Padma Purana · Chapter 6.38
mahādeva uvāca-
ekasminsamaye putra gato'haṃ viṣṇusannidhau /
tatra pṛṣṭaṃ mayā pūrvaṃ māhātmyaṃ dvādaśībhavam
nārada uvāca
kīdṛśī syānmahādeva mahādvādaśikā parā /
tasyā vrate phalaṃ kīdṛgvada sarveśvara prabho
śiva uvāca-
iyamekādaśī brahmanmahāpuṇyaphalapradā /
ṛkṣayogaiśca saṃyuktā karttavyā munisattamaiḥ
jayā ca vijayā caiva jayaṃtī pāpanāśinī /
sarvapāpaharāścaitāḥ karttavyāḥ phalakāṃkṣibhiḥ
ekādaśyāṃ yadā ṛkṣaṃ śuklapakṣe punarvasuḥ /
nāmnā sā ca jayā khyātā tithīnāmuttamā tithiḥ
tāmupoṣya naraḥ pāpānmucyate nātra saṃśayaḥ /
yadā ca śukladvādaśyāṃ nakṣatraṃ śravaṇaṃ bhavet
vijayā sā samākhyātā tithīnāmuttamā tithiḥ /
sahasraguṇitaṃ dānaṃ yasyāṃ vai vipra bhojanam
homastathopavāsaśca sahasrādhiphalapradaḥ /
yadā ca śukladvādaśyāṃ prājāpatyaṃ hi jāyate
jayaṃtī nāma sā proktā sarvapāpaharā tithiḥ /
saptajanmakṛtaṃ pāpaṃ svalpaṃ vā yadi vā bahu
prakṣālayati goviṃdastasyāmabhyarcito dhruvam /
yadā vai śukladvādaśyāṃ puṣyaṃ bhavati karhicit
tadā tu sā mahāpuṇyā bhavitā pāpanāśinī /
yo dadāti tilaprasthaṃ nityaṃ saṃvatsaraṃ prati
upavāsaṃ ca yastasyāṃ karotyetatsamaṃ smṛtam /
tasyāṃ jagatpatirdevastuṣṭaḥ sarveśvaro hariḥ
pratyakṣatāṃ prayātyeva tatrānaṃtaphalaṃ smṛtam /
sagareṇa kakutsthena nahuṣeṇa ca sādhitaḥ
tasyāmārādhitaḥ kṛṣṇo dattavānakhilaṃ bhuvi /
vācikānmānasādvāpi kāyajācca viśeṣataḥ
saptajanmakṛtātpāpānmucyate nātra saṃśayaḥ /
tāmekāṃ samupoṣyātha puṇyanakṣatrasaṃyutām
ekādaśīsahasrasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ /
snānaṃ dānaṃ japo homaḥ svādhyāyo devatārcanam
yattasyāṃ kriyate kiṃcittadakṣayaphalaṃ smṛtam /
tasmādeṣā prakartavyā yatnena phalakāṃkṣibhiḥ
paṃcamenāśvamedhena yadi snāto yudhiṣṭhiraḥ /
paryapṛcchata dharmātmā kṛṣṇaṃ yadukulodvaham
yudhiṣṭhira uvāca-
upavāsasya naktasya tvekabhuktasya me prabho /
kiṃ puṇyaṃ kiṃ phalaṃ tasya brūhi sarvaṃ janārdana
śrībhagavānuvāca-
hemaṃte caiva saṃprāpte māse mārge ca śobhane /
kṛṣṇapakṣe ca yā pārtha dvādaśī tāmupoṣayet /
daśamyāṃ caikabhaktaśca śuddhacitto dṛḍhavrataḥ
naktaṃ caiva tathā jñātvā daśamyāṃ niyataḥ sadā /
divasasyāṣṭame bhāge maṃdībhūte divākare
naktaṃ ca tadvijānīyānna naktaṃ niśibhojanam /
nakṣatradarśanānnaktaṃ gṛhasthasya vidhīyate
yaterdināṣṭame bhāge rātrau tasya niṣedhanam /
tataḥ prabhātasamaye kṛtvā ca niyamaṃ vratī
madhyāhne ca tathā pārtha snānaṃ śuciḥ samācaret /
adhamaṃ kūpake snānaṃ vāpyāṃ snānaṃ ca madhyamam
taḍāge cottamaṃ snānaṃ nadyāṃ snānaṃ tataḥ param /
pīḍyaṃte jaṃtavo yatra jalamadhye vyavasthite
tatra snāne kṛte pārtha pāpaṃ puṇyaṃ samaṃ bhavet /
gṛhe caivottamaṃ snānaṃ jalaṃ caiva viśodhayet
tasmāttu pāṃḍavaśreṣṭha gṛhe snānaṃ samācaret /
aśvakrāṃte rathakrāṃte viṣṇukrāṃte vasuṃdhare
mṛttike hara me pāpaṃ yanmayā pūrvasaṃcitam /
krodhalobhau parityajya caikacitto dṛḍhavrataḥ
nālāpetāṃtyajaṃ caiva tathā pākhaṃḍino narān /
mithyāvādaratāṃścaiva tathā brāhmaṇaniṃdakān
anyāṃścaiva durācārānagamyāgamaneratān /
paradravyāpahārāṃśca paradārābhigāminaḥ
keśavaṃ pūjayitvā tu naivedyaṃ tatra kārayet /
dīpaṃ dadyādgṛhe tatra bhaktiyuktena cetasā
taddine varjayetpārtha nidrāṃ caiva tu maithunam /
dharmaśāstravinodena dinaṃ sarvaṃ nivārayet
rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā bhaktiyukto nṛpottama /
viprebhyo dakṣiṇāṃ dadyātpraṇipatya kṣamāpayet
yathā kṛṣṇā tathā śuklā vidhinaivaṃ prakārayet /
ekādaśīṃ dvijaḥ pārtha vibhedaṃ naiva kārayet
evaṃ hi kurute yastu śṛṇu tasya hi yatphalam /
śaṃkhoddhāre naraḥ snātvā dṛṣṭvā devaṃ gadādharam
ekādaśyupavāsasya kalāṃ nārhati ṣoḍaśīm /
saṃkrāṃtiṣu caturlakṣaṃ yo dadāti nṛpottama
ekādaśyupavāsasya kalāṃ nārhati ṣoḍaśīm /
prabhāsakṣetre yatpuṇyaṃ grahaṇe caṃdra sūryayoḥ
tatphalaṃ jāyate nūnamekādaśyupavāsinaḥ /
kedāre codakaṃ pītvā punarjanma na vidyate
tathā caikādaśī pārtha garbhavāsakṣayaṃkarī /
aśvamedhasya yajñasya pṛthivyāṃ yatphalaṃ labhet
tasmācchataguṇaṃ puṇyamekādaśyupavāsinaḥ /
tapasvino gṛhe yasya bhuṃjate ca dvijottamāḥ
tatphalaṃ jāyate nūnamekādaśyupavāsinaḥ /
gosahasreṇa yatpuṇyaṃ datvā vedāṃtapārage
tasmācchataguṇaṃ puṇyamekādaśyupavāsinaḥ /
yeṣāṃ dehe trayo devā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ
vasaṃti teṣāṃ te tulyā ekādaśyupavāsinaḥ /
te narāḥ puṇyakarmāṇo ye bhaktā haripūjakāḥ
ekādaśīvratasyāpi puṇyasaṃkhyā na vidyate /
etatpuṇyaṃ bhavettasya yatsurairapi durllabham
etasmādarddhapuṇyaṃ tu prāpyate naktabhojanāt /
naktasyārddhaṃ bhavetpuṇyamekabhaktena dehinām
tāvadgarjaṃti tīrthāni dānāni niyamāni ca /
yāvannopoṣayejjaṃturvāsaraṃ viṣṇuvallabham
tasmāttvaṃ pāṃḍavaśreṣṭha vratametatsamācara /
puṇyasaṃkhyāṃ na jānāmi yattvaṃ pṛcchasi pāṃḍava
etaddhi kathitaṃ pārtha yadgopyaṃ vratamuttamam /
ekādaśīsamaṃ nāsti kṛtvā yajñasahasrakam
yudhiṣṭhira uvāca-
utpannā sā kathaṃ deva puṇyā caikādaśī tithiḥ /
kathaṃ pavitrā viśve'sminkathaṃ vai devatāpriyā
śrībhagavānuvāca -
purā kṛtayuge pārtha muranāmeti dānavaḥ /
atyadbhuto mahāraudra sarvadevabhayaṃkaraḥ
iṃdro'pi nirjitastena sarvadevāstathā nṛpa /
mahāsureṇa tenaiva mṛtyunā ca durātmanā
svargānnirākṛtāstena vicaraṃti mahītale /
saśaṃkā bhayabhītāśca sarve gatvā maheśvaram
iṃdreṇa kathitaṃ sarvamīśvarasyāpi cāgrataḥ /
svargalokaparibhraṣṭā vicaraṃti mahītale
martyeṣu saṃsthitā devā na śobhaṃte maheśvara /
upāyaṃ brūhi me deva hyamarā yāṃti kāṃ gatim
mahādeva uvāca-
devarājasuraśreṣṭhayatrāstegaruḍadhvajaḥ /
śaraṇyaśca jagannāthaḥ paritrātā parāyaṇaḥ
tatra gaccha suraśreṣṭha sa vo rakṣāṃ vidhāsyati /
īśvarasya vacaḥ śrutvā devarājo mahāmatiḥ
tridaśaiḥ sahito yatra gatastatra yudhiṣṭhira /
jalamadhye prasuptaṃ taṃ dṛṣṭvā devaṃ gadādharam
kṛtāṃjalipuṭo bhūtvā iṃdraḥ stotramudīrayat
iṃdra uvāca-
ॐnamo devadeveśa devadānavavaṃdita /
daityāre puṃḍarīkākṣa trāhi no madhusūdana
surāḥ sarve samāyātā bhayabhītāśca dānavāt /
śaraṇaṃ tvāṃ jagannātha trāhi māṃ bhaktavatsala
trāhi no devadeveśa trāhi trāhi janārdana /
trāhi vai puṃḍarīkākṣa dānavānāṃ vināśaka
tvatsamīpaṃ gatāḥ sarve tvameva śaraṇaṃ prabho /
caśaraṇāgatānāṃ devānāṃ sahāyaṃ kuru vai prabho
tvaṃ patistvaṃ matirdeva tvaṃ kartā tvaṃ ca kāraṇam /
tvaṃ mātā sarvalokānāṃ tvameva jagataḥ pitā
bhagavandevadeveśa śaraṇāgatavatsala /
śaraṇaṃ tava cāyātā bhayabhītāśca devatāḥ
devatā nirjitāḥ sarvāḥ svargabhraṣṭāḥ kṛtāḥ prabho /
atyugreṇa hi daityena muranāmnā mahaujasā /
iṃdrasya vacanaṃ śrutvā viṣṇurvacanamabravīt
śrībhagavānuvāca-
kīdṛśo dānavaḥ śakra kiṃ rūpaṃ kīdṛśaṃ balam /
kva sthānaṃ tasya duṣṭasya kiṃ vīryaṃ kaḥ parākramaḥ /
kiṃ varaṃ tasya duṣṭasya mamākhyāhi mahāmate
iṃdra uvāca-
pūrvaṃ babhūva deveśa brahmavaṃśasamudbhavaḥ /
tālajaṃghastu nāmnā ca atyugro'pi mahāsuraḥ
tasya putro hi vikhyāto muranāmeti dānavaḥ /
atyutkaṭo mahāvīryo devatānāṃ bhayaṃkaraḥ
purī caṃdrāvatī nāmnā tatra sthāne vasatyasau /
nirjitā devatāḥ sarvā svargāttena vivāsitāḥ
iṃdro'nyo ropitastena vātaścaiva hutāśanaḥ /
caṃdrasūryo kṛtau cānyau vāyurvaruṇa eva ca
sarvamātmakṛtaṃ tena satyaṃ satyaṃ janārdana /
devalokaḥ kṛtastena sarvasthānavivarjitaḥ
tasya tadvacanaṃ śrutvā kopamāno janārdanaḥ /
haniṣye dānavaṃ duṣṭaṃ devatānāṃ bhayaṃkaram
tridaśaiḥ sahito devo gataścaṃdrāvatīṃ purīm /
dṛṣṭo devaistu daityeṃdro garjamānaḥ punaḥ punaḥ
tena sarve jitā deva gatāścaiva diśo daśa /
hariṃ nirīkṣya provāca tiṣṭhatiṣṭheti dānavaḥ
bhagavānabravīttaṃ ca krodhasaṃraktalocanaḥ /
śrībhagavānuvāca-
re dānava durācāra mama bāhuṃ nirīkṣaya
tataste sammukhāḥ sarve viṣṇunā duṣṭadānavāḥ /
hatā bāṇaiḥ punardivyairjātāśca bhayavihvalāḥ
cakraṃ muktaṃ ca kṛṣṇena daityasainyeṣu pāṃḍava /
tenacchinnāstu śataśo bahavo nidhanaṃ gatāḥ
ekopi dānavastatra yudhyamāno muhurmuhuḥ /
naṣṭāḥ sarve surāstena nirjito madhusūdanaḥ
nirjitaṃ tena daityena bāhuyuddhamajāyata /
bāhuyuddhaṃ kṛtaṃ tena divyaṃ varṣasahasrakam
viṣṇuściṃtāṃ prapannaśca naṣṭāḥ sarvāśca devatāḥ /
viṣṇuśca nirjitastena gato badarikāśramam
guhā siṃhāvatī nāma tatra supto janārdanaḥ /
yojanadvādaśavatī ekadvārā ca pāṃḍava
tasyāṃ viṣṭaḥ prasuptaśca dānavo haṃtumudyataḥ /
mahāyuddhena tenaiva śrāṃto'sau yogamāyayā
dānavaḥ pṛṣṭhato lagno praviṣṭaḥ sa tadā guhām /
prasuptaṃ tatra māṃ dṛṣṭvā dānavo harṣamāgataḥ
itthaṃ māṃ nirjitaṃ matvā praviṣṭaṃ śaṃkayā harim /
niḥsaṃdehaṃ haniṣyāmi dānavānāṃ bhayaṃkaram
nirgatā kanyakā tatra viṣṇudehādyudhiṣṭhira /
rūpavatī susaubhāgyā divyapraharaṇāyudhā
tasya tejoṃ'śasaṃbhūtā mahābalaparākramā /
dṛṣṭā sā dānaveṃdreṇa muranāmnā dhanaṃjaya
yuddhaṃ samāhitaṃ tena striyā caiva prayācitam /
kanyakā yudhyate tatra sarvayuddhaviśāradā
huṃkārairbhasmasājjāto mura nāmā mahāsuraḥ /
nihate dānave tasmiṃstatra devastvabudhyata
patitaṃ dānavaṃ dṛṣṭvā tato vismayamāgataḥ /
kenāyaṃ ca hato raudro hyatyugro mama śātravaḥ
atyugraṃ ca kṛtaṃ karma mama kāruṇyataḥ kṛtam /
kanyovāca-
tena devāśca gaṃdharvā sayakṣoragarākṣasāḥ
iṃdrādyāḥ sakalā jitvā svargāccaiva nirākṛtāḥ /
hariḥ supto mayā dṛṣṭo muraḥ pṛṣṭhe samāgataḥ
saṃhariṣyati trailokyaṃ supte caiva jarnādane /
tasyāstadvacanaṃ śrutvā viṣṇurvacanamabravīt
ahaṃ ca nirjito yena kathaṃ so'pi tvayā jitaḥ /
ekādaśyuvāca-
tvatprasādācca bho svāminmahādaityo mayā hataḥ
śrībhagavānuvāca-
ānaṃdaṃ triṣu lokeṣu munayo devatā gatāḥ /
brūhi tvaṃ ca mayā bhadre yatte manasi rocate /
dadāmi ca na saṃdeho yatsurairapi durllabham
ekādaśyuvāca-
yadi tuṣṭo'si me deva satyamuktaṃ janārdana /
varamekaṃ tu vāṃcchāmi hṛdaye ca jagatpate
prārthayāmi ca deveśa īpsitaṃ ca mayā prabho /
yadi satyaṃ jagannātha tisro vāco dadāsi me
śrībhagavānuvāca-
satyaṃ satyaṃ mayā proktaṃ avaśyaṃ tava suvrate /
tisro vāco mayā dattā na cāvākyaṃ bhavediha
ekādaśyuvāca-
tribhuvaneṣu ca deveśa caturyugeṣu sāṃpratam /
triṣu lokeṣu sarvatra tādṛśaṃ kuru me prabho
sarvatīrthapradhānaṃ hi sarvavighnavināśinī /
sarvasiddhikarī devī tvatprasādādbhavāmyaham
māmupoṣyaṃti ye bhaktyā tava bhaktyā janārdana /
sarvasiddhirbhavetteṣāṃ yadi tuṣṭo'si me prabho
upavāsaṃ ca naktaṃ ca ekabhaktaṃ karoti ca /
tasya vittaṃ ca dharmaṃ ca mokṣaṃ vai dehi mādhava
viṣṇuruvāca-/
yattvaṃ vadasi kalyāṇi tatsarvaṃ ca bhaviṣyati /
sarvānmanorathānbhadre dāsyasi tvaṃ ca nānyathā
mama bhaktāśca ye loke ye ca bhaktāstu kārttike /
caturyugeṣu vikhyātāstriṣu lokeṣu vai prabho
tvāṃ ca śaktimahaṃ manye ekādaśīvratasthitāḥ /
mama pūjāṃ kariṣyaṃti mokṣagāste na saṃśayaḥ
tṛtīyā cāṣṭamī caiva navamī ca caturdaśī /
ekādaśī viśeṣeṇa tithireṣā haripriyā /
sarvatīrthādhikaṃ puṇyaṃ satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ
idaṃ dattvā varaṃ tasyai tisro vāco na saṃśayaḥ /
hṛṣṭā puṣṭā ca saṃjātā ekādaśīmahāvratā
śatruṃ haṃsi parāṃ tasya dadāsi paramāṃ gatim /
tvaṃ haṃsi sarvavighnāni sarvasiddhivarapradā
ubhayoḥ pakṣayoḥ pārtha tulyā ekādaśī śubhā /
na śuklā naiva kṛṣṇā ca vibhedaṃ naiva kārayet
vibhedo naiva karttavyaḥ samastavratakāribhiḥ /
divā vā yadi vā rātrau śṛṇoti bhaktitatparaḥ
tithirekā bhavetsarvā pakṣayorubhayorapi /
ubhayaikādaśī svalpā hyaṃte caiva trayodaśī
madhye tu dvādaśī pūrṇā trispṛśā sā haripriyā /
ekāmupoṣayettāṃ vai sahasraikādaśīphalam
sahasraguṇitaṃ hyevaṃ dvādaśyāṃ pāraṇe kṛte /
aṣṭamyekādaśī ṣaṣṭhī tṛtīyā ca caturdaśī
pūrvaviddhā na kartavyā paraviddhāmupoṣayet /
ekādaśī hyahorātraṃ prabhāte ghaṭikā bhavet
sā tithiḥ parihartavyā upoṣyā dvādaśīyutā /
evaṃvidhā mayā proktā pakṣayorubhayorapi
ekādaśyāṃ prakurvīta hyupavāsaṃ na saṃśayaḥ /
te yāṃti vaiṣṇavaṃ sthānaṃ yatrāste garuḍadhvajaḥ
dhanyāste mānavā loke viṣṇubhaktiparāyaṇāḥ /
ekādaśyāśca māhātmyaṃ sarvakāleṣu yaḥ paṭhet
gosahasraphalaṃ so'pi puṇyaṃ prāpnoti mānavaḥ /
divā vā yadi vā rātrau ye vai śṛṇvaṃti bhaktitaḥ
brahmahatyādipāpebhyo mucyaṃte nātra saṃśayaḥ /
viṣṇudharmasamaṃ nāsti gītārthaṃ ca nṛpottama /
ekādaśīsamaṃ nāsti vrataṃ pāpapraṇāśanam
iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe umāmaheśvarasaṃvāde ekādaśyutpatti muravadhonāmāṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0