vyomnā ca samāvṛtaḥ

1.12.44

sarvaṃ daśottaraṃ vidyāttadvyoma mahatāvṛtam/
mahāṃśca sa pradhānena pradhānaṃ tamasāvṛtam

1.12.45

tadanantamaparyantaṃ na saṅkhyā tatra vidyate/
hetubhūtama śeṣasya tamasaḥ prakṛtiḥ parā

1.12.46

aṇ‍ḍānāmīdṛśāṃ brahman sahasrāṇyayutāni ca/
bahunāpi kimu ktena saṅkhyā vaktuṃ na śakyate

1.12.47

aṇḍāni tāni sarvaṇi vyāpya nārāyaṇaḥ sthitaḥ/
antaśca teṣāṃ bhagavān sarvavyāpī paraḥ pumān

1.12.48

bahiśca sākṣivatsarva mīkṣamāṇo'vatiṣṭhate/
mahatastamaso bhāhye lokā ssubahuyojanāḥ

1.12.49

catvāraḥ kramaśassanti caturbhissamadhiṣṭhitāḥ/
vyūhaiḥ krameṇa vakṣye tānaniruddhaḥ paraḥ smṛtaḥ

1.12.50

pradyumno'na ntaraṃ teṣāṃ saṅkarṣaṇa samāhvayaḥ/
vāsudevastataḥ paścādvyūhākhyaḥ kamalāsana

1.12.51

vibhavākhyo vāsudevastadanantaramīritaḥ/
anādirvāsudevaśca tayorlokā vanukramāt

1.12.52

tato nārāyaṇasyāpi lokastannikaṭe sthitaḥ/
ekaikasyāntaraṃ koṭiryohanānāmudīritā

1.12.53

tāvāneva ca vistārasaiṣāmati manoharaḥ/
tebhyo bahisthsito loko yatrāste bhagavānajaḥ

1.12.54

anādirvāsudeśākhyaśśobhite maṇimaṇṭape/
śeṣabhogāsane divye śrībhūbhyāṃ samamāsthitaḥ

1.12.55

vyāptyādibhistathāṣṭābhiśśaktibhiḥ parivāritaḥ/
vālavyajanahastābhi styevyamānābhirantike

1.12.56

seneśādyaiḥ pāriṣadaiśca krādyairāyudhairapi/
praṇamadbhissevyamānassāmīpyādipadasthitaiḥ

1.12.57

muktaiśca pañcakālajñaistiddhaiḥ kiṅkaratāṃ gataiḥ/
upāsyamānassatataṃ dvādaśākṣaracintakaiḥ

1.12.58

aṣṭāṅgayogasaṃsiddhairbahubhirbhagavanmayaiḥ/
pañcarātrārdhatatvajñairnityatṛptaistamīpagaiḥ

1.12.59

yathārhaṃ bhagavaccheṣakarmaniṣṭhermahātmabhiḥ/
digeṣā kathitā brahman dhanyānāṃ tatra tiṣṭhatām

1.12.60

antargatānāṃ lokānā maṇḍeṣu bahirapyatha/
vistāraḥ kathyate naiva durgrahatvādbhavādṛśaiḥ

1.12.61

sāramātraṃ samuddhṛtya sarpatassamudāhṛtam/
jñānaṃ bhagavataḥ kiñcidajñānaṃ ye na havyate

1.12.62

naṣṭamajñāna timiraṃ jñānaṃ taddharśitaṃ mahat/
sarve ca saṃśayā naṣṭhāḥ prasādā dbhagavanmama

1.12.63

iti guhyatamaṃ jñānaṃ bhagavān brahmaṇe dadau/
brahmāpi tadyathātatvaṃ kapilāyāvatārayat

1.12.64

kapilopi maharṣistat jñānaṃ mama yadhātatham/
dadau tubhyaṃ tadatyenaṃ pāraṃparyakramāgatam

1.12.65

siddhāntajñānamutkṛṣṭaṃ tvayyanugrahakāmyayā/
bhagavanmayamākhyātaṃ rahasyataramadbhutam

1.12.66

bhagavanmayamākhyātaṃ rahasyataramadbhutam/
naitadguhyataraṃ jñānamākhyeyamatimānine/
nābhaktāya na hīnāya na cāśuśrūṣave punaḥ

1.12.67

nādīkṣitāya dātavyaṃ na kṛtaghnāya pāpine/
sa nāstikāya cākhyeyaṃ na ca pāṣaṇḍine tathā

1.12.68

na hīnavarṇine naiva piśunāya durātmane/
naiva cānupa nītāya na bāhyā gamasaṅgine

1.12.69

na cāpyasūyave cāpi tyaktācārāya parhicit/
vaktavyaṃ ca vinītāya śuddhāya brahmacāriṇe

1.12.70

śuśrūṣave prasannāya vratine vaśine tathā/
āśramasthāya saṃsāravimukhāya mumukṣave

1.12.71

jijñāsamānāya tathā pāñcarātro ditāṃ kriyām/
suśīlāya kṛtajñāya ṛjave ṛjubuddhaye

1.12.72

chandāṃsyadhītine sāṅgaṃ kulīnāya tapasvine/
traivarṇikāya saṃvarta maharṣe saṃhitāmimām

Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc