Padma Purana · Chapter 5.85
aṃbarīṣa uvāca-
sādhusādhu muniśreṣṭha lokānugrahakāraka /
viṣṇordhyānaṃ tvayā proktaṃ saguṇaṃ nirguṇaṃ ca yat
adhunā lakṣaṇaṃ brūhi bhakteḥ sādhu kṛpākara /
yādṛśī kriyate yena yathā yatra yadā tathā
sūta uvāca-
ityuktamākarṇya nṛpottamasya muniḥ prahṛṣṭo nijagāda bhūpam /
śṛṇuṣva rājannikhilāghahāriṇīṃ bhaktiṃ hareste pravadāmi samyak
atha bhaktiṃ pravakṣyāmi vividhāṃ pāpanāśinīm /
vividhā bhaktiruddiṣṭā manovākkāyasaṃbhavā
laukikī vaidikī cāpi bhavedādhyātmikī tathā /
dhyānadhāraṇayā buddhyā vedānāṃ smaraṇaṃ hi yat
viṣṇuprītikarī caiṣā mānasī bhaktirucyate /
maṃtravedasamuccārairaviśrāṃtaviciṃtanaiḥ
jāpyaiścāraṇyakaiścaiva vācikī bhaktirucyate /
vratopavāsaniyamaiḥ pañceṃdriyajayena ca
kāyikī saiva nirdiṣṭā bhaktiḥ sarvārthasādhinī /
bhūṣaṇairhemaratnāṃkaiścitrābhirvāgbhireva ca
vāsaḥ pratisaraiḥ sūtraiḥ pāvakavyajanocchritaiḥ /
nṛtyavāditragītaiśca sarvabalyupahārakaiḥ
bhakṣyabhojyānnapānaiśca yā pūjā kriyate naraiḥ /
nārāyaṇaṃ samuddiśya bhaktiḥ sā laukikī matā
kāyikī saiva nirdiṣṭā bhaktiḥ sarvārthasādhikī /
ṛgyajuḥsāmajāpyāni saṃhitādhyayanāni ca
kriyaṃte viṣṇumuddiśya sā bhaktirvaidikocyate /
vedamaṃtrahaviryāgaiḥ kriyāyā vaidikī matā
darśe ca paurṇamāsyāṃ ca karttavyaṃ cāgnihotrakam /
prāśanaṃ dakṣiṇādānaṃ puroḍāśaṃ caru kriyā
iṣṭirdhṛtiḥ somapānaṃ yājñiyaṃ karma sarvaśaḥ /
agnibhūmyanilākāśa dyuti śaṃkara bhāskaram
tamuddiśyakṛtaṃ karma tatsarvaṃ viṣṇudaivatam /
ādhyātmikīti vividhā brahmabhaktisthitā nṛpa
sāṃkhyākhyāṃ yogasaṃjātāṃ śṛṇu bhūpa yathoditām /
caturviṃśati tattvāni pradhānādīni saṃkhyayā
acetanāni bhogyāni puruṣaḥ paṃcaviṃśakaḥ /
cetanaḥ sa samuddiṣṭo kartā bhoktā ca karmaṇām
ātmā nityovyayaścaiva adhiṣṭhātā prayojakaḥ /
puruṣo'vyakta nityaḥ syātkāraṇaṃ ca maheśvaraḥ
tattvasargo bhāvasargo bhūtasargaśca tattvataḥ /
saṃkhyāyāḥ parisaṃkhyāyāḥ pradhānaṃ ca guṇātmakam
jñātvā sādharmyavaidharmyaṃ pradhānaṃ ca vidharmi ca /
kāraṇaṃ brahmaṇaścaiva kāmitvamidamucyate
prayojyatvaṃ pradhānasya vaidharmyamidamucyate /
sarvatra kartṛtā brahma puruṣasyāpyakartṛtā
acetanapradhānena samatvamidamucyate /
tattvāṃtaraṃ ca tattvānāṃ kāryakāraṇameva ca
prayojanaṃ prayojyatvaṃ jñātvā tattvaprasaṃkhyayā /
saṃkhyātamucyate prājñairvijayārthaviciṃtakaiḥ
iti matvāsya sadbhāvaṃ tattvaṃ saṃkhyāṃ ca tattvataḥ /
brahmatattvādhikaṃ cāpi bhūtatattvaṃ vidurbudhāḥ
sāṃkhyaiḥ kṛtā bhaktireṣā bhaktirādhyātmikī smṛtā /
yogajāmapi te bhūpa śṛṇu bhaktiṃ vadāmyaham
prāṇāyāmaparo nityaṃ dhyānavānniyateṃdriyaḥ /
bhaikṣyabhakṣavratī cāpi sarvapratyāhṛtendriyaḥ
dhāraṇaṃ hṛdaye kṛtvā dhyāyamāno maheśvaram /
hṛtpadmakarṇikāsīnaṃ pītavastraṃ sulocanam
paśyannudyotitamukhaṃ brahmasūtrakaṭītaṭam /
śvetavarṇaṃ caturbāhuṃ varadābhayahastakam
yogajā mānasīsiddhirviṣṇubhaktiḥ parā smṛtā /
ya evaṃ bhaktimāndevaṃ viṣṇubhaktiḥ sa ucyate
evaṃ bhaktiḥ samuddiṣṭā vividhā nṛpanaṃdana /
sātvikī rājasī caiva tāmasībhedatastvimāḥ
nānāprakārā vijñeyā viṣṇoramitatejasaḥ /
yathāgniḥ susamṛddhārcciḥ karotyedhāṃsi bhasmasāt
pāpāni bhagavadbhaktistathā dahati tatkṣaṇāt
yāvajjano na śṛṇute bhuvi viṣṇubhaktiṃ sākṣātsudhārasamaśeṣarasaikasāram /
tāvajjarāmaraṇajanmaśatābhighātaduḥkhāni tāni labhate bahudehajāni
saṃkīrtitaściṃtitakīrtiraṃtaḥ śrutānubhāvo bhagavānanaṃtaḥ /
samaṃtato'ghavinihaṃti meghaṃ vāyuryathābhānurivāṃdhakāram
na dāna devārcana yāga tīrtha snāna śrutācāra tapaḥ kriyābhiḥ /
tathā viśuddhiṃ labhateṃ'tarātmā yathā hṛdisthe bhagavatyanaṃte
kathā viśuddhā naranātha tathyāstā eva pathyā harinātha tathyāḥ /
saṃkīrtitā yatra pavitramūrteḥ saṃśrūyate ca śrutasādhukīrtiḥ
dhanyosi dhīradharaṇīdhara dharmadhuryya dhyānaikatāna hṛdayaḥ puruṣottamasya /
yannaiṣṭhikīmatirasau tava saubhagaśrīḥ śrīkṛṣṇanāthasukṛtaḥ śravaṇe pravṛttā
anārādhya hariṃ bhaktyā varadaṃ viṣṇumavyayam /
kutaḥ śreyo bhavedbhūpa puruṣasyātmamāninaḥ
māyājaniramāyo'sau bhaktyā rājannamāyayā /
sādhyate sādhupuruṣaḥ svayaṃ jānāti tadbhavān
na vidyate te nṛpa dharmatattvamajñātametadvimalaṃ punarmām /
tvaṃ pṛcchase tīrthapadaṃ prasaṃgātkathārasaṃ vaiṣṇava gauraveṇa
nātaḥ paraṃ paramatoṣaviśeṣapoṣaṃ paśyāmi puṇyamucitaṃ ca paraspareṇa /
saṃtaḥ prasahya yadanaṃtaguṇānanaṃtaśreyonidhīnadhikabhāvabhujo bhujaṃti
brāhmaṇāḥ surabhī satya śraddhā yāga tapāṃsi ca /
śruti smṛti dayā dīkṣā śāṃtayastanavo hareḥ
ādityaścaṃdramā vāyurbhūmirāpoṃ'baraṃ diśaḥ /
brahmāviṣṇuśca rudraśca sarvabhūtamayo vibhuḥ
viśvarūpaḥ svayaṃ cakre jagadetaccarācaram /
svayaṃ brāhmaṇamāviśya sadānnamupabhuṃjate
tatastu tīrthāspadapādareṇūndharādharātmālaya bhūmidevān /
parātmanaḥ pūjaya puṇyalakṣmī sarvasvabhūtānakhilātmabhūtān
brāhmaṇaṃ viṣṇubuddhyyā yo vidvāṃsaṃ sādhu paśyati /
sa eva vaiṣṇavo yaśca svasvakarmaikaniṣṭhitaḥ
kiṃcidetanmayāproktaṃ rahasyaṃ samayo hi me /
snātuṃ gaṃtuṃ ca gaṃgāyāṃ na kathāvasaro'dhikaḥ
prāpto'yaṃ mādhavo māsaḥ puṇyo mādhavavallabhaḥ /
tasyāpi saptamī śuklā gaṃgāyāmatidurllabhā
vaiśākha śukla saptamyāṃ jāhnavī jahnunā purā /
krodhātpītā punastyaktā karṇaraṃdhrāttu dakṣiṇāt
tasyāṃ samarcayeddevīṃ gaṃgāṃ gaganamekhalām /
snātvā samyagvidhānena sa dhanyaḥ sukṛtī naraḥ
tasyāṃ yastarpayeddevānpitṝnmartyo yathāvidhi /
sākṣātpaśyati taṃ gaṃgā snātakaṃ gatapāpakam
na mādhava samo māso na gaṃgā sadṛśī nadī /
durllabhaḥ khalu yogo'yaṃ haribhaktyaiva labhyate
viṣṇupādodakodbhūtā brahmalokādupāgatā /
tribhiḥ srotobhiraśrāṃtā yā punāti jagattrayam
svargārohaṇaniḥśreṇī satatānaṃdakāriṇī /
anekaduritodgārahāriṇī durgatāriṇī
śrīmaheśajaṭājūṭavāsinī duḥkhanāśinī /
bhajamānajanasvāṃtakāntakeli vināśinī
sagarānvayanirvāṇakāriṇī dharmadhāriṇī /
trimārgacāriṇī devī lokālaṃkṛtikāriṇī
darśana sparśana snāna kīrttana dhyāna sevanaiḥ /
puṇyānapuṇyānpuruṣānpāvayaṃtī sahasraśaḥ
gaṃgā gaṃgeti gaṃgeti yaistrisaṃdhyamitīritam /
sudūrasthaiśca tatpāpaṃ haṃti janmatrayārjitam
yojanānāṃ sahasreṣu gaṃgāṃ yaḥ smarate naraḥ /
api duṣkṛtakarmāsau labhate paramāṃ gatim
vaiśākhe śukla saptamyāṃ durllabhā sā viśeṣataḥ /
prāpyate jagatīpāla hari vipra prasādataḥ
na mādhavasamo māso na mādhavasamo vibhuḥ /
gatohi duritāṃbhodhau majjamānajanasya yaḥ
dattaṃ japtaṃ hutaṃ snātaṃ yadbhaktyā māsi mādhave /
tadakṣayaṃ bhavedbhūpa puṇyaṃ koṭiśatādhikam
yathā deveṣu viśvātmā devo nārāyaṇo hariḥ /
yathā japyeṣu gāyatrī saritāṃ jāhnavī tathā
yathomā sarvanārīṇāṃ tapatāṃ bhāskaro yathā /
ārogyalābho lābhānāṃ dvipadāṃ brāhmaṇo yathā
paropakāraḥ puṇyānāṃ vidyānāṃ nigamo yathā /
maṃtrāṇāṃ praṇavo yadvaddhyānānāmātmaciṃtanam
satyaṃ svadharmavartitvaṃ tapasāṃ ca yathā varam /
śaucānāmarthaśaucaṃ ca dānānāmabhayaṃ yathā
guṇānāṃ ca yathā lobhakṣayo mukhyo guṇaḥ smṛtaḥ /
māsānāṃ pravaro māsastathāsau mādhavo mataḥ
tatra yatkriyate śrāddhaṃ yajña dānamupoṣaṇam /
tapo'dhyayanapūjādi tadakṣayaphalaṃ smṛtam
vaiśākhāṃtāni pāpāni sūryāṃtāni tamāṃsi ca /
parāpakārapaiśunya prāṃtāni sukṛtāni ca
kārtike māsi yatkiṃcittulāsaṃsthe divākare /
snānadānādikaṃ rājaṃstatparārdhaguṇaṃ bhavet
tasmātsahasraguṇitaṃ māghe makarage ravau /
tato'pi śatasaṃkhyātaṃ vaiśākhemeṣage ravau
te dhanyāste sukṛtino narā vaiśākha māsi ye /
prātaḥ snātvā vidhānena pūjayaṃti madhudviṣam
prātaḥsnānaṃ ca vaiśākhe yajñadānamupoṣaṇam /
haviṣyaṃ brahmacaryaṃ ca mahāpātakanāśanam
punaḥ kaliyuge rājannetadgopyaṃ bhaviṣyati /
aśvamedhādikaṃ yasmānmāhātmyaṃ mādhavasya yat
aśvamedhamakhaḥ puṇyaḥ kalau naiva pravartate /
eṣa mādhavamāsasya hayamedha samo vidhiḥ
aśvamedhasya yatpuṇyaṃ svargamokṣaphalapradam /
na vetsyaṃti kalau pāpā janā duritabuddhayaḥ
tasminbhavairnaraiḥ pāpairgaṃtavyaṃ narakārṇave /
atastu viralastasya pracāro yena nirmitaḥ
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe vaiśākhamāsamāhātmye paṃcāśītitamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0