Padma Purana · Chapter 6.51
yudhiṣṭhira uvāca-
aparāyāśca māhātmyaṃ śrutaṃ sarvaṃ janārdana /
jyeṣṭhasya śuklapakṣe tu syādyā tāṃ vada mānada
śrīkṛṣṇa uvāca-
enāṃ vakṣyati dharmātmā vyāsaḥ satyavatīsutaḥ /
sarvaśāstrārthatattvajño vedavedāṃgapāragaḥ
yudhiṣṭhira uvāca-
śrutā me mānavā dharmā vāsiṣṭhāśca śrutā mayā /
dvaipāyana yathāvattvaṃ vaiṣṇavānvaktumarhasi
śrīvedavyāsa uvāca -
śrutāstu mānavā dharmā vaidikāśca śrutāstvayā /
kalau yuge na śakyaṃte te vai kartuṃ narādhipa
sukhopāyamalpadhanamalpakleśaṃ mahāphalam /
purāṇānāṃ ca sarveṣāṃ sārabhūtaṃ mahāmate
ekādaśyāṃ na bhuṃjīta pakṣayorubhayorapi /
dvādaśyāṃ tu śucirbhūtvā puṣpaiḥ saṃpūjya keśavam
annaṃ bhuṃjīta satkṛtya paścādviprapuraḥsaram /
sūtake'pi na bhoktavyaṃ nāśauce ca janādhipa
yāvajjīvaṃ vratamidaṃ karttavyaṃ puruṣarṣabha /
svargatiṃ prāptumicchadbhiratra naivāsti saṃśayaḥ
āpapāpā durācārāḥ pāpiṣṭhā dharmavarjitāḥ /
ekādaśyāṃ na bhuṃjānā na te yāṃti yamāṃtikam
iti tadvacanaṃ śrutvā kaṃpito'śvatthapatravat /
bhīmaseno mahābāhurnatvovāca guruṃ prati
bhīmasena uvāca-
pitāmaha mahābuddhe śṛṇu me paramaṃ vacaḥ /
yudhiṣṭhiraśca kuṃtī ca tathā drupadanaṃdinī
arjuno nakulaścaiva sahadevastathaiva ca /
ekādaśyāṃ na bhuṃjaṃti kadācidapi suvratāḥ
te māṃ bruvaṃti vai nityaṃ mā bhuṃkṣva tvaṃ vṛkodara /
ahaṃ tānabruvaṃ tāta bubhukṣā duḥsahā mama
dānaṃ dāsyāmi vidhivatpūjayiṣyāmi keśavam /
bhīmasenavacaḥ śrutvā vyāso vacanamabravīt
vyāsa uvāca-
yadi svargamabhīṣṭaṃ te narakaṃ duṣṭameva ca /
ekādaśyāṃ na bhoktavyaṃ pakṣayorubhayorapi
bhīmasena uvāca-
pitāmaha mahābuddhe kathayāmi tavāgrataḥ /
ekabhakte na śaknomi upavāse kutaḥ prabho
vṛko'pināma yo vahniḥ sa sadā jaṭhare mama /
ativelaṃ yadāśnāmi tadā samupaśāmyati
naikaṃ śaknomyahaṃ kartumupavāsaṃ mahāmune /
yenaiva prāpyate svargastatkarttāsmi yathātatham /
tadekaṃ vada niścitya yena śreyo'hamāpnuyām
vyāsa uvāca-
vṛṣasthe mithunasthe vā yadā caikādaśī bhavet /
jyeṣṭhamāse prayatnena sopoṣyodakavarjitā
gaṃḍūṣācamanaṃ vāri varjayitvodakaṃ budhaḥ /
upabhuṃjīta naiveha vratabhaṃgo'nyathā bhavet
udayādudayaṃ yāvadvarjayitvodakaṃ naraḥ /
śrūyatāṃ samavāpnoti dvādaśadvādaśī phalam
tataḥ prabhāte vimale dvādaśyāṃ snānamācaret /
jalaṃ suvarṇaṃ dattvā ca dvijātibhyo yathāvidhi
bhuṃjīta kṛtakṛtyastu brāhmaṇaiḥ sahito vaśī /
evaṃ kṛte ca yatpuṇyaṃ bhīmasena śṛṇuṣva tat
saṃvatsare tu yāścaiva ekādaśyo bhavaṃti hi /
tāsāṃ phalamavāpnoti hyatra me nāsti saṃśayaḥ
iti māṃ keśavaḥ prāha śaṃkhacakragadādharaḥ /
sarvānparityajya pumānmāmekaṃ śaraṇaṃ vrajet
ekādaśyāṃ nirāhārastataḥ pāpātpramucyate /
dravyaśuddhiḥ kalau nāsti saṃskāraḥ smārtta eva ca
vaidikastu kutaścāpi prāpte duṣṭe kalau yuge /
kiṃ nu te bahunoktena vāyuputra punaḥ punaḥ
ekādaśyāṃ na bhuṃjīta pakṣayorubhayorapi /
ekādaśyāṃ site pakṣe jyeṣṭhemāsyudakaṃ vinā
puṇyaṃ phalamavāpnoti tacchṛṇuṣva vṛkodara /
saṃvatsare tu yā proktāḥ śuklaḥ kṛṣṇā vṛkodara
upoṣitā hi sarvāḥ syurekādaśyo na saṃśayaḥ /
dhanadhānyapradā puṇyā putrārogyaśubhapradā
upoṣitā naravyāghra iti satyaṃ bravīmi te /
yamadūtā mahākāyāḥ karālāḥ kṛṣṇarūpiṇaḥ
daṃḍapāśadharā raudrā nopasarpaṃti taṃ naram /
pītāṃbaradharā saumyāścakrahastā manojavāḥ
aṃtakālena yaṃtyete vaiṣṇavānvaiṣṇavīpurīm /
tasmātsarvaprayatnena upoṣyodakavarjitā
jaladhenuṃ tadā dattvā sarvapāpaiḥ pramucyate /
tatastvamasyāṃ kauṃteya sopavāso'rcanaṃ hareḥ
kuru sarvaprayatnena sarvapāpapraśāṃtaye /
svapnena me'parādhosti daṃtarāgatayāpi vā
bhokṣyepare'hni deveśa hyaśanaṃ vāsarāddhareḥ /
ityuccārya tato maṃtra upavāsaparo bhavet
sarvapāpavināśāya śraddhā dama samanvitaḥ /
merumaṃdaramātrāghaṃ striyā puṃsā ca yatkṛtam
sarvaṃ tadbhasmatāṃ yāti ekādaśyāḥ prabhāvataḥ /
na śaknuvaṃti ye dātuṃ jaladhenuṃ narādhipa
sakāṃcanaḥ pradātavyo ghaṭako vastrasaṃyutaḥ /
toyasya niyamaṃ yo'syā kurute vai sa puṇyabhāk
phalaṃ koṭisuvarṇasya yāmeyāme śrutaṃ phalam /
snānaṃ dānaṃ japaṃ homaṃ yadasyāṃ kurute naraḥ
tatsarvaṃ cākṣayaṃ prāptametatkṛṣṇaprabhāṣitam /
kiṃ vāpareṇa dharmeṇa nirjalaikādaśīṃ vinā
upoṣya samyagvidhivadvaiṣṇavaṃ padamāpnuyāt /
suvarṇamannaṃ vāso vā yadasyāṃ saṃpradīyate
tadasya kuruśārdūla sarvaṃ cāpyakṣayaṃ bhavet /
ekādaśyāṃ dine yo'nnaṃ bhuṃkte pāpaṃ bhunakti saḥ
ihaloke sa cāṃḍālo mṛtaḥ prāpnoti durgatim /
ye ca dāsyaṃti dānāni dvādaśyāṃ samupoṣitāḥ
jyeṣṭhamāse site pakṣe prāpsyaṃti paramaṃ padam /
brahmahā madyapaḥ steno gurudveṣī sadānṛtī
mucyaṃte pātakaiḥ sarvairnirjalāyairupoṣitā /
viśeṣaṃ śṛṇu kauṃteya nirjalaikādaśī dine
yatkarttavyaṃ naraiḥ strībhirdānaṃ śraddhāsamanvitaiḥ /
jalaśāyī ca saṃpūjyo deyā dhenustathāmmayī
pratyakṣā vā nṛpaśreṣṭha ghṛtadhenurathāpi vā /
dakṣiṇābhiḥ supuṣṭābhirmiṣṭānnaiśca pṛthagvidhaiḥ
toṣaṇīyāḥ prayatnena dvijā dharmabhṛtāṃ vara /
tuṣṭā bhavaṃti vai viprāstaistuṣṭairmokṣado hariḥ
ātmadrohaḥ kṛtastairhi yaireṣā na hyupoṣitā /
pāpātmāno durācārā muṣṭāste nātra saṃśayaḥ
kulānāṃ śatamāgāmi atītānāṃ tathā śatam /
ātmanā saha tairnītaṃ vāsudevasya maṃdiram
śāṃtairdāṃtairdānaparairarcayadbhistathā harim /
kurvadbhirjāgaraṃ rātrau yaireṣā samupoṣitā
annaṃ vastraṃ tathā gāvo jalaṃ śayyāsanaṃ śubham /
kamaṃḍaluṃ tathā chatraṃ dātavyaṃ nirjalā dine
upānahau yo dadāti pātrabhūte dvijottame /
sa sauvarṇena yānena svargaloke mahīyate
yaścemāṃ śṛṇuyādbhaktyā yaścāpi parikīrtayet /
ubhau tau svargamāpnoti nātra kāryā vicāraṇā
yatphalaṃ saṃnihatyāyāṃ rāhugraste divākare /
kṛtvā śrāddhaṃ labhenmartyastadasyāḥ śravaṇādapi
niyamaṃ ca prakarttavyaṃ daṃtadhāvanapūrvakam /
ekādaśyāṃ nirāhāro varjayiṣyāmi vai jalam
keśavaprīṇanārthāya anyadācamanādṛte /
dvādaśyāṃ devadeveśaḥ pūjanīyastrivikramaḥ
gaṃdhairdhūpaistathā puṣpairvāsobhiḥ priyadarśanaiḥ /
pūjayitvā vidhānena maṃtrametamudīrayet
devadeva hṛṣīkeśa saṃsārārṇavatāraka /
udakuṃbhapradānena naya māṃ paramāṃ gatim
jyeṣṭhe māsi tu vai bhīma yā śuklaikādaśī śubhā /
nirjalā samupoṣyātra jalakuṃbhānsaśarkarān
pradāya vipramukhyebhyo modate viṣṇusannidhau /
tataḥ kuṃbhāḥ pradātavyā brāhmaṇānāṃ ca bhaktitaḥ
bhojayitvā tato viprānsvayaṃ bhuṃjīta tatparaḥ /
evaṃ yaḥ kurute pūrṇāṃ dvādaśīṃ pāpanāśinīm
sarvapāpavinirmukto padaṃ gacchatyanāmayam /
tataḥ prabhṛti bhīmena kṛtā hyekādaśī śubhā /
pāṃḍavadvādaśī nāmnā loke khyātā babhūva ha
iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitayāmuttarakhaṃḍe umāpatināradasaṃvāde jyeṣṭhaśuklā nirjalaikādaśīnāmaikapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0