Padma Purana · Chapter 6.184

devyuvāca/
sarvajña sarvacaitanya sarveśvara girāṃ guro /
dhanyāsmi śivamānyena dṛśyamānena yattvayā

nirūpitamidaṃ puṇyaṃ navamādhyāyavaibhavam /
anekavismayasvādu kathānakamayaṃ madhu

śṛṇvaṃtyā mama deveśa na tṛptirjātu jāyate /
akuṃṭhāśravaṇotkaṃṭhā varddhate vṛṣabhadhvaja

āsīnmamahimāṃbhodhe gītānāṃ śrutijīvitam /
tatrāpi daśamādhyāyaṃ pradhānaṃ munayo jaguḥ

tamuddiśya mahādhyāyamabhidhehi kathānakam /
śiva uvāca/
śṛṇu suśroṇi niśreṇīṃ svargadurgasya durllabhām

sīmāmiva prabhāvānāṃ pāvanīṃ paramāṃ kathām /
āsītkāśīpure vipraḥ puṇyakīrttiparāyaṇaḥ

praśāṃtacetā nirmukta hiṃsākārkaśyasāhasaḥ /
nivṛttinirato nityaṃ jiteṃdriyatayā tathā

dhīradhīriti vikhyāto naṃdīva mayi bhaktimān /
nistīrṇanigamāṃbhodhiḥ sarvaśāstrārthakovidaḥ

tasya dhyānaparādhīna cetasaḥ pratigacchataḥ /
aṃtarātmani nirmagna manasastattvacakṣuṣaḥ

karāvalaṃbanaṃ tasya dhāvanprītyā dadāmyaham /
kadācana camatkārakārakaṃ vimanā muniḥ

ācāṃtaḥ kiṃca nāsāgraparamānaṃdamedurām /
dṛśamāsādya nidrāṇakaraṇoyamivāsthitaḥ

upādhāsya viśālākṣi viśālāṃ dvāradehalīm /
aśeta niśi niḥśaṃkaṃ tāvallaṃbekṣaṇaḥ kṣaṇam

māmapṛcchadbhṛṃgiriṭiḥ praṇamyapādapaṃkajam /
anena vidhinā kena vihitaṃ tava darśanam

tapastaptaṃ hutaṃ japtaṃ kimanena mahātmanā /
datte pratipadaṃ devo yasya hastāvalaṃbanam

ayaṃ na labhate gaṃtuṃ kasmādasmātpurādbahiḥ /
yadṛcchayā yadā kāśī sīmāmullaṃghya gacchati

na paśyati tadā sarvānpārśvasthānapi dehinaḥ /
atra hetumahaṃ jñātumicchāmi svāmibhāṣitām

anugrāhyosmi cedvaktuṃ yuktaṃ cettadudīraya /
bhṛṃgiriṭerimaṃ praśnaṃ samākarṇyāhamūcivān

kadācidāsaṃ kailāsaṃ pārśve punnāgakānane /
raṇatkhecarasuśroṇi pūrṇastabakakānane

kalakaṃṭhakulālāpa kallolitadigaṃtare /
garutmadādidātyūha samūhasvarasaṃkule

bhramaddārughaṭīyaṃtra prollasadbiṃdudaṃture /
prabuddhasāraṇiprāṃta kadalīkaṃdalālase

kastūrīhariṇopete kiṃnarasvaramohite /
romaṃthamaṃtharāpāṃgairmṛgaiḥ kvāpi niṣevite

haṃsaiḥ kīreṣu pāṃḍityaṃ kurvāṇaiḥ saṃkule śukaiḥ /
nirhṛdikvaṇinīraṃdhra samīraṇaviloḍite

mādhavīpuṣpaniryāsaśīdhukṣībamadhuvrate /
unmīlittrivalīpuṣpagucchasaurabhanirbhare

protphullabakulāmodamadamaṃtharaṣaṭpade /
somādudbhūtapīyūṣakṣālitakṣitimaṃḍale

adhyāsya vedikāmekāmahaṃ kṣaṇamavasthitaḥ /
uddaṃḍaśākhisaṃghaṭṭasphuṭanmaṃthāmukhotkaraiḥ

prakaṃpitā calacchāyo vavau caṃḍasamīraṇaḥ /
paścādabhūnmahāghoṣo nirghoṣita darītaṭaḥ

avātarattataḥ kaścitpakṣī gaganagahvarāt /
śāradānaridacchāyaḥ kajjalānāmivoccayaḥ

tamasāmiva saṃghātaḥ pakṣacchedīva parvataḥ /
avaṣṭabhya kṣitiṃ padmāṃ pakṣī māṃ praṇanāma saḥ

ānīya padmamamlānamasau matpādayorvyadhāt /
athāsau spaṣṭayā vācā pakṣī stotramudīrayat

jayadeva cidānaṃda sudhāsiṃdho jagatpate /
sadā sadbhāvanā saṃga kallolānaṃtavigraha

advaitavāsanā matyā malatrayavivarjita /
jiteṃdriya parādhīna samādhiprāpyavigraha

nirupādhivinirmukta nirākāra nirāmaya /
niḥsīma nirahaṃkāra nirāvaraṇanirguṇa

śaraṇāgatasaṃtrāṇa pravīṇa caraṇāṃbuja /
bhīmamāla mahāvyāla jvālādagdhamanobhava

kuṭhārabhinnadaityeṃdra gaṃḍūṣita mahāvibho /
tripurapramadābhāla siṃdūroddhūlimārjana

kātyāyanīkucāṃbhoja varakuṃkumacarcita /
namaḥ pramāṇadūrāya namaḥ pramatirūpiṇe

namaścaitanyanāthāya namastrailokyarūpiṇe /
vaṃde tava padāṃbhojaṃ yogipravaracuṃbitam

apārabhavapātho'dhi pārāvataraṇādbhutam /
vācaspatirapi stotre bhavato na pragalbhate

sahasravadanasyāpi phaṇīṃdrasya na cāturī /
tvadvarṇane mahādeva ko'haṃmalpamatiḥ khagaḥ

stotrametatsamākarṇya kṛtaṃ tena patatriṇā /
tamavocamahaṃ ko'si kutastyosi vihaṃgama

haṃsena sadṛśaḥ kāyo varṇaḥ kākena saṃnibhaḥ /
prayojanaṃ kamuddiśya prāptosīha taducyatām

iti pakṣī mayā pṛṣṭaḥ praśrayānatakaṃdharaḥ /
jagāda ślakṣṇayā vācā pakṣīvākyavidāṃvaraḥ

deveśa dhūrjaṭe viddhi māṃ marālaṃ svayaṃbhuvaḥ /
karmaṇā yena me kārṣṇyaṃ jātamādhunikaṃ vibho

tadākarṇaya sarvajña pṛṣṭaṃ yadi taducyate /
mānasātsarasaḥ pṛthvīṃ yātaḥ prāptosmi saṃkaṭam

saurāṣṭranagarādārātsarasi sphuṭadaṃbuje /
bāleṃdukhaṃḍadhavalānmṛṇālakavalānaham

ādāya balamāśritya niragāṃ gaganaṃ drutam /
vihāyasastatastasmādakasmādapataṃ bhuvi

atha mohaparītātmā sarvathā vikaleṃdriyaḥ /
vepamānavapurmohātspṛṣṭaḥ śītaiḥ samīraṇaiḥ

prabuddhaḥ patane hetumapaśyannātmanastadā /
aho kimetadāpannamadya pātaḥ kathaṃ mama

kālimā yena kāyesminpakvakarpūrapāṃḍure /
ityahaṃ vismayāviṣṭo yāvatkurve vicāraṇam

tāvadaṃburuhādvāṇīmaśrauṣamahamīdṛśīm /
uttiṣṭha haṃsa vakṣyāmi kāraṇaṃ pātakārṣṇyayoḥ

athotthāya samāgatya mayā madhye sarovare /
dṛṣṭarājīvinīramyā rājīvaiḥ paṃcabhiryutā

kāraṇaṃ praṣṭumārebhe kārṣṇyasya patanasya ca /
atha tatra ghanaśyāmānsvarṇavarṇāṃbarāvṛtān

caturbhujāngadāśaṃkhacakrapaṃkeruhāyudhān /
kirīṭahārakeyūrakuṃḍaladyuticitritān

adrākṣamaṃtarikṣasthānpuruṣānayutāni ṣaṭ /
natvā pradakṣiṇīkṛtya paṃcapadmāṃ sarojinīm

ātmīyaṃ pātamārabhya pṛṣṭaṃ tadakhilaṃ mayā /
padminyuvāca/
kalahaṃsa gato'si tvaṃ māṃ vilaṃghya vihāyasā

tena pātakayogena patito'si mahītale /
tenaiva kālimā kāye pakṣisattama lakṣyate

bhavaṃtaṃ patitaṃ vīkṣya kṛpāpūrṇena cetasā /
madhyamenāmunābjena vadatā jātasaurabham

āghrāya ṣaṭpadāḥ ṣaṣṭisahasrāṇi divaṃ yayuḥ /
ete ye bhavatāṃ dṛṣṭāḥ nīlotpalasamatviṣaḥ

sarve te saptame'tīte janmanyāsanmuneḥ sutāḥ /
asyaiva sarasastīre tepuste paramaṃ tapaḥ

kadācitkāminī kāciccaṃpakastabakastanī /
calāpāṃgakālākāṃtataraṃgita rasālinī

nāsā muktāphalajyotsnā cuṃbitasmita dīdhitiḥ /
vīṇāṃ vinyasya kucayorvane'sminmadhuraṃ jagau

gāyaṃtyā svaramākarṇya brāhmaṇā hariṇā iva /
tāṃ samāgatya te sarve samameva vyalokayan

mayā dṛṣṭā mamaiveyamityūcuste parasparam /
muṣṭāmuṣṭi tatasteṣāṃ bhrātṝṇāmabhavadraṇaḥ

anyonyamuṣṭiniṣpiṣṭa vakṣasastyaktajīvitāḥ /
te bhuktvā nirayānghorānbabhūvuḥ sārasā bhuvi

tadā te śvāpadānjaghnurdagdhāvanyena vahninā /
tato mātaṃgatāmetya pathipāṃthānaghātayan

vane viṣodakaṃ pītvā te yayuryamamaṃdiram /
kharoṣṭrakapimārjāra janmānyāsādya ca kramāt

tato madhuvratā jātā vartaṃte'tra sarovare /
adya me gaṃdhamāghrāya prāpuste vaiṣṇavaṃ padam

śṛṇu pakṣīṃdra vakṣyāmi yena mayyasti vaibhavam /
etasmājjanmanaḥ pūrve tṛtīye janmani kṣitau

sarojavadanānāma dvijāteḥ kanyakā'bhavam /
pātivratyaikaniratā guruśuśrūṣaṇe ratā

kadācitsārikāmekāṃ pāṭhayaṃtyāvilaṃbitam /
sārikā bhava pāpe tvaṃ patyā śaptāsmi kupyatā

pretya sāritvamāsādya pātivratyaprasādataḥ /
munīnāmeva sadane kanyā kācitpupoṣa mām

gītānāṃ daśamādhyāyaṃ vibhūtiriti viśrutam /
prātaḥ paṭhati viprosāvaśrauṣaṃ tamaghāpaham

kālena sārikādehamahaṃ hitvā vihaṃgama /
daśamādhyāyamāhātmyādapsarāścābhavaṃ divi

padmāvatīti vikhyātā padmāyā dayitā sukhī /
kadācana mayā yāṃtyā vimānena vihāyasā

etatsarovaraṃ ramyaṃ vilokya vimalāṃbujam /
avatīrya jalakrīḍāyāvadārabhyate mayā

durvāsāstāvadāyāto vivastrā tena vīkṣitā /
tadbhayātpadminīrūpaṃ dhṛtametanmayā svayam

padbhyāṃ padmadvayaṃ caiva dvayaṃ hastadvayena ca /
mukhena paṃcamāṃbhojamiti paṃcāṃbujāsmyaham

dṛṣṭā tena munīṃdreṇa kopajvalita cakṣuṣā /
anenaiva svarūpeṇa tiṣṭha pāpe śataṃ samāḥ

iti śāpaṃ samutsṛjya sa caivāṃtardadhe kṣaṇāt /
vibhūtyadhyāyamāhātmyādvāṇī me na vilīyate

madvilaṃghanamātreṇa patitosi mahītale /
adya śāpanivṛttirme tiṣṭhataste khagottama

niśāmaya mayā gīyamānamadhyāyamuttamam /
yasyākarṇanamātreṇa tvamadyaiva vimokṣyase

ityasau daśamādhyāyaṃ papāṭha ślakṣṇayā girā /
tamākarṇya tayā dattamādāya ca saroruham

mayā samarpitaṃ tubhyaṃ padminyā padmamuttamam /
ityuktvā sa jahau dehaṃ tadadbhutamivābhavat

bhṛṃgiriṭiruvāca/
purātane bhave ko'yaṃ brahma haṃso'bhavatkathaṃ /
tavāgrataḥ kuto hetorutsasarja kalevaram

iti bhṛṃgiriṭirvākyamākarṇyāhaṃ tadābruvam /
dvijaveśmani pūrvasminjanmanyayamajāyata

sutapā iti vikhyāto brahmacārī jiteṃdriyaḥ /
vasangurukule kurvanvedādhyayanamanvaham

guruśuśrūṣaṇaṃ samyagvidadhāti ca bhaktitaḥ /
śayānasya guroḥ śayyāṃ nidritaḥ sapadā spṛśat

tena pāpena tiryaktvamayaṃ svarge'pi labdhavān /
padmayonimarālānāṃ madhye jātastato dvijaḥ

asmiñjanmanyamuṣyeha purāsmallokanāvadhi /
gītānāṃ daśamādhyāyaṃ nalinyā kathitaṃ tataḥ

ākarṇya vihago lebhe brahmajñānamanuttamam /
so'yaṃ viprakule jāto daśamādhyāyavaibhavāt

janmābhyāsavaśādasya śiśorapi mukhāṃbujāt /
gītānāṃ daśamādhyāyaḥ samullasati sarvadā

tadarthapariṇāmena sarvabhūteṣvavasthitam /
śaṃkhacakradharaṃ devamayaṃ paśyati sarvadā

yasminyasminyadaivāsya dṛṣṭiḥ snigdhā śarīriṇaḥ /
sa sa mukto bhavetsarvaḥ surāpo brahmahā'pi vā

tadvijñāya mayā vipraḥ paramātmasvarūpiṇā /
idaṃ nagaramānīto muktikṣetraṃ svabhāvataḥ

atratyānāṃ manuṣyāṇāṃ muktiḥ karatale sthitā /
tenāsya dṛṣṭipātena viśeṣo'nyo na jāyate

na dadāmi bahirgaṃtumahamasya purā kṛtam /
daśamādhyāyamahātmyāttatvajñānaṃ sudurlabham

labdhametena muninā jīvanmuktiriyaṃ tathā /
tenāsya calato hastaṃ dadāmi pathi gacchataḥ

daśamādhyāyamahimā bhṛṃgiriṭe mahānayam /
iti bhṛṃgiriṭeragre kathitaṃ yatkathānakam

tavedamatra kathitaṃ sarvapāpapraṇāśanam /
naro vāpyathavā nārī yāpi ko'pi ca vā punaḥ

asya śravaṇamātreṇa sarvāśramaphalaṃ labhet

iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe gītāmāhātmye caturaśītyadhikaśatatamodhyāyaḥ