Padma Purana · Chapter 6.198
kumārā ūcuḥ-
atha te saṃpravakṣyāmaḥ saptāhaśravaṇe vidhim /
yena bhāgavataṃ siddhyetpuṃsāṃ kṛṣṇārpitātmanām
daivajñaṃ śāstrakuśalaṃ samāhūya dhanāṃśukaiḥ /
samabhyarcya muhūrtaṃ tu prākpṛcchedbhaktimānnaraḥ
sa vadedyaṃ muhūrtaṃ tu tatrāraṃbhaḥ praśasyate /
nabhonabhasyeṣorjāśca sahaḥ śucisamanvitāḥ
māsāḥ śreṣṭhāḥ kathāraṃbhe pūrṇā cāpi tithiḥ śubhā /
bhaumārkivarjitā vārā bhāni dhruva mṛdūni ca
śubhe yoge śubhe lagne prāraṃbhaḥ śasyate sadā /
nityāyāṃ ca kathāyāṃ tu purāṇānāṃ munīśvara
dvādaśīṃ varjayetprājñaḥ sūtasūtakasaṃbhavāt /
śrīmadbhāgavatasyāpi saptāhenaiva ke'pi ca
na niṣedhosti devarṣe prāhurevaṃ purāvidaḥ /
śrībhāgavatasaptāho mahāyajñaḥ smṛto budhaiḥ
ato nimaṃtraṇaṃ kāryaṃ vaiṣṇavānāṃ samaṃtataḥ /
satāṃ samājo bhavitā saptāhaṃ vaiṣṇavottamāḥ
āgaṃtavyamataścātra vaiṣṇavaiḥ śravaṇārthibhiḥ /
samāgatānāṃ teṣāṃ tu nivāsaṃ parikalpayet
tīrthe vāpi vane vāpi grāme vāpi prayatnataḥ /
saṃśodhitāyāṃ bhūmyāṃ tu maṃḍapaṃ parikalpayet
kadalīstaṃbhasaṃyuktaṃ caturdikṣu dhvajānvitam /
uccamāsanamapyuktaṃ vaktustasyāgrato mune
āpārśvadvayamuktāni śrotṝṇāmāsanāni ca /
udaṅmukho bhavedvaktā samājesminvidāṃvaraḥ
vedaśāstrārthatatvajño vaiṣṇavo brāhmaṇottamaḥ /
dṛṣṭāṃtakuśalo dhīro vaktā kāryo'tinispṛhaḥ
sarvasaṃdehaharttāpi kāryo vaktā na caiva hi /
vaktuḥ pārśve sahāyārthaṃ sthāpyo'nya paṃḍitaḥ sudhīḥ
śrotṝṇāṃ saṃśayacchettā jñānāṃbodhavidhāyakaḥ /
kathāvighnavighātārthaṃ gaṇeśaṃ prākprapūjayet
tato durgāṃ haraṃ viṣṇuṃ brahmāṇaṃ bhāskaraṃ dvijān /
saṃpūjya vidhivadbhaktyā tarpayeddevatāḥ pitṝn
mukhyaḥ śrotā tataḥ paścātpūjayetpustake harim /
tataḥ pradakṣiṇīkṛtya dravyavastraphalāni ca
dhṛtvāṃjalau pustakasthaṃ hariṃ saṃprārthayenmune /
tvaṃ bhāgavatalokesminsvayaṃ kṛṣṇo vyavasthitaḥ
samāśrito mayā nātha muktyarthaṃ bhavasāgare /
manoratho madīyo'yaṃ sarvathā saphalastvayā
nirvighnena prakartavyo dāso'haṃ tava keśava /
ityuccārya mune dravyaṃ pustakāgre samarpyatu
vaktāraṃ prārthayeccāpi namaskurvankṛtāṃjali /
śukarūpadvijaśreṣṭha sarvaśāstraviśārada
śrībhāgavatavyākhyānādajñānaṃ me vināśaya /
iti saṃprārthya vaktāraṃ varayetpaṃca vāḍavān
dvādaśākṣaramaṃtrasya japārthaṃ munisattama /
gītavādyavidhijñāṃśca saṃpūjyārthāṃśukādibhiḥ
sthāpayetkīrtanārthaṃ tu kathāṃte vidhivanmune /
yastu jāyā dhanāgāra putraciṃtāṃ vyudasya ca
śṛṇuyādekacittastu sa samagraṃ phalaṃ labhet /
sūryodayaṃ samārabhya sārddhatripraharāṃtakam
paṭhitvārthaḥ prakarttavyo vākyamadhyāyameva vā /
madhyāhne ghaṭikāyugmaṃ viramedapi nārada
kathā'vasāne karttavyaṃ kīrtanaṃ keśavasya ca /
upavāsaḥ prakarttavyaḥ śrotṛbhistatphalepsubhiḥ
tadaśakto haviṣyānnaṃ sakṛtsvalpaṃ samāharet /
jalenāpi phalenāpi dugdhena ca ghṛtena vā
kevalenaiva karttavyaṃ nirvighnaṃ dhāraṇaṃ tanoḥ /
saptāhavratināṃ puṃsāṃ niyamānśṛṇu nārada
viṣṇudīkṣāvihīnānāṃ nādhikāro'tra kīrtitaḥ /
brahmacaryamadhaḥ suptiḥ patrāvalyāṃ ca bhojanam
samācarennityameva saptāhe munisattama /
dvidalaṃ madhu tailaṃ ca parānnaṃ cekṣujaṃ rasam
bhāvaduṣṭaṃ kriyāduṣṭaṃ jahyātparyuṣitaṃ vratī /
palāṃḍulaśunaṃ hiṃguṃ mūlakaṃ gṛṃjanaṃ tathā
nālikāṃ caiva kūṣmāṃḍaṃ naro nādyātkathāvratī /
kāmaṃ krodhaṃ madaṃ lobhaṃ daṃbhaṃ mātsaryameva ca
mohaṃ dveṣaṃ tathā hiṃsāṃ naiva kuryātkathāvratī
vedavaiṣṇavaviprāṇāṃ guru govratināṃ tathā /
strī rājamahatāṃ cāpi niṃdāṃ jahyātkathāvratī
satyaṃ śaucaṃ dayāmaunamārjavaṃ vinayaṃ tathā /
manaḥ prasannatāṃ cāpi budhaḥ kuryātkathāvratī
śrīkāmastanayārthī ca jayakāmaśca mokṣadhīḥ /
śṛṇuyādvai bhāgavataṃ niṣkāmaḥ śrīhariṃ labhet
saptame divase kuryāllaṃghanaṃ tatsamāptike /
vaktuśca pūjā karttavyā gobhūsvargaṃ varādibhiḥ
prasāda tulasīṃ mālāṃ śrotṛbhyaḥ pratidāpayet /
utsavaśca tathā kāryo gītavādyaviśāradaiḥ
gītārthaṃ śṛṇuyāccāpi pare'hani vicakṣaṇaḥ /
pratiślokaṃ ca juhuyādgāyatryā vā yathāvidhi
pāyasaṃ madhusarpiśca tilāṃstaṃḍulakānyavān /
śarkarāṃ ca priyālaṃ ca drākṣāṃ vātāma kharjurau
aṃbhojāni ca karpūraṃ caṃdanāguruṇīpuram /
lavaṃgaṃ bilvapatrāṇi sahasraṃ ca pṛthakpṛthak
vighnasya ca vighātārthaṃ nyūnādhikyanivṛttaye /
ātmanaḥ pūtatārthaṃ ca paṭhennāmasahasrakam
dvādaśāṣṭādaśāthāpi śraddhayāhyadhikāṃstathā /
pāyasenāśayedviprānsvarṇaṃ dhenuśca dakṣiṇā
vratasiddhyarthamapyatra prauṣṭhapadyāmathāpi vā /
svarṇasiṃhaṃ vinirmāya tasya pṛṣṭhe nidhāya ca
śrīmadbhāgavataṃ vaktre lekhayitvā samarpayet /
evaṃ kṛte vidhāne tu sarvapāpanivāraṇam
bhavecchrotuḥ suphaladaṃ śrīmadbhāgavataṃ śrutam /
dharmakāmārthamokṣāṇāṃ sādhanaṃ bhaktidāyakam
na kāryaṃ vidyate loke yadanena na sidhyati /
tato bhāgavataṃ loke purāṇebhyo'dhikaṃ matam
doṣāṣṭādaśanirmukto vācakaḥ parikīrtitaḥ /
dvātriṃśadaparādhairhi mukto śrotā mato budhaiḥ
śrīmadbhāgavataṃ nāma purāṇaṃ kāmadaṃ nṛṇām /
tathāpi śravaṇaṃ cāsya niṣkāmasyaiva bhaktidam
śrīmadbhāgavatābhidhaḥ suratarustārāṃkuraḥ sajjaniḥ skaṃdhairdvādaśabhistataḥ pravilasadbhaktyālavālodayaḥ /
dvātriṃśattriśataṃ ca yasya vilasacchākhāḥ sahasrāṇyalaṃ parṇānyaṣṭadaśeṣṭadotisulabho varvarti sarvopari
iti te kathitaṃ sarvaṃ kṛtaṃ cāpi tavepsitam /
jñānavairāgyabhaktīnāṃ tāruṇyaṃ lokamokṣadam
sūta uvāca-
ityuktā te kumārāstu kṛṣṇāṃghrisudhayāplutāḥ /
viremurbhagavadbhaktā dīnoddharaṇatatparāḥ
tadvākyaṃ tu samākarṇya nārado bhagavatpriyaḥ /
premagadgadayā vācā tānuvāca kṛtāṃjaliḥ
nārada uvāca-
dhanyosmyanugṛhītosmi bhavadbhiḥ karuṇāparaiḥ /
yadbhāgavatasaptāhānnikaṭe darśito hariḥ
evaṃ bruvati vai tasminnārade vaiṣṇavottame /
paryaṭaṃstaṃ samāyātastatra yogeśvaraḥ śukaḥ
dviraṣṭavarṣākṛtiraṃbujākṣo vyāsātmajo jñānapayodhicaṃdraḥ/
kathāvasāne nijalābhatuṣṭo hṛdāniśaṃ bhāgavataṃ paṭhaṃśca
dṛṣṭvā sadasyāstamathorutejasaṃsadyaḥsamutthāya varāsanaṃ daduḥ /
sa copaviṣṭaḥ sukhamāsane yadā tadāvirāsīddharirabjalocanaḥ
bhavo bhavānyā kamalāsanaḥ sutaistatrāgataḥ kīrtanadarśanāya ca /
sureśamukhyāstridaśā vimānakaiḥ samāgatāstairabhavadvṛtaṃ nabhaḥ
prahlādastāladhārītaralagatitayā hyuddhavaḥ kāṃsyadhārī vīṇādhārī surarṣiḥ svarakuśalatayā rāgakartā'rjuno'bhūt /
iṃdro mārdaṃgiko'bhūjjayajaya suvacaḥ prāvadaṃste kumārāḥ sadbhāvasya pravaktā niratiśayaguṇovyāsaputro babhūva
nanartta madhye trikameva tatra jñānādikānāṃ navarūpayuktam /
alaukikaṃ kīrttanakaṃ samīkṣya prasannacetā harirityuvāca
matto varaṃ bhāgavatā vṛṇīdhvaṃ prītātkathākīrttanato bhṛśaṃ vaḥ/
śrutvātha tadvākyamatiprasannā premārdracittā harimūcire te
kumārā ūcuḥ-
saptāhayajñena vitāyatena sadyaḥ prasanno bhavitā murāre /
kalauyuge ghoratare narāṇāṃ svalpāyuṣāṃ vighnaśatākulānām
evaṃ varaṃ viśvavidhānapālanapraṇāśahetorbhavatokhilātmanaḥ /
vṛṇīmahe'nyo na manoratho vibho bhavatpadāṃbhojaniṣeviṇāṃ hi naḥ
evamastviti caivoktvā tatraivāṃtardadhe hariḥ /
nāradaḥ suprasannātmā kumārānabhyavādayat
tataste sanakādyāśca bhṛgvādyāśca śukādayaḥ /
prayayuḥ svāśramānhṛṣṭāḥ pītvā tacca kathāmṛtam
bhaktiḥ sutābhyāṃ sahitā nāradena pravartitā /
bhūmaṃḍale samaste'smistadā prabhṛti śaunaka
śiva uvāca-
ākhyānaṃ mahadākarṇya prītātmā śaunakaḥ priye /
paryapṛcchatpunaḥ sūtaṃ sarvasaṃdehabhaṃjanam
śaunaka uvāca-/
śukenoktaṃ kadā rājñe gokarṇena kadā punaḥ /
surarṣaye kadā brāhmairetadākhyāhi mānada
sūta uvāca-
śrīkṛṣṇanirgamāttriṃśadvarṣāvadhigate kalau /
bhādraśuklanavamyāṃ vai kathāraṃbhaṃ śuko'karot
parīkṣicchravaṇāṃte tu gate varṣaśatadvaye /
śuciśuklanavamyāṃ tu gokarṇokathayatkathām
kalau sahasramabdānāmadhunā pragataṃ dvija /
parīkṣito janmakālātsamāptiṃ nīyatāṃ makhaḥ
īśvara uvāca-
iti śrutvā vacastasya śaunako munisattamaḥ /
pūrṇaṃ cakāra taṃ yajñaṃ sahasraparivatsaram
brāhmaṃ pādmaṃ vaiṣṇavaṃ ca kaurmyaṃ mātsyaṃ ca vāmanam /
vārāhaṃ brahmavaivarttanāradīyaṃ bhaviṣyakam
āgneyamarddhaṃ vai sūtācchuśruvurlomaharṣaṇāt /
etāni tu purāṇāni dvāparāṃte śrutāni hi
śaunakādyairmunivarairyajñāraṃbhātpuraiva hi /
yadā tu tīrthayātrāyāṃ valadevaḥ samāgataḥ
naimiṣaṃ miśrikaṃ nāma samāhūto munīśvaraiḥ /
tatra sūtaṃ samāsīnaṃ dṛṣṭvā tvadhyāsanopari
cukṣubhe bhagavānrāmaḥ parvaṇīva mahodadhiḥ /
āṣāḍhaśukladvādaśyāṃ pāraṇāhani pārvati
pūrvārddhayāmavelāyāṃ bhāvitvātkṛṣṇamāyayā /
mugdho darbhakaro rāmaḥ prāharallomaharṣaṇam
tato munigaṇāḥ sarve hāhākāraparāyaṇāḥ /
babhūvurnagajetyarthaṃ śokaduḥkhākulāṃtarāḥ
ūcuśca rāmaṃ lokeśaṃ vinayena kṣamāparāḥ /
ṛṣaya ūcuḥ-
rāmarāma mahābāho bhavatā lokakāriṇā
ajānatevācaritā hiṃsā brahmavadhādhikā /
vyāsaśiṣyo hyayaṃ sākṣātpurāṇarṣirmahātapāḥ
asmai hyadhyāsanaṃ dattamasmābhiryajñakarmaṇi /
aṣṭādaśapurāṇānāṃ vācakāya kṛtakṣaṇaiḥ
kathāyāṃ jagadīśasya dīrghamāyuśca mānada /
tadbhavāṃllokarakṣārthaṃ dharmasetupravartakaḥ
āvirbhūto jagannātho nigrahānugrahakṣamaḥ /
ityuktvā munayaste tu baladevāgrataḥ priye
tūṣṇīṃ babhūvuḥ sahasā smaraṃto niyaterbalam /
tataḥ provāca bhagavānrāmaḥ śatruniṣūdanaḥ
viprānsaṃprīṇayaṃstāṃstu lokavedapathānugaḥ /
śrīrāma uvāca-
viprāḥ śṛṇuta bhadraṃ vaḥ kopaṃ tyaktvā sudūrataḥ
yadahaṃ vedmi bhavatāmabhīṣṭaṃ kāryasiddhidam /
asya putro mahājñānī bhaviṣyati varānmama
bhavatāmīpsitaṃ sarvaṃ śāstraṃ vai kathayiṣyati /
yadarthamahamāhūtastacca kāryyaṃ samucyatām
īśvara uvāca-
iti śrutvā vacaste tu rāmasya sumahātmanaḥ /
balvalasya vadhārthāya prerayāmāsurīśvaram
tataḥ sa balvalaṃ hatvā prasādya munipuṃgavān /
praṇipatyābhyanujñātastīrthayātrāmupāgamat
tīrthayātrāṃ gate rāme śaunakādyā munīśvarāḥ /
laumaharṣaṇimāhūya satkṛtya naganaṃdini
tatpade sthāpayāmāsuḥ śeṣaṃ saṃkīrtanāya vai /
āgneyottaramāhātmyaṃ śrīmadbhāgavatāṃtakam
purāṇasaptakaṃ sārddhaṃ śuśruvurhṛṣṭamānasāḥ /
daśasaptapurāṇāni kṛtvā satyavatīsutaḥ
nāptavānmanasastoṣaṃ bhāratenāpi bhāmini /
jñātvāsya hṛdayaṃ khinnaṃ nārado devadarśanaḥ
samājagāma bhagavānvyāsasyāśramamuttamam /
taṃ dṛṣṭvā vāsavīsūnuḥ satkṛtyāsanapūrvakam
nāradaṃ pūjayāmāsa vidhidṛṣṭenakarmaṇā /
atha taṃ nāradaḥ prāha kiṃ bhavānkliṣṭamānasaḥ
dhyāyate tatsamācakṣva sarvaṃ saṃdehakāraṇam /
iti pṛṣṭaḥ sa muninā parāśara suto'bravīt
brahmankiṃ kāraṇaṃ ceto mohe jāne na tattvaham /
bhavānvijñānakuśalo jñātvā tatprabravītu me
evaṃ vijñāpitastena nārado'dhyātmakovidaḥ /
uvāca paramaṃ tatvaṃ yaduktaṃ vidhinātmane
nārada uvāca-
śṛṇu pārāśare mattaḥ kāraṇaṃ yena vai tava /
asaṃpannaṃ mano bhāti śāstrayonerapi prabhoḥ
tvayāvatīrya lokesminvedā vyastā vibhāgaśaḥ /
kṛtāni ca purāṇāni setihāsāni cānagha
yatra sarvastrayī dharmo varṇāśramanivāsinām /
nirdiṣṭo vīkṣya kālena nṛṇāmalpāyuṣāṃ kalau
yatrādhikāraḥ sarveṣāṃ dṛśyate śravaṇādiṣu /
strī śūdra dvijabaṃdhūnāṃ sādhūnāṃ sādhusaṃgamaḥ
dharmādayo yathāśaśvadvarṇitāsteṣu vai tvayā /
prādhānyena tathā naiva varṇito mahimā hareḥ /
sarvadharmakriyāśūnye kalau doṣanidhau mune
na gatiḥ pāpakartṝṇāṃ vinā kṛṣṇakathā'mṛtam /
eṣa eva guṇo hyasminghore kaliyuge narāḥ
yatkṛṣṇakīrtanenaiva mucyaṃte karmabaṃdhanāt /
yajño dānaṃ tapaḥ karma jñānaṃ dhyānaṃ kṛtādiṣu
siddhidaṃ ca tathā brahmannāmakīrttanakaṃ kalau /
ato vai kalijātānāmuddhārārthaṃ nṛṇāṃ bhavān
śrīmadbhāgavataṃ nāma purāṇaṃ varṇayatvalam /
yena pravartitenāṃga bhavato mānasaṃ dhruvam
toṣameṣyati lokāśca prāpsyaṃti kṛtakṛtyatām
īśvara uvāca-
evamādiśya sa munirvyāsāyāmitatejase /
yayau yādṛcchikaḥ śaśvadgāyanhariguṇānpriye
nārade tu gate paścādvyāsaḥ sarvārthadarśanaḥ /
cakāra saṃhitāmetāṃ śrīmadbhāvatīṃ parām
pailādīṃścaturo vedānadhyāpya vidhipūrvakam /
purāṇasaṃhitāḥ sarvāḥ sūtāya pratyapādayat
śrīmadbhāgavataṃ nāma purāṇaṃ brahmasaṃmitam /
śukamadhyāpayāmāsa virataṃ lokavedataḥ
sā saṃhitā bhāgavatī lomaharṣaṇasūnunā /
śrutā kathayato rājñe auttareyāya vai śukāt
śaunakādiṛṣibhyastu tena proktā yathārthataḥ /
varīvartti purāṇānāmuparīyaṃ nagātmane
asyāṃ saṃlagnacittānāṃ nṛṇāmanyatra no ratiḥ /
jāyate mānase kṛṣṇo naṃdasūnuścakāsti ca
yattu pṛṣṭaṃ tvayā bhadre lokanistārahetave /
śrībhāgavatamāhātmyaṃ mahyaṃ saṃkīrttayeti ha
tatsarvaṃ ca mayā tubhyaṃ nirdiṣṭaṃ gaṇapāṃbike /
nānetihāsasahitaṃ bhaktimuktipradāyakam
yaḥ śṛṇoti naro bhaktyā māhātmyaṃ paṭhate'pi ca /
anumodanena vā sopi labhate paramāṃ gatim
dvijo'dhītyāpnuyādvedānkṣatriyastu labhejjayam /
dhanaṃ vaiśyastathāśūdraḥ śrutvaiva labhate gatim
iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe umāmaheśvarasaṃvāde śrīmadbhāgavatamāhātmye aṣṭanavatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0