પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.197

કુમારા ઊચુઃ।
પિતર્યેવં વનં પ્રાપ્તે પશ્ચાદાગત્ય નારદ ।
જનનીં તર્જયામાસ ધુંધુકારી મહાખલઃ

ક્વ વિત્તં તિષ્ઠતિ બ્રૂહિ માતરં પ્રતિ નારદ ।
સર્વથા ત્વાં હનિષ્યામિ ન ચેદ્બ્રૂયા નિધાનકમ્

સા તસ્ય વચનાત્ત્રસ્તા રાત્રૌ દુઃખિતમાનસા ।
નિપત્ય કૂપે તુ મૃતા લોકૈર્જ્ઞાત્વા બહિઃ કૃતા

ગોકર્ણસ્તાં તુ નિર્હૃત્ય દ્વિજૈસ્તજ્જ્ઞાતિબાંધવૈઃ ।
તીર્થયાત્રાં યયૌ પ્રાજ્ઞઃ સમદુઃખસુખો મુને

ધુંધુકારી ગૃહે તિષ્ઠન્સ્વકે પણ્યવધૂવૃતઃ ।
અત્યુગ્રકર્માચારેણ તત્પોષણવિમૂઢધીઃ

ભૂષણાન્યભિલિપ્સ્યંત્યસ્તમૂચુર્વારયોષિતઃ ।
ભોભો પ્રિય વયં સર્વાંસ્ત્વયાનાથેન સંગતાઃ

સ્થિતા નૈવાત્ર કોપ્યન્યો ધનદોભ્યેતિ માનદ ।
તસ્માત્સૂક્ષ્માણિ વસ્ત્રાણિ ભૂષણાનિ દ્યુમંતિ ચ

દેહિ નોચેદ્વ્રજિષ્યામસ્ત્વત્સકાશાન્નરાંતરમ્ ।
ઇતિ શ્રુત્વા વચસ્તાસાં ચિંતયિત્વા ક્ષણં સ ચ

નિર્ગતઃ સ્વગૃહાદ્રાત્રૌ કામાંધો મૃત્યુમસ્મરન્ ।
મુષિત્વા કસ્યચિદ્ગેહાદ્વસ્ત્રાણ્યાભરણાનિ ચ

દદૌ તાભ્યો મુદાયુક્તઃ પ્રીત્યૈ તાસાં સ નારદ ।
તાનિ દૃષ્ટ્વા હ્યમૂલ્યાનિ વસ્ત્રાણ્યાભરણાનિ ચ

તાઃ સ્ત્રિયશ્ચિંતયામાસુશ્ચૌર્યેણૈતાનિ ચામુના ।
આહૃતાનીતિ નિશ્ચિત્ય પરસ્પરમમંત્રયન્

ચૌર્યં કરોત્યસૌ નિત્યમેનં રાજા ગૃહીષ્યતિ ।
વિત્તં હૃત્વા પુનશ્ચૈવ મારયિષ્યતિ નિશ્ચિતમ્

અતો રહસિ ચાસ્માભિર્હત્વામું ચૌર્યકારિણમ્ ।
વિત્તં ચ બહુ સંગૃહ્ય કિમન્યત્ર ન ગમ્યતે

ઇતિ તાઃ ક્રૂરહૃદયાઃ સુપ્તં કંઠગ્રહં તદા ।
પાશૈઃ સુતીક્ષ્ણૈર્બદ્ધ્વા ચ વ્યાપાદયિતુમુદ્યતાઃ

યદા ચ ન મૃતશ્ચાસૌ ભૃશં કંઠગ્રહેણ વૈ ।
તદાંગારાણિ બહુશો મુખે ચાસ્ય વિચિક્ષિપુઃ

અગ્નિજ્વાલાતિદુઃખેન વ્યાકુલો નિધનં ગતઃ ।
તદ્દેહં ચિક્ષિપુર્ગર્તે પ્રાયઃ સાહસિકાઃ સ્ત્રિયઃ

ન જ્ઞાતં તચ્ચરિત્રં તુ કેનાપિ મુનિસત્તમ ।
લોકૈઃ પૃષ્ટા વદંતિ સ્મ દૂરે યાતઃ પતિર્હિ નઃ

આગમિષ્યતિ દીર્ઘેણ કાલેન ધનકર્ષિતઃ ।
અતઃ સ્ત્રીણાં ન વિશ્વાસઃ કર્ત્તવ્યો વિદુષાં વરૈઃ

વિશ્વસ્તં સર્વથા ઘ્નંતિ પ્રાર્થયંત્યો નવં નવમ્ ।
સુધામયં વચો યાસાં કામિનાં રસવર્દ્ધનમ્

હૃદયં ક્ષુરધારાભં પ્રિયઃ કો નામ યોષિતામ્ ।
અથ તા બહુલં વિત્તં ગૃહીત્વા વારયોષિતઃ

ગ્રામાંતરં યયુઃ શીઘ્રં ભયાદ્રાજ્ઞોઽતિવિહ્વલાઃ ।
ધુંધુકારી બભૂવાથ મહાપ્રેતઃ કુકર્મકૃત્

વાત્યારૂપધરો નિત્યં ધાવન્દુર્મૃત્યુતો દિશઃ ।
શીતાતપપરિક્લિષ્ટો નિરાહારઃ પિપાસિતઃ

ન ચ લેભે સુખં ક્વાપિ હાહેતિ પ્રવદન્મુહુઃ।
કિયત્કાલાંતરે ત્વેનં મૃતં ચૈવાવબુધ્ય ચ

ગોકર્ણસ્તીર્થયાત્રાયાં ગયાશ્રાદ્ધમથાકરોત્ ।
સમાપ્ય તીર્થયાત્રાં તુ સ્વંપુરં સમુપેયિવાન

સભાજિતઃ સપૌરૈસ્તુ પ્રીત્યા સ્વજનબાંધંવૈઃ ।
ઉવાસ સ્વગૃહે ચૈવ દિનાનિ કતિચિદ્દિવજઃ

રાત્રૌ પ્રસુપ્તં ગોકર્ણં જ્ઞાત્વા વેશ્માંગણે સ તુ ।
ધુંધુકારી મહાદુષ્ટો રૌદ્રં રૂપં વ્યદર્શયત્

ક્ષણં નાગઃ ક્ષણં ચોષ્ટ્રઃ ક્ષણં સ મહિષોઽભવત્ ।
ક્ષણમગ્નિઃ ક્ષણં સર્પઃ ક્ષણેન પુરુષોઽભવત્

વૈપરીત્યમિદં દૃષ્ટ્વા ગોકર્ણો ધૈર્યસંયુતઃ ।
ચિંતયામાસ મેધાવી કિમેતદિતિ વિસ્મિતઃ

અયં દુર્ગતિમાપન્નઃ કોપ્યસ્તિ પુરુષાધમઃ ।
ઇતિ નિશ્ચિત્ય મનસા તમુવાચ દયાન્વિતઃ

ગોકર્ણ ઉવાચ-
કસ્ત્વમુગ્રતરો રાત્રૌ ભીષયન્મામુપાગતઃ ।
પ્રેતો ચાથ પિશાચો વા કુતઃ પ્રાપ્તો દશામિમામ્

તદ્બ્રૂહિ ત્વં મહાભાગ કિં કાર્યં તે મયાધુના ।
ઘોરરૂપો યતો રાત્રૌ મત્સમીપમુપાગતઃ

ઇતિ શ્રુત્વા વચો ભ્રાતુર્ધુંધુકારી મહાખલઃ ।
પ્રેતભાવમનુપ્રાપ્તો રુરોદ ભૃશમાતુરઃ

વક્તું નૈવ ક્ષમો વાચા પ્રેતત્વેન વિમોહિતઃ ।
સંજ્ઞયા નિર્દિદેશાથ જલં પાતું પિપાસિતઃ

અથાસૌ સુમહાભાગો ગોકર્ણઃ સાધુસંમતઃ ।
સ્વકાંજલૌ જલં કૃત્વા પ્રાક્ષિપત્તમુદીરયન્

તત્ક્ષિપ્તં તજ્જલં ભ્રાત્રા ગોકર્ણેન મહાત્મના ।
ઉપસ્થિતં ચ તૃપ્ત્યર્થં પ્રેતસ્ય ધુંધુકારિણઃ

અથોવાચાગતજ્ઞાનઃ પ્રદત્તેનાંબુનામુના ।
પુણ્યાત્મનાત્મનો ભ્રાત્રા ગોકર્ણેન ચ નારદ

પ્રેત ઉવાચ-
અહં ભ્રાતા ત્વદીયોઽસ્મિ ધુંધુકારીતિ નામતઃ ।
આત્મનઃ કર્મદોષેણ પ્રેતત્વં સમુપાગતઃ

મમ માતા મૃતા દુઃખાદ્બહુશસ્તર્જિતા મયા ।
દ્રવ્યહેતોસ્તતઃ પશ્ચાદ્વારસ્ત્રીપોષણોત્સુકઃ

નિષિદ્ધં કૃતવાન્કર્મ ચૌર્યાદિધનલોભતઃ ।
એકદા પ્રાર્થિતસ્તાભિર્ભૂષણાન્યંબરાણ્યહમ્

ધનિકસ્ય ગૃહાદ્રાત્રૌ મુષિત્વા તાન્યુપાનયમ્ ।
તતસ્તા ધનલોભેન પાશૈર્બદ્ધ્વા ગલે બલાત્

માં તુ વ્યાપાદયામાસુર્વહ્નિક્ષેપેણ માનદ ।
ગૃહીત્વા મદ્ધનં ભૂરિ તાઃ સર્વા ભૂપતેર્ભયાત્

પલાયિતાઃ પુરાદસ્માત્સ્વાર્થોન્મૂલિત સૌહૃદાઃ ।
અતઃ પ્રેતત્વમાપન્નો ભ્રાતરદ્ય ત્વયાંબુના

સિક્તઃ સંજ્ઞામહં પ્રાપ્તઃ પુણ્યેનાતિકૃપાલુના ।
વાતાહારેણ જીવામિ દૈવાદિષ્ટફલોદયઃ

અપશ્યં ત્વામહં સુપ્તં ભ્રાતરં સ્વગૃહાંગણે ।
તતસ્ત્વામનભિજ્ઞં માં ધર્ષણાય કૃતોદ્યમઃ

અભવં સહસા સાધો જ્ઞાતશ્ચાહં ત્વયાધુના ।
દીનબંધો દયાસિંધો ભ્રાતર્મામાશુ મોચય

પ્રેતભાવાદમુષ્માત્ત્વં કૃતાર્થોઽસિ ન સંશયઃ ।
ઇતિ શ્રુત્વા વચો ભ્રાતુર્ગોકર્ણો જ્ઞાનવાન્સુધીઃ

ભ્રાતરં પ્રાહ ખિન્નાત્મા દુઃખિતં ધુંધુકારિણમ્ ।
ગોકર્ણ ઉવાચ-
તુભ્યં દત્તો મયા પિંડો ગયાયાં ત્વામહં ભૃતમ્

શ્રુત્વા લોકમુખાદ્ભ્રાતસ્ત્વં કથં પ્રેતતાં ગતઃ ।
ગયાપિંડપ્રદાનેન દુર્ગતોઽપિ શુભાં ગતિમ્

પ્રાપ્નોતિ નાત્ર સંદેહસ્ત્વં કથં ન દિવં ગતઃ ।
ભ્રાતુરિત્થંવચઃ શ્રુત્વા ગોકર્ણસ્ય મહાત્મનઃ

ધુંધુકારી દુઃખિતાત્મા પ્રોવાચ પુરતઃ સ્થિતઃ ।
ગયાશ્રાદ્ધશતેનાપિ ન મે મુક્તિર્ભવિષ્યતિ

ઉપાયોઽન્યશ્ચિંતનીયો મમોદ્ધારાય વૈ ત્વયા ।
ઇતિ તદ્વાક્યમાકર્ણ્ય ગોકર્ણો વિસ્મયં ગતઃ

પ્રાહ શ્રાદ્ધૈર્ન મુક્તિશ્ચેત્તર્હ્યસાધ્યા ગતિસ્તવ ।
ઇદાનીં ત્વં નિજસ્થાનમાતિષ્ઠ પ્રેત નિર્ભયઃ

વિચાર્યાહં કરિષ્યામિ મુક્ત્યુપાયં પરં તવ ।
ઇતિ વાક્યં સમાકર્ણ્ય ધુંધુકારી તતો ગતઃ

નિજં સ્થાનં શ્મશાનસ્થં કલિદ્રુમમતઃ પરમ્ ।
શેષાં રાત્રિં સ ગોકર્ણશ્ચિંતયન્નેવ નારદ

તસ્ય મુક્તિં સ્થિતસ્તત્ર તદુપાયં ન ચાધ્યગાત્ ।
પ્રાતસ્તતઃ સ ગોકર્ણઃ સ્વજ્ઞાતિ કુલબાંધવાન્

ધર્મશાસ્ત્રવિદોવિપ્રાન્રાત્રિવૃત્તં ન્યવેદયત્ ।
તે વિચાર્ય ચ તદ્વૃત્તં શાસ્ત્રેષુ બહુશો દ્વિજાઃ

યદા ન જ્ઞાતવંતસ્તદ્વૃત્તં સૂર્યં તદા સ્તુવન્ ।
દ્વિજા ઊચુઃ-
નમસ્તે ભાસ્કરાદિત્ય તમોહંતર્ગભસ્તિમન્

લોકસાક્ષિન્જગદ્ધામ સુરાસુરનમસ્કૃત ।
દ્વાદશાત્મન્હરિહય ભાસ્વન્લોકપ્રબોધક

ત્વં ગતિઃ સર્વલોકાનાં સતતં ધર્મશીલિનામ્ ।
ત્વં બ્રહ્મા ત્વં હરિઃ શૂલી સૃષ્ટિસ્થિતિવિનાશકૃત્

ત્વામૃતે નાસ્તિ લોકેસ્મિઞ્છરણં પ્રાણિનાં વિભો ।
શર્વસ્ત્વં ક્ષિતિરૂપોઽસિ ભવોઽસિ જલરૂપધૃક્

ત્વમગ્નિરુપો રૂદ્રોસિ વાયુરસ્યુગ્રરૂપધૃક્ ।
ભીમોસ્યાકાશદેહસ્ત્વં યજ્વા પશુપતિઃ સ્વયમ્

મહાદેવઃ સોમમૂર્તિરીશાનઃ સૂર્ય એવ હિ ।
તવાષ્ટૌમૂર્ત્તયો દિવ્યા ઇજ્યંતે વેદવાદિભિઃ

સર્વકામસમૃદ્ધ્યર્થં વ્યાપ્તલોકત્રયસ્ય ચ ।
મત્સ્યસ્ત્વં વેદધૃક્ ચાસિ કૂર્મશ્ચાદ્રિધરો વરઃ

ધરાધરો વરાહોસિ લોકધૃક્ત્વં ત્રિવિક્રમઃ ।
બ્રહ્મધ્રુગ્ઘ્નો ભાર્ગવસ્ત્વં લોકધ્રુક્ગ્ઘ્નોસિ રાઘવઃ

ભૂભારહંતા કૃષ્ણોસિ બુદ્ધોસ્યસુરમોહકૃત્ ।
કલ્ક્યસિ મ્લેચ્છહંતા ત્વં ધર્મગ્લાનૌ યુગેયુગે

દેવાસુરમનુષ્યાણાં પશુપક્ષ્યંબુચારિણામ્ ।
નાનાવિધાનં જીવાનાં ત્વં સ્રષ્ટા બ્રહ્મરૂપધૃક્

ઇંદ્રોસિ ધર્મરાજોસિ વરુણસ્ત્વં ધનેશ્વરઃ ।
લોકપાલસ્વરૂપેણ વર્ત્તસે ગોગણેશ્વર

ત્રયીમૂર્ત્તિસ્ત્રિકાલેજ્યસ્ત્રિધામા ત્રિગુણાત્મકઃ ।
ત્વમેવ પૂજ્યસે લોકૈસ્ત્રિધા ભિન્નો દિવાકરઃ

પદ્મપ્રબોધનકરસ્ત્વમેવાસિ જગત્પતે ।
ઇત્યુદીર્ય દ્વિજશ્રેષ્ઠા યાવત્તસ્થુર્મુનીશ્વર

તાવદાકાશગઃ પ્રાહ સ્ફુટં તેષાં તુ શૃણ્વતામ્ ।
શ્રીસૂર્ય ઉવાચ-
શ્રૂયતાંભોદ્વિજશ્રેષ્ઠા યદર્થં વર્ણિતોસ્મ્યહમ્

ભવદ્ભિર્ધુંધુલીસૂનોર્મહાપાતકશાંતયે ।
આત્મદેવસ્ય પુણ્યેન ગોકર્ણો રૌહિણો હ્યયમ્

શ્રીભાગવતસપ્તાહસ્તસ્યોદ્ધર્તા ભવિષ્યતિ ।
યદ્ભવદ્ભિઃ કૃતં સ્તોત્રં મમ વૈભવવર્ણનમ્

તેન સ્તુત્વા નરોવિપ્રા દેવયાનં લભિષ્યતિ ।
પુત્રાર્થી ચ ધનાર્થી ચ ધર્માર્થી મોક્ષકામુકઃ

વાંછા ચિંતામણિસ્તોત્રં પઠિત્વાત્યંતમાપ્નુયાત્ ।
ઇત્યુક્ત્વા ભાસ્કરો દેવો વિરરામ દિવિસ્થિતઃ

તે દ્વિજાઃ સાધ્વિતિ પ્રોચુર્ગોકર્ણં હૃષ્ટમાનસાઃ ।
તતઃ સમાજે વિપ્રાણાં તુંગભદ્રા તટે શુભે

કૌતુકં સુમહદ્દ્રષ્ટું તત્રાગાન્નાગરીપ્રજા ।
ગોકર્ણો જ્ઞાતતત્વાર્થો વક્તાધ્યાસનમાસ્થિતઃ

નારાયણાદિકાન્નત્વા સપ્તાહં સમવર્ત્તયન્ ।
શ્રીહરેસ્તુ વચઃ શાસ્ત્રં તીર્થપાદાબ્જસંભવમ્

યદિ સત્યં તદાપ્નોતુ ધુંધુલીતનયો ગતિમ્ ।
ઇતિ સંકલ્પ્ય મનસા શ્રીમદ્ભાગવતાભિધમ્

જન્માદ્યસ્ય યતશ્ચેતિ ધીમહ્યંતમુપાવદત્ ।
તત્ર પ્રેતં સમાગત્ય સ્થાનં પશ્યન્નિતસ્તતઃ

સપ્તગ્રંથિયુતં વંશં પ્રવિષ્ટો વાતરૂપધૃક્ ।
શૃણ્વત્સુ વૈષ્ણવાગ્ર્યેષુ બ્રાહ્મણેષ્વથ નારદ

શુશ્રાવ ધુંધુલીપુત્રો ગ્રંથિછિદ્રસ્થિતોઽન્વહમ્ ।
યદા કથાવિરામોઽભૂત્પ્રથમેઽહનિ નારદ

તદૈકાકી ચકગ્રંથિઃ પુસ્ફોટાત્યદ્ભુતં હ્યભૂત્।
દ્વિતીયાદિષ્વહઃસ્વેવમેકૈકગ્રંથિભેદનમ્

બભૂવ સપ્તમે ભિન્ને સ સદ્યઃ પ્રેતતાં જહૌ ।
દિવ્યરૂપધરો ભૂત્વા તુલસીદામમંડિતઃ

પીતવાસા ઘનશ્યામઃ પ્રબભૌ ભૂષણાન્વિતઃ ।
ગોકર્ણં ભ્રાતરં નત્વા પ્રોવાચાખિલ તત્વદૃક્

ત્વયાઽહં મોચિતો બંધો કૃપયા પ્રેતકશ્મલાત્ ।
ધન્યા ભાગવતીવાર્તા પ્રેતત્વોન્મૂલિની શ્રુતા

સપ્તાહોપિ તથા ધન્યો વિષ્ણુલોકગતિપ્રદઃ ।
યત્પ્રભાવાદ્વિમુક્તોઽહં પ્રેતભાવાદ્ભૃશાતુરઃ

આર્દ્રં શુષ્કં લઘુસ્થૂલં વાઙ્મનઃ કર્મભિઃ કૃતમ્ ।
પાતકં ભસ્મસાત્કુર્યાત્સપ્તાહોઽગ્નિરિવેંધનમ્

અસ્મિન્વૈ ભારતે વર્ષે દેવાનામપ્યભીપ્સિતે ।
શૃણ્વતાં ભગવચ્છાસ્ત્રં ગતિરત્યુત્તમા ભવેત્

સ્નાય્વસ્થિ મજ્જા માંસાસૃક્સંઘાતં દેહમુચ્યતે ।
શુચિ ભાગવતાસ્વાદાદશુચિત્વન્યથા મતમ્

કર્મકશ્મલસંદુષ્ટો દેહો નરકભાજનમ્ ।
અતો દોષનિવૃત્યર્થમેતદેવ હિ સાધનમ્

બુદ્બુદા ઇવ તોયેષુ મશકા ઇવ જંતુષુ ।
જાયંતે મરણાયૈવ ભગવચ્છાસ્ત્રવર્જિતાઃ

ભિદ્યતે હૃદયગ્રંથિશ્છિદ્યંતે સર્વસંશયાઃ ।
ક્ષીયંતે ચાસ્ય કર્માણિ શ્રુતે ભાગવતે દ્વિજાઃ

એવં બ્રુવતિ વૈ તસ્મિન્વિમાનવરમાગતમ્ ।
વૈકુંઠાત્તદધિષ્ઠાય ગતોઽસૌ વિષ્ણુમંદિરમ્

વિષ્ણુલોકં ગતેતસ્મિન્સર્વે વિસ્મિતમાનસાઃ ।
બભૂવુશ્ચાપિ પપ્રચ્છુર્ગોકર્ણં તે દ્વિજોત્તમાઃ

દ્વિજા ઊચુઃ ।
શ્રુતં ભાગવતં સર્વૈરસ્માભિરિહ સંગતૈઃ ।
કિં કારણં મહાભાગ ત્વદ્ભ્રાતૈકો ગતો હરિમ્

ગોકર્ણ ઉવાચ-
શ્રૂયતામભિધાસ્યામિ કારણં ભાતૃસદ્ગતૌ ।
યચ્છ્રુત્વા યૂયમેવાપિ ગોલોકં ચ ગમિષ્યથ

સપ્તાહશ્રવણં કાર્યમુપવાસપરાયણૈઃ ।
કૃષ્ણૈકતાનમતિભિર્ગોલોક ગતિદાયકમ્

પુનઃ શુણુધ્વં સપ્તાહં શ્રીમદ્ભાગવતં દ્વિજાઃ ।
એકાગ્રચિત્તાઃ સતતં કૃષ્ણપ્રેમામૃતપ્રદમ્

ઇતિ શ્રુત્વા વચસ્તસ્ય ગોકર્ણસ્ય દ્વિજોત્તમાઃ ।
પુનઃ શ્રોતું ભાગવતં સપ્તાહં સમુપાવસન્

કૃષ્ણૈકતાનમતયો નિયમેન ચ નારદ ।
પુનસ્તે શુશ્રુવુઃ સર્વે શ્રીમદ્ભાગવતં દ્વિજાઃ

કથાવસાને ભગવાન્કૃષ્ણઃ કમલલોચનઃ ।
આવિરાસીન્મુનિશ્રેષ્ઠ શંખચક્રગદાબ્જધૃક્

કિરીટકુંડલધરો વનમાલી વિભૂષિતઃ ।
પીતવાસા ઘનશ્યામઃ કટકાંગદભૂષિતઃ

તં દૃષ્ટ્વા તે દ્વિજાઃ સર્વે વિષ્વક્સેનાદિભિર્યુતમ્ ।
પાર્ષદપ્રવરૈર્હૃષ્ટાઃ પ્રણેમુર્ભુવિ સંગતાઃ

જયશબ્દો નમઃ શબ્દસ્તદાસીત્સર્વતો મુને ।
અથ શંખધ્વનિં ચક્રે હરિઃ સંહર્ષયન્દ્વિજાન્

તદાનેકે વિમાનાસ્તુ વૈકુંઠાત્સમુપાગતાઃ ।
દ્વિજાનાં પશ્યતાં તત્ર પાર્ષદપ્રવરૈર્યુતાઃ

ગોકર્ણં તુ સમાલિંગ્ય દદૌ સારૂપ્યમાત્મનઃ ।
શ્રોતૄનન્યાન્ઘનશ્યામાન્પીતકૌશેયવાસસઃ

કિરીટિનઃ કુંડલિનો હારિણો વનમાલિનઃ ।
ચકાર તત્ક્ષણાત્તત્ર મહદાશ્ચર્યમપ્યભૂત્

તસ્મિન્ગ્રામે સ્થિતા યે તુ આચાંડાલજના મુને ।
સમારુહ્ય વિમાનાંસ્તાન્યયુઃ કૃષ્ણાજ્ઞયા દિવમ્

ગોકર્ણસહિતઃ કૃષ્ણો ગોપગોપીજનપ્રિયઃ ।
ગોલોકં સમનુપ્રાપ્તઃ સર્વલોકોપરિસ્થિતમ્ ।
યત્ર વૃંદાવનં રમ્યં શતશૃંગસમાવૃતમ્

તદ્બાહ્યે પરિતોવૃતં વિજયયાહ્યત્યદ્ભુતં રાજતેઽરણ્યં યત્ર તુ મંડપાનિ સુબહૂન્યચ્છોદવાપ્યો હ્રદાઃ ॥
ગાવઃ કામદુઘાઃ સુરદ્રુમતતિચ્છાયાશ્રિતા ગોપકૈઃ ક્રીડાતત્પરમાનસૈઃ પરિવૃતો નંદાત્મજઃ ક્રીડતિ

મધ્યે ત્વસ્ય સુકાનનસ્ય રચિતો વૃંદાવનેશેચ્છયા રમ્યં રત્નસમૂહભર્મખચિતં પ્રાકારમુદ્ભાસયન્ ।
ન્યગ્રોધઃ સુમહાંસ્તતઃ પ્રતિદિશં ગોપીજનાધ્યાસિતં વત્સાલંકૃતમદ્ભુતાકૃતિ મહચ્છ્રીગોકુલં રાજતે

તન્મધ્યે ભવનં હરેરધિકૃતં પ્રોદ્ભાસતે ભાસ્વરં યસ્મિન્નંદગૃહેશ્વરી સમુદિતાસ્તે રાધયા રાધિતાઃ ।
યદ્ભાગ્યં મહદપ્યુમાપતિમુખૈશ્ચિંત્યં સદાભ્યંતરૈસ્તત્સૂનોર્મધુરાકૃતેરધિચકાસ્ત્યંડૌઘભાસ્યાંશુભિઃ

વાતાંબુપર્ણાશનદેહશોષણૈસ્તપોભિરુગ્રૈર્જપયજ્ઞકર્મભિઃ ।
અસાધ્યમપ્યાયસધેનુસંભવો લોકં ન ગાહાખ્યમખપ્રવર્ત્તનાત્

ઇતિહાસમિમં પુણ્યં યઃ પઠેચ્છૃણુયાદપિ॥ ।
સોઽપિ ગોલોકમભ્યેતિ કિં શ્રીભાગવતં પુનઃ

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપંચાશત્સાહસ્ર્યાં સંહિતાયામુત્તરખંડે।
ભાગવતમાહાત્મ્યે સપ્તનવત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ