Padma Purana · Chapter 6.197

kumārā ūcuḥ/
pitaryevaṃ vanaṃ prāpte paścādāgatya nārada /
jananīṃ tarjayāmāsa dhuṃdhukārī mahākhalaḥ

kva vittaṃ tiṣṭhati brūhi mātaraṃ prati nārada /
sarvathā tvāṃ haniṣyāmi na cedbrūyā nidhānakam

sā tasya vacanāttrastā rātrau duḥkhitamānasā /
nipatya kūpe tu mṛtā lokairjñātvā bahiḥ kṛtā

gokarṇastāṃ tu nirhṛtya dvijaistajjñātibāṃdhavaiḥ /
tīrthayātrāṃ yayau prājñaḥ samaduḥkhasukho mune

dhuṃdhukārī gṛhe tiṣṭhansvake paṇyavadhūvṛtaḥ /
atyugrakarmācāreṇa tatpoṣaṇavimūḍhadhīḥ

bhūṣaṇānyabhilipsyaṃtyastamūcurvārayoṣitaḥ /
bhobho priya vayaṃ sarvāṃstvayānāthena saṃgatāḥ

sthitā naivātra kopyanyo dhanadobhyeti mānada /
tasmātsūkṣmāṇi vastrāṇi bhūṣaṇāni dyumaṃti ca

dehi nocedvrajiṣyāmastvatsakāśānnarāṃtaram /
iti śrutvā vacastāsāṃ ciṃtayitvā kṣaṇaṃ sa ca

nirgataḥ svagṛhādrātrau kāmāṃdho mṛtyumasmaran /
muṣitvā kasyacidgehādvastrāṇyābharaṇāni ca

dadau tābhyo mudāyuktaḥ prītyai tāsāṃ sa nārada /
tāni dṛṣṭvā hyamūlyāni vastrāṇyābharaṇāni ca

tāḥ striyaściṃtayāmāsuścauryeṇaitāni cāmunā /
āhṛtānīti niścitya parasparamamaṃtrayan

cauryaṃ karotyasau nityamenaṃ rājā gṛhīṣyati /
vittaṃ hṛtvā punaścaiva mārayiṣyati niścitam

ato rahasi cāsmābhirhatvāmuṃ cauryakāriṇam /
vittaṃ ca bahu saṃgṛhya kimanyatra na gamyate

iti tāḥ krūrahṛdayāḥ suptaṃ kaṃṭhagrahaṃ tadā /
pāśaiḥ sutīkṣṇairbaddhvā ca vyāpādayitumudyatāḥ

yadā ca na mṛtaścāsau bhṛśaṃ kaṃṭhagraheṇa vai /
tadāṃgārāṇi bahuśo mukhe cāsya vicikṣipuḥ

agnijvālātiduḥkhena vyākulo nidhanaṃ gataḥ /
taddehaṃ cikṣipurgarte prāyaḥ sāhasikāḥ striyaḥ

na jñātaṃ taccaritraṃ tu kenāpi munisattama /
lokaiḥ pṛṣṭā vadaṃti sma dūre yātaḥ patirhi naḥ

āgamiṣyati dīrgheṇa kālena dhanakarṣitaḥ /
ataḥ strīṇāṃ na viśvāsaḥ karttavyo viduṣāṃ varaiḥ

viśvastaṃ sarvathā ghnaṃti prārthayaṃtyo navaṃ navam /
sudhāmayaṃ vaco yāsāṃ kāmināṃ rasavarddhanam

hṛdayaṃ kṣuradhārābhaṃ priyaḥ ko nāma yoṣitām /
atha tā bahulaṃ vittaṃ gṛhītvā vārayoṣitaḥ

grāmāṃtaraṃ yayuḥ śīghraṃ bhayādrājño'tivihvalāḥ /
dhuṃdhukārī babhūvātha mahāpretaḥ kukarmakṛt

vātyārūpadharo nityaṃ dhāvandurmṛtyuto diśaḥ /
śītātapaparikliṣṭo nirāhāraḥ pipāsitaḥ

na ca lebhe sukhaṃ kvāpi hāheti pravadanmuhuḥ/
kiyatkālāṃtare tvenaṃ mṛtaṃ caivāvabudhya ca

gokarṇastīrthayātrāyāṃ gayāśrāddhamathākarot /
samāpya tīrthayātrāṃ tu svaṃpuraṃ samupeyivāna

sabhājitaḥ sapauraistu prītyā svajanabāṃdhaṃvaiḥ /
uvāsa svagṛhe caiva dināni katiciddivajaḥ

rātrau prasuptaṃ gokarṇaṃ jñātvā veśmāṃgaṇe sa tu /
dhuṃdhukārī mahāduṣṭo raudraṃ rūpaṃ vyadarśayat

kṣaṇaṃ nāgaḥ kṣaṇaṃ coṣṭraḥ kṣaṇaṃ sa mahiṣo'bhavat /
kṣaṇamagniḥ kṣaṇaṃ sarpaḥ kṣaṇena puruṣo'bhavat

vaiparītyamidaṃ dṛṣṭvā gokarṇo dhairyasaṃyutaḥ /
ciṃtayāmāsa medhāvī kimetaditi vismitaḥ

ayaṃ durgatimāpannaḥ kopyasti puruṣādhamaḥ /
iti niścitya manasā tamuvāca dayānvitaḥ

gokarṇa uvāca-
kastvamugrataro rātrau bhīṣayanmāmupāgataḥ /
preto cātha piśāco vā kutaḥ prāpto daśāmimām

tadbrūhi tvaṃ mahābhāga kiṃ kāryaṃ te mayādhunā /
ghorarūpo yato rātrau matsamīpamupāgataḥ

iti śrutvā vaco bhrāturdhuṃdhukārī mahākhalaḥ /
pretabhāvamanuprāpto ruroda bhṛśamāturaḥ

vaktuṃ naiva kṣamo vācā pretatvena vimohitaḥ /
saṃjñayā nirdideśātha jalaṃ pātuṃ pipāsitaḥ

athāsau sumahābhāgo gokarṇaḥ sādhusaṃmataḥ /
svakāṃjalau jalaṃ kṛtvā prākṣipattamudīrayan

tatkṣiptaṃ tajjalaṃ bhrātrā gokarṇena mahātmanā /
upasthitaṃ ca tṛptyarthaṃ pretasya dhuṃdhukāriṇaḥ

athovācāgatajñānaḥ pradattenāṃbunāmunā /
puṇyātmanātmano bhrātrā gokarṇena ca nārada

preta uvāca-
ahaṃ bhrātā tvadīyo'smi dhuṃdhukārīti nāmataḥ /
ātmanaḥ karmadoṣeṇa pretatvaṃ samupāgataḥ

mama mātā mṛtā duḥkhādbahuśastarjitā mayā /
dravyahetostataḥ paścādvārastrīpoṣaṇotsukaḥ

niṣiddhaṃ kṛtavānkarma cauryādidhanalobhataḥ /
ekadā prārthitastābhirbhūṣaṇānyaṃbarāṇyaham

dhanikasya gṛhādrātrau muṣitvā tānyupānayam /
tatastā dhanalobhena pāśairbaddhvā gale balāt

māṃ tu vyāpādayāmāsurvahnikṣepeṇa mānada /
gṛhītvā maddhanaṃ bhūri tāḥ sarvā bhūpaterbhayāt

palāyitāḥ purādasmātsvārthonmūlita sauhṛdāḥ /
ataḥ pretatvamāpanno bhrātaradya tvayāṃbunā

siktaḥ saṃjñāmahaṃ prāptaḥ puṇyenātikṛpālunā /
vātāhāreṇa jīvāmi daivādiṣṭaphalodayaḥ

apaśyaṃ tvāmahaṃ suptaṃ bhrātaraṃ svagṛhāṃgaṇe /
tatastvāmanabhijñaṃ māṃ dharṣaṇāya kṛtodyamaḥ

abhavaṃ sahasā sādho jñātaścāhaṃ tvayādhunā /
dīnabaṃdho dayāsiṃdho bhrātarmāmāśu mocaya

pretabhāvādamuṣmāttvaṃ kṛtārtho'si na saṃśayaḥ /
iti śrutvā vaco bhrāturgokarṇo jñānavānsudhīḥ

bhrātaraṃ prāha khinnātmā duḥkhitaṃ dhuṃdhukāriṇam /
gokarṇa uvāca-
tubhyaṃ datto mayā piṃḍo gayāyāṃ tvāmahaṃ bhṛtam

śrutvā lokamukhādbhrātastvaṃ kathaṃ pretatāṃ gataḥ /
gayāpiṃḍapradānena durgato'pi śubhāṃ gatim

prāpnoti nātra saṃdehastvaṃ kathaṃ na divaṃ gataḥ /
bhrāturitthaṃvacaḥ śrutvā gokarṇasya mahātmanaḥ

dhuṃdhukārī duḥkhitātmā provāca purataḥ sthitaḥ /
gayāśrāddhaśatenāpi na me muktirbhaviṣyati

upāyo'nyaściṃtanīyo mamoddhārāya vai tvayā /
iti tadvākyamākarṇya gokarṇo vismayaṃ gataḥ

prāha śrāddhairna muktiścettarhyasādhyā gatistava /
idānīṃ tvaṃ nijasthānamātiṣṭha preta nirbhayaḥ

vicāryāhaṃ kariṣyāmi muktyupāyaṃ paraṃ tava /
iti vākyaṃ samākarṇya dhuṃdhukārī tato gataḥ

nijaṃ sthānaṃ śmaśānasthaṃ kalidrumamataḥ param /
śeṣāṃ rātriṃ sa gokarṇaściṃtayanneva nārada

tasya muktiṃ sthitastatra tadupāyaṃ na cādhyagāt /
prātastataḥ sa gokarṇaḥ svajñāti kulabāṃdhavān

dharmaśāstravidoviprānrātrivṛttaṃ nyavedayat /
te vicārya ca tadvṛttaṃ śāstreṣu bahuśo dvijāḥ

yadā na jñātavaṃtastadvṛttaṃ sūryaṃ tadā stuvan /
dvijā ūcuḥ-
namaste bhāskarāditya tamohaṃtargabhastiman

lokasākṣinjagaddhāma surāsuranamaskṛta /
dvādaśātmanharihaya bhāsvanlokaprabodhaka

tvaṃ gatiḥ sarvalokānāṃ satataṃ dharmaśīlinām /
tvaṃ brahmā tvaṃ hariḥ śūlī sṛṣṭisthitivināśakṛt

tvāmṛte nāsti lokesmiñcharaṇaṃ prāṇināṃ vibho /
śarvastvaṃ kṣitirūpo'si bhavo'si jalarūpadhṛk

tvamagnirupo rūdrosi vāyurasyugrarūpadhṛk /
bhīmosyākāśadehastvaṃ yajvā paśupatiḥ svayam

mahādevaḥ somamūrtirīśānaḥ sūrya eva hi /
tavāṣṭaumūrttayo divyā ijyaṃte vedavādibhiḥ

sarvakāmasamṛddhyarthaṃ vyāptalokatrayasya ca /
matsyastvaṃ vedadhṛk cāsi kūrmaścādridharo varaḥ

dharādharo varāhosi lokadhṛktvaṃ trivikramaḥ /
brahmadhrugghno bhārgavastvaṃ lokadhrukgghnosi rāghavaḥ

bhūbhārahaṃtā kṛṣṇosi buddhosyasuramohakṛt /
kalkyasi mlecchahaṃtā tvaṃ dharmaglānau yugeyuge

devāsuramanuṣyāṇāṃ paśupakṣyaṃbucāriṇām /
nānāvidhānaṃ jīvānāṃ tvaṃ sraṣṭā brahmarūpadhṛk

iṃdrosi dharmarājosi varuṇastvaṃ dhaneśvaraḥ /
lokapālasvarūpeṇa varttase gogaṇeśvara

trayīmūrttistrikālejyastridhāmā triguṇātmakaḥ /
tvameva pūjyase lokaistridhā bhinno divākaraḥ

padmaprabodhanakarastvamevāsi jagatpate /
ityudīrya dvijaśreṣṭhā yāvattasthurmunīśvara

tāvadākāśagaḥ prāha sphuṭaṃ teṣāṃ tu śṛṇvatām /
śrīsūrya uvāca-
śrūyatāṃbhodvijaśreṣṭhā yadarthaṃ varṇitosmyaham

bhavadbhirdhuṃdhulīsūnormahāpātakaśāṃtaye /
ātmadevasya puṇyena gokarṇo rauhiṇo hyayam

śrībhāgavatasaptāhastasyoddhartā bhaviṣyati /
yadbhavadbhiḥ kṛtaṃ stotraṃ mama vaibhavavarṇanam

tena stutvā naroviprā devayānaṃ labhiṣyati /
putrārthī ca dhanārthī ca dharmārthī mokṣakāmukaḥ

vāṃchā ciṃtāmaṇistotraṃ paṭhitvātyaṃtamāpnuyāt /
ityuktvā bhāskaro devo virarāma divisthitaḥ

te dvijāḥ sādhviti procurgokarṇaṃ hṛṣṭamānasāḥ /
tataḥ samāje viprāṇāṃ tuṃgabhadrā taṭe śubhe

kautukaṃ sumahaddraṣṭuṃ tatrāgānnāgarīprajā /
gokarṇo jñātatatvārtho vaktādhyāsanamāsthitaḥ

nārāyaṇādikānnatvā saptāhaṃ samavarttayan /
śrīharestu vacaḥ śāstraṃ tīrthapādābjasaṃbhavam

yadi satyaṃ tadāpnotu dhuṃdhulītanayo gatim /
iti saṃkalpya manasā śrīmadbhāgavatābhidham

janmādyasya yataśceti dhīmahyaṃtamupāvadat /
tatra pretaṃ samāgatya sthānaṃ paśyannitastataḥ

saptagraṃthiyutaṃ vaṃśaṃ praviṣṭo vātarūpadhṛk /
śṛṇvatsu vaiṣṇavāgryeṣu brāhmaṇeṣvatha nārada

śuśrāva dhuṃdhulīputro graṃthichidrasthito'nvaham /
yadā kathāvirāmo'bhūtprathame'hani nārada

tadaikākī cakagraṃthiḥ pusphoṭātyadbhutaṃ hyabhūt/
dvitīyādiṣvahaḥsvevamekaikagraṃthibhedanam

babhūva saptame bhinne sa sadyaḥ pretatāṃ jahau /
divyarūpadharo bhūtvā tulasīdāmamaṃḍitaḥ

pītavāsā ghanaśyāmaḥ prababhau bhūṣaṇānvitaḥ /
gokarṇaṃ bhrātaraṃ natvā provācākhila tatvadṛk

tvayā'haṃ mocito baṃdho kṛpayā pretakaśmalāt /
dhanyā bhāgavatīvārtā pretatvonmūlinī śrutā

saptāhopi tathā dhanyo viṣṇulokagatipradaḥ /
yatprabhāvādvimukto'haṃ pretabhāvādbhṛśāturaḥ

ārdraṃ śuṣkaṃ laghusthūlaṃ vāṅmanaḥ karmabhiḥ kṛtam /
pātakaṃ bhasmasātkuryātsaptāho'gniriveṃdhanam

asminvai bhārate varṣe devānāmapyabhīpsite /
śṛṇvatāṃ bhagavacchāstraṃ gatiratyuttamā bhavet

snāyvasthi majjā māṃsāsṛksaṃghātaṃ dehamucyate /
śuci bhāgavatāsvādādaśucitvanyathā matam

karmakaśmalasaṃduṣṭo deho narakabhājanam /
ato doṣanivṛtyarthametadeva hi sādhanam

budbudā iva toyeṣu maśakā iva jaṃtuṣu /
jāyaṃte maraṇāyaiva bhagavacchāstravarjitāḥ

bhidyate hṛdayagraṃthiśchidyaṃte sarvasaṃśayāḥ /
kṣīyaṃte cāsya karmāṇi śrute bhāgavate dvijāḥ

evaṃ bruvati vai tasminvimānavaramāgatam /
vaikuṃṭhāttadadhiṣṭhāya gato'sau viṣṇumaṃdiram

viṣṇulokaṃ gatetasminsarve vismitamānasāḥ /
babhūvuścāpi papracchurgokarṇaṃ te dvijottamāḥ

dvijā ūcuḥ /
śrutaṃ bhāgavataṃ sarvairasmābhiriha saṃgataiḥ /
kiṃ kāraṇaṃ mahābhāga tvadbhrātaiko gato harim

gokarṇa uvāca-
śrūyatāmabhidhāsyāmi kāraṇaṃ bhātṛsadgatau /
yacchrutvā yūyamevāpi golokaṃ ca gamiṣyatha

saptāhaśravaṇaṃ kāryamupavāsaparāyaṇaiḥ /
kṛṣṇaikatānamatibhirgoloka gatidāyakam

punaḥ śuṇudhvaṃ saptāhaṃ śrīmadbhāgavataṃ dvijāḥ /
ekāgracittāḥ satataṃ kṛṣṇapremāmṛtapradam

iti śrutvā vacastasya gokarṇasya dvijottamāḥ /
punaḥ śrotuṃ bhāgavataṃ saptāhaṃ samupāvasan

kṛṣṇaikatānamatayo niyamena ca nārada /
punaste śuśruvuḥ sarve śrīmadbhāgavataṃ dvijāḥ

kathāvasāne bhagavānkṛṣṇaḥ kamalalocanaḥ /
āvirāsīnmuniśreṣṭha śaṃkhacakragadābjadhṛk

kirīṭakuṃḍaladharo vanamālī vibhūṣitaḥ /
pītavāsā ghanaśyāmaḥ kaṭakāṃgadabhūṣitaḥ

taṃ dṛṣṭvā te dvijāḥ sarve viṣvaksenādibhiryutam /
pārṣadapravarairhṛṣṭāḥ praṇemurbhuvi saṃgatāḥ

jayaśabdo namaḥ śabdastadāsītsarvato mune /
atha śaṃkhadhvaniṃ cakre hariḥ saṃharṣayandvijān

tadāneke vimānāstu vaikuṃṭhātsamupāgatāḥ /
dvijānāṃ paśyatāṃ tatra pārṣadapravarairyutāḥ

gokarṇaṃ tu samāliṃgya dadau sārūpyamātmanaḥ /
śrotṝnanyānghanaśyāmānpītakauśeyavāsasaḥ

kirīṭinaḥ kuṃḍalino hāriṇo vanamālinaḥ /
cakāra tatkṣaṇāttatra mahadāścaryamapyabhūt

tasmingrāme sthitā ye tu ācāṃḍālajanā mune /
samāruhya vimānāṃstānyayuḥ kṛṣṇājñayā divam

gokarṇasahitaḥ kṛṣṇo gopagopījanapriyaḥ /
golokaṃ samanuprāptaḥ sarvalokoparisthitam /
yatra vṛṃdāvanaṃ ramyaṃ śataśṛṃgasamāvṛtam

tadbāhye paritovṛtaṃ vijayayāhyatyadbhutaṃ rājate'raṇyaṃ yatra tu maṃḍapāni subahūnyacchodavāpyo hradāḥ //
gāvaḥ kāmadughāḥ suradrumataticchāyāśritā gopakaiḥ krīḍātatparamānasaiḥ parivṛto naṃdātmajaḥ krīḍati

madhye tvasya sukānanasya racito vṛṃdāvaneśecchayā ramyaṃ ratnasamūhabharmakhacitaṃ prākāramudbhāsayan /
nyagrodhaḥ sumahāṃstataḥ pratidiśaṃ gopījanādhyāsitaṃ vatsālaṃkṛtamadbhutākṛti mahacchrīgokulaṃ rājate

tanmadhye bhavanaṃ hareradhikṛtaṃ prodbhāsate bhāsvaraṃ yasminnaṃdagṛheśvarī samuditāste rādhayā rādhitāḥ /
yadbhāgyaṃ mahadapyumāpatimukhaiściṃtyaṃ sadābhyaṃtaraistatsūnormadhurākṛteradhicakāstyaṃḍaughabhāsyāṃśubhiḥ

vātāṃbuparṇāśanadehaśoṣaṇaistapobhirugrairjapayajñakarmabhiḥ /
asādhyamapyāyasadhenusaṃbhavo lokaṃ na gāhākhyamakhapravarttanāt

itihāsamimaṃ puṇyaṃ yaḥ paṭhecchṛṇuyādapi// /
so'pi golokamabhyeti kiṃ śrībhāgavataṃ punaḥ

iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe/
bhāgavatamāhātmye saptanavatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ