Padma Purana · Chapter 5.43
śeṣa uvāca
hanūmānvīrasiṃhaṃ tu samāgatyābravīdvacaḥ /
tiṣṭha yāsi kuto vīra jeṣyāmi tvāṃ kṣaṇādiha
evamuktaṃ samākarṇya plavagasya vaco mahat /
kopapūraparipluṣṭaḥ kārmukaṃ jaladasvanam
vinadya ghorānniśitānbāṇānmuṃcanbabhau raṇe /
āṣāḍhe jaladasyeva dhārāsāre manoharaḥ
tāndṛṣṭvā niśitānbāṇānsvadehe suvilagnakān /
cukopa hṛdaye'tyataṃ hanūmānaṃjanī sutaḥ
muṣṭinā tāḍayāmāsa hṛdaye vajrasāriṇā /
samuṣṭinā hato vīraḥ papāta dharaṇītale
mūrcchitaṃ taṃ samālokya pitṛvyaṃ sa śubhāṃgadaḥ /
rukmāṃgado'pi saṃmūrcchāṃ tyaktvāgādraṇamaṃḍalam
bāṇānsamabhivarṣaṃtau meghāviva mahāsvanau /
kurvaṃtau kadanaṃ ghoraṃ plavaṃgaṃ prati jagmatuḥ
tau dṛṣṭvā samare vīrau samāyātau kapīśvaraḥ /
lāṃgūlena ca saṃveṣṭya sarathau cāpadhārakau
sphoṭayāmāsa bhūdeśe tatkṣaṇānmūrcchitāvubhau /
niśceṣṭau samabhūtāṃ tau rudhirāraktadehakau
balamitraściraṃ yuddhaṃ vidhāya sumadena hi /
mūrcchāmaprāpayattaṃ vai bāṇaiḥ suśitaparvabhiḥ
puṣkalena kṣaṇānnīto mūrcchāṃ caitanyavarjitām /
jayamāptaṃ tu kaṭakaṃ śatrughnasya bhaṭārdanam
etasminsamaye sāṃbaḥ syaṃdanaṃ varamāsthitaḥ /
visphārayandhanurdivyamupādhāvadbhaṭānimān
jaṭājūṭāṃtaragatāṃ caṃdrarekhāṃ vahanmahān /
sarpābhūṣāṃ manaḥsparśāṃ dadhadājagavaṃ dhanuḥ
mūrcchitānsvajanāndṛṣṭvā bhaktārtighno maheśvaraḥ /
yoddhuṃ prāyānmahāsainyaiḥ śatrughnasya bhaṭānimān
sagaṇaḥ saparīvāraḥ kaṃpayanpṛthivītalam /
bhaktarakṣārthamāgacchaṃstripuraṃ tu purā yathā
kopācchoṇatare netre vahanpralayakārakaḥ /
paśyanvīrānbahumatīnpinākī devavaṃditaḥ
tamāgataṃ maheśānaṃ vīkṣya rāmānujo balī /
jagāma samare yoddhuṃ sarvadevaśiromaṇim
athāgataṃ tu śatrughnaṃ rudro vīkṣya pinākadhṛk /
uvāca paramāpannaḥ kopaṃ saguṇacāpadhṛk
puṣkalena mahatkarma kṛtaṃ rāmāṃghrisevinā /
madbhaktaṃ yo raṇe hatvā gataḥ samaramaṃḍalam
adya kvāsti paro vīraḥ puṣkalaḥ paramāstravit /
taṃ hatvā sukhamāpsyāmi samare bhaktapīḍanam
śeṣa uvāca
ityuktvā vīrabhadraṃ sa preṣayāmāsa puṣkalam /
yāhi tvaṃ samare yoddhuṃ puṣkalaṃ sevakārdanam
naṃdinaṃ preṣayāmāsa hanūmaṃtaṃ mahābalam /
kuśadhvajaṃ pracaṃḍaṃ tu bhṛṃgiṇaṃ ca subāhukam
sumadaṃ caṃḍanāmānaṃ gaṇaṃ svīyaṃ samādiśat /
puṣkalastu samāyāṃtaṃ vīrabhadraṃ mahāgaṇam
mahārudrasya saṃvīkṣya yoddhuṃ prāyānmahāmanāḥ /
puṣkalaḥ paṃcabhirbāṇaistāḍayāmāsa saṃyuge
tairbāṇaiḥ kṣatagātrastu triśūlaṃ sa samādiśat /
sa triśūlaṃ kṣaṇācchittvā vyagarjata mahābalaḥ
chinnaṃ svīyaṃ triśūlaṃ vai vīkṣya rudrānugo balī /
khaṭvāṃgena jaghānāśu mastake bhāratiṃ dvija
khaṭvāṃgābhihataḥ so'tha mumūrccha kṣaṇamudbhaṭaḥ /
vihāya mūrcchāṃ sadvīraḥ puṣkalaḥ paramāstravit
śaraiściccheda khaṭvāṃgaṃ karasthaṃ tasya tatkṣaṇāt /
vīrabhadraḥ svakecchinne khaṭvāṃge karasaṃsthite
paramakrodhamāpanno babhaṃja rathino ratham /
bhaṃktvā rathaṃ tu vīrasya padātiṃ ca vidhāya saḥ
bāhuyuddhena yuyudhe puṣkalena mahātmanā /
sa puṣkalo rathaṃ tyaktvā cūrṇitaṃ tena vegataḥ
muṣṭinā tāḍayāmāsa vīrabhadraṃ mahābalaḥ /
anyonyaṃ muṣṭibhirghnaṃtāvūrubhirjānubhistathā
parasparavadhodyuktau parasparajayaiṣiṇau /
evaṃ caturdinamabhūdrātriṃ divamapīśayoḥ
na kopi tatra hīyeta na jīyeta mahābalaḥ /
paṃcame tu dine vṛtte vīrabhadro mahābalaḥ
gṛhītvā nabha uḍḍīno mahāvīraṃ tu puṣkalam /
tatra yuddhaṃ tayorāsīddevāsuravimohanam
muṣṭinā caraṇāghātairbāhubhiḥ sukhurairmahat /
tadātyaṃtaṃ prakupitaḥ puṣkalo vīrabhadrakam
gṛhītvā kaṃṭhadeśe tu tāḍayāmāsa bhūtale /
tatprahāreṇa vyathito vīrabhadro mahābalaḥ
gṛhītvā puṣkalaṃ pāde jaghānāsphālayanmuhuḥ /
tāḍayitvā mahīdeśe puṣkalaṃ sumahābalaḥ
triśūlena cakartāśu śiro jvalitakuṃḍalam /
jagarja puṣkalaṃ hatvā vīrabhadro mahābalaḥ
garjatā tena śārveṇa prāpitāstrā samudbhaṭāḥ /
hāhākāro mahānāsītpuṣkale patite raṇe
trāsaṃ prāpurjanāḥ sarve raṇamadhye sukovidāḥ /
te śaśaṃśuśca śatrughnaṃ puṣkalaṃ patitaṃ raṇe
nihataṃ vīrabhadreṇa maheśvaragaṇena vai /
ityāśrutya mahāvīraḥ puṣkalasya vadhaṃ tadā
duḥkhaṃ prāpto raṇe'tyataṃ kaṃpamānaḥ śucā mahān /
taṃ duḥkhitaṃ ca śatrughnaṃ jñātvā rudro 'bravīdvacaḥ
śatrughnaṃ samare vīraṃ śocaṃtaṃ puṣkale hate /
re śatrughna raṇe śokaṃ mā kṛthāḥ sumahābala
vīrāṇāṃ raṇamadhye tu pātanaṃ kīrtaye smṛtam /
dhanyo vīraḥ puṣkalākhyo yaśca vai dinapaṃcakam
yuyudhe vīrabhadreṇa mahāpralayakāriṇā /
yena kṣaṇādvinihato dakṣo madapamānakṛt
kṣaṇādvinihatā yena daityāstripurasainikāḥ /
tasmādyuddhsva rājeṃdra śokaṃ tyaktvā mahābala
yatnāttiṣṭhādya vīrāgrya mayi yoddhari saṃsthite /
śokaṃ saṃtyajya śatrughno vīraścukrodha śaṃkaram
āttasajjadhanurbāṇaiḥ pracacchāda maheśvaram /
te bāṇāḥ suraśīrṣaṇya vapuṣaṃ kṣatavikṣatam
akurvata mahaccitraṃ bhaktarakṣārthamāgatam /
te bāṇāḥ śaṃkarasyāpi bāṇā nabhasi saṃsthitāḥ
vyāpyaitatsakalaṃ viśvaṃ citrakāri munerapi /
tadbāṇayoryuddhabalaṃ vīkṣya sarvatra menire
pralayaṃ lokasaṃhārakārakaṃ sarvamohakam /
ākāśe tu vimānāni saṃśritya svapurasthitāḥ
vilokayitumāgatya praśaṃsaṃti tayorbhṛśam /
ayaṃ lokatrayasyāsya pralayotpattikārakaḥ
asāvapi mahārāja rāmacaṃdrasya cānujaḥ /
kimidaṃ bhavitā ko vā jeṣyati kṣitimaṃḍale
parājayaṃ vā ko vīraḥ prāpsyate raṇamūrdhani /
evamekādaśāhāni vṛttaṃ yuddhaṃ parasparam
dvādaśe divase prāpte mumocāstraṃ narādhipaḥ /
brahmasaṃjñaṃ mahādevaṃ haṃtuṃ krodhasamanvitaḥ
savijñāya mahāstraṃ tanmuktaṃ śatrughnavairiṇā /
hasannapyapibattena muktaṃ brahmaśiro mahat
atyaṃtaṃ vismayaṃ prāpya kiṃ kartavyamataḥ param /
evaṃ vicārayuktasya hṛdaye jvalanopamam
śaraṃ vai nicakhānāśu devadeva śiromaṇiḥ /
tena bāṇena śatrughno mūrcchito raṇamaṃḍale
hāhābhūtamabhūtsarvaṃ kaṭakaṃ bhaṭasevitam /
vīrāḥ sarve rudragaṇaiḥ pātitāḥ pṛthivītale
subāhusumadonmukhyāḥ svabāhubaladarpitāḥ /
patitaṃ mūrcchayā vīkṣya śatrughnaṃ śarapīḍitam
puṣkalaṃ tu rathe sthāpya sevakaiḥ parirakṣitum /
hanūmānāgato yoddhuṃ śivaṃ saṃhārakārakam
śrīrāmasmaraṇaṃ yodhānsvīyānvipra praharṣitān /
prakurvanroṣitastīvraṃ lāṃgūlaṃ ca prakaṃpayan
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe puṣkalaśatrughnaparājayonāma tricatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0