Padma Purana · Chapter 6.227
pārvatyuvāca-
vistareṇa mayācakṣva maṃtrārthapadagauravam /
īśvarasya svarūpaṃ ca tadvibhūtiguṇāṃstathā
tadviṣṇoḥ paramaṃ dhāmavyūhabhedāṃstathā hareḥ /
sarvamākhyāhi tattvena mama sarvasureśvara
īśvara uvāca-
śṛṇu devi pravakṣyāmi svarūpaṃ paramātmanaḥ /
vibhūtiguṇasaṃghātaṃ tadavasthātmakaṃ hareḥ
yaḥ paraḥ puruṣo viṣṇurnārāyaṇa udāhṛtaḥ /
sa īśvaraśca jagatāṃ paramātmā sanātanaḥ
viśvataḥ pāṇipādaśca cakṣuṣmānviśvataḥ prabhuḥ /
viśvāni bhuvanānyasmindhāmāni paramāṇi vai
dhārayanso'pyatyatiṣṭhenmanāṃsi ca manīṣiṇām /
evaṃ bahusvarūpaḥ sañchrīpatiḥ puruṣottamaḥ /
īśvararyyā sahabhogārthaṃ divyamaṃgalarūpavān
bṛhaccharīro'gnisamānarūpo yuvā kumāratvamupeyivānhariḥ /
reme śriyāsau jagatāṃ jananyā svajyotsnayā caṃdraivāmṛtāṃśuḥ
ayaṃ ca jagadīśvaryyā kumāro nityayauvanaḥ /
kaṃdarppakoṭilāvaṇyaḥ sa tasthe parame pade
bhogārthaṃ paramaṃ vyoma līlārthamakhilaṃ jagat /
bhogena krīḍayā viṣṇorvibhūtidvayasaṃsthitiḥ
bhoge nityasthitistasya līlāṃ saṃharate kadā /
bhogo līlā ubhaustasya dhāryyete śaktimattayā
tripādvyāptiḥ pare dhāmni pādosyehābhavatpunaḥ /
tripādvibhūtirnityā syādanityaṃ pādamaiśvaram
nityaṃ tadrūpamīśasya pare dhāmni sthitaṃ śubham /
acyutaṃ śāśvataṃ divyaṃ sadā yauvanamāśritam
nityaṃ saṃbhogamīśvaryā śriyā bhūmyā ca saṃvṛtam /
nityaiveṣā jaganmātā viṣṇoḥ śrīranapāyinī
yathā sarvagato viṣṇustathā lakṣmīśśubhānane /
īśānā sarvajagato viṣṇupatnī sadā śivā
sarvataḥ pāṇipādāṃtā sarvato'kṣiśiromukhī /
nārāyaṇī jaganmātā samastajagadāśrayā
yadapāṅgāśritaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṅgamam /
jagatsthitilayau yasyā unmīlananimīlanāt
sarvasyādyā mahālakṣmīstriguṇā parameśvarī /
lakṣyālakṣyasvarūpā sā vyāpya kṛtsnaṃ vyavasthitā
śūnyaṃ tadakhilaṃ viśvaṃ vilokya parameśvarī /
śūnyaṃ tadakhilaṃ svena pūrayāmāsa tejasā
sā lakṣmīrdharaṇī caiva nīlādevīti viśrutā /
ādhārabhūtā jagataḥ pṛthivīrūpamāśritā
toyādirasarūpeṇa saiva nīlāvapurbhavet /
lakṣmīrūpatvamāpannā dhanavāgrūpiṇī hi sā
evaṃ devīsvarūpā sā jagataḥ śrīḥ śrītāharim /
samastavidyābhedā syurlakṣmīrūpā varānane
śrīrūpamakhilaṃ sarvaṃ tasyā hi vapurucyate /
sauṃdaryaṃ śīlavṛttaṃ ca saubhāgyaṃ strīṣu saṃsthitam /
tasyā rūpaṃ ca girije sarvāsāṃ mūrdhni yoṣitām
yasyāḥ kaṭākṣāya tamogradṛṣṭyā brahmāśivassvargapatirmaheṃdraḥ /
caṃdraśca sūryo dhanadopamogniḥ prabhūtamaiśvaryamavāpnuvaṃti
lakṣmīḥ śrīḥ kamalā vidyā mātā viṣṇupriyā satī /
padmālayā padmahastā padmākṣī lokasuṃdarī
bhūtānāmīśvarī nityā sahyā sarvagatā śubhā /
viṣṇupatnī mahādevī kṣīrodatanayā ramā
anaṃtā lokamātā bhūrnīlā sarvasukhapradā /
rukmiṇī ca tathā sītā sarvavedavatī śubhā
satī sarasvatī gaurī śāṃtiḥ svāhā svadhā ratiḥ /
nārāyaṇī varārohā viṣṇornityānapāyinī
etāni puṇyanāmāni prātarutthāya yaḥ paṭhet /
sa mahāśriyamāpnoti dhanadhānyamakalmaṣam
hiraṇyavarṇāṃ hariṇīṃ suvarṇarajataḥ srajām /
caṃdrāṃ hiraṇmayīṃ lakṣmīṃ viṣṇoranapagāminīm
gandhadvārāṃ durādharṣāṃ nityapuṣṭāṃ karīṣiṇīm /
īśvarīṃ sarvabhūtānāṃ tāmihopahvaye śriyam
evaṃ ṛksaṃhitāyāṃ tu stūyamānā maheśvarī /
sarvaiśvaryasukhaṃ prādācchivādīnāṃ divaukasām
asyeśānā hi jagato viṣṇupatnī sanātanī /
yadapāṅgāśritaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṃgamam
yasya vakṣasi sā devī prabhāgnāviva tiṣṭhati /
sa vai sarveśvaraḥ sākṣādakṣaraḥ puruṣo'vyayaḥ
sa vai nārāyaṇaḥ śrīmānvātsalyaguṇasāgaraḥ /
svāmī suśīlaḥ subhagaḥ sarvajñaḥ sarvaśaktimān
nityaṃ saṃpūrṇakāmaśca naisargikasuhṛtsakhā /
kṛpāpīyūṣajaladhiḥ śaraṇaṃ sarvadehinām
svargāpavargasukhado bhaktānāṃ karuṇākaraḥ /
śrīmate viṣṇave tasmai dāsyaṃ sarvaṃ karomyaham
deśakālādyavasthā tu sarvāsu kamalāpateḥ /
iti svarūpaṃ saṃsiddhaṃ sukhaṃ dāsyamavāpnuyāt
evaṃ viditvā maṃtrārthaṃ tadbhaktiṃ samyagācaret /
dāsabhūtamidaṃ tasya jagatsthāvarajaṃgamam
śrīmannārāyaṇaḥ svāmī jagatāṃ prabhurīśvaraḥ /
mātā pitā suto baṃdhurnivāsaḥ śaraṇaṃ gatiḥ
kalyāṇaguṇavānśrīśaḥ sarvakāmaphalapradaḥ /
yo'sau nirguṇa ityuktaḥ śāstreṣu jagadīśvaraḥ
prākṛtairheyasaṃyuktairguṇairhīnatvamucyate /
yatra mithyā prapañcatvaṃ vākyairvedāṃtagocaraiḥ
dṛśyamānamidaṃ sarvamanityamiti cocyate /
atrāpi prākṛtaṃ rūpamaṇḍasyaiva vināśanam
prākṛtānāṃ hi rūpāṇāmanityatvaṃ tathocyate /
imamarthaṃ mahādevi prakṛterudbhavaṃ hareḥ
krīḍārthaṃ devadevasya viṣṇorlīlādhikāriṇaḥ /
lokaiścaturbhirdaśabhiḥ sāgarairdvīpasaṃyutaiḥ
bhūtaiścaturvidhaiścāpi bhūdharaiśca mahocchrayaiḥ /
paripūrṇamidaṃ ramyamaṃḍaṃ prakṛtisaṃbhavam
daśottaraguṇopetaṃ saptāvaraṇasaṃvṛtam /
kalākāṣṭhādirūpeṇa yaḥ kālaṃ parivartate
kālenaiva jagatsargasthitisaṃharaṇaṃ bhavet /
caturyugasahasraṃ vai brahmaṇo divaso bhavet
tāvaṃti rātrivarṣāṇi brahmaṇo'vyaktajanmanaḥ /
kṣaye tu brahmaṇaḥ prāpte sarvasaṃhārako bhavet
aṃḍamaṃḍagatā lokā dahyaṃte kālavahninā /
sarvātmānastathā viṣṇoḥ prakṛtau viniveśitāḥ
aṃḍāvaraṇabhūtāni prakṛtau layamāpnuyuḥ /
sā sarvajagadādhārā prakṛtirharisaṃśritā
tayā jagatsargalayau karoti bhagavānsadā /
krīḍārthaṃ devadevena sṛṣṭā māyā jaganmayī
avidyā prakṛtirmāyā guṇatrayamayī sadā /
sargasthitilayānāṃ sā hetubhūtā sanātanī
yoganidrā mahāmāyā prakṛtistriguṇānvitā /
avyaktā ca pradhānaṃ ca viṣṇorlīlāvikāriṇaḥ
jagatsargalayau syātāṃ prakṛtereva sarvadā /
asaṃkhyaprakṛteḥ sthānaṃ nibiḍadhvāntamavyayam
ūrdhvaṃ tu sīmni virajā nissīmādhassanātanī /
tayādṛtaṃ jagatsarvaṃ sthūlasūkṣmādyavasthayā
vikāsasaṃkocāvasthe tasyāṃ sargalayau smṛtau /
evaṃ sarvāṇi bhūtāni prakṛtyaṃtargatāni vai
tataḥ śūnyamidaṃ sarvaṃ prakṛtyaṃtargataṃ mahat /
evaṃ prakṛtirūpāyā vibhūte rūpamuttamam
tripādvibhūtirūpaṃ tu śṛṇu bhūdharanaṃdini /
pradhāna paramavyomnoraṃtare virajā nadī
vedāṃgasvedajanitatoyaiḥ prasrāvitā śubhā /
tasyāḥ pāre pare vyomni tripādbhūtissanātanī
amṛtaṃ śāśvataṃ nityamanantaṃ paramaṃ padam /
śuddhaṃ satvamayaṃ divyamakṣaraṃ brahmaṇaḥ padam
anekakoṭisūryāgni tulya varcasamavyayam /
sarvavedamayaṃ śuddhaṃ sargapralayavarjitam
asaṃkhyamajaraṃ nityaṃ jāgratsvapnādivarjitam /
hiraṇmayaṃ mokṣapadaṃ brahmānaṃdasukhāvaham
samānādhikyarahitamādyaṃtarahitaṃ śubham /
tejasātyadbhutaṃ ramyaṃ nityamānaṃdasāgaram
evamādiguṇopetaṃ tadviṣṇoḥ paramaṃ padam /
na tadbhāsayate sūryo na śaśāṃko na pāvakaḥ
yadgatvā na nivartaṃte taddhāma paramaṃ hareḥ /
tadviṣṇoḥ paramaṃ dhāma śāśvataṃ nityamacyutam /
na hi varṇayituṃ śakyaṃ kalpakoṭiśatairapi
hareḥ padaṃ varṇayituṃ na śakyaṃ mayā ca dhātrā ca munīṃdrasaṅghaiḥ /
yasminpade hyacyuta īśvaro yaḥ so aṅga veda yadi vā na veda
yadakṣaraṃ vedaguhyaṃ yasmindevā adhi viśve niṣeduḥ /
yastanno veda kimṛcā kariṣyati ye tadvidusta ime samāsate
tadviṣṇoḥ paramaṃ dhāma sadā paśyaṃti sūrayaḥ /
akṣaraṃ śāśvataṃ divyaṃ devi cakṣurivātatam
tatpraveṣṭumaśakyaṃ ca brahmarudrādidaivataiḥ /
jñānena śāstramārgeṇa vīkṣyate yogipuṃgavaiḥ
ahaṃ brahmā ca devāśca na jānaṃti maharṣayaḥ /
sarvopaniṣadāmarthaṃ dṛṣṭvā vakṣyāmi suvrate
viṣṇoḥ pade hi parame pade tatsaśubhāhvayeḥ /
yatra gāvo bhūriśṛṃgā āsate susukhāḥ prajāḥ
atrāha tatparaṃ dhāma gopaveṣasya śārṅgiṇaḥ /
tadbhāti paramaṃ dhāma gobhirgopaissukhāhvayaiḥ
ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastājjyotiracyutam /
ādhāro brahmaṇo lokaśśuddhasattvassanātanaḥ
sāmānyā vibhite bhūminte'sminśāśvate pade /
tasthaturjāgarūkesminyuvānau śrīsanātanau
yataḥ svasārau yuvatī bhūnīle viṣṇuvallabhe /
atra pūrve ye ca sādhyā viśvedevāssanātanāḥ
te ha nākaṃ mahimānassacante śubhadarśanāḥ /
tatra vijñānino viprā jāgṛvāṃsassamindhate
tatpadaṃ jñānino viprā yāṃti saṃvāsamicchavaḥ /
tadviṣṇoḥ paramaṃ dhāma mokṣa ityabhidhīyate
tasminbaṃdhavinirmuktāḥ prāpnuvanti sukhaṃ padam /
tatprāpya na nivartaṃte tasmānmokṣa udāhṛtaḥ
mokṣaṃ paraṃ padaṃ divyamamṛtaṃ viṣṇumaṃdiram /
akṣaraṃ paramaṃ dhāma vaikuṇṭhaṃ śāśvataṃ padam
nityañca paramaṃ vyoma sarvotkṛṣṭaṃ sanātanam /
paryyāyavācakānyasya paradhāmnocyutasya ca /
tasya tripādvibhūtestu rūpaṃ vakṣyāmi vistarāt
iti śrīpādmemahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe umāmaheśvarasaṃvāde tripādvibhūtikathanaṃnāma saptaviṃśatyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0