Padma Purana · Chapter 6.37

mahādeva uvāca-
śṛṇu nārada vakṣyāmi māhātmyaṃ jāgarasya ca /
yacchrutvā muktimāpnoti mahāpāpī na saṃśayaḥ

nārada uvāca-
aho viśveśvaro viṣṇuḥ pavitrīkaraṇaḥ sadā /
tasyopavāsamāhātmyaṃ śrutaṃ hi tvanmukhācchiva

tathāpi śrotumicchāmi māhātmyaṃ jāgarasya tu /
kīdṛkjāgaramāhātmyaṃ rātro bhaktistu kīdṛśī

prahareṣu ca yā pūjā vada viśveśvara prabho /
tvaṃ lokeṣu sadā pūjyastvaṃ hi devo janārdanaḥ /
tvaṃ hi viśveśvaro devo yato bhaktirjanārdane

sarveṣāṃ caiva bhaktānāṃ tvaṃ ca śreṣṭha umāpatiḥ /
lokesminsarvadā bhaktyā tavākhyā varttate sadā

ato yena prakāreṇa lokānāṃ muktireva ca /
viśveśvara vada tvaṃ tu māhātmyaṃ jāgarasya tu

mahādeva uvāca-/
ekādaśyāṃ jano viṣṇuṃ rātrau saṃpūjya bhaktitaḥ /
kuryājjāgaraṇaṃ viṣṇoḥ purato vaiṣṇavaiḥ saha

gītaṃ vādyaṃ tathā nṛtyaṃ purāṇapaṭhanaṃ tathā /
dhūpaṃ dīpaṃ ca naivedyaṃ puṣpaṃ gaṃdhānulepanam

phalamarghaṃ tathā śraddhā dānamiṃdriyasaṃyamam /
satyānvitaṃ ca vipreṃdra vacoyuktaṃ kriyānvitam

vinidraṃ ca mudāyukto yaḥ karoti naraḥ sadā /
sarvapāpavinirmukto jāyate viṣṇuvallabhaḥ

rātrau jāgaraṇe prāpte nidrāṃ kurvaṃti vaiṣṇavāḥ /
hāritaṃ copavāsaṃ tairvrataṃ vai viṣṇusaṃjñakam

ye kurvaṃti narāḥ prājña jāgare viṣṇusaṃjñake /
jāgaraṃ kṛṣṇabhāvena na svapaṃti kadācana

kṛṣṇasya nāma manasā vadaṃti ca punaḥ punaḥ /
te tu dhanyatamā jñeyā asyāṃ rātrau viśeṣataḥ

kṣaṇekṣaṇe tu godānaṃ ghaṭyāṃ caiva caturguṇam /
prahare koṭiguṇitaṃ caturyāmeṣvasaṃkhyakam

jāgare nimiṣārddhe tu keśavāgre viśeṣataḥ /
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ tasya saṃkhyā na vidyate

narttanaṃ kurute yastu keśavāgre narottamaḥ /
na phalaṃ hīyate tasya ājanmamaraṇāṃtikam

sāścaryaṃ caiva sotsāhaṃ pāpālāpādivarjitam /
pradakṣiṇasamāyuktaṃ namaskārapuraḥsaram

nīrājanasamāyuktamanirviṇṇena cetasā /
yāmeyāme mahābhāga kuryādārārtikaṃ hareḥ

ṣaḍviṃśaguṇasaṃyuktamekādaśyāṃ ca jāgaram /
yaḥ karoti naro bhaktyā na punarjāyate bhuvi

ya evaṃ kurute bhaktyā vittaśāṭhyavivarjitaḥ /
jāgaraṃ vāsare viṣṇorlīyate paramātmani

dhanavānvittaśāṭhyena yaḥ karoti prajāgaram /
tenātmāhārito nūnaṃ kitavena durātmanā

viṣṇujāgaraṇe prāpte upahāsaṃ karoti yaḥ /
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi viṣṭhāyāṃ jāyate kṛmiḥ

vedavidbrāhmaṇo yastu narttanena viśeṣataḥ /
upahāsaparaḥ prāptaḥ sa vai cāṃḍāla ucyate

nimiṣaṃ nimiṣārddhaṃ vā yaḥ karoti prajāgaram /
dharmārthakāmamokṣāṇāṃ prāpnoti padamavyayam

vedaśāstrarato nityaṃ nityaṃ vai yajñayājakaḥ /
rātrau jāgaraṇe prāpte niṃdāṃ kurvanvrajatyadhaḥ

mama pūjāṃ prakurvāṇo viṣṇuniṃdāsu tatparaḥ /
ekaviṃśatkulenaiva narakaṃ pratipadyate

viṣṇuḥ śivaḥ śivo viṣṇurekamūrtirdvidhā sthitāḥ /
tasmātsarvaprakāreṇa naiva niṃdāṃ prakārayet /
daṣṭāḥ kalibhujaṃgena svapaṃti madhuhāhani

kurvaṃti jāgaraṃ naiva māyayā te ca mohitāḥ /
prāptā ekādaśī yeṣāṃ kalau jāgaraṇaṃ vinā

te vinaṣṭā na saṃdeho yasmājjīvitamadhruvam /
uddhṛtaṃ netrayugmaṃ tu dattvā vai vaiṣṇavaṃ padam

kṛtaṃ ye naiva paśyaṃti pāpino harijāgaram /
abhāve vācakasyātha gītaṃ nṛtyaṃ tu kārayet

vācake sati devarṣe purāṇaṃ prathamaṃ paṭhet /
aśvamedhasahasrasya vājapeyāyutasya ca

puṇyaṃ koṭiguṇaṃ vatsa viṣṇorjāgaraṇe kṛte /
pitṛpakṣe mātṛpakṣe bhāryāpakṣe tu vāḍava

kulānuddharate caitānkṛtvā jāgaraṇaṃ hareḥ /
upoṣaṇadine viddhe jāgaraṃ pūjanaṃ hareḥ

vṛthādānādikaṃ sarvaṃ kṛtaghneṣu kṛtaṃ yathā /
upoṣaṇadine viddhe prārabdhe jāgare sthitim

vihāya sthānaṃ tadviṣṇuḥ śāpaṃ datvā pragacchati /
aviddhe vāsare viṣṇorye kurvaṃti prajāgaram

teṣāṃ madhye tu tuṣṭaḥ sannṛtyaṃ tu kurute hariḥ /
yāvaddināni kurute jāgaraṃ keśavāgrataḥ

yugāni tāni tāvaṃti viṣṇuloke mahīyate /
yāvaddināni vasate vinā jāgaraṇaṃ hareḥ

tāvadvarṣasahasrāṇi rauravānna nivartate /
ekadaśyāṃ śayānastu vinā jāgaraṇaṃ hareḥ

mūkavattiṣṭhate yo vai gānaṃ pāṭhaṃ na vācaret /
saptajanmāni mūkatvaṃ jāyate'jāgare hareḥ

yo na nṛtyati mūḍhātmā purato jāgare hareḥ /
paṃgutvaṃ tasya jānīyātsaptajanmāni vāḍava

yaḥ punaḥ kurute gītaṃ nṛtyaṃ jāgaraṇaṃ hareḥ /
brāhmaṃ padaṃ madīyaṃ ca satyaṃ vai tasya vaiṣṇavam

yaḥ prabodhayate lokānviṣṇorjāgaraṇe rataḥ /
vasecciraṃ tu vaikuṃṭhe pitṛbhiḥ saha vaiṣṇavaḥ

matiṃ prayacchate yastu harerjāgaraṇaṃ prati /
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi śvetadvīpe vasennaraḥ

yatkiṃcitkriyate pāpaṃ koṭijanmani mānavaiḥ /
śrīkṛṣṇajāgare sarvaṃ rātrau naśyati vāḍava

śālagrāmaśilāgre ye kurvaṃti pratijāgaram /
yāmeyāme phalaṃ proktaṃ koṭyaiṃdavasamudbhavam

saṃprāpte vāsare viṣṇorye na kurvaṃti jāgaram /
vṛthā syāttatkṛtaṃ teṣāṃ vaiṣṇavānāṃ ca niṃdayā

kāmārthau saṃpadaḥ putrāḥ kīrtirlokāśca śāśvatāḥ /
yajñāyutairna labhyaṃte dvādaśījāgaraṃ vinā

matirna jāyate yasya dvādaśyāṃ jāgaraṃ prati /
na hi tasyādhikāro'sti pūjane keśavasya hi

yāvatpadāni calati keśavāyatanaṃ prati /
aśvamedhasamāni syuḥ jāgarārthaṃ pragacchataḥ

pādayoḥ patitaṃ yāvaddharaṇyāṃ pāṃśu gacchatām /
tāvadvarṣasahasrāṇi jāgaro vasate divi

tasmādgṛhātpragaṃtavyaṃ jāgare keśavālaye /
kalau malavināśāya dvādaśīdvādaśīṣu ca

parāpavādasaṃyuktaṃ manaḥ prāsāda varjitam /
śāstrahīnamagāṃdharvaṃ tathā dīpavivarjitam

śaktyopacārarahitamudāsīnaṃ saniṃdanam /
kaliyuktaṃ viśeṣeṇa jāgaraṃ navadhā matam

saśāstraṃ jāgaraṃ yacca nṛtyagāṃdharvasaṃyutam /
savādyaṃ tālāsaṃyuktaṃ sadīpaṃ madhubhiryutam

uccāraistu samāyuktaṃ yathoktairbhaktibhāvitaiḥ /
prasannaṃ tuṣṭijananaṃ saṃmūḍhaṃ lokaraṃjanam

guṇairdvādaśabhiryuktaṃ jāgaraṃ mādhavapriyam /
karttavyaṃ tatprayatnena pakṣayoḥ śuklakṛṣṇayoḥ

kiṃ vratairbahubhiścīrṇaistīrthavāsena tasya kim /
dvādaśīvāsare prāpte na kuryājjāgaraṃ hareḥ

pravāsena tyajedyastu pathisvinno'pi vāḍava /
jāgaraṃ vāsudevasya dvādaśyāṃ tu same priyaḥ

madbhakto na hareḥ kuryājjāgaraṃ pāpamohitaḥ /
vyarthaṃ matpūjanaṃ tasya matpūjyaṃ yo na pūjayet

na śaivo na ca sauro'sau na śākto gaṇasevakaḥ /
yo bhuṃkte vāsare viṣṇorjñeyaḥ paśvadhiko hi saḥ

vipriyaṃ ca kṛtaṃ tena duṣṭenaiva ca pāpinā /
madbhaktibalamāśritya yo bhuṃkte vai harerdine

sabāhyābhyaṃtaraṃ dehaṃ veṣṭitaṃ pāpakoṭibhiḥ /
mucyaṃte vāsare viṣṇorye kurvaṃti prajāgaram

kūrparaṃ yamadūtānāṃ dattaṃ tena yamasya ca /
kṛtvā jāgaraṇaṃ viṣṇoraviddhaṃ dvādaśīvratam

svargāpekṣā muniśreṣṭha muktā te naiva saṃśayaḥ /
vāṃchitaṃ nārakaṃ saukhyaṃ viddhaṃ kṛtvā harerdinam

nihatāḥ pitarastena devānāṃ vai vadhaḥ kṛtaḥ /
dattaṃ rājyaṃ tu daityānāṃ kṛtvā viddhaṃ harerdinam

yo nṛtyati prahṛṣṭātmā kṛtvā vai karatāḍanam /
gītaṃ kurvanmukhenāpi darśayankautukānbahūn

purato vāsudevasya rātrau jāgaraṇe sthitaḥ /
paṭhankṛṣṇacaritrāṇi raṃjayanvaiṣṇavāngaṇān

mukhena kurute vādyaṃ saṃprahṛṣṭatanūruhaḥ /
darśayanvividhānbhṛtyānsvecchālāpānprakārayan

bhāvairetairnaro yastu kurute jāgare hareḥ /
nimiṣenimiṣe puṇyaṃ tīrthakoṭiphalaṃ smṛtam

anudvignamanā yastu dhūpanīrājanaṃ hareḥ /
kurute jāgare rātrau saptadvīpādhipo bhavet

yāni kāni ca pāpāni brahmahatyāsamāni ca /
kṛṣṇā ha jāgarāttāni vilayaṃ yāṃti khaṃḍaśaḥ

ekataḥ kratavaḥ sarve samāptavaradakṣiṇāḥ /
ekato devadevasya jāgaraḥ kṛṣṇavallabhaḥ

tatra kāśī puṣkaraṃ ca prayāgaṃ naimiṣaṃ gayā /
śālagrāmamahākṣetramarbudāraṇyameva ca

pauṣkaraṃ mathurā tatra sarvatīrthāni caiva hi /
yajñā vedāśca catvāro vrajaṃti harijāgaram

gaṃgā sarasvatī tāpī yamunā ca śatadrukā /
caṃdrabhāgā vitastā ca nadyaḥ sarvāstu tatra vai

sarāṃsi ca hradāḥ sarve samudrāḥ sarva eva hi /
ekādaśyāṃ dvijaśreṣṭha gacchaṃti kṛṣṇajāgaram

spṛhaṇīyā hi devānāṃ ye narāḥ kṛṣṇajāgare /
nṛtyaṃti gītaṃ kurvaṃti vīṇāvādyapraharṣitāḥ

evaṃ jāgaraṇaṃ kṛtvā saṃpūjya ca mahāharim /
dvādaśyāṃ pāraṇaṃ kṛtvā svaśaktyā vaiṣṇavaiḥ saha

mahādeva uvāca-
śṛṇu brahmanpravakṣyāmi dvādaśīmāhātmyamuttamam /
dvādaśī tu sadā jñeyā putradā mokṣadāyinī

prātaḥ snātvā hariṃ pūjya upavāsaṃ samarpayet /
ajñānatimirāṃdhasya vratenānena keśava

prasīda sumukho bhūtvā jñānadṛṣṭiprado bhava /
pāraṇaṃ ca tataḥ kuryādyathāsaṃbhavamagrataḥ

ata ūrdhvaṃ yatheṣṭaṃ tu kārayecca yathāvidhi /
yadā tu dvādaśī svalpā pāraṇena bhaveddivaja

tadā rātrau tu karttavyaṃ pāraṇaṃ muktimicchatā /
tadā na rātridoṣaḥ syānniṣiddhaṃ na bhavetkvacit

yaduktaṃ niśi na snāyānmahāniśi na bhojayet /
tatpūrvaparayāmābhyāṃ dinavatkarma kārayet

yadā bhavati svalpā tu dvādaśī pāraṇe dine /
uṣaḥkāle dvayaṃ kuryātprātarmadhyāhnikaṃ tathā

dvādaśī sādhitā yena nareṇa bhuvi sarvadā /
tasya puṇyamahaṃ vaktuṃ na samartho viśeṣataḥ

sādhayitvākhilānkāmānprāpnuyuśca mahājanāḥ /
aṃbarīṣādayaḥ sarve ye bhaktā bhuvi viśrutāḥ

dvādaśīṃ sādhayitvā tu te gatā viṣṇusadmani /
satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ yaduktaṃ tu mayā tava

nāsti viṣṇusamo devo na tithirdvādaśīsamā /
atra dattaṃ ca bhuktaṃ ca tathā pūjādikaṃ ca yat

tatsarvaṃ pūrṇatāṃ yāti pūjite mādhave sati /
kiṃ punarbahunoktena bhaktānāṃ vallabho hariḥ

pradadātyakhilānkāmānyāvadābhūtasaṃplavam /
dvādaśyāṃ caiva yaddattaṃ tatsarvaṃ saphalaṃ bhavet

kurukṣetreṣu yaddattaṃ niṣphalaṃ naiva jāyate /
tadvacca dvādaśīdattaṃ bhaveddevarṣisattama

iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe umāpatināradasaṃvāde dvādaśīekādaśījāgaraṇamahimānāma saptatriṃśo'dhyāyaḥ