Padma Purana · Chapter 6.202

devala uvāca-
śṛṇuṣva bho mahāprājña dilīpasya mahīpateḥ /
kathāṃ divyāṃ vicitrāṃ ca śṛṇutāṃ pāpanāśinīm

vaivasvatamanorvaṃśe dilīpo bhūbhujāṃ varaḥ /
āsītprācīnabarhistu svāyaṃbhuvamanoriva

sa tu dharmabhṛtāṃ śreṣṭho dharmeṇa pratipālayan /
mahīṃ mahīpatirlokānguṇairāddhairaraṃjayat

magadhādhipateḥ putrī mahiṣī tasya bhūpateḥ /
sudakṣaṇākhyayā khyātā śacīvāsīddivaspateḥ

gate mahati kāle tu mahiṣyāṃ nābhavatsutaḥ /
dadhyāviti nijasvāṃte sa samrāṭkośalādhipaḥ

ratnākarasumervādi nagaratnairvirājitam /
dhṛtaṃ bhūvalayaṃ doṣo bhūṣāyai nāprajasya me

vargatrayī yathākālaṃ sevitā na virodhitā /
tathāpi me'napatyasya na saukhyaṃ vidyate hṛdi

yajñairārādhito viṣṇuriṃdrādyāśca surottamāḥ /
dīrghikārāmakūpāśca kāritāḥ sarvato bhuvi

gobhūhiraṇyavāsobhiḥ ṣaḍrasānvitabhojanaiḥ /
viprā atithayaścaiva bhaktyā saṃtoṣitā mayā

vṛtyarthaṃ pṛthivīpālānuddhṛtya yudhi dharmataḥ /
dhanena mahatā kośo mayā hi bahulīkṛtaḥ

unmārgagāmino mattā nijadharmavilaṃghinaḥ /
vimukhaḥ pitṛdevebhyo daṃḍyāste daṃḍitā mayā

paṃcaparvasu vaiṣṇavyāṃ ravau pitrye ca karmaṇi /
daśamyaikādaśītithyorna strīsevā kṛtā mayā

ṛtukālāvadhau snātāṃ svastriyaṃ nāhamatyajam /
anṛtāvapi tadyogye kāle cetprārthitastayā

tadā tasyāṃ sakāminyāṃ sakāmaṃ ramitaṃ mayā /
evaṃ dharmārthakāmā me yathākālaṃ niṣevitāḥ

mahiṣyāṃ kena doṣeṇa jāyate me na saṃtatiḥ /
atītānāgatajñāno vasiṣṭho gurureva naḥ

kathayiṣyati taṃ doṣaṃ yanme putro na jāyate /
devala uvāca-
ityālocya sa bhūpālo gamiṣyannāśramaṃ guroḥ /
maṃtriṣvāropayāmāsa kośalāmṛddhikośalām

atha prajāsṛjaṃ devaṃ pūjayitvāśramaṃ guroḥ /
pratasthāte putrakāmau daṃpatī tau śubhe'hani

katicidvāsarairmārgamullaṃghyaikarathe sthitau /
tau daṃpatī guroḥ sāyamāśramaṃ prāpatuḥ śubham

vaiśvadevāṃta saṃprāptātithisatkārakṛnmunim /
hutāśanahutadravyaprasaraddhūmamālayā

pavitrayaṃtamātmasthānmunīnāgaṃtukānapi /
mṛgairdūrvāpratānaughaprapūrṇodaramaṃtharam

abhyāgacchadbhirabhito maṃḍapaṃ sa mṛgīgaṇaiḥ /
vāsavṛkṣamilatpakṣikulakolāhalākulam

parasparavinirmuktavairavyāghramṛgādikam /
japadhyānapararṣīṇāṃ kṣaṇaśrāṃtaśrutidhvanim

anadhyayanakālottha krīḍāraktakumārakam /
tasminvasiṣṭhamadrāṣṭāṃ daṃpatī tau kṛtakriyam

bṛsyāṃ niṣaṇamavyagramaruṃdhatyopasevitam /
sa vavaṃde guroḥ pādau mahiṣī sā ca tatstriyaḥ

āśiṣā gururapyenaṃ yuyojāruṃdhatī ca tām /
atithiṃ tamathābhyarcya madhuparkādibhirguruḥ

arhaṇairarhatāṃ śreṣṭho vasiṣṭha iti pṛṣṭavān /
vasiṣṭha uvāca-
bho bho bhūmibhṛtāṃ śreṣṭha rājye kuśalamasti te

kule ca kaccilloke ca nijadharmānuvarttini /
dharmeṇa pālitā kaccitvayā vīravasuṃdharā

saṃvarddhayati te kośaṃ dharmadhīriva sātvikī /
tava jānapadā rājanpaurāśca sthitimātmanaḥ

sāravaṃto vimuṃcaṃti kaccinnāṃbudhayo yathā /
snehena sāhacaryeṇa sahavāsatayā prabho

lakṣmīnārāyaṇāyete kaccitte puradaṃpatī /
kāmyavratāni rājeṃdra prajānāṃ nagare tava /
phalaṃti vāṃchitaṃ kacciddharicaṃdanavaddivi

devala uvāca-
pṛṣṭvaivaṃ sa muniśreṣṭho vasiṣṭho munipuṃgavaḥ /
yogaprabhāvopanatairnṛpaṃ bhojyairabhojayat

aruṃdhatīca tāṃ rājñīṃ bahvādarasamanvitā /
nānāvyaṃjanapakvānnairabhojayadudāradhīḥ

kṛtabhojanamāsīnaṃ svasthaḥ svasthaṃ munirnṛpam /
punaḥ papraccha saṃgṛhya pāṇinā pāṇimānatam

vasiṣṭha uvāca-
saptāṃga saṃyutaṃ rājyaṃ nijadharmarataprajam /
prītabaṃdhujanāmātyaṃ śastrāstravidhivadbhaṭam

vaśyamitraṃ hṛtāmitraṃ kṛṣṇārcāparamānasam /
yasyāsti nṛpate rājyaṃ svargarājyena tasya kim

ikṣvākuvaṃśarājānaḥ putrānutpādya dhārmikāḥ /
rājyaṃ ca teṣu vinyasya prapannāstapasi prabho

tvaṃ yuvā dṛṣṭaputrāsyo nādhikārī tapovidhau /
kimarthamāgato hyatra rājyaṃ tyaktvā tathāvidham

rājovāca-
brahmannāhaṃ tapaḥ kartumāgatastāvakāśrame /
svargakāmanayā tyaktvā rājyamatra tathāvidham

brahmansatyamidaṃ coktaṃ bhavatā yattapovanam /
rājyamāropya putreṣu prāptā ikṣvākuvaṃśajāḥ

na taistyaktaṃ mahīrājyamidaṃ svargagatairapi /
tanmūrtirasyāṃ vimanāstiṣṭhati hyeva saṃtatiḥ

yathā bālyaṃ gataṃ tāta yauvanaṃ ca samāgatam /
yāsyatyadopi ca tathā jarāpyeṣyati niścitam

jaraso'nataraṃ mṛtyuḥ puruṣasya na saṃśayaḥ /
mṛtyuṃgate mayi brahmanvinātanayasaṃbhavam

kasyedaṃ jagatīrājyaṃ bhaviṣyati guro vada /
tasmādapatyahīnasya rājye'pi mama tiṣṭhataḥ

mamatvaṃ vidyate nātra purastāttadabhāvataḥ /
vargatrayasya vai samyaksaṃvettā tvaṃ guro mama

kena doṣeṇa me putro jāyate na taponidhe /
dhyānena doṣamālokya taṃ guro kathayāśume

tasya pratikriyāṃ kuryāṃ śrutvā saṃtānalabdhaye /
devala uvāca-
ityākarṇya vasiṣṭhastu vacastasya mahīpateḥ

uvāca saṃtatistaṃbhahetuṃ vīkṣya samādhinā /
vasiṣṭha uvāca-
tvaṃ purā rājaśārdūla saṃsevya suranāyakam

snātāmimāṃ vadhūṃ smṛtvā calito nijamaṃdiram /
gacchatastvarayā tāta saṃtānotkaṃṭhitasya te

āsītsuratarormūle kāmedhanuḥ sthitā pathi /
utpāditā tvayā tasyāḥ pūjyāṃghrirajaso'tiruṭ

pradakṣiṇanamaskārasadācāramakurvatā /
sā'śapattvāmatikrodhātputro notpatsyate tava

mama saṃtānaśuśrūṣāṃ yāvattvaṃ na kariṣyasi /
gacchaṃstvamṛtudānāya tvarayā sutakāmukaḥ

tanmanā nāśrṛṇoḥ śāpaṃ nayaṃtākṣaninādataḥ /
tasyāḥ sutāsutāṃ dhenuṃ naṃdinīṃ sasutāṃ mama

ārādhayānayā vadhvā sārddhaṃ sā dāsyate sutam /
devala uvāca-
ityuktavati tatrarṣau vasiṣṭhe sā tu naṃdinī

tapovanātsamāyātā vatsasnehasnutastanī /
tāṃ dṛṣṭvā hṛṣṭahṛdayo vasiṣṭho munipuṃgavaḥ /
uvāca bhūpatiṃ bhūyo darśayitvā ca naṃdinīm

vasiṣṭha uvāca-
rājansamāgatā hyeṣā smṛtamātraśubhāhvayā /
ato viddhi samīpasthāṃ kāryasiddhimihātmanaḥ

ārādhitānugatyeyaṃ tvayāraṇye tathāśrame /
vadhvā prasādātte putraṃ dāsyate nātra saṃśayaḥ

yathānābhibhavedenāṃ jaṃtuḥ kaścidvanodbhavaḥ /
tathā cāraya rājeṃdra vane hiṃsro dhanurddhara

devala uvāca-
tatheti laghuvādine nṛpataye snuṣāyai ca sakṣapāśayanahetave saduṭajaṃ dadau tāpasaḥ /
sa tatra sahabhāryayā samadhiśayyadarbhāstṛtāṃ mahīmagamayanniśāṃ niyatamānaso viśpatiḥ

iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsahasrasaṃhitāyāmuttarakhaṃḍe kāliṃdīmāhātmye dvyadhikadviśatatamodhyāyaḥ