Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 5.84

5.84.1

ṛṣaya ūcuḥ -
sūtasūta mahābhāga romaharṣaṇanaṃdana /
kathā ramyā tvayā proktā lokasyānaṃdadāyinī

5.84.2

śrīkṛṣṇasya mahābhāga caritaṃ mahadadbhutam /
śrutaṃ sarvaṃ tvayā proktaṃ nirvṛtistena cābhavat

5.84.3

aho śrīkṛṣṇamāhātmyaṃ bhaktānāṃ gatidāyakam /
yatastena mahābhāga nirvṛtiṃ ko na cāpnuyāt

5.84.4

ataḥ punarapi śrīmatkṛṣṇasya caritaṃ mahat /
śrotumicchāmahe cānyadvratadānārhaṇādikam

5.84.5

snānaṃ vāpi mahābhāga yathā yena kṛtaṃ purā /
tatsarvaṃ vistarādbrūhi yathā no nirvṛtirbhavet

5.84.6

sūta uvāca-
sādhu pṛṣṭaṃ dvijaśreṣṭhā lokānāṃ tāraṇaṃ param /
yūyaṃ kṛtārthāḥ kṛṣṇasya bhaktyā saṃpūrṇamānasāḥ

5.84.7

śrīkṛṣṇacaritaṃ puṇyaṃ sādhūnāṃ harṣadaṃ param /
pravakṣyāmi dvijaśreṣṭhā mahadākhyānamuttamam

5.84.8

ekadā nārado lokānparyaṭanbhagavatpriyaḥ /
mathurāyāmaṃbarīṣaṃ kṛṣṇārādhanatatparam

5.84.9

mahābhāgaṃ vrataparaṃ dadarśa munisattamaḥ /
sa āgataṃ munivaraṃ satkṛtya munisattamaḥ

5.84.10

bhavaṃta iva papraccha śraddhayā hṛṣṭamānasaḥ /
aṃbarīṣa uvāca-/
yanmune paramaṃ brahma vedavādibhirucyate

5.84.11

sa devaḥ puṃḍarīkākṣaḥ svayaṃ nārāyaṇaḥ paraḥ /
yo'mūrto mūrtimānīśo vyakto'vyaktaḥ sanātanaḥ

5.84.12

sarvabhūtamayo'ciṃtyo dhyātavyaḥ sa kathaṃ hariḥ /
yasminsarvamidaṃ viśvamotaṃ protaṃ pratiṣṭhitam

5.84.13

avyaktamekaṃ paramaṃ paramātmeti viśrutam /
yato janmādi jagato yo nirmāya svayaṃ bhuvam

5.84.14

dadau tasmai ca nigamānātmanyeva vyavasthitān /
kathamārādhyate so'yaṃ samagrapuruṣārthadaḥ

5.84.15

yogināmapi durgamyastadetatkṛpayā vada /
anārādhita goviṃdā na vidaṃti hitodayam

5.84.16

na tapo yajñadānānāṃ labhate phalamuttamam /
anāsvāditagoviṃdapadāṃbujarasaśca yaḥ

5.84.17

manorathapathātītaṃ sphītaṃ nākalayetphalam /
harerārādhanaṃ hitvā duritaugha nivāraṇam

5.84.18

nānyatpaśyāmi jaṃtūnāṃ prāyaścittaṃ paraṃ mune /
yadbhrūnartanavartinyaḥ śrūyaṃte siddhayo'khilāḥ

5.84.19

kathamārādhyateso'yaṃ keśavaḥ kleśanāśanaḥ /
upāsyate sa bhagavānkathaṃ nārāyaṇo naraiḥ

5.84.20

prītaśca sarvametanme hitāya jagato vada /
bhaktipriyo'sau bhagavānkayā bhaktyā prasīdati

5.84.21

kathaṃ tasminbhavedbhaktiḥ sarvairārādhyate katham /
vaiṣṇavosi harestasya priyo'si paramārthavit

5.84.22

tena tvāmeva pṛcchāmi brahmanbrahmaviduttama /
śrotāramatha vaktāraṃ praṣṭāraṃ puruṣaṃ hareḥ

5.84.23

praśnaḥ punāti kṛṣṇasya tadaṃghrisalilaṃ yathā /
durllabho mānuṣo deho dehināṃ kṣaṇabhaṃguraḥ

5.84.24

tatrāpi durllabhaṃ manye vaikuṃṭhapriyadarśanam /
saṃsāresminkṣaṇārdho'pi satsaṃgaḥ śevadhirnṛṇām

5.84.25

yasmādavāpyate sarvaṃ puruṣārthacatuṣṭayam /
bhagavanbhavato yātrā svastaye sarvadehinām

5.84.26

bālānāṃ tu yathā pitroruttamaślokavartmanām /
bhūtānāṃ devacaritaṃ duḥkhāya ca sukhāya ca

5.84.27

sukhāyaiva hi sādhūnāṃ tvādṛśāmacyutātmanām /
bhajaṃti ye yathā devāndevā api tathaiva tān

5.84.28

chāyeva karmasacivāḥ sādhavo dīnavatsalāḥ /
tasmāttvaṃ bhagavanmahyaṃ vaiṣṇavaṃ dharmamādiśa

5.84.29

yasyopadeśadānena labhate vedajaṃ phalam /
nārada uvāca-
sādhu pṛṣṭaṃ mahīpāla viṣṇubhaktimatā tvayā

5.84.30

jānatā paramaṃ dharmamekaṃ mādhavasevanam /
yasminnārādhite viṣṇau viśvamārādhitaṃ bhavet

5.84.31

tuṣṭe carācaraṃ tuṣṭaṃ sarvadevamaye harau /
yasya smaraṇamātreṇa mahāpātakasaṃhatiḥ

5.84.32

tatkṣaṇānnāśamāyāti sa sevyo harireva hi /
ko'nu rājanniṃdriyavānmukuṃdacaraṇāṃbujam

5.84.33

na bhajetsarvato mṛtyurupāsyamṛṣidaivataiḥ /
śruto'nu paṭhito dhyāta ādṛtaścānumoditaḥ

5.84.34

sadyaḥ punāti saddharmo vīro viśvadruho'pi hi /
yoyaṃ kāraṇakāryādi kāraṇasyāpi kāraṇam

5.84.35

ananyakāraṇaṃ yogī jagajjīvo jaganmayaḥ /
aṇurbṛhatkṛśaḥ sthūlo nirguṇo guṇabhṛnmahān

5.84.36

ajo janmalayātīto dhyātavyaḥ sa hariḥ sadā /
samyagetadvyavasitaṃ bhavatā puruṣarṣabha

5.84.37

yatpṛcchase bhāgavatāndharmāṃstvaṃ viśvabhāvanān /
prasaṃgena satāmātmamanaḥ śruti rasāyanāḥ

5.84.38

bhavaṃti kīrtanīyasya kathāḥ kṛṣṇasya nirmalāḥ /
bhāvasādhyohyayaṃ devaḥ svayaṃ jānāti tadbhavān

5.84.39

tathāpi vakṣye jagato hitāya tava gauravāt /
yadāhuḥ paramaṃ brahma pradhānapuruṣātparam

5.84.40

yanmāyayā tataṃ sarvaṃ sarvaṃ yacchati so'cyutaḥ /
putrānkalatraṃ dīrghāyū rājyaṃ svargāpavargakam

5.84.41

sa dadyādīpsitaṃ sarvaṃ bhaktyā saṃpūjito'jitaḥ /
karmaṇā manasā vācā tatparā ye hi mānavāḥ

5.84.42

teṣāṃ vratāni vakṣyāmi prītaye bhūpasattama /
ahiṃsāsatyamasteyaṃ brahmacaryamakalpatā

5.84.43

etāni mānasānyāhurvratāni harituṣṭaye /
ekabhaktaṃ tathā naktamupavāsamayācitam

5.84.44

ityevaṃ kāyikaṃ puṃsāṃ vratamuktaṃ nareśvara /
vedasyādhyayanaṃ viṣṇoḥ kīrtanaṃ satyabhāṣaṇam

5.84.45

apaiśunyamidaṃ rājanvācikaṃ vratamuttamam /
cakrāyudhasya nāmāni sadā sarvatra kīrtayet

5.84.46

nāśaucaṃ kīrtane tasya sa pavitrakaro yataḥ /
varṇāśramācāravatā puruṣeṇa paraḥ pumān

5.84.47

viṣṇurārādhyate paṃthā nānyaḥ saṃtoṣakāraṇam /
patipriyahitābhiśca manovākkāyasaṃyamaiḥ

5.84.48

vratairārādhyate strībhirvāsudevo dayānidhiḥ /
āgamoktena mārgeṇa strīśūdrairapipūjanam

5.84.49

kartavyaṃ kṛṣṇacaṃdrasya dvijātivararūpiṇaḥ /
trayovarṇāstu vedoktamārgārādhanatatparāḥ

5.84.50

strīśūdrādaya eva syurnāmnā'rādhanatatparāḥ /
na pūjanairna yajanairna vratairapi mādhavaḥ

5.84.51

tuṣyate kevalaṃ bhaktipriyo'sau samudāhṛtaḥ /
strīṇāṃ pativratānāṃ tu patireva hi daivatam

5.84.52

sa tu pūjyo viṣṇubhaktyā manovākkāyakarmabhiḥ /
kartavyaṃ śraddhayā viṣṇościṃtayitvā patiṃ hṛdi

5.84.53

śūdrāṇāṃ caiva bhavati nāmnā vai devatārcanam /
sarve'pyāgamamārgeṇa kuryurvedānukāriṇā

5.84.54

strīṇāmapyadhikāro'sti viṣṇorārādhanādiṣu /
patipriyaratānāṃ ca śrutireṣā sanātanī

5.84.55

svakulocitadharmeṇa yadyasya vihitaṃ vratam /
tattadevācaredyastu tena tuṣyati keśavaḥ

5.84.56

haviṣāgnau jale puṣpairdhyānena hṛdaye harim /
yajaṃti sūrayo nityaṃ japena ravimaṃḍale

5.84.57

ahiṃsā prathamaṃ puṣpaṃ dvitīyaṃ karaṇagrahaḥ /
tṛtīyakaṃ bhūtadayā caturthaṃ kṣāṃtireva ca

5.84.58

śamastu paṃcamaṃ puṣpaṃ damaḥ ṣaṣṭhaṃ ca saptamam /
dhyānaṃ satyaṃ cāṣṭamaṃ ca hyetaistuṣyati keśavaḥ

5.84.59

etairevāṣṭabhiḥ puṣpaistuṣyatyevārcito hariḥ /
puṣpāṃtarāṇi saṃtyeva bāhyāni manujottama

5.84.60

bhaktyā kṛtāni yairviṣṇuḥ pūjitaḥ parituṣyati /
vāruṇaṃ salilaṃ puṣpaṃ saumyaṃ ghṛtapayodadhi

5.84.61

prājāpatyaṃ tathānnādi āgneyaṃ dhūpadīpakam /
phalapuṣpādikaṃ caiva vānaspatyaṃ tu paṃcamam

5.84.62

pārthivaṃ kuśamūlādyaṃ vāyavyaṃ gaṃdhacaṃdanam /
śraddhākhyaṃ viṣṇupuṣpaṃ ca vādyaṃ viṣṇupadaṃ smṛtam

5.84.63

ebhistupūjitaḥ puṣpairapi viṣṇuḥ prasīdati /
sūryo'gnirbrāhmaṇogāvo vaiṣṇavaḥ khaṃ marujjalam

5.84.64

bhūrātmā sarvabhūtāni pūjāsthānāni vā hareḥ /
sūryye tu maṃtrajāpyena haviṣāgnau yajettataḥ

5.84.65

ātithyena tu viprāgrye goṣu grāsarasādinā /
vaiṣṇave baṃdhusatkṛtyā hṛdaye dhyānaniṣṭhayā

5.84.66

vāyau mukhyadhiyā toye dravyaistoyapuraskṛtaiḥ /
sthaṃḍile maṃtrahṛdayairbhogairātmānamātmani

5.84.67

kṣetrajñaṃ sarvabhūteṣu samatvenārcayedvibhum /
dhiṣṇyeṣveteṣu tadrūpaṃ śaṃkhacakragadāṃbujaiḥ

5.84.68

yuktaṃ caturbhujaṃ śāṃtaṃ dhyāyannarccetsamāhitaḥ /
brāhmaṇaiḥ pūjitaireva pūjito'yaṃ na saṃśayaḥ

5.84.69

nirbhartsitaiśca tairbhūpa bhavennirbhartsito vibhuḥ /
nigamo dharmaśāstraṃ ca yadādhāre pravartate

5.84.70

viprāste vaiṣṇavīmūrtiḥ pāvanī paramā matā

5.84.71

sarvaṃ śubhaṃ jagati dharmata eva labhyaṃ dharmo gatirnigamato nṛpadharmaśāstrāt /
nūnaṃ tayorapi gatirbhuvi bhūmidevāstairarcitairiha jagatpatirarcitaḥ syāt

5.84.72

na yajñayogairna tapobhiranyairna yogayuktyā na samarcanena /
tathā vibhustuṣyati devadevo yathā mahī daivatatoṣaṇena

5.84.73

brahmaṇyo brahmavidbrahmā brahmavedapravartakaḥ /
brāhmaṇaireva tuṣyeta toṣitaṃ brahmadaivatam

5.84.74

narake'pi ciraṃ magnāḥ pūrvajā ye kuladvaye /
tadaiva yāṃti te svargaṃ yadārccati suto harim

5.84.75

kiṃ teṣāṃ jīviteneha paśuvacceṣṭitena kim /
yeṣāṃ na pravaṇaṃ cittaṃ vāsudeve jaganmaye

5.84.76

dhyānaṃ tasya pravakṣyāmi yanna dṛṣṭaṃ tu kenacit /
śrūyatāṃ bhūpakaivalyaṃ kevalaṃ malavarjitam

5.84.77

yathā dīpo nivātastho niścalo vāyuvarjitaḥ /
prajvalannāśayetsarvamaṃdhakāraṃ mahāmate

5.84.78

tadvaddoṣavihīnātmā bhavatyeva nirāmayaḥ /
nirāśo niścalo vīronamitraṃ na ripustathā

5.84.79

śokaharṣau viṣādaśca na lobho matsaro bhramaḥ /
saṃbhramālāpamohaiśca sukhaduḥkhairvimucyate

5.84.80

viṣayaiścāpi sarvaiśca iṃdriyāṇāṃ pramucyate /
tadā sa kevalajñānī kaivalyatvaṃ prajāyate

5.84.81

jvālākarmaprasaṃgena dīpastailaṃ praśoṣayet /
vartyādhāreṇa rājeṃdra nirdvandvo vāyuvarjitaḥ

5.84.82

kajjalaṃ vamate paścāttailasyāpi mahāmate /
kṛṣṇā saṃdṛśyate rekhā dīpasyāgre mahāmate

5.84.83

svayamākṛṣya tattailaṃ tejasā nirmalobhavet /
kāye cāṃtaḥ sthitastadvatkarmatailaṃ praśoṣayet

5.84.84

viṣayānkajjalaṃ kṛtvā pratyakṣānsaṃpradarśayet /
jvālāvannirmalo bhūtvā svayameva prakāśayet

5.84.85

krodhalobhādibhiḥ saṃjñairvāyubhiḥ parivarjitaḥ /
niḥspṛho niścalo bhūtvā tejaśca svayamujjvalet

5.84.86

trailokyaṃ paśyate sarvaṃ svasthānasthaṃ svatejasā /
kevalajñānarūpo'yaṃ mayā te parikīrtitaḥ

5.84.87

dhyānaṃ caiva pravakṣyāmi dvividhaṃ tasya cakriṇaḥ /
kevalajñānarūpeṇa dṛśyate paracakṣuṣā

5.84.88

yogayuktā mahātmānaḥ paramārthaparāyaṇāḥ /
yaṃ na paśyaṃti mugdhāstu sarvajñaṃ sarvadarśakam

5.84.89

hastapādavihīnaśca sarvatra parigacchati /
sarvaṃ gṛhṇāti trailokyaṃ sthāvaraṃ jaṃgamaṃ punaḥ

5.84.90

nāsāmukhavihīnastu ghrāti bhakṣati bhūpate /
akarṇaḥ śṛṇute sarvaṃ sarvasākṣī jagatpatiḥ

5.84.91

arūpo rūpasaṃbaddhaḥ paṃcavargavaśaṃ gataḥ /
sarvalokasya yaḥ prāṇaḥ pūjyate sacarācaraiḥ

5.84.92

ajihvo vadate sarvaṃ vedaśāstrānugaṃ tathā /
atvacaḥ sparśamevāpi sarveṣāmeva viṃdati

5.84.93

sadānaṃdo viviktākṣa ekarūpo nirāśrayaḥ /
nirguṇo nirmamo vyāpī saguṇo nirmalo'naghaḥ

5.84.94

avaśyaḥ sarvavaśyātmā sarvadaḥ sarvavittamaḥ /
tasya mātā na caivāsti sa vai sarvamayo vibhuḥ

5.84.95

evaṃ sarvamayaṃ dhyānaṃ yaśca paśyatyananyadhīḥ /
sa yāti paramaṃ sthānamamūrttamamṛtopamam

5.84.96

dvitīyaṃ tu pravakṣyāmi tacchṛṇuṣva mahāmate /
mūrttākāraṃ tu sākāraṃ nirākāraṃ nirāmayam

5.84.97

brahmāṃḍaṃ sarvamatulaṃ vāsitaṃ yasya vāsanāt /
sa tasmādvāsudevastu procyate nṛpanaṃdana

5.84.98

varṣamāṇasya meghasya yadbhāsā tasya tadbhavet /
sūryatejaḥpratīkāśaṃ caturbāhuṃ sureśvaram

5.84.99

dakṣiṇe śobhate śaṃkho hemaratnavibhūṣitaḥ /
kaumodakī gadā tasya mahāsuravināśinī

5.84.100

vāme ca śobhate vīra haste tasya mahātmanaḥ /
mahāpadmaṃ sugaṃdhāḍhyaṃ tasya dakṣiṇahastagam

5.84.101

śobhamānaṃ sadaivāste sāyudhaṃ kamalaśriyam /
kaṃbugrīvaṃ suvṛttāsyaṃ padmapatranibhekṣaṇam

5.84.102

rājamānaṃ hṛṣīkeśaṃ daśanaiḥ kuṃdasaṃnibhaiḥ /
guḍākeśasya yasyāste adharo vidrumākṛtiḥ

5.84.103

śobhate puṃḍarīkākṣaḥ kirīṭenāpi bhāsvatā /
viśālenāpi rūpeṇa keśavastu suvakṣasā

5.84.104

kaustubhenāṃkitenaiva rājamāno janārdanaḥ /
sūryatejaḥpratīkāśa kuṃḍalābhyāṃ prabhāti ca

5.84.105

hariḥ keyūrakaṃkaṇairhārairmauktikairṛkṣasannibhaiḥ

5.84.106

vapuṣā bhrājamānastu vijayo jayatāṃ varaḥ /
bhrājateso'pi goviṃdo hemavarṇena vāsasā

5.84.107

mudrikābhistu yuktābhiraṃgulīṣu virājate /
sarvāyudhaiḥ susaṃpūrṇairddivyairābharaṇairhariḥ

5.84.108

vainateyasamārūḍho lokakarttā jagatpatiḥ /
evaṃ yo dhyāyate nityamananyamanasā naraḥ

5.84.109

mucyate sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ sa gacchati /
etatte sarvamākhyātaṃ dhyānabhedaṃ jagatpateḥ

5.84.84

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe nāradāṃbarīṣasaṃvāde vaiśākhamāsamāhātmye bhagavaddhynāvarṇanaṃ nāma caturaśītitamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc