Padma Purana · Chapter 5.16
sumatiruvāca/
evaṃ tayā krīḍamānaḥ sarvatra dharaṇītale /
nābudhyata gatānabdāñchatasaṃkhyā parīmitān
tato jñātvāthava tadvipraḥ svakālaparivartinīm /
manorathaiśca saṃpūrṇāṃ svasyapriyatamāṃ varām
nyavartatāśramaṃ śreṣṭhaṃ payoṣṇītīrasaṃsthitam /
nirvairajaṃ tu janatāsaṃkulaṃ mṛgasevitam
tatrāvasatsa sutapāḥ śiṣyairvedasamanvitaiḥ /
sevitāṃghriyugo nityaṃ tatāpa paramaṃ tapaḥ
kadācidatha śaryātiryaṣṭumaicchata devatāḥ /
tadā cyavanamānetuṃ preṣayāmāsa sevakān
tairāhūto dvijavarastatrāgacchanmahātapāḥ /
sukanyayā dharmapatnyā svācāra pariniṣṭhayā
āgataṃ taṃ munivaraṃ patnyā putryā mahāyaśāḥ /
dadarśa duhituḥ pārśve puruṣaṃ sūryavarcasam
rājā duhitaraṃ prāha kṛtapādābhivaṃdanām /
āśiṣo na prayuṃjāno nātiprītamanā iva
cikīrṣitaṃ te kimidaṃ patistvayā /
pralaṃbhito lokanamaskṛto muniḥ /
tvayā jarāgrastamasaṃmataṃ patiṃ /
vihāya jāraṃ bhajase'mumadhvagam
kathaṃ matiste'vagatānyathāsatāṃ kulaprasūteḥ kuladūṣaṇaṃ tvidam /
bibharṣi jāraṃ yadapatrapākulaṃ pituḥ svabhartuśca nayasyadhastamām
evaṃ bruvāṇaṃ pitaraṃ smayamānā śucismitā /
uvāca tāta jāmātā tavaiṣa bhṛgunaṃdanaḥ
śaśaṃsa pitre tatsarvaṃ vayorūpābhilaṃbhanam /
vismitaḥ paramaprītastanayāṃ pariṣasvaje
somenāyājayadvīraṃ grahaṃ somasya cāgrahīt /
asomaporapyaśvinoścyavanaḥ svena tejasā
grahaṃ tu grāhayāmāsa tapobalasamanvitaḥ /
vajraṃ gṛhītvā śakrastu haṃtuṃ brāhmaṇasattamam
apaṃktipāvanau devau kurvāṇaṃ paṃktigocarau /
śakraṃ vajradharaṃ dṛṣṭvā muniḥ svahananodyatam
huṃkāramakaroddhīmānstaṃbhayāmāsa tadbhujam /
iṃdraḥ stabdhabhujastatra dṛṣṭaḥ sarvaiśca mānavaiḥ
kopena śvasamāno'hiryathā maṃtraniyaṃtritaḥ /
tuṣṭāva sa muniṃ śakraḥ stabdhabāhustaponidhim
aśvibhyāṃ bhāgadānaṃ ca kurvaṃtaṃ nirbhayāṃtaram /
kathayāmāsa bhoḥ svāmindīyatāmaśvinorbali
mayā na vāryate tāta kṣamasvāghaṃ mahatkṛtam /
ityuktaḥ sa muniḥ kopaṃ jahau tūrṇaṃ kṛpānidhiḥ
iṃdro muktabhujo'pyāsīttadānīṃ puruṣarṣabha /
etadvīkṣya janāḥ sarve kautukāviṣṭamānasāḥ
śaśaṃsurbrāhmaṇabalaṃ te tu devādidurllabham /
tato rājā bahudhanaṃ brāhmaṇebhyo'dadanmahān
cakre cāvabhṛthasnānaṃ yāgāṃte śatrutāpanaḥ /
tvayā pṛṣṭaṃ yadācakṣva cyavanasya mahodayam
sa mayā kathitaḥ sarvastapoyogasamanvitaḥ /
namaskṛtvā tapomūrtimimaṃ prāpya jayāśiṣaḥ
preṣaya tvaṃ sapatnīkaṃ rāmayajñe manorame /
śeṣa uvāca/
evaṃ tu kurvatorvārtāṃ hayaḥ prāpāśramaṃ prati
vidadhadvāyuvegena pṛthvīṃ khuravilakṣitām /
dūrvāṃkurānmukhāgreṇa caraṃstatra mahāśrame
munayo yāvadādāya darbhānsnātuṃ gatā nadīm /
śatrughnaḥ śatrusenāyāstāpanaḥ śūrasaṃmataḥ
tāvatprāpa munervāsaṃ cyavanasyātiśobhitam /
gatvā tadāśrame vīro dadarśa cyavanaṃ munim
sukanyāyāḥ samīpasthaṃ tapomūrtimivasthitam /
vavaṃde caraṇau tasya svābhidhāṃ samudāharan
śatrughnohaṃ raghupaterbhrātā vāhasya pālakaḥ
namaskaromi yuṣmabhyaṃ mahāpāpopaśāṃtaye /
iti vākyaṃ samākarṇya jagāda munisattamaḥ
śatrughna tava kalyāṇaṃ bhūyānnaravararṣabha /
yajñaṃ pālayamānasya kīrtiste vipulā bhavet
citraṃ paśyata bho viprā rāmo'pi makhakārakaḥ /
yannāmasmaraṇādīni kurvaṃti pāpanāśanam
mahāpātakasaṃyuktāḥ paradāraratā narāḥ /
yannāmasmaraṇodyuktā muktā yāṃti parāṃ gatim
pādapadmasamutthena reṇunā grāvamūrtibhṛt /
tatkṣaṇādgautamārdhāṃgī jātā mohanarūpadhṛk
māmakīyasya rūpasya dhyānena premanirbharā /
sarvapātakarāśiṃ sā dagdhvā prāptā surūpatām
daityā yasya manohārirūpaṃ pradhanamaṇḍale /
paśyaṃtaḥ prāpuretasya rūpaṃ vikṛtivarjitam
yogino dhyānaniṣṭhā ye yaṃ dhyātvā yogamāsthitāḥ /
saṃsārabhayanirmuktāḥ prayātāḥ paramaṃ padam
dhanyo'hamadya rāmasya mukhaṃ drakṣyāmi śobhanam /
payojadalanetrāṃtaṃ sunasaṃ subhrusūnnatam
sā jihvā raghunāthasya nāmakīrtanamādarāt /
karoti viparītā yā phaṇino rasanā samā
adya prāptaṃ tapaḥpuṇyamadya pūrṇā manorathāḥ /
yaddrakṣye rāmacaṃdrasya mukhaṃ brahmādidurllabham
tatpādareṇunā svāṃgaṃ pavitraṃ vidadhāmyaham /
vicitrataravārtābhiḥ pāvaye rasanāṃ svakām
ityādi rāmacaraṇasmaraṇaprabuddha-
premavrajaprasṛtagadgadavāgudaśruḥ /
śrīrāmacaṃdra raghupuṃgavadharmamūrte
bhaktānukaṃpakasamuddhara saṃsṛtermām
jalpannaśrukalāpūrṇo munīnāṃ puratastadā /
nājñāsīttatra pārakyaṃ nijaṃ dhyānena saṃsthitaḥ
śatrughnastaṃ muniṃ prāha svāminno makhasattamaḥ /
kriyatāṃ bhavatā pādarajasā supavitritaḥ
mahadbhāgyaṃ raghupateryadyuṣmanmānasāṃtare /
tiṣṭhatyasau mahābāhuḥ sarvalokasupūjitaḥ
ityuktaḥ saparīvāraḥ sarvāgniparisaṃvṛtaḥ /
jagāma cyavanastatra pramodahradasaṃplutaḥ
hanūmāṃstaṃ padāyāṃtaṃ rāmabhaktamavekṣya ha /
śatrughnaṃ nijagādāsau vaco vinayasaṃyutaḥ
svāminkathayasi tvaṃ cenmahāpuruṣasuṃdaram /
rāmabhaktaṃ munivaraṃ nayāmi svapurīmaham
iti śrutvā mahadvākyaṃ kapivīrasya śatruhā /
ādideśa hanūmaṃtaṃ gaccha prāpayataṃ munim
hanūmāṃstaṃ muniṃ svīye pṛṣṭha āropya vegavān /
sakuṭuṃbaṃ nināyāśu vāyuḥ kha iva sarvagaḥ
āgataṃ taṃ muniṃ dṛṣṭvā rāmo matimatāṃ varaḥ /
arghyapādyādikaṃ cakre prītaḥ praṇayavihvalaḥ
dhanyo'smi munivaryasya darśanena tavādhunā /
pavitrito makho mahyaṃ sarvasaṃbhārasaṃbhṛtaḥ
iti vākyaṃ samākarṇya cyavano munisattamaḥ /
uvāca premanirbhinna pulakāṃgo'tinirvṛtaḥ
svāminbrahmaṇyadevasya tava vāḍavapūjanam /
yuktameva mahārāja dharmamārgaṃ prarakṣituḥ
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe cyavanāśrame hayagamanonāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0