Padma Purana · Chapter 6.250
śrīrudra uvāca-
rukmiṇyāṃ kṛṣṇasya pradyumno madanāṃśena jajñe
asau madanasaṃbhūto mahābalaḥ śaṃbaraṃ jaghnivān
tasya rukmiṇaḥ sutāyāmaniruddho jajñe
so'pi bāṇaputrīmuṣāṃ nāma kanyāmupayeme
sā tu svapne nīlotpaladalaśyāmaṃ puṃḍarīkanibhekṣaṇaṃ mahābāhuṃ vicitrābharaṇopetaṃ ṣoḍaśasamāyathāvadupabhujya prabudhya taṃ purato na dṛṣṭvā madanenapīḍitā bhrāṃtacittā māṃ tu tyaktvā vayaskaṃ raktāraviṃdavaktraṃ kvāsi kva yāsīti bahudhā vilalāpa
tatastasyāḥ sakhī citralekheti nāma kanyāṃ tādṛśīmavasthāṃ gatāṃ vilokya kiṃnimitta vibhrāṃtacittāsīti papraccha
sāpi svapnalabdhaṃ patiṃ yathāvadācaṣṭa
sāpi sakaladevamānuṣādiśreṣṭhānpaṭe vilikhya tasyai darśayāmāsa
yaduvaṃśasaṃbhūtānkṛṣṇasaṃkarṣaṇapradyumnāniruddhādīnapi samyaṅinavedayāmāsa
sā teṣāṃ kṛṣṇamanumānya pradyumnānaṃtaramaniruddhaṃ dṛṣṭvā sa ityeṣa ityāliliṃga
atha citralekhā bahvībhirmāyāvatībhirdaityastrībhirdvāravatīṃ gatvā rātrāvaṃtaḥpure suptamaniruddhaṃ/
dṛṣṭvā gṛhītvā mohayitvā māhiṣmatyāṃ bāṇasyāṃtaḥpure caityaprāsādādiyukte tasyā bāṇaputryāḥ śayyāyāṃ cikṣepa
so'pi prabuddhotiramye'naṃgapāvake saṃsthitāmuṣāṃ sarvalakṣaṇalakṣitāṃ vicitrābharaṇavasanagaṃdhamālyālaṃkṛtāṃ kāṃcanavarṇāṃ sukeśīṃ sujātastanīṃ dṛṣṭvā gāḍhamāliṃgya kariṇyā gaṃdhahastīva tayātiprītisaṃyuktayā yathāsukhaṃ ramayāmāsa
evaṃ māsamātraṃ niraṃtaratayāniruddhaṃ ramamāṇaṃ kadācidaṃtaḥpuranivāsinyo vṛddhā daityastriyo jñātvā rājñe nivedayāmāsuḥ
sa rājā krodhatāmrākṣaḥ paraṃ vismayaṃ gatvā tamihānayateti puraḥ kiṃkarānpreṣayāmāsa
te'pi tūrṇaṃ nṛpaprāsādamāruhya rājaputryāḥ śayane saṃsthitamaniruddhaṃ grahītumājagmuḥ
sa tānsamārabdhāndṛṣṭvā prāsādastaṃbhamekaṃ helayotpāṭya niyutasaṃkhyākān kiṃkarānmuhūrtamātraṇaiva staṃbhena cūrṇitamātraṃ cakāra
atha daityapatirnihatānkiṃkarāndṛṣṭvā kautūhalaṃ gatvā asau śrīkṛṣṇapautra iti devarṣiṇā prokto dhanurādāya svayamevāniruddhaṃ grahītuṃ tatsamīpamājagāma
aniruddho'pi yodbhumāyāṃtaṃ sahasrabāhuṃ rājānaṃ dṛṣṭvā tatparighaṃ bhrāmayitvā bāṇasyopari cikṣepa
svacāpanirmuktena bāṇena taṃ parighaṃ ciccheda
anaṃtaramuragāstreṇa aniruddhaṃ nibiḍaṃ baddhvā svāṃtaḥpure niveśayāmāsa
atha kṛṣṇopyevaṃvidhameva devarṣiṇā jñātvā baladevapradyumnasahitaḥ svasenayā vihaṃgameṃdramāruhya tasyabāṇasya bhujavanaṃ chettumājagāma
baliputreṇa purā śaṃkaro'rcitaḥ prasanno varaṃ vṛṇīṣvetyuvāca
tamīśvaraṃ bāṇo mama puradvārirakṣārthaṃ sarvadopaviśya samāgataṃ parasainyaṃ jahītyevaṃ varamayācata
taṃ tathetyuktvā śaṃkaro'pi tasya puradvāri sāyudhaḥ saputraḥ sagaṇaḥ samāsīnastasminneva kāle ruṣā svasenayā samāgataṃ vāsudevaṃ dṛṣṭvā vṛṣamāruhya sarvāyudhopetaḥ svaputragaṇasaṃvṛto yoddhuṃ niścakrāma
kṛṣṇo'pi taṃ bhūtapatiṃ gajacarmakapālabhasmadharaṃ jvalitoragākalpaṃ piṃgalaṃ trilocanaṃ triśūladharaṃ sarvabhūtagaṇasaṃhṛtikarttāraṃ sarvabhūtabhayāvahaṃ saṃvarttāgniprabhaṃ putradvayasamanvitaṃ samastagaṇāvṛtaṃ tripurāṃtakaṃ dṛṣṭvā senāṃ sudūre pṛṣṭhato niveśya balabhadra pradyumnasahitastena rudre ṇa saha prahasanniva yoddhumārebhe
prathamaṃ tadabhūdghoraṃ kṛṣṇaśaṃkarayostadā /
pinākaśārṅganirmuktairbāṇaiḥ saṃvarttakopamaiḥ
rāmo'pi cakre bāṇena pradyumnaḥ ṣaṇmukhena ca /
yuyudhāte mahāvīryau siṃhāviva balotkaṭau
vināyakaḥ svadaṃtena jaghānorasi yādavam /
rāmo muśalamādāya tasya daṃtamatāḍayat
nirbhinnadaṃtaḥ sahasā pradudrāvākhuvāhanaḥ /
tadāprabhṛti loke'sminhatadaṃto gaṇeśvaraḥ
devadānavagaṃdharvairekadaṃtaitīritaḥ /
pradyumnena samaṃ yuddhaṃ cakāra śikhivāhanaḥ
gaṇānvidrāvayāmāsa muśalena halāyudhaḥ /
kṛṣṇena suciraṃ kālaṃ yuddhāsau nīlalohitaḥ
tāpajvaraṃ mahādīptamasminsaṃyojya sāyake /
kopānmumoca tadasau bhṛśaṃ saṃraktalocanaḥ
tadastraṃ vārayāmāsa kṛṣṇaḥ śītajvareṇa tu /
tābhyāṃ hariharābhyāṃ tu visṛṣṭau tāvimau jvarau
viśaturmānuṣe loke tayorevājñayā bhṛśam /
hariśaṃkarayoryuddhaṃ ye tu śṛṇvaṃti mānavāḥ
te sarve jvaranirmuktāḥ prāpnuvaṃti nirāmayam /
tataḥ sa tu hṛṣīkeśo mohanāstraṃ durāsadam
niyujya bāṇaṃ bhūteśe mumoca madhusūdanaḥ /
muhurmuhurvyajṛṃbhadvai tenāstreṇa vimohitaḥ
papāta mūrcchito bhūmau śaṃkarastridaśeśvaraḥ /
pitaraṃ mohitaṃ dṛṣṭvā śaktimudyamya vīryavān
yoddhumabhyāyayau kṛṣṇaṃ ṣaṇmukhaḥ śikhivāhanaḥ /
huṃkāreṇaiva taṃ kṛṣṇaścakārātra parāṅmukham
evaṃ jitvā yaduśreṣṭhaḥ śūlapāṇiṃ trilocanam /
mahāsvanaṃ pāṃcajanyaṃ śaṃkhaṃ dadhmau pratāpavān
kṛṣṇena nirjitaṃ śrutvā sātmajaṃ śaṃkaraṃ tadā /
bāṇaḥ syaṃdanamāsthāya yayau yuddhāya keśavam
sa dṛṣṭvā sahasā kṛṣṇaṃ garuḍoparisaṃsthitam /
chādayāmāsa goviṃdaṃ bahuśastrāstravṛṣṭibhiḥ
gadābhiḥ parighaiḥ śūlaiḥ śaktibhistomarairapi /
bhiṃḍipālaiśca khaṅgaiśca cakrairbāṇairniraṃtaram
tāni sarvāṇi ciccheda cakreṇaiva janārdanaḥ /
sasarja tasya bāhūnāṃ chedanārthaṃ sudarśanam
muktaṃ danujarājasya sahasrāraṃ sudarśanam /
tadbāhukānanaṃ tūrṇaṃ chinnaṃ cakre sahasradhā
etasminnaṃtare devi pārvatī saṃśitavratā /
hareḥ samīpamāgatya kṛtāṃjalirabhāṣata
pārvatyuvāca-
kṛṣṇakṛṣṇa jagannātha nārāyaṇa dayānidhe /
dāsyasmi tava deveśa pūrvabhāve yadūttama
tvayā dattaṃ varaṃ mahyaṃ tadā kauśalaparvate /
saubhāgyaṃ śāśvataṃ saumya prasannena mahātmanā
tava mukhyaṃ sahasrasya nāmnāmanyatamaṃ vibho /
gaurīsaubhāgyadāteti munibhiḥ parikīrtitam
tatsatyaṃ kuru goviṃda garuḍārūḍha śāśvata /
tasmānmama patiṃ deva tvaṃ jīvayitumarhasi
rudra uvāca-
evamuktastato devyā kṛṣṇaḥ kamalalocanaḥ /
astraṃ saṃhārayāmāsa yenāsau mohitaḥ patiḥ ५०
kṛṣṇāstreṇa vinirmuktaḥ sarvabhūtapatiḥ śivaḥ /
utthāya prāṃjalirbhūtvā tuṣṭāva jagatāṃ patim
śaṃkara uvāca-
kṛṣṇakṛṣṇa jagannātha bhagavanpuruṣottama /
pareśa parameśāna anādinidhanāvyaya
tīvravīryaṃ manuṣyeṣu śarīragrahaṇātmikā /
sarvasya tava ceṣṭeyaṃ mānalakṣaṇameva tat
prasīda me namastubhyaṃ prasīda mama śāśvata /
prasīda me jagatsvāminprasīdācyuta keśava
tvameva jagatāṃ sraṣṭā dhātā harttā jagadguruḥ /
tvameva cidacidvasturūpaṃ brahma sureśvara
tvamādistvamanādistvamīśvaraḥ śeṣa eva ca /
tvaṃ mahattvaṃ paraṃ brahma pratyagātmā tvameva hi
samastāmaravaryyastvamamartyastvaṃ sureśvara /
tvaṃ marttyeśaḥ sayonistvaṃ sauśīlyena tava prabho
tava śvāsasamutpannau parajīvau sanātanau /
tataśca pālyate caiva tava vātsalyagauravāt
kṣarākṣare pare dhāmni ruco nityaṃ surāśraye /
adhi viśve nidheṣi tvāṃ dāsyakarmaṇi nānyathā
yastvāṃ na vedaloke'sminsa mūḍhaḥ sarvabhāvanaḥ /
parāvareśvaraṃ dhāma vidurdāsye manīṣiṇaḥ
te vai samāsate yuktāstatpadaṃ tridaśaiḥ samam /
sāmānyo bhajate dūrenaṃtuṃ nityaṃ padaṃ tava
tasya turyā cārukeśī cāvasthā ghaṭate tava /
mithunāni tavādhyakṣa bruvate yaduśāśvata
tava nāmāni karmāṇi guṇāni śāśvatāni ca /
aiśvaryāṇi guṇātīta bruvate cottame ime
karmajñānamaye rūpe ime pūrvottare śrute /
sasutau yuvatīśasya stotārau tava keśava
tvaṃ prajñānaṃ paraṃ brahma tvayā prājñena śāśvata /
jīvayaitena prajñena pareṇaivātmanā tvayā
tasmāccharīrādutkramya kṛpayā tava kevalam /
āmuṣmike pare svarge tvayā dattātmabodhavān
prajñānaṃ caiva vijñānaṃ medhāṃ dṛṣṭiṃ tathā dhṛtim /
sarvānkāmānavāpnoti amṛtaṃ sa bhavettadā
etatsaṃjñānamātmānaṃ yadetaddhṛdi yanmanaḥ /
manīṣā caiva yuktiśca smṛtiḥ saṃkalpa eva ca
tapaśca kratavaḥ kāmo daśa ityādi te prabho /
bhavaṃti nāmadheyāni prajñānasya ghṛṇānidheḥ
eṣa tvaṃ paramaṃ brahma eṣa tvaṃ vai prajāpatiḥ /
eṣa tvamiṃdro rudraśca eṣa tvaṃ sarvadevatāḥ
etāni sarvabhūtāni tvameva parameśvara /
suta mitrāṇi jīvāyustathānyāni sanātana
jarāyujāṇḍajātāni svedajodbhidyajāni ca /
aśvā gāvaśca puruṣā hastinaścetarāṇi ca
yatkiṃcitprāṇijātaṃ ca jaṃgamāścaiva jaṃtavaḥ /
sthāvarā ye ca vai nātha sarve tvatto bhavaṃti ca
tvāṃ hi sarvaṃ gataṃ cetthaṃ vadaṃti śrutayo harim /
tvayaiva preritā lokāśceṣṭaṃte sādhvasādhuṣu
tasmānmayā kṛtaṃ yacca aparādhamidaṃ prabho /
kṣamasva karuṇāsiṃdho guṇaiḥ śubhatamaistava
namaste puṃḍarīkākṣa goviṃdācyuta mādhava /
vāsudeva jagadvaṃdya nārāyaṇa namostu te
namasyāmi jagatsvāminnṛsiṃhakaruṇākara /
śrīśa sarvagata śrīmanparamātmannamostu te
nijāvasathavaikuṃṭha nityamuktārcitaprabho /
trayīnātha namastubhyaṃ rāmarājīvalocana
bhūbhārakavināśāya kṛṣṇānaṃdasvarūpiṇe /
viṣṇave jiṣṇave tubhyaṃ namaste yadunaṃdana
evaṃ stutvātha goviṃdaṃ praṇipatya umāpatiḥ /
prāṃjaliḥ prāha bhūteśo vākyaṃ gaṃbhīrayā girā
rudra uvāca-
mayā dattavaro hyeṣa bāṇo balisutaḥ prabho /
ahaṃ ca dattavāṃstasmai purānenārthito varam
amaratvaṃ yaduśreṣṭha sarvaṃ kartuṃ tvamarhasi /
tasmādenaṃ balisutaṃ trātumarhasi me priyam
tathetyuktvā ca bhagavānbāṇaṃ balisutaṃ tadā /
prāṇasaṃśayamāpannaṃ cchinnabāhumasṛkcitam
saṃhṛtya cakraṃ goviṃdo mumoca karuṇānidhiḥ /
mocayitvā balisutaṃ śaṃkaraḥ saṃśitavrataḥ
vṛṣabheṃdraṃ samāruhya pārvatyāsahitaḥ prabhuḥ /
yayau ca vasatisthānaṃ kailāsaṃ dharaṇīdharam
sa tu bāṇo namaskṛtya rāmakṛṣṇau mahābalau /
tābhyāṃ vai nagarīṃ gatvā mumoca madanātmajam
vastrairābharaṇairdivyaiḥ pūjayitvā yathārhataḥ /
uṣāṃ saṃpradadau tasmai kṛṣṇapautrāya śauraye
udvāhya rāmakṛṣṇau tamaniruddhaṃ yathāvidhi /
bāṇena pūjitau tatra pradyumnasahitau tadā
uṣayāsahitaṃ tatrāniruddhaṃ vai janārdanaḥ /
āropya syaṃdane divye yayau dvāravatīṃ tadā
rāmapradyumnasahitaḥ senayā sahito hariḥ /
praviveśa purīṃ ramyāṃ tridaśairmaghavāniva
aniruddho bāṇaputryā nānāratnamaye gṛhe /
aniśaṃ ramayāmāsa nānābhogairmudānvitaḥ
iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe umāmaheśvarasaṃvāde bāṇāsurasaṃgrāmakathanaṃnāma paṃcāśadadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0