Padma Purana · Chapter 5.36

śeṣauvāca/
etacchrutvā tu viprendro lomaśātparamaṃ mahat //
punaḥ papraccha tamṛṣiṃ sarvajñaṃ yogināṃ varam

āraṇyaka uvāca/
muniśreṣṭha vadaitanme pṛcchāmi tvāṃ mahāmate //
guravaḥ kṛpayā yuktā bhāṣaṃte sevake'khilam

ko'sau rāmo mahābhāga yo nityaṃ dhyāyate tvayā //
tasya kāni caritrāṇi vadasva tvaṃ dvijarṣabha

kimarthamavatīrṇo'sau kasmānmānuṣatāṃ gataḥ //
tatsarvaṃ kathayāśu tvaṃ mama saṃśayanuttaye

śeṣa uvāca/
iti vākyaṃ samākarṇya muneḥ paramaśobhanam //
lomaśaḥ kathayāmāsa rāmacāritramadbhutam

lokānnirayasaṃmagnāñjñātvā yogeśvareśvaraḥ //
kīrtiṃ prathayituṃ loke yayā ghoraṃ tariṣyati

evaṃ jñātvā dayāvārdhiḥ parameśo manoharaḥ //
avatāraṃ cakārātra caturdhā saśriyānvitaḥ

purā tretāyuge prāpte pūrṇāṃśo raghunandanaḥ //
sūryavaṃśe samutpanno rāmo rājīvalocanaḥ

sa rāmo lakṣmaṇasakhaḥ kākapakṣadharo yuvā //
tātasya vacanāttau tu viśvāmitramanuvratau

yajñasaṃrakṣaṇārthāya rājñā dattau kumārakau //
dāṃtau dhanurdharau vīrau viśvāmitramanuvratau

pathi pravrajatostatra tāṭakā nāma rākṣasī //
saṃgatā ca vane ghore tayorvai vighnakāraṇāt

ṛṣeranujñayā rāmastāṭakāṃ yamayātanām //
prāveśayaddhanurvedavidyābhyāsena rāghavaḥ

yasya pādatalasparśācchilā vāsavayogajā //
ahalyā gautamavadhūḥ punarjātā svarūpiṇī

viśvāmitrasya yajñe tu supravṛtte raghūttamaḥ //
mārīcaṃ ca subāhuṃ ca jaghāna parameṣubhiḥ

īśvarasya dhanurbhagnaṃ janakasya gṛhe sthitam //
rāmaḥ paṃcadaśe varṣe ṣaḍvarṣāmatha maithilīm

upayeme vivāhena ramyāṃ sītāmayonijām //
kṛtakṛtyastadā jātaḥ sītāṃ saṃprāpya rāghavaḥ

tato dvādaśa varṣāṇi reme rāmastayā saha //
saptaviṃśatime varṣe yauvarājyamakalpayat

rājānamatha kaikeyī varadvayamayācata //
tayorekena rāmastu sasītaḥ saha lakṣmaṇaḥ

jaṭādharaḥ pravrajatuvarṣāṇīha caturdaśa //
bharatastu dvitīyena yauvarājyādhipo'stu me

jānakī lakṣmaṇasakhaṃ rāmaṃ prāvrājayannṛpaḥ //
trirātramudakāhāraścaturthe'hni phalāśanaḥ

paṃcame citrakūṭe tu rāmasthānamakalpayat //
atha trayodaśe varṣe paṃcavaṭyāṃ mahāmune

rāmo virūpayāmāsa śūrpaṇakhāṃ niśācarīm //
vane vicaratastasya jānakyā sahitasya ca

āgato rākṣasastāṃ tu hartuṃ pāpavipākataḥ //
tato māghāsitāṣṭamyāṃ muhūrte vṛṃdasaṃjñite

rāghavābhyāṃ vinā sītāṃ jahāra daśakaṃdharaḥ //
tenaivaṃ hriyamāṇā sā cakraṃda kurarī yathā

rāmarāmeti māṃ rakṣa rakṣa māṃ rakṣasā hṛtām //
yathā śyenaḥ kṣudhākrāṃtaḥ kraṃdaṃtīṃ vartikāṃ nayet

tathā kāmavaśaṃ prāpto rāvaṇo janakātmajām //
nayatyevaṃ janakajāṃ jaṭāyuḥ pakṣirāṭtadā

yuyudhe rākṣaseṃdreṇa sa rāvaṇahato'patat //
mārgaśuklanavamyāṃ tu vasaṃtīṃ rāvaṇālaye

saṃpātirdaśame māsa ācakhyau vānareṣu tām //
ekādaśyāṃ maheṃdrādre puḥpluve śatayojanam

hanūmānniśi tasyāṃ tu laṃkāyāṃ paryakālayat //
tadrātriśeṣe sītāyā darśanaṃ hi hanūmataḥ

dvādaśyāṃ śiṃśapāvṛkṣe hanūmānparyavasthitaḥ //
tasyāṃ niśāyāṃ jānakyā viśvāsāya ca saṃkathā

akṣādibhistrayodaśyāṃ tato yuddhamavartata //
brahmāstreṇa caturdaśyāṃ baddhaḥ śakrajitā kapiḥ

vahninā pucchayuktena laṃkāyā dahanaṃ kṛtam //
pūrṇimāyāṃ maheṃdrādrau punarāgamanaṃ kapeḥ

mārgāsitapratipadaḥ paṃcabhiḥ pathivāsaraiḥ //
punarāgatya ṣaṣṭhe'hni dhvastaṃ madhuvanaṃ kila

saptamyāṃ pratyabhijñānadānaṃ sarvanivedanam //
aṣṭamyuttaraphalgunyāṃ muhūrte vijayābhidhe

madhyaṃ prāpte sahasrāṃśau prasthānaṃ rāghavasya ca //
rāmaḥ kṛtvā pratijñāṃ tu prayāto dakṣiṇāṃ diśam

tīrtvāhaṃ sāgaramapi haniṣye rākṣaseśvaram //
dakṣiṇāśāṃ prayātasya sugrīvo'pyabhavatsakhā

vāsaraiḥ saptabhiḥ siṃdhoḥ skaṃdhāvāraniveśanam //
pauṣaśuklapratipadastṛtīyāyāvadaṃbudheḥ

upasthānaṃ sasainyasya rāghavasya babhūva ha //
bibhīṣaṇaścaturthyāṃ tu rāmeṇa saha saṃgataḥ

samudrataraṇārthāya paṃcamyāṃ maṃtra udyataḥ //
prāyopaveśanaṃ cakre rāmo dinacatuṣṭayam

samudravaralābhaśca sahopāyapradarśanam //
tato daśamyāmāraṃbhastrayodaśyāṃ samāpanam

caturdaśyāṃ suvelādrau rāmaḥ sainyaṃ nyaveśayat //
paurṇamāsyāṃ dvitīyāṃ taṃ tridinaiḥ sainyatāraṇam

tīrtvā toyanidhiṃ rāmo vānareśvarasainyavān //
rurodha ca purīṃ laṃkāṃ sītārthaṃ saha lakṣmaṇaḥ

tṛtīyādi daśamyaṃtaṃ niveśaśca dināṣṭakam //
śukasāraṇayostatra prāptirekādaśe dine

pauṣāsitākhyadvādaśyāṃ sainyasaṃkhyānameva ca //
śārdūlena kapīṃdrāṇāṃ sahasāropavarṇanam

trayodaśyā amāvāsyāṃ laṃkāyāṃ divasaistribhiḥ //
rāvaṇaḥ sainyasaṃkhyānaṃ raṇotsāhaṃ tadākarot

prayayāvaṃgado dautyaṃ māghaśuklādyavāsare //
sītāyāśca tato bharturmāyāmūrddhādidarśanam

māghadvitīyādi dinaiḥ saptabhiryāvadaṣṭamī //
rakṣasāṃ vānarāṇāṃ ca yuddhamāsīcca saṃkulam

māghaśuklanavamyāṃ tu rātrāviṃdrajitā raṇe //
rāmalakṣmaṇayornāgapāśabaṃdhaḥ kṛtaḥ kila

ākuleṣu kapīśeṣu nirutsāheṣu sarvaśaḥ //
nāgapāśavimokṣārthaṃ daśamyāṃ pavano'japat

karṇe svarūpaṃ rāmasya garuḍāgamanaṃ tataḥ //
ekādaśyāṃ ca dvādaśyāṃ dhūmrākṣasya vadhaḥ kṛtaḥ

trayodaśyāṃ tu tenaiva nihataḥ kaṃpano raṇe //
māghaśuklacaturdaśyā yāvatkṛṣṇādivāsaram

tridinena prahastasya nīlena vihito vadhaḥ //
māghakṛṣṇadvitīyāyāścaturthyaṃ taṃ tribhirdinaiḥ

rāmeṇa tumule yuddhe rāvaṇo drāvito raṇāt //
paṃcamyā aṣṭamīyāvadrāvaṇena prabodhitaḥ

kuṃbhakarṇastadā cakre'bhyavahāraṃ caturdinam //
kuṃbhakarṇo dinaiḥ ṣaḍbhirnavamyāstu caturdaśīm

rāmeṇa nihato yuddhe bahuvānarabhakṣakaḥ //
amāvāsyādine śokādavahāro babhūva ha

phālgunādipratipadaścaturthyaṃtaṃ caturdinaiḥ //
bisataṃtuprabhṛtayo nihatāḥ paṃcarākṣasāḥ

paṃcamyāḥ saptamī yāvadatikāyavadhastathā //
aṣṭamyādvādaśī yāvannihatau dinapaṃcakāt

nikuṃbhakuṃbhāvūrdhvaṃ tu makarākṣastribhirdinaiḥ //
phālgunāsitadvitīyāyāṃ dine śakrajitā jitam

tṛtīyādisaptamyaṃtaṃ dinapaṃcakameva ca //
oṣadhyānayanavyagrādavahāro babhūva ha

tatastrayodaśīyāvaddinaiḥ paṃcabhiriṃdrajit //
lakṣmaṇena hato yuddhe vikhyātabalapauruṣaḥ

caturdaśyāṃ daśagrīvo dīkṣāṃ prāpāvahārataḥ //
amāvāsyādine prāyādyuddhāya daśakaṃdharaḥ

caitraśuklapratipadaḥ paṃcamīdinapaṃcakaiḥ //
rāvaṇe yuddhyamāne tu pracuro rakṣasāṃ vadhaḥ

caitraṣaṣṭhyāṣṭamī yāvanmahāpārśvādi māraṇam //
caitraśuklanavamyāṃ tu saumitreḥ śaktibhedanam

kopāviṣṭena rāmeṇa drāvito daśakaṃdharaḥ //
droṇādrirāṃjaneyena lakṣmaṇārthamupāhṛtaḥ

daśamyāmavahārobhūdrātrau yuddhe tu rakṣasām //
ekādaśyāṃ tu rāmāya rathaṃ mātalisārathiḥ

prerito vāsavenājāvarpayāmāsa bhaktitaḥ //
kopavānatha dvādaśyā yāvatkṛṣṇacaturdaśī

aṣṭādaśadinai rāmo rāvaṇaṃ dvairathe'vadhīt //
saṃgrāme tumule jāte rāmo jayamavāptavān

māghaśukladvitīyāyāścaitrakṛṣṇa caturdaśīm //
saptāśītidineṣveva madhyaṃ paṃcadaśāhakam

yuddhāvahāraḥ saṃgrāmo dvāsaptati dinānyabhūt //
saṃskāro rāvaṇādīnāmamāvasyā dine'bhavat

vaiśākhādi tithau rāma uvāsa raṇabhūmiṣu //
abhiṣikto dvitīyāyāṃ laṃkārājye vibhīṣaṇaḥ

sītāśuddhistṛtīyāyāṃ devebhyo varalaṃbhanam //
hatvā cireṇa laṃkeśaṃ lakṣmaṇāgraja eva saḥ

gṛhītvā jānakīṃ puṇyāṃ duḥkhitāṃ rākṣasena tu //
ādāya parayā prītyā jānakīṃ sa nyavartata

vaiśākhasya caturthyāṃ tu rāmaḥ puṣpakamāśritaḥ //
vihāyasā nivṛttastu bhūyo'yodhyāṃ purīṃ prati

pūrṇe caturdaśe varṣe paṃcamyāṃ mādhavasya tu //
bharadvājāśrame rāmaḥ sagaṇaḥ samupāviśat

naṃdigrāme tu ṣaṣṭhyāṃ sa bharatena samāgataḥ //
saptamyāmabhiṣikto'sāvayodhyāyāṃ raghūdvahaḥ

daśaikādhikamāsāṃstucaturdaśāhāni maithilī //
uvāsa rāma rahitā rāvaṇasya niveśane

dvicatvāriṃśaka varṣe rāmo rājyamakārayat //
sītāyāśca trayastriṃśadvatsarāśca tadābhavan

sa caturdaśavarṣāṃte praviśya ca purīṃ prabhuḥ //
ayodhyāṃ mudito rāmo hatvā rāvaṇamāhave

bhrātṛbhiḥ sahitastatra rāmo rājyamathākarot //
rājyaṃ prakurvatastasya purodhā vadatāṃ varaḥ

agastyaḥ kuṃbhasaṃbhūtistamāgaṃtā raghoḥ patim //
tadvākyādraghunātho'sau kariṣyati hayakratum

tasyāgamiṣyati hayo hyāśrame tava suvrata //
tasya yodhāḥ pramuditā āyāsyaṃti tavāśramam

teṣāmagre rāmakathāḥ kariṣyasi manoharāḥ //
taiḥ sākaṃ tvamayodhyāyāṃ gaṃtāsi vai dvijarṣabha

dṛṣṭvā rāmamayodhyāyāṃ padmapatranibhekṣaṇam //
tatkṣaṇādeva saṃsāravārdhinistāravānbhava

ityuktvā māṃ munivaro lomaśaḥ sarvabuddhimān //
uvāca te kiṃ praṣṭavyaṃ tadāhamavadaṃ hi tam

jñātaṃ tvatkṛpayā sarvaṃ rāmacāritramadbhutam //
tvatprasādādavāpsye'haṃ rāmasya caraṇāṃbujam

mayā namaskṛtaḥ paścājjagāma sa munīśvaraḥ //
tatprasādānmayāvāptaṃ rāmasya caraṇārcanam

so'haṃ smarāmi rāmasya caraṇāvanvahaṃ muhuḥ //
gāyāmi tasya caritaṃ muhurmuhurataṃdritaḥ

pāvayāmi janānanyāngānena svāṃtahāriṇā //
hṛṣyāmi tanmunervākyaṃ smāraṃsmāraṃ tadīkṣayā

dhanyo'haṃ kṛtakṛtyo'haṃ sabhāgyo'haṃ mahītale //
rāmacaṃdra padāṃbhoja didṛkṣā me bhaviṣyati

tasmātsarvātmanā rāmo bhajanīyo manoharaḥ //
vaṃdanīyo hi sarveṣāṃ saṃsārābdhititīrṣayā

tasmādyūyaṃ kimarthaṃ vai prāptāḥ ko vānarādhipaḥ //
yāgaṃ karoti dharmātmā hayamedhaṃ mahākratum

tatsarvaṃ kathayaṃtvatra yāṃ tu vāhasya pālane //
smaraṃtu raghunāthāṃghriṃ smṛtvā smṛtvā punaḥ punaḥ

iti vākyaṃ samākarṇya munervismayamāgatāḥ //
raghunāthaṃ smaraṃtaste procurāraṇyakaṃ munim

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe lomaśāraṇyakasaṃvāde rāmacaritrakathanaṃnāma ṣaṭtriṃśattamo'dhyāyaḥ