Padma Purana · Chapter 5.14

śeṣa uvāca/
atha svāgatasaṃtuṣṭaṃ śatrughnaṃ prāha bhūmipaḥ /
raghunāthakathāṃ śreṣṭhāṃ śuśrūṣuḥ puruṣarṣabhaḥ

sumada uvāca/
kaccidāste sukhaṃ rāmaḥ sarvalokaśiromaṇiḥ /
bhaktarakṣāvatāro'yaṃ mamānugrahakārakaḥ

dhanyā lokā ime puryāṃ raghunāthamukhāṃbujam /
ye pibaṃtyaniśaṃ cākṣipuṭakaiḥ parimoditāḥ

arthajātaṃ madīyaṃ ca nitarāṃ puruṣarṣabha /
kṛtārthaṃ kulabhūmyādi vastujātaṃ mahāmate

kāmākṣayā prasādo me kṛtaḥ pūrvaṃ dayārdrayā /
raghunāthamukhāṃbhojaṃ drakṣyedya sakuṭuṃbakaḥ

ityuktavati vīre tu sumade pārthivottame /
sarvaṃ tatkathayāmāsa raghunāthaguṇodayam

trirātraṃ tatra saṃsthitya raghunāthānujaḥ param /
gaṃtuṃ cakāra dhiṣaṇāṃ rājñā saha mahāmatiḥ

tajjñātvā sumadaḥ śīghraṃ putraṃ rājye'bhyaṣecayat /
śatrughnena mahārājñā puṣkalenānumoditaḥ

vāsāṃsi bahuratnāni dhanāni vividhāni ca /
śatrughnasevakebhyo'sau prādāttatra mahāmatiḥ

tato gamanamārebhe maṃtribhirbahuvittamaiḥ /
pattibhirvājibhirnāgaiḥ sadaśvairatha koṭibhiḥ

śatrughnaḥ sahitastena sumadena dhanurbhṛtā /
jagāma mārge vihasanraghunāthapratāpabhṛt

payoṣṇītīramāsādya jagāma sa hayottamaḥ /
pṛṣṭhato'nuyayuḥ sarve yodhā vai hayarakṣiṇaḥ

āśramānvividhānpaśyannṛṣīṇāṃ sutapobhṛtām /
tatratatra viśṛṇvāno raghunāthaguṇodayam

eṣa dhīmānhariryāti hariṇā parirakṣitaḥ /
haribhirharibhaktaiśca harivaryānugairmuhuḥ

iti śṛṇvañchubhā vāco munīnāṃ paritaḥ prabhuḥ /
tutoṣa bhaktyutkalitacittavṛttibhṛtāṃ mahān

dadarśa cāśramaṃ śuddhaṃ janajaṃtusamākulam /
vedadhvanihatāśeṣā maṃgalaṃ śṛṇvatāṃ nṛṇām

agnihotrahavirdhūma pavitritanabhokhilam /
munivaryakṛtāneka yāgayūpasuśobhitam

yatra gāvastu hariṇā pālyaṃte pālanocitāḥ /
mūṣakā na khanaṃtyasminbiḍālasya bhayādbilam

mayūrairnakulaiḥ sārddhaṃ krīḍaṃti phaṇinoniśam /
gajaiḥ siṃhairnityamatra sthīyate mitratāṃ gataiḥ

eṇāstatratya nīvārabhakṣaṇeṣu kṛtādarāḥ /
na bhayaṃ kurvate kālādrakṣitā munivṛṃdakaiḥ

gāvaḥ kuṃbhasamodhaskā naṃdinī samavigrahāḥ /
kurvaṃti caraṇotthena rajaselāṃ pavitritām

munivaryāḥ samitpāṇi padmairdharmakriyocitām /
dṛṣṭvā papracchasumatiṃ sarvajñaṃ rāma maṃtriṇam

śatrughna uvāca/
sumate kasya saṃsthānaṃ munerbhāti purogatam /
nirvairijaṃtu saṃsevyaṃ munivṛṃdasamākulam

śroṣyāmi munivārtāṃ ca vidadhāmi pavitratām /
nijaṃ vapustadīyābhirvārtābhirvarṇanādibhiḥ

iti śrutvā mahadvākyaṃ śatrughnasya mahātmanaḥ /
kathayāmāsa sacivo raghunāthasya dhīmataḥ

sumatiruvāca/
cyavanasyāśramaṃ viddhi mahātāpasaśobhitam /
nirvairijaṃtusaṃkīrṇaṃ munipatnībhirāvṛtam

yo'sau mahāmuniḥ svargavaidyayorbhāgamādadhāt /
svāyaṃbhuvamahāyajñe śakramānavibhedanaḥ

mahāmuneḥ prabhāvo'yaṃ na kenāpi samāpyate /
tapobalasamṛddhasya vedamūrtidharasya ha

śrutvā rāmānujo vārtāṃ cyavanasya mahāmuneḥ /
sarvaṃ papraccha sumatiṃ śakramānādibhaṃjanam

śatrughna uvāca/
kadāsau dasrayorbhāgaṃ cakāra surapaṃktiṣu /
kiṃ kṛtaṃ devarājena svāyaṃbhuva mahāmakhe

sumatiruvāca/
brahmavaṃśe'tivikhyāto munirbhṛguriti śrutaḥ /
kadācidgatavānsāyaṃ samidāharaṇaṃ prati

tadā makhavināśāya damano rākṣaso balī /
āgatyoccairjagādedaṃ mahābhayakaraṃ vacaḥ

kutrāsti munibaṃdhuḥ sa kutra tanmahilānaghā /
punaḥ punaruvācedaṃ vaco roṣasamākulaḥ

tadāhutavaho jñātvā rākṣasādbhayamāgatam /
darśayāmāsa tajjāyāmaṃtarvatnīmaniṃditām

jahāra rākṣasastāṃ tu rudaṃtīṃ kurarīmiva /
bhṛgo rakṣapate rakṣa rakṣa nātha taponidhe

evaṃ vadaṃtīmārtāṃ tāṃ gṛhītvā niragādbahiḥ /
duṣṭo vākyaprahāreṇa bodhayansa bhṛgoḥ satīm

tato mahābhayatrasto garbhaścodaramadhyataḥ /
papāta prajvalannetro vaiśvānara ivāṃgajaḥ

tenoktaṃ mā vrajāśu tvaṃ bhasmī bhava sudurmate /
na hi sādhvī parāmarśaṃ kṛtvā śreyo'dhiyāsyasi

ityuktaḥ sa papātāśu bhasmībhūtakalevaraḥ /
mātā tadārbhakaṃ nītvā jagāmāśramamunmanāḥ

bhṛgurvahnikṛtaṃ sarvaṃ jñātvā kopasamākulaḥ /
śaśāpa sarvabhakṣastvaṃ bhava duṣṭārisūcaka

tadā śapto'tiduḥkhārto jagrāhāṃghryāśuśukṣaṇiḥ /
kuru me'nugrahaṃ svāminkṛpārṇava mahāmate

mayānṛtaṃ vacobhītyā kathitaṃ na gurudruhā /
tasmānmamopari kṛpāṃ kuru dharmaśiromaṇe

tadānugrahamādhācca sarvabhakṣo bhavāñchuciḥ /
ityuktavānhutabhujaṃ dayārdro munitāpasaḥ

garbhāccyutasya putrasya jātakarmādikaṃ śuciḥ /
cakāra vidhivadvipro darbhapāṇiḥ sumaṃgalaḥ

cyavanāccyavanaṃ prāhuḥ putraṃ sarve tapasvinaḥ /
śanaiḥśanaiḥ sa vavṛdhe śukle pratipadiṃduvat

sa jagāma tapaḥ kartuṃ revāṃ lokaikapāvanīm /
śiṣyaiḥ parivṛtaḥ sarvaistapobalasamanvitaiḥ

gatvā tatra tapastepe varṣāṇāmayutaṃ mahān /
aṃsayoḥ kiṃśukau jātau valmīkopariśobhitau

mṛgā āgatya tasyāṃge kaṃḍūṃ vidadhurutsukāḥ /
na kiṃcitsa hi jānāti durvāratapasāvṛtaḥ

kadācinmanurudyuktastīrthayātrāṃ prati prabhuḥ /
sakuṭuṃbo yayau revāṃ mahābalasamāvṛtaḥ

tatra snātvā mahānadyāṃ saṃtarpya pitṛdevatāḥ /
dānāni brāhmaṇebhyaśca prādādviṣṇupratuṣṭaye

tatkanyā vicaraṃtī sā vanamadhye itastataḥ /
sakhībhiḥ sahitā ramyā taptahāṭakabhūṣaṇā

tatra dṛṣṭvātha valmīkaṃ mahātarusuśobhitam /
nimeṣonmeṣarahitaṃ tejaḥ kiṃciddadarśa sā

gatvā tatra śalākābhiratudadrudhiraṃ sravat /
dṛṣṭvā rājñāṃgajā khedaṃ prāptavatyatiduḥkhitā

na jananyai tathā pitre śaśaṃsāghena viplutā /
svayamevātmanātmānaṃ sā śuśoca bhayāturā

tadā bhūścalitā rājandivaścolkā papāta ha /
dhūmrā diśo bhavansarvāḥ sūryaśca pariveṣitaḥ

tadā rājño hayā naṣṭā hastino bahavo mṛtāḥ /
dhanaṃ naṣṭaṃ ratnayutaṃ kalahobhūnmithastadā

tadālokya nṛpo bhītaḥ kiṃcidudvignamānasaḥ /
janānapṛcchatkenāpi munaye tvaparādhitam

pāraṃparyeṇa tajjñātvā svaputryāḥ pariceṣṭitam /
yayau suduḥkhitastatra samṛddhabalavāhanaḥ

taṃ vai taponidhiṃ vīkṣya mahatā tapasāyutam /
stutvā prasādayāmāsa munivarya dayāṃ kuru

tasmai tuṣṭo jagādāyaṃ munivaryo mahātapāḥ /
tavātmajākṛtaṃ sarvamutpātādyamavehi tat

tava putryā mahārāja cakṣurvisphoṭanaṃ kṛtam /
bahususrāva rudhiraṃ jānatī tvāmuvāca na

tasmādiyaṃ mahābhūpa mahyaṃ deyā yathāvidhi /
tataścotpātaśamanaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ

tacchrutvā duḥkhito rājā prajñācākṣuṣa ātmajām /
dadau kulavayorūpa śīlalakṣaṇasaṃyutām

dattā yadā nṛpeṇeyaṃ kanyā kamalalocanā /
tadotpātāḥ śamaṃ yātāḥ sarve muniruṣodgatāḥ

rājā dattvātmajāṃ tasmai munaye tapasāṃnidhe /
prāpa svāṃ nagarīṃ bhūyo duḥkhito'yaṃ dayāyutaḥ

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe/
cyavanopākhyānaṃnāma caturdaśo'dhyāyaḥ