Padma Purana · Chapter 6.185

devyuvāca/
itihāso'yamīśāna śreyasāṃ sādhanaṃ param /
ākarṇya karuṇāpūrṇa mamakāṃkṣā pravarttate

ekādaśasya māhātmyamadhyāyasya kathāśrayam /
vyāvarṇaya virūpākṣa vaktṝṇāṃ prathama prabho

īśvara uvāca-/
ākarṇaya kathāṃ kāṃte gītāvarṇanasaṃśrayām /
viśvarūpābhidhānasya māhātmyamapi pāvanam

adhyāyasya viśālākṣi vaktuṃ tāvanna śakyate /
sahasrāṇi kathāḥ saṃti tatraikā kathyate mayā

praṇītāyāstaṭe nadyā meghaṃkaramiti śrutam /
nagaraṃ garimādhāra tuṃgaprākāragopuram

viśālāśramaśālāsu svarṇastaṃbhavibhūṣitam /
śrīmadbhiḥ sukhibhiḥ śāṃtaiḥ sadācārairjiteṃdriyaiḥ

adhiṣṭhitaṃ javaiścāruśṛṃgāṭakamanoharam /
maṇistaṃbhasphuratsvarṇāpaṇacatvaraśobhitam

patākākiṃkiṇīkvāṇa kadaṃbaka kalasvaram /
vedādhyayananirghoṣavācālita digaṃtaram

tūryasaṃghoṣaṇākīrṇa viśālavyomamaṃḍalam /
patākāpallodbhūtavātanirjitavigraham

rājāmārgavaradvāranārīmaṃjīrasiṃjitaiḥ /
vallakīveṇukairgīterbhāti vājīṃdra heṣitaiḥ

prekṣamāṇamivābhīkṣṇaṃ dikpālānāṃ puraiḥ samam /
āste jagatpatiryatra śārṅgapāṇirvirājitaḥ

mūrtimatparamaṃ brahma jagallocanajīvitam /
lakṣmīnayanarājīva pūjitākāragauravaḥ

trivikramavapurmeghaśyāmalaḥ komaladyutiḥ /
śrīvatsavakṣārājīva vanamālāvibhūṣitaḥ

anekabhūṣaṇopetaḥ saratna iva vāridhiḥ /
calatsaudāminīdāma sāṃdrameghasamadyutiḥ

tasyāste mukuṭe sākṣātśārṅgapāṇiḥ paraḥ pumān /
taṃ dṛṣṭvā mucyate jaṃturjanmasaṃsārabaṃdhanāt

yasminpure mahātīrthaṃ vidyate mekhalābhidham /
yatra snātvā narairnityaṃ prāpyate vaiṣṇavaṃ padam

tatra vīkṣya jagannāthaṃ narasiṃhaṃ kṛpārṇavam /
saptajanmārjitāddhorānmucyate duṣkṛtānnaraḥ

mekhalāyāṃ gaṇādhīśaṃ vilokayati yo naraḥ/
sa nistarati vighnāni dustarāṇyapi sarvadā /
brahmacaryaparo dāṃto nirmamo nirahaṃkṛtiḥ

tasminmeghaṃkare kaścidabhūdbrāhmaṇasattamaḥ /
sunaṃda iti vikhyāto vedaśāstraviśāradaḥ

vaśīkṛteṃndriyagrāmo vāsudevaparāyaṇaḥ /
devasya śārṅgiṇaḥ pārśve gītādhyāyamimaṃ priye

ekādaśaṃ paṭhatyeṣa viśvarūpapradarśanam /
adhyāyasya prabhāvena brahmajñānamavāpa saḥ

paramānaṃdasaṃdoha ślāghyasaṃvitsamādhinā /
pratyaṅmukheṃdriyatayāniścalāṃ sthitimīyuṣā

satataṃ sthīyate tena jīvanmuktena yoginā /
ekadā sa mahāyogī siṃharāśisthite gurau

godāvarītīrthayātrāṃ vidhātumupacakrame /
prathame'hni samāgatya virajaṃ tīrthamuttamam

nābhimārabhya tīrtheṣu sa samabhyarcya devatām /
majjanmajjanjagaddhātrīṃ kamalāṃ sa vyalokayat

tāṃ saṃpūjya mahāmāyāṃ sarvakāmaphalapradām /
tārātīrthe tataḥ snātvā kapilāsaṃgame tataḥ

aṣṭatīrthamasau cakre vidhāya pitṛtarpaṇam /
kumārīśaṃ śivaṃ natvā kapilādvāramāyayau

tatra nirmajjya nirdhūtaprāgjanmāṃtaraduṣkṛtaḥ /
saṃpūjya natvā śrutvā ca devaṃ vai madhusūdanam

uṣitvā tatra tāṃ rātriṃ prāgātprātaḥ saha dvijaiḥ /
narasiṃhavane tatra tīrthe rāmasya dīrghikā /
prahlādapūjitaḥ sākṣādāste yatra nṛkesarī

taṃ dṛṣṭvā devadeveśaṃ pūjayitvā tu bhaktitaḥ /
tatra taṃ divasaṃ nītvā sa yayāvaṃbikāpuram

anugraheṇa bhaktānāmaṃbikā tatra tiṣṭhati /
pūrayaṃti manuṣyāṇāṃ vāṃcchitānyakhilānyapi

pūjayitvāṃbikāṃ bhaktyā puṣpagaṃdhānulepanaiḥ /
upahāraiśca vividhaiḥ stautraiḥ praṇamanairapi

viprastasmātpurā prāptaḥ kaṃṭhasthānābhidhaṃ puram /
yatrāste paramā śaktirmahālakṣmīrmahādyutiḥ

tāmavekṣya sudhābhānubhāskaradyutimaṃḍalām /
saṃsāratāpaviccheda padmapīyūṣavāhinīm

yogirājahṛdaṃbhoja rājahaṃsaniṣevitām /
anāhatamahānādamayīmadvayarūpiṇīm

mahālakṣmīṃ bhagavatīṃ vāṃchitārthapradāyinīm /
ārādhya bhaktibhāvena cetasā sa munīśvaraḥ

vivāhamaṃḍapaṃ prāpa puraṃ vipraiḥ samanvitaḥ /
pure tatra pratigṛhaṃ vāsasthānamayācata

na lebhe vasatiṃ sthātuṃ gehe kasminnapi dvijaḥ /
darśitaṃ grāmapālena viśālaṃ vāsamaṃdiram

praviśya vasatiṃ cakre brāhmaṇaḥ saṃgibhiḥ saha /
tataḥ prabhāte vimale sunaṃdo'sau dvijottamaḥ

bahirālokayāṃcakre vāsagehānnijaṃ vapuḥ /
adhvanyānakhilānyatra jātānkvāpi yadṛcchayā

gamyamānaḥ samāyāṃtaṃ grāmapālo dadarśa saḥ /
taṃ babhāṣe grāmapāla āyuṣmānasi sarvaśaḥ

bhāgadheyavatāṃ puṃsāṃ puṇyaḥ puṇyavatāmasi /
prabhāvo vidyate vatsa kopi lokottarastvayi

kva prayātāḥ sahāyāste kathaṃ tatsadanādbahiḥ /
tatpaśya muniśārdūla kathayāmi tavāgrataḥ

kiṃtu nānyaṃ tvayā tulyaṃ paśyāmīha tapasvinam /
kiṃ jānāsi mahāmaṃtraṃ kāṃ vidyāmavalaṃbase

kasya devasya kāruṇyācchaktirlokottarā tvayi /
tatkāruṇyavaśāttiṣṭha grāme'sminbrāhmaṇottama

śuśrūṣāmakhilāmeva bhagavaṃste karomyaham /
iti saṃvāsayāmāsa tasmingrāme munīśvaram

paricaryā ca tasyāsau bhaktyā cakre divāniśam /
divaseṣu prayāteṣu saptāṣṭasu sameyivān

prātarāgatya tasyāgre ruroda bhṛśaduḥkhitaḥ /
adya me bhāgyahīnasya guṇavānbhaktimānsutaḥ

jājvalyamānadaṃṣṭreṇa bhakṣito niśi rakṣasā /
ityevaṃ rakṣakeṇoktaṃ taṃ papraccha sa saṃyamī

kvāste sa rākṣasaḥ putro bhakṣitaste kathaṃ vada /
grāmapāla uvāca-/
vartate nagare ghoraḥ puruṣādo niśācaraḥ

sa khādati narānetya nityaṃ nagaragocarān /
sa sarvairnāgarairatra prārthitaḥ puruṣaiḥ purā

rakṣa rākṣasa naḥ sarvāngrāsaṃ te kalpayāmahe /
pathikā niśi nidraṃti ye ca tānbhuṃkṣva rākṣasa

etasminsadane pāṃthāngrāmapālapraveśitān /
āhāraṃ kalpayāṃcakrurātmīyaprāṇaguptaye

bhavānsuptogṛhe'muṣminnadhanyaiḥ saṃyutaḥ paraiḥ /
te grastāḥ kila cānena na tvaṃ muktosi dvijottama

prabhāvaṃ bhavato vetti bhavāneva dvijottama /
madīya tanayasyādya mitramekamupāgatam

ajānatā mayā so'pi tanayasya priyaḥ sakhā /
anyaiḥ pāṃthajanaiḥ sārddhaṃ tasmingehe praveśitaḥ

śrutvā tatra praviṣṭaṃ taṃ niśīthe tanayo mama /
tamānetuṃ gataḥ so'pi bhakṣitastena rakṣasā

duḥkhitena mayā proktaḥ prātaḥ sa piśitāśanaḥ /
mamāpi putro duṣṭātmanbhavatā niśi bhakṣitaḥ

bhavajjaṭharanirmagnaḥ suto'sau yena jīvati /
asti caivamupāyaste brūhi me tvaṃ niśācara

rākṣasa uvāca-/
aṃtaḥpraviṣṭā tvatputramajñātvāhamabhakṣayam /
ajānanbhakṣitaḥ pāṃthaiḥ sahito'sau sutastava

yathā jīvati me kukṣau yathā bhavati rakṣitaḥ /
tathā vihitamapyasti daivena parameṣṭhinā

gītaikādaśamadhyāyaṃ yaḥ paṭhatyaniśaṃ dvijaḥ /
tatprabhāvena me muktirmṛtānāṃ punarudbhavaḥ

grāmapāla uvāca-/
kathamekādaśādhyāyasāmarthyamidamadbhutam

iti pṛṣṭo mayā vipra sa babhāṣe niśācaraḥ

purā gṛdhreṇa kenāpi nabhomārgeṇa gacchatā /
asthikhaṃḍaṃ svatuṃḍāgrātpātitaṃ kvāpi vāriṇi

taṃ jalāśayamāgatyako'pi jñānīśvarastadā /
mahātīrthamiti jñātvā vidadhe pitṛtarpaṇam

tamūcire janāḥ sarve tīrthametatkathaṃ vada /
japatyekādaśādhyāyaṃ trisandhyaṃ niyateṃdriyaḥ

kṛtamaunastu vipro'sau caurairvyāpāditaḥ pathi /
tasyāsthiśakalaṃ gṛdhravadanātpatitaṃ jale

tena tīrthamidaṃ divyaṃ jātaṃ pātakanāśanam /
tataste mānavāḥ sarve sasnustatra jalāśaye

niṣkalmaṣatayā caivaṃ prāpuste paramaṃ padam /
ekādaśasya sāmarthyādadhyāyasya bhaviṣyati

mamāpi muktiḥ pāṃthānāṃ punarutthānameva ca /
yo mayā kaścidudgīrṇo brāhmaṇo'traiva tiṣṭhati

sa ca ekādaśādhyāyaṃ japati sma niraṃtaram /
sa tenādhyāyamaṃtreṇa saptavārābhimaṃtritam

vidhāya vāri vipreṃdraḥ kṣipedyadi mamopari /
tato me śāpanirmuktirbhaviṣyati na saṃśayaḥ /
iti tenāsmi saṃdiṣṭaḥ samāyātastvadaṃtikam

vipra uvāca-/
rākṣasaḥ kena pāpena jātosau vada rakṣaka /
yatkṣapāyāṃ gṛhe tasminnarānkhādati nidritān

grāmapāla uvāca/
asmingrāme purā kaścidāsīdvipraḥ kṛṣīvalaḥ /
ekadā śālikedārarakṣaṇe vyākulo dvijaḥ

nātidūre mahāgṛdhraḥ pāṃthamekamabhakṣayat /
taṃ vimocayituṃ dūrāddayāṃcakre'pi tāpasaḥ

bhuktvā pāṃthaṃ khagastāvanniragādaṃbarādhvanā /
tataḥ sa tāpasaḥ kopāttaṃ babhāṣe kṛṣīvalam

dhiktvāṃ hālika durbuddhe kaṭhoramatinirghṛṇa /
kukṣibharaṃ paratrāṇa vimukhaṃ hatajīvitam

coraiśca daṃṣṭribhiḥ sarppairarivahniviṣāṃbubhiḥ /
gṛdhrarākṣasabhūtaiśca vetālādibhirāhatān

janānupekṣate śaktaḥ sa tadvadhaphalaṃ labhet /
na mocayati yo vipraṃ prabhuścorādibhirdhṛtam

sa yāti narakaṃ ghoraṃ sa punarjāyate vṛkaḥ /
nihanyamānaṃ vipine gṛdhravyāghreṇa pīḍitam

muṃcamuceti yo vakti sa yāti paramāṃ gatim /
gavāmarthe hatā vyāghrairvyādhairduṣṭaiśca rājabhiḥ

tepi yāṃti padaṃ viṣṇorduṣprāpyaṃ yogināmapi /
aśvamedhasahasrāṇi vājapeyaśatāni ca

śaraṇāgatasaṃtrāṇa kalāṃ nārhaṃti ṣoḍaśīm /
dīnasyopekṣaṇaṃ kṛtvā bhītasya ca śarīriṇaḥ

puṇyavānapi kālena kuṃbhīpāke sa pacyate /
paśyannapi bhavān pāṃthaṃ duṣṭagṛdhreṇa bhakṣitam

nivāraṇasamarthopi na cakre yannivāraṇam /
niṣkṛposi yatastasmādbhaviṣyasi niśācaraḥ

imāṃ śāpaṃ mune śrutvā kaṃpamānakalevaraḥ /
praṇamya hāliko vipraṃ babhāṣe karuṇaṃ vacaḥ

atrāhaṃ kṣetrarakṣāyāṃ ciraṃ kṣiptena cakṣuṣā /
na vedmi nikaṭaṃ gṛdhra hanyamānamimaṃ naram

tena me'nugrahaṃ kartuṃ kṛpaṇasya tvamarhasi /
vipra uvāca/
yo vettyekādaśādhyāyaṃ japatyanudinaṃ ca yaḥ

tenābhimaṃtritaṃ vāri yadā śirasi tāvake /
patiṣyati tadā śāpāttava muktirbhaviṣyati

ityuktvā tāpaso yāto hāliko rākṣaso'bhavat /
tadāgaccha dvijaśreṣṭha tenādhyāyena maṃtraya /
tīrthodakaṃ svahastena tasya mūrddhani nikṣipa

mahādeva uvāca/
iti tatprārthitaṃ tasya śrutvā ca karuṇāplutaḥ /
tatheti sahapālena munī rakṣoṃtikaṃ yayau

ekādaśena tenāṃbu viśvarūpeṇa maṃtritam /
nikṣiptaṃ tasya śirasi tena vipreṇa yoginā

gītādhyāyaprabhāveṇa śāpamokṣamavāpa saḥ /
vihāya rākṣasaṃ dehaṃ caturbāhustato'bhavat

nigīrṇā ye janāstena pāṃthā āsansahasraśaḥ /
caturbhujā babhūvuste śaṃkhacakragadādharāḥ

te vimānānyāruruhustāvadūce sa rākṣasam /
madīyastanayaḥ kastaṃ darśayasva niśācara

ityukte grāmapālena divyadhīrāha rākṣasaḥ /
evaṃ caturbhujaṃ viddhi tamālaśyāmaladyutim

māṇikyamukuṭaṃ divyamaṇikuṃḍalamaṃḍitam /
hārahārimahāskaṃdhaṃ svarṇakeyūrabhūṣitam

rājīvalocanaṃ snigdhaṃ haste kṛtasaroruham /
divyaṃ vimānamārūḍhaṃ devatvaṃ prāptamātmajam

iti tasya vacaḥ śrutvā sutaṃ dṛṣṭvā ca tādṛśam /
svagehaṃ netumārebhe jahāsa sa sutastataḥ

kati vārāṇi jāto'si tvaṃ putro mama rakṣaka /
pūrvaputrastvadīyo'smi adhunā vibudho'smyaham

yāsyāmi vaiṣṇavaṃ dhāma brāhmaṇasya prasādataḥ /
niśācaro'pi prāpto'yaṃ paśya dehaṃ caturbhajam

ekādaśasya māhātmyādyāti svargaṃ samaṃ janaiḥ /
viprādasmāttamadhyāyamadhīṣva tvaṃ japāniśam

bhaviṣyati na saṃdehastavāpi gatirīdṛśī /
tāta tasmātsatāṃ saṃgaṃ durlabhaṃ sarvathā janaiḥ

sopyadya te samutpanno hyātmanaḥ sādhayepsitam /
kiṃ dhanairbhogadānairvā kiṃ yajñaistapasā nu kim

kiṃ pūrtairvāparaṃ śreyo viśvarūpasya pāṭhataḥ /
tadviṣṇoḥ paramaṃ rūpamadhyāyasya śrutena ca

yatpūrṇānaṃdasaṃdoha kṛṣṇabrahmāsyanirgatam /
kurukṣetre'rjune mitre tatkaivalyarasāyanam

nṛṇāṃ ca bhavabhītānāmādhivyādhibhayāpaham /
anekajanmaduḥkhaghnaṃ nānyatpaśyāmi tatsmara /
śiva uvāca/
ityuktvā saha taiḥ sarvairyayau viṣṇoḥ paraṃ padam

tamadhyāyaṃ tato viprādgrāmapālaḥ papāṭha saḥ /
tāvubhau tasya māhātmyājjagmaturvaiṣṇavaṃ padam

ityekādaśamāhātmya kathā tubhyaṃ nirūpitā /
yasyāḥ śravaṇamātreṇa mahāpātakasaṃkṣayaḥ

iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsahasrasaṃhitāyāmuttarakhaṃḍe gītāmāhātmye satīśvarasaṃvāde paṃcāśītyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ