Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 6.196

6.196.1

sūta uvāca-
atha vaiṣṇavacitteṣu dṛṣṭvā bhaktimalaukikīm /
nijalokaṃ parityajya bhuvamabhyagamaddhariḥ

6.196.2

vanamālī ghanaśyāmaḥ pītavāsāḥ kirīṭadhṛk /
kāṃcīkalāpaparyasto lasanmakarakuṃḍalaḥ

6.196.3

tribhaṃgalalitaścāru kaustubhena virājitaḥ /
koṭimanmatha lāvaṇyo haricaṃdana carcitaḥ

6.196.4

paramānaṃda cinmūrtirmadhuro muralīdharaḥ /
āviveśa svabhaktānāṃ hṛdayānyamalāni ca

6.196.5

vaikuṃṭhavāsino ye ca vaiṣṇavāḥ śāṃtamānasāḥ /
gūḍharūpāḥ samāyātāḥ śravaṇāya hareḥ kathāḥ

6.196.6

tadā jayajayetyuccaiḥ śabdo'bhūtkaṃbuśabdayuk /
yenāmaṃgalamatyugraṃ kalijaṃ pralayaṃ gatam

6.196.7

tatrasthānāṃ janānāṃ ca dṛṣṭvā gehātmavismṛtim /
nārado'dhyātmatatvajñaḥ kumārānpratyuvāca ha

6.196.8

nārada uvāca-
alaukiko'yaṃ mahimā munīśvarāḥ saptāhajanyodya vilokito mayā

6.196.9

mūḍhāḥ śaṭhā ye paśupakṣiṇo'pi tepi prayāṃtyeva gatiṃ parākhyāt /
ato nṛlokena tu śāstramanyaccittasya śudhyai vihitaṃ pavitram

6.196.10

aghaughavidhvaṃsi kṛtārthatāvahaṃ kalau yuge doṣanidhau kumārāḥ /
ke kena śudhyaṃti vadaṃtu mahyaṃ saptāhayajñena kathāmayena

6.196.11

kṛpālubhirlokahitobhavadbhiḥ prakāśitaṃ ko'pi navīnamārgaḥ /
kumārā ūcuḥ/
ye mānavāḥ pāpakṛtaḥ suduṣṭāḥ sadā durācāraratāḥ samatsarāḥ

6.196.12

krodhāgnidagdhāḥ kuṭilāśca kāminaḥ saptāhayajñena hariṃ vrajaṃti te

6.196.13

satyena hīnāḥ pitṛmātṛdūṣakāstṛṣṇākulāścāśramavarṇabāhyāḥ /
ye dāṃbhikā jīvavihiṃsakāśca saptāhayajñena hariṃ vrajaṃti te

6.196.14

paṃcograpāpāścchalakāriṇaśca krūrāḥ piśācā iva nirdayāśca /
brahmasvapuṣṭā vyabhicāriṇaśca saptāhayajñena hariṃ vrajaṃti te

6.196.15

kāyena vācā manasāpi pātakaṃ nityaṃ prakurvaṃti śaṭhā haṭhena ye /
nīcāḥ kṛtaghnā malinā durāśayāḥ saptāhayajñena hariṃ vrajaṃti te

6.196.16

sūta uvāca-
athaivaṃ tuṣṭacitte'tha nārade devapūjite /
prasannāste kumārāśca punarūcuśca nāradam

6.196.17

kumārā ūcuḥ /
atra te kīrtayiṣyāma itihāsaṃ purātanam /
yasya śravaṇamātreṇa pāpahāniḥ prajāyate

6.196.18

tuṃgabhadrā taṭe pūrvaṃ pattane kohalābhidhe /
varṇāśramācārayute dhanadhānyasamākule

6.196.19

ātmadeva iti khyātastatrāsīddivajasattamaḥ /
vedavidyāvidhiprājño nityakarmaparāyaṇaḥ

6.196.20

tatpriyā dhuṃdhulī nāma nityaṃ svīyahite ratā /
svavākyasthāpanācāpi suṃdarī sukulodbhavā

6.196.21

pūrvakarmavipākena prāyaśo bahujalpinī /
śūrā ca gṛhakṛtyeṣu krūrā ca kalahapriyā

6.196.22

evaṃ nivasatostatra daṃpatyornirapatyayoḥ /
vyatikrāṃtaṃ vayaścāpi paṃcāśadvarṣasaṃmitam

6.196.23

atha tau duḥkhitau jātau nirapatyau gṛhesthitau /
saṃtānotpattaye tābhyāṃ dattaṃ cāpi dhanādikam

6.196.24

gobhūhiraṇyavāsāṃsi dattānyapi bahūni ca /
na putro nāpi duhitā jāyate pūrvakarmaṇā

6.196.25

sa caikadā tu nirviṇṇa ātmadevo dvijottamaḥ /
gṛhaṃ tyaktvā gato'raṇyamānapatyena duḥkhitaḥ

6.196.26

yatra tatra bhramanbhrāṃto duḥkhākulitamānasaḥ /
kṣutkṣāmastṛṭparītaśca daivātprāpto jalāśayam

6.196.27

jalaṃ pītvā tatastasmiṃstaḍāge sa dvijottamaḥ /
vṛkṣacchāyāṃ samāśritya niṣaṇṇastatra nārada

6.196.28

atha tatra tadaivāgātkaścitsiddho bhramanmahīm /
jalaṃ pītvā taḍāge tu so'pi tatraiva cāgataḥ

6.196.29

taṃ dṛṣṭvā nyāsinaṃ śāṃtamātmadeva udāradhīḥ /
satkṛtyotthāya tatpādau jagrāha svaguroriva

6.196.30

upaviṣṭau tatastau dvau kṛtapraśnau parasparam /
susnigdhamānasau bhūtvā guruśiṣyāvivāśrame

6.196.31

atha taṃ sa yatirdṛṣṭvā śvasaṃtaṃ duḥkhitāṃtaram /
papraccha karuṇāsiṃdhurātmadevaṃ puraḥ sthitam

6.196.32

siddha uvāca-/
kā te ciṃtā dvijaśreṣṭha duḥkhāya hṛdi vartate /
tāṃ samācakṣva dharmajña paritāpapradāyinīm

6.196.33

tacchrutvā vacanaṃ tasya siddhasya sumahātmanaḥ /
ātmadeva uvācātha svasya duḥkhasya kāraṇam

6.196.34

ātmadeva uvāca-/
kiṃ bravīmi mune duḥkhaṃ saṃcitaṃ pūrvakarmaṇā /
madīyāḥ pūrvajāstoyaṃ kavoṣṇamupabhuṃjate

6.196.35

maddattaṃ naiva gṛhṇaṃti pitaro devatā balim /
tena duḥkhena nirviṇṇaḥ prāṇāṃstyaktumihāgataḥ

6.196.36

dhigjīvitaṃ prajāhīnaṃ gṛhaṃ caiva dhanaṃ kulam /
pālyate yā mayā dhenuḥ sā'pi vaṃdhyātvameti ha

6.196.37

yo mayāropito vṛkṣaḥ sopi vaṃdhyatvamāgataḥ /
nirbhāgyasyānapatyasya kimato jīvitena me

6.196.38

kumārā ūcuḥ/
ityuktvā sa rurodoccaistatpuro duḥkhapīḍitaḥ /
yadā tadā yateścitte karuṇābhūdgarīyasī

6.196.39

lalāṭākṣaramālāṃ ca dṛṣṭvā jñātvā sa yogavān /
ātmadevaṃ dvijaṃ prājñaḥ punarūce savistaram

6.196.40

siddha uvāca/
śṛṇu vipra mayā te'dya prārabdhamavalokitam /
saptajanmāvadhi prāptiḥ putrasya na ca dṛśyate

6.196.41

muṃcāgrahaṃ prajāhetorbaliṣṭhā karmaṇo gatiḥ /
vivekaṃ tu samāsādya sukhī bhava mahāmate

6.196.42

evamuktaṃ samākarṇya siddhasya dvijasattamaḥ/
prajāśābaddhacittastu siddhaṃ prāhātiduḥkhitaḥ

6.196.43

vipra uvāca-/
vivekena bhavetkiṃ me putraṃ dehi balādapi /
no cettyajāmyahaṃ prāṇāṃstvadagre śokamūrcchitaḥ

6.196.44

iti viprāgrahaṃ dṛṣṭvā prābravītsa tapodhanaḥ /
saṃtateḥ sagaro duḥkhamavāpāṃgaḥ prajāpatiḥ

6.196.45

citraketurgataḥ kaṣṭaṃ vidhilekhavimārjjanāt /
atastvamapi dharmajña yadi putraṃ labherapi

6.196.46

sutena na sukhībhūyāḥ daivaṃ hi balavattaram /
ityuktvā dvijavaryāya sa siddhaḥ sādhusaṃmataḥ

6.196.47

dadāvekaṃ phalaṃ tasmai prāgraheṇa sutārthine /
idaṃ phalaṃ mayā tubhyaṃ dattaṃ putrāptaye dvija

6.196.48

bhāryāyai dehi putraste bhaviṣyati na saṃśayaḥ /
satyaṃ śaucaṃ dayā dānamekabhaktaṃ tu bhojanam

6.196.49

varṣāvadhi striyā kāryaṃ tena śuddho bhavetsutaḥ /
evamuktvā yayau yogī vipraḥ svagṛhamāgataḥ

6.196.6.196.50

dattvā patnyai phalaṃ tattu siddhoktamavadacca ha /
atha sā dhuṃdhulī krūrā svavākyasthāpanotsukā

6.196.51

svasakhyai prāha tatsarvaṃ patyoktaṃ siddhabhāṣitam /
yadyahaṃ bhakṣaye cedaṃ phalaṃ siddhena cārpitam

6.196.52

garbho mama bhavettarhi kathaṃ cāhaṃ sahāmyaham /
svalpaṃ bhakṣyamaśaktiśca gamane gṛhakarmaṇi

6.196.53

tiryakcedāgato garbho tadā me maraṇaṃ bhavet /
prasūtau dāruṇaṃ duḥkhaṃ sukumārī kathaṃ sahe /
maṃdayāṃ mayi sarvasvaṃ nanāṃdā saṃharetsadā

6.196.54

ciṃtā me samanuprāptā kiṃ karomi śucismite /
sā tadvacanamākarṇya snehabhaṃgabhayāddivaja

6.196.55

evameveti tāṃ prāha prītyā prahasitānanā /
evaṃ kutarkayogena tatphalaṃ naiva bhakṣitam

6.196.56

patyā pṛṣṭe phalaṃ bhuktaṃ bhuktaṃ ceti tayeritam /
ekadā bhaginī tasyāḥ svecchayā tadgṛhaṃ gatā

6.196.57

tadagre kathitaṃ sarvaṃ ciṃteyaṃ mahatī hi me /
kiṃ karomi sagarbho'haṃ tvaṃ prabrūhi yathātatham

6.196.58

sābravīnmama garbhosti tubhyaṃ dāsye prasūtitaḥ /
tāvatkālaṃ sagarbheva guptā tiṣṭha gṛhe sukham

6.196.59

taṃ bālaṃ poṣayiṣyāmi tvadgṛhe caiva nityadā /
phalaṃ dhenoḥ prayacchādya parīkṣārthaṃ śubhānane

6.196.60

ityuktvā sā yayau gehamātmano hṛṣṭamānasā /
dhuṃdhulyāpi yathoddiṣṭaṃ tadbhaginyā tathā kṛtam

6.196.61

atha prasūya sā bālaṃ dhuṃdhulyai cārpayaddrutam /
tayā ca kathitaṃ bhartre prasūtaḥ sukhamarbhakaḥ

6.196.62

lokasya sukhamutpannamātmadeva prajodayāt /
dattvā dānaṃ dvijāgrebhyo jātakarma cakāra ca

6.196.63

gītavāditranirghoṣo gṛhe tasyātimaṅgalam /
babhūva harṣamāpanna ātmadevo mahāmatiḥ

6.196.64

atha sā prāha bharttāraṃ dugdhaṃ mestanayornahi /
pālayiṣye kathaṃ bālaṃ sadyaḥ sūtaṃ prabho'dhunā

6.196.65

matsvasuśca prasūtāyā mṛto bālaḥ purābhavat /
tāmānīya gṛhe rakṣasārbhakaṃ poṣayiṣyati

6.196.66

iti śrutvā vacastasyā dhuṃdhulyā dvijasattamaḥ /
tathaiva kṛtavānbhrāṃtarātmadevo mudānvitaḥ

6.196.67

dhuṃdhukārīti nāmāsya kṛtaṃ mātrā yathārthataḥ /
stanyena poṣamāpnoti nityaṃ mātṛṣvasuḥ sutaḥ

6.196.68

trimāse nirgate cātha sā dhenuḥ suṣuve'rbhakam /
sarvāṃgasuṃdaraṃ divyaṃ nirmalaṃ kanakaprabham

6.196.69

dṛṣṭvā prasannastaṃ vipraḥ saṃskārānsvayamādadhe /
taṃ didṛkṣava āyātā janāḥ sarve'tivismitāḥ

6.196.70

ātmadevasya viprasya mahābhāgyodayena ca /
dhenvā bālaḥ prasūtaśca devarūpo'tikautukam

6.196.71

na jñātaṃ tadrahasyaṃ tu kenāpi vidhiyogataḥ /
gokarṇaḥ taṃ sutaṃ dṛṣṭvā gokarṇetyevacābhyadhāt

6.196.72

kiyatkālena saṃprāptau tāruṇyaṃ tāvubhāvapi /
gokarṇaḥ paṃḍito jñānī dhuṃdhukārī mahākhalaḥ

6.196.73

snānaśaucakriyāhīno bhakṣyābhakṣī krudhāplutaḥ /
cauraḥ sarvajanadveṣī duṣṭacāṃḍālasaṃgataḥ

6.196.74

krīḍato hyarbhakāndhṛtvā balātkūpe nipātayet /
evaṃ veśyāprasaṃgenānayaddravyaṃ kṣayaṃ pituḥ

6.196.75

pitā kṛpaṇavattasya śucā niḥsvo ruroda ha /
anapatyaḥ sukhī nityaṃ kuputro duḥkhadāyakaḥ

6.196.76

siddhenoktaṃ vacaḥ satyamanubhūtaṃ mayādhunā /
kva gacchāmi kva tiṣṭhāmi ko me duḥkhaṃ nivārayet

6.196.77

prāṇāṃstyakṣye jale vahnau bhṛgorvāpi pate hyaham /
ityevaṃ ciṃtayānaṃ tamadhomukhamupāgataḥ

6.196.78

gokarṇo janakaṃ jñānī bodhayāmāsa tatvataḥ /
gokarṇa uvāca-
asārastāta saṃsāra duḥkhamohaprado nṛṇām

6.196.79

kaḥ suta kiṃ dhanaṃ kasya kā jāyā kaḥ patiḥ pitaḥ /
mohena baddho dīnātmā lokaḥ kliśyati nānyathā

6.196.80

na ceṃdrasya sukhaṃ kiṃcinna sukhaṃ cakravartinaḥ /
viraktasya sukhaṃ tāta munerekāṃtaśīlinaḥ

6.196.81

muṃcājñānaṃ prajārūpaṃ mohaṃ narakakāraṇam /
nirdvaṃdvo nirabhīmāno vraja tyaktvākhilaṃ vanam

6.196.82

tatastadvākyamākarṇya gokarṇaṃ sa dvijo'bravīt /
dvija uvāca-
yatkarttavyaṃ vane sādho tanmamācakṣva vistarāt

6.196.83

mohapāśanibaddhaṃ hi śaṭhaṃ kṛpaṇamānasam /
saṃsāragarte patitaṃ māmuddhara dayānidhe

6.196.84

pituritthaṃ vacaḥ śrutvā gokarṇo jñānapaṃḍitaḥ /
uvāca dīnaṃ nirviṇṇaṃ pitaraṃ hṛṣṭamānasaḥ

6.196.85

gokarṇa uvāca-
māṃsāsthiraktanikare svaśarīrake'sminsvatvaṃ tyajāśu mamatāṃ vanitā sutādau /
paśyāniśaṃ jagadidaṃ kṣaṇabhaṃganiṣṭhaṃ jñānī virāgarasiko bhava bhaktiniṣṭhaḥ

6.196.86

dharmaṃ bhajasva satataṃ tyaja lokadharmānsaṃsevya sādhupuruṣānjahi kāmatṛṣṇām /
anyasya doṣaguṇa ciṃtanamāśu muktvā viṣṇoḥ kathārasamatho nitarāṃ piba tvam

6.196.87

kumārā ucuḥ-
evaṃ sutoktaviditānubhavo nirīhastyaktvā gṛhaṃ sthiramatirgataṣaṣṭivarṣaḥ /
nityaṃ haripriyajanānugato mahātmā duṣprāpamāpa ca padaṃ sa harervanasthaḥ

6.196.196

iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe śrībhāgavata/
māhātmye ṣaṇṇavatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc