Padma Purana · Chapter 5.57
vātsyāyana uvāca/
jagatpavitrasatkīrti jānakyā vācyavācanam /
kathaṃ samakarotsvāmī tanme kathaya suvrata
yathā me manasaḥ saukhyaṃ bhaviṣyati suśobhanam /
tathā kuruṣva śeṣādya tvanmukhānniḥsṛtāmṛtam /
pibatastṛptireva syādyayā saṃsṛtikṛṃ tanam
śeṣa uvāca/
mithilāyāṃ mahāpuryāṃ janako nāma bhūpatiḥ /
tasyāṃ karoti sadrājyaṃ dharmeṇārādhayanprajāḥ
tasya saṃkarṣato bhūmiṃ sītayā dīrghamukhyayā /
sīradhvajasya niragātkumārī hyatisuṃdarī
tadātyaṃtaṃ mudaṃ prāptaḥ sīraketurmahīpatiḥ /
sītā nāmākarottasyā mohinyā jagataḥ śriyaḥ
saikadodyānavipine khelaṃtī sumanoharā /
apaśyatsvamanaḥkāṃtaṃ śukaśukyoryugaṃ vadat
atyaṃtaṃ harṣamāpannamatyaṃtaṃ kāmalolupam /
parasparaṃ bhāṣamāṇaṃ snehena śubhayā girā
ramamāṇaṃ tadā yugmaṃ nabhasi kṣipravegataḥ /
samutpatannagopasthe sthitaṃ śabdaṃ cakāra tat
rāmo mahīpatirbhūmau bhaviṣyati manoharaḥ /
tasya sīteti nāmnā tu bhaviṣyati mahelikā
sa tayā saha varṣāṇāṃ sahasrāṇyekayugdaśa /
rājyaṃ kariṣyate dhīmānkarṣanbhūmipatīnbalī
dhanyā sā jānakī devī dhanyo'sau rāmasaṃjñitaḥ /
yau parasparamāpannau pṛthivyāṃ raṃsyato mudā
iti saṃbhāṣyamāṇaṃ tu śukayugmaṃ tu maithilī /
jñātvedaṃ devatāyugmaṃ vāṇīṃ tasya vilokya ca
madīyāstu kathā ramyāḥ kurute śukayoryugam /
etadgṛhītvā pṛcchāmi sarvaṃ vākyaṃ gatārthakam
evaṃ vicārya sā svīyāḥ sakhīḥ pratijagāda ha /
gṛhṇaṃtu śanakairetatpakṣiyugmaṃ manoharam
sakhyastāstadgiriṃ gatvā gṛhṇanpakṣiyugaṃ varam /
nivedayāmāsuridaṃ svasakhyāḥ priyakāmyayā
bahudhā vividhāñchabdānkurvadvīkṣya manoharam /
āśvāsayāmāsa tadā papraccha tadidaṃ vacaḥ
sītovāca/
mā bhaiṣātāṃ yuvāṃ ramyau kau vāṃ kutra samāgatau /
ko rāmaḥ kā ca sā sītā tajjñānaṃ tu kutaḥ smṛtam
tatsarvaṃ śaṃsataṃ kṣipraṃ matto vāṃ vyetu yadbhayam /
iti pṛṣṭaṃ tayā pakṣiyugaṃ sarvamaśaṃsata
pakṣiyugmamuvāca/
vālmīkirāste sumahānṛṣirdharmaviduttamaḥ /
āvāṃ tadāśramasthāne sarvadā sumanohare
saśiṣyāngāpayāmāsa bhāvi rāmāyaṇaṃ muniḥ /
pratyahaṃ tatpadasmārī sarvabhūtahite rataḥ
tadāvābhyāṃ śrutaṃ sarvaṃ bhāvi rāmāyaṇaṃ mahat /
muhurmuhurgīyamānamāyātaṃ paripāṭhataḥ
śṛṇvāvāṃ te'bhidhāsyāvo yo rāmo yā ca jānakī /
yadyadbhaviṣyate tasyā rāmeṇa krīḍitātmanā
ṛṣyaśṛṃgakṛteṣṭyāṃ ca caturdhā tvaṃgato hariḥ /
prādurbhaviṣyati śrīmānsurastrīgītasatkathaḥ
sa kauśikena mithilāṃ prāpsyate bhrātṛsaṃyutaḥ /
dhanuṣpāṇistadā dṛṣṭvā durgrāhyamanyabhūbhujām
dhanurbhaṃktvā janakajāṃ prāpsyate sumanoharām /
tayā saha mahadrājyaṃ kariṣyati śrutaṃ vare
etadanyacca tatrasthaiḥ śrutamasmābhirudgataiḥ /
kathitaṃ tava cārvaṃgi muṃcāvāṃ gaṃtukāmukau
iti vākyaṃ tayordhṛtvā śrotrayoḥ sumanoharam /
punarevajagādedaṃ vākyaṃ pakṣiyugaṃ prati
sa rāmaḥ kutra varteta kasya putraḥ kathaṃ tu tām /
parigrahīṣyati varaḥ kīdṛgrūpadharo naraḥ
mayā pṛṣṭamidaṃ sarvaṃ kathayaṃtu yathātatham /
paścātsarvaṃ kariṣyāmi priyaṃ yuṣmanmanoharam
tacchrutvā tāṃ tu kāmena pīḍitāṃ vīkṣya sā śukī /
jānakīṃ hṛdaye jñātvā papāṭha puratastataḥ
sūryavaṃśadhvajo dhīmānrājā paṃktiratho balī /
yaṃ devāḥ śritya sarvārīnvijeṣyaṃti ca sarvaśaḥ
tasya bhāryātrayaṃ bhāvi śakramohanarūpadhṛk /
tasminnapatya cātuṣkaṃ bhaviṣyati balonnatam
sarveṣāmagrajo rāmo bharatastadanusmṛtaḥ /
lakṣmaṇastadanu śrīmāñchatrughnaḥ sarvato balī
raghunātha iti khyātiṃ gamiṣyati mahāmanāḥ /
teṣāmanaṃtanāmāni rāmasya balinaḥ sakhi
padmakośa iva śobhanaṃ mukhaṃ /
paṃkajābhanayane sudīrghake /
unnatā pṛthumanoharā nasā /
valgusaṃgata manohare bhruvau
jānulaṃbita manoharau bhujau /
kaṃbuśobhigalako'tihrasvakaḥ /
satkapāṭatalavistṛtaśrikaṃ /
vakṣa etadamalaṃ salakṣmakam
śobhanorukaṭiśobhayā yutaṃ /
jānuyugmamamalaṃ svasevitam /
pādapadmamakhilairnijaiḥ sadā /
sevitaṃ raghupatiṃ suśobhanam
etadrūpadharo rāmo mayā kiṃ tu sa varṇyate /
śatānanopi no yāti pakṣiṇaḥ kimu mādṛśāḥ
yadrūpaṃ vīkṣya lalitā manoharavapurdharā /
lakṣmīrmumoha bhuvikā vartate yā na mohati
mahābalo mahāvīryo mahāmohanarūpadhṛk /
kiṃ varṇayāmi śrīrāmaṃ sarvaiśvaryaguṇānvitam
dhanyā sā jānakīdevī mahāmohanarūpadhṛk /
raṃsyate yena sahitā varṣāṇāmayutaṃ mudā
tvaṃ kāsi kiṃ tu nāmāsi bata suṃdari yattu mām /
paripṛcchasi vaidagdhyādrāmakīrtanamādarāt
etadvākyaṃ samākarṇya jānakī pakṣiṇoryugam /
uvāca janmalalitaṃ śaṃsaṃtī svasya mohanam
yā tvayā jānakī proktā sāhaṃ janakaputrikā /
sa rāmo māṃ yadābhyetya prāpsyate sumanoharaḥ
tadā vāṃ mocayāmyaddhānānyathā vākyalobhitā /
lālayāmi sukhenāstāṃ madgehe madhurākṣarau
ityuktaṃ tatsamākarṇya vepaturbhayatāṃ gatau /
parasparaṃ prakṣubhitau jānakīmityavocatām
vayaṃ vai pakṣiṇaḥ sādhvi vanasthā vṛkṣagocarāḥ /
paribhramāma sarvatra no sukhaṃ no bhavedgṛhe
aṃtarvatnī svake sthāne gatvā saṃsūya putrakān /
tvatsthānamāgamiṣyāmi satyaṃ me hyuditaṃ vacaḥ
evaṃ proktā tayā sā tu na mumoca śukīṃ svayam /
tadāpatistāṃ provāca vinītavadanutsukaḥ
sīte muṃca kathaṃ bhāryāṃ rakṣase me manoharīm /
āvāṃ gacchāva vipine vicarāvaḥ sukhaṃ vane
aṃtarvatnī tu varteta bhāryā mama manoramā /
tasyāḥ prasūtiṃ kṛtvā tvāmāgamiṣyāmi śobhane
ityuktā nijagādemaṃ sukhaṃ gaccha mahāmate /
etāṃ rakṣāmi sukhinīṃ matpārśve priyakāriṇīm
ityukto duḥkhitaḥ pakṣī tāmūce karuṇānvitaḥ /
yogibhiḥ procyate yadvai tadvacastathyameva hi
na vaktavyaṃ na vaktavyaṃ maunamāśritya tiṣṭhatām /
nocetsa vākyadoṣeṇa prāpnotyālānamunmadaḥ
vayaṃ cedatra vākyaṃ nākariṣyāma nagopari /
baṃdhanaṃ kathamāvāṃ syāttasmānmaunaṃ samācaret
ityuktvā tāṃ pratyuvāca nāhaṃ jīvāmi suṃdari /
etayā bhāryayā sīte tasmānmuṃca manohare
anekavidhavākyaiḥ sā bodhitā nāmucattadā /
kupitā duḥkhitā bhāryā śaśāpa janakātmajām
yathā tvaṃ patinā sārdhaṃ viyojayasi māmitaḥ /
tathā tvamapi rāmeṇa viyuktā bhava garbhiṇī
ityuktavatyāṃ tasyāṃ tu duḥkhitāyāṃ punaḥ punaḥ /
prāṇā niragamanduḥkhātpatiduḥkhena pūritāt
rāmaṃ rāmaṃ smaraṃtyāśca vadaṃtyāṃśca punaḥ punaḥ /
vimānamāgataṃ suṣṭhu pakṣiṇī svargatā babhau
tasyāṃ mṛtāyāṃ duḥkhārto bhartā tasyāḥ sa pakṣirāṭ /
paramaṃ krodhamāpanno jāhnavyāṃ duḥkhito'patat
tathā bhavāmi rāmasya nagare janapūrite /
madvākyādiyamudvignā viyogena suduḥkhitā
ityuktvā sa papātode jāhnavyā bhramaśobhite /
duḥkhitaḥ kupito bhītastadviyogena kaṃpitaḥ
kruddhatvādduḥkhitatvācca sītāyā apamānanāt /
aṃtyajatvaṃ paraṃ prāpto rajakaḥ krodhanābhidhaḥ
yaḥ krodhācca svakānprāṇānmahatāṃ duṣṭamācaran /
saṃtyajetsa mṛto yāti aṃtyajatvaṃ dvijottamaḥ
tajjātaṃ rajakoktyāsau niṃditā ca viyogitā /
rajakasya ca śāpena viyuktā sā vanaṃ gatā
etatte kathitaṃ vipra yatte pṛṣṭaṃ videhajām /
punaratra paraṃ vṛttaṃ śṛṇuṣva nigadāmi tat
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṇḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe rajakaprāgjanmakathanaṃnāma saptapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0