Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 6.227

6.227.1

pārvatyuvāca-
vistareṇa mayācakṣva maṃtrārthapadagauravam /
īśvarasya svarūpaṃ ca tadvibhūtiguṇāṃstathā

6.227.2

tadviṣṇoḥ paramaṃ dhāmavyūhabhedāṃstathā hareḥ /
sarvamākhyāhi tattvena mama sarvasureśvara

6.227.3

īśvara uvāca-
śṛṇu devi pravakṣyāmi svarūpaṃ paramātmanaḥ /
vibhūtiguṇasaṃghātaṃ tadavasthātmakaṃ hareḥ

6.227.4

yaḥ paraḥ puruṣo viṣṇurnārāyaṇa udāhṛtaḥ /
sa īśvaraśca jagatāṃ paramātmā sanātanaḥ

6.227.5

viśvataḥ pāṇipādaśca cakṣuṣmānviśvataḥ prabhuḥ /
viśvāni bhuvanānyasmindhāmāni paramāṇi vai

6.227.6

dhārayanso'pyatyatiṣṭhenmanāṃsi ca manīṣiṇām /
evaṃ bahusvarūpaḥ sañchrīpatiḥ puruṣottamaḥ /
īśvararyyā sahabhogārthaṃ divyamaṃgalarūpavān

6.227.7

bṛhaccharīro'gnisamānarūpo yuvā kumāratvamupeyivānhariḥ /
reme śriyāsau jagatāṃ jananyā svajyotsnayā caṃdraivāmṛtāṃśuḥ

6.227.8

ayaṃ ca jagadīśvaryyā kumāro nityayauvanaḥ /
kaṃdarppakoṭilāvaṇyaḥ sa tasthe parame pade

6.227.9

bhogārthaṃ paramaṃ vyoma līlārthamakhilaṃ jagat /
bhogena krīḍayā viṣṇorvibhūtidvayasaṃsthitiḥ

6.227.10

bhoge nityasthitistasya līlāṃ saṃharate kadā /
bhogo līlā ubhaustasya dhāryyete śaktimattayā

6.227.11

tripādvyāptiḥ pare dhāmni pādosyehābhavatpunaḥ /
tripādvibhūtirnityā syādanityaṃ pādamaiśvaram

6.227.12

nityaṃ tadrūpamīśasya pare dhāmni sthitaṃ śubham /
acyutaṃ śāśvataṃ divyaṃ sadā yauvanamāśritam

6.227.13

nityaṃ saṃbhogamīśvaryā śriyā bhūmyā ca saṃvṛtam /
nityaiveṣā jaganmātā viṣṇoḥ śrīranapāyinī

6.227.14

yathā sarvagato viṣṇustathā lakṣmīśśubhānane /
īśānā sarvajagato viṣṇupatnī sadā śivā

6.227.15

sarvataḥ pāṇipādāṃtā sarvato'kṣiśiromukhī /
nārāyaṇī jaganmātā samastajagadāśrayā

6.227.16

yadapāṅgāśritaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṅgamam /
jagatsthitilayau yasyā unmīlananimīlanāt

6.227.17

sarvasyādyā mahālakṣmīstriguṇā parameśvarī /
lakṣyālakṣyasvarūpā sā vyāpya kṛtsnaṃ vyavasthitā

6.227.18

śūnyaṃ tadakhilaṃ viśvaṃ vilokya parameśvarī /
śūnyaṃ tadakhilaṃ svena pūrayāmāsa tejasā

6.227.19

sā lakṣmīrdharaṇī caiva nīlādevīti viśrutā /
ādhārabhūtā jagataḥ pṛthivīrūpamāśritā

6.227.20

toyādirasarūpeṇa saiva nīlāvapurbhavet /
lakṣmīrūpatvamāpannā dhanavāgrūpiṇī hi sā

6.227.21

evaṃ devīsvarūpā sā jagataḥ śrīḥ śrītāharim /
samastavidyābhedā syurlakṣmīrūpā varānane

6.227.22

śrīrūpamakhilaṃ sarvaṃ tasyā hi vapurucyate /
sauṃdaryaṃ śīlavṛttaṃ ca saubhāgyaṃ strīṣu saṃsthitam /
tasyā rūpaṃ ca girije sarvāsāṃ mūrdhni yoṣitām

6.227.23

yasyāḥ kaṭākṣāya tamogradṛṣṭyā brahmāśivassvargapatirmaheṃdraḥ /
caṃdraśca sūryo dhanadopamogniḥ prabhūtamaiśvaryamavāpnuvaṃti

6.227.24

lakṣmīḥ śrīḥ kamalā vidyā mātā viṣṇupriyā satī /
padmālayā padmahastā padmākṣī lokasuṃdarī

6.227.25

bhūtānāmīśvarī nityā sahyā sarvagatā śubhā /
viṣṇupatnī mahādevī kṣīrodatanayā ramā

6.227.26

anaṃtā lokamātā bhūrnīlā sarvasukhapradā /
rukmiṇī ca tathā sītā sarvavedavatī śubhā

6.227.27

satī sarasvatī gaurī śāṃtiḥ svāhā svadhā ratiḥ /
nārāyaṇī varārohā viṣṇornityānapāyinī

6.227.28

etāni puṇyanāmāni prātarutthāya yaḥ paṭhet /
sa mahāśriyamāpnoti dhanadhānyamakalmaṣam

6.227.29

hiraṇyavarṇāṃ hariṇīṃ suvarṇarajataḥ srajām /
caṃdrāṃ hiraṇmayīṃ lakṣmīṃ viṣṇoranapagāminīm

6.227.30

gandhadvārāṃ durādharṣāṃ nityapuṣṭāṃ karīṣiṇīm /
īśvarīṃ sarvabhūtānāṃ tāmihopahvaye śriyam

6.227.31

evaṃ ṛksaṃhitāyāṃ tu stūyamānā maheśvarī /
sarvaiśvaryasukhaṃ prādācchivādīnāṃ divaukasām

6.227.32

asyeśānā hi jagato viṣṇupatnī sanātanī /
yadapāṅgāśritaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṃgamam

6.227.33

yasya vakṣasi sā devī prabhāgnāviva tiṣṭhati /
sa vai sarveśvaraḥ sākṣādakṣaraḥ puruṣo'vyayaḥ

6.227.34

sa vai nārāyaṇaḥ śrīmānvātsalyaguṇasāgaraḥ /
svāmī suśīlaḥ subhagaḥ sarvajñaḥ sarvaśaktimān

6.227.35

nityaṃ saṃpūrṇakāmaśca naisargikasuhṛtsakhā /
kṛpāpīyūṣajaladhiḥ śaraṇaṃ sarvadehinām

6.227.36

svargāpavargasukhado bhaktānāṃ karuṇākaraḥ /
śrīmate viṣṇave tasmai dāsyaṃ sarvaṃ karomyaham

6.227.37

deśakālādyavasthā tu sarvāsu kamalāpateḥ /
iti svarūpaṃ saṃsiddhaṃ sukhaṃ dāsyamavāpnuyāt

6.227.38

evaṃ viditvā maṃtrārthaṃ tadbhaktiṃ samyagācaret /
dāsabhūtamidaṃ tasya jagatsthāvarajaṃgamam

6.227.39

śrīmannārāyaṇaḥ svāmī jagatāṃ prabhurīśvaraḥ /
mātā pitā suto baṃdhurnivāsaḥ śaraṇaṃ gatiḥ

6.227.40

kalyāṇaguṇavānśrīśaḥ sarvakāmaphalapradaḥ /
yo'sau nirguṇa ityuktaḥ śāstreṣu jagadīśvaraḥ

6.227.41

prākṛtairheyasaṃyuktairguṇairhīnatvamucyate /
yatra mithyā prapañcatvaṃ vākyairvedāṃtagocaraiḥ

6.227.42

dṛśyamānamidaṃ sarvamanityamiti cocyate /
atrāpi prākṛtaṃ rūpamaṇḍasyaiva vināśanam

6.227.43

prākṛtānāṃ hi rūpāṇāmanityatvaṃ tathocyate /
imamarthaṃ mahādevi prakṛterudbhavaṃ hareḥ

6.227.44

krīḍārthaṃ devadevasya viṣṇorlīlādhikāriṇaḥ /
lokaiścaturbhirdaśabhiḥ sāgarairdvīpasaṃyutaiḥ

6.227.45

bhūtaiścaturvidhaiścāpi bhūdharaiśca mahocchrayaiḥ /
paripūrṇamidaṃ ramyamaṃḍaṃ prakṛtisaṃbhavam

6.227.46

daśottaraguṇopetaṃ saptāvaraṇasaṃvṛtam /
kalākāṣṭhādirūpeṇa yaḥ kālaṃ parivartate

6.227.47

kālenaiva jagatsargasthitisaṃharaṇaṃ bhavet /
caturyugasahasraṃ vai brahmaṇo divaso bhavet

6.227.48

tāvaṃti rātrivarṣāṇi brahmaṇo'vyaktajanmanaḥ /
kṣaye tu brahmaṇaḥ prāpte sarvasaṃhārako bhavet

6.227.49

aṃḍamaṃḍagatā lokā dahyaṃte kālavahninā /
sarvātmānastathā viṣṇoḥ prakṛtau viniveśitāḥ

6.227.50

aṃḍāvaraṇabhūtāni prakṛtau layamāpnuyuḥ /
sā sarvajagadādhārā prakṛtirharisaṃśritā

6.227.51

tayā jagatsargalayau karoti bhagavānsadā /
krīḍārthaṃ devadevena sṛṣṭā māyā jaganmayī

6.227.52

avidyā prakṛtirmāyā guṇatrayamayī sadā /
sargasthitilayānāṃ sā hetubhūtā sanātanī

6.227.53

yoganidrā mahāmāyā prakṛtistriguṇānvitā /
avyaktā ca pradhānaṃ ca viṣṇorlīlāvikāriṇaḥ

6.227.54

jagatsargalayau syātāṃ prakṛtereva sarvadā /
asaṃkhyaprakṛteḥ sthānaṃ nibiḍadhvāntamavyayam

6.227.55

ūrdhvaṃ tu sīmni virajā nissīmādhassanātanī /
tayādṛtaṃ jagatsarvaṃ sthūlasūkṣmādyavasthayā

6.227.56

vikāsasaṃkocāvasthe tasyāṃ sargalayau smṛtau /
evaṃ sarvāṇi bhūtāni prakṛtyaṃtargatāni vai

6.227.57

tataḥ śūnyamidaṃ sarvaṃ prakṛtyaṃtargataṃ mahat /
evaṃ prakṛtirūpāyā vibhūte rūpamuttamam

6.227.58

tripādvibhūtirūpaṃ tu śṛṇu bhūdharanaṃdini /
pradhāna paramavyomnoraṃtare virajā nadī

6.227.59

vedāṃgasvedajanitatoyaiḥ prasrāvitā śubhā /
tasyāḥ pāre pare vyomni tripādbhūtissanātanī

6.227.60

amṛtaṃ śāśvataṃ nityamanantaṃ paramaṃ padam /
śuddhaṃ satvamayaṃ divyamakṣaraṃ brahmaṇaḥ padam

6.227.61

anekakoṭisūryāgni tulya varcasamavyayam /
sarvavedamayaṃ śuddhaṃ sargapralayavarjitam

6.227.62

asaṃkhyamajaraṃ nityaṃ jāgratsvapnādivarjitam /
hiraṇmayaṃ mokṣapadaṃ brahmānaṃdasukhāvaham

6.227.63

samānādhikyarahitamādyaṃtarahitaṃ śubham /
tejasātyadbhutaṃ ramyaṃ nityamānaṃdasāgaram

6.227.64

evamādiguṇopetaṃ tadviṣṇoḥ paramaṃ padam /
na tadbhāsayate sūryo na śaśāṃko na pāvakaḥ

6.227.65

yadgatvā na nivartaṃte taddhāma paramaṃ hareḥ /
tadviṣṇoḥ paramaṃ dhāma śāśvataṃ nityamacyutam /
na hi varṇayituṃ śakyaṃ kalpakoṭiśatairapi

6.227.66

hareḥ padaṃ varṇayituṃ na śakyaṃ mayā ca dhātrā ca munīṃdrasaṅghaiḥ /
yasminpade hyacyuta īśvaro yaḥ so aṅga veda yadi vā na veda

6.227.67

yadakṣaraṃ vedaguhyaṃ yasmindevā adhi viśve niṣeduḥ /
yastanno veda kimṛcā kariṣyati ye tadvidusta ime samāsate

6.227.68

tadviṣṇoḥ paramaṃ dhāma sadā paśyaṃti sūrayaḥ /
akṣaraṃ śāśvataṃ divyaṃ devi cakṣurivātatam

6.227.69

tatpraveṣṭumaśakyaṃ ca brahmarudrādidaivataiḥ /
jñānena śāstramārgeṇa vīkṣyate yogipuṃgavaiḥ

6.227.70

ahaṃ brahmā ca devāśca na jānaṃti maharṣayaḥ /
sarvopaniṣadāmarthaṃ dṛṣṭvā vakṣyāmi suvrate

6.227.71

viṣṇoḥ pade hi parame pade tatsaśubhāhvayeḥ /
yatra gāvo bhūriśṛṃgā āsate susukhāḥ prajāḥ

6.227.72

atrāha tatparaṃ dhāma gopaveṣasya śārṅgiṇaḥ /
tadbhāti paramaṃ dhāma gobhirgopaissukhāhvayaiḥ

6.227.73

ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastājjyotiracyutam /
ādhāro brahmaṇo lokaśśuddhasattvassanātanaḥ

6.227.74

sāmānyā vibhite bhūminte'sminśāśvate pade /
tasthaturjāgarūkesminyuvānau śrīsanātanau

6.227.75

yataḥ svasārau yuvatī bhūnīle viṣṇuvallabhe /
atra pūrve ye ca sādhyā viśvedevāssanātanāḥ

6.227.76

te ha nākaṃ mahimānassacante śubhadarśanāḥ /
tatra vijñānino viprā jāgṛvāṃsassamindhate

6.227.77

tatpadaṃ jñānino viprā yāṃti saṃvāsamicchavaḥ /
tadviṣṇoḥ paramaṃ dhāma mokṣa ityabhidhīyate

6.227.78

tasminbaṃdhavinirmuktāḥ prāpnuvanti sukhaṃ padam /
tatprāpya na nivartaṃte tasmānmokṣa udāhṛtaḥ

6.227.79

mokṣaṃ paraṃ padaṃ divyamamṛtaṃ viṣṇumaṃdiram /
akṣaraṃ paramaṃ dhāma vaikuṇṭhaṃ śāśvataṃ padam

6.227.80

nityañca paramaṃ vyoma sarvotkṛṣṭaṃ sanātanam /
paryyāyavācakānyasya paradhāmnocyutasya ca /
tasya tripādvibhūtestu rūpaṃ vakṣyāmi vistarāt

6.227.227

iti śrīpādmemahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe umāmaheśvarasaṃvāde tripādvibhūtikathanaṃnāma saptaviṃśatyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc