Padma Purana · Chapter 5.111
śrīrāma uvāca-
maheśanāmamāhātmyaṃ pūjāmāhātmyameva ca /
namaskārasya māhātmyaṃ dṛṣṭimāhātmyameva ca
jaladānasya māhātmyaṃ dhūpadānasya sattama /
dīpagaṃdhādidānasya māhātmyaṃ vada me guro
śaṃbhuruvāca-
ekaikanāmamāhātmyaṃ vistarānna hi śakyate /
saṃkṣepeṇa ca te vacmi śṛṇu rāghava sādaram
purā tretāyuge rājā vidhṛto nāma vīryavān /
mṛte pitari bālosau bhūmirājyebhiṣecitaḥ
samānavayasaḥ sarvānsamīpasthāṃścakāra saḥ /
ye vṛddhā ye ca vidvāṃsaste ca tasya na saṃmatāḥ
yuvānaḥ saṃmatā duṣṭā akāryakaraṇāstathā /
sustryānayanadakṣāśca corakarmaviśāradāḥ
bhāṃḍavārtāratā lāsyanipuṇāstasya saṃmatāḥ /
vaśīkaraṇamaṃtrajñā vastrauṣadhavidastathā
gītanartanaśīlāśca dhūrttā dyūtavidaḥ priyāḥ /
pitṛsaṃmatakartṝṇāṃ tyāgaṃ cakre sa pārthivaḥ
vicārya sa ca taiḥ sārddhaṃ duṣṭaiḥ kāryamakārayat /
etādṛśāṃstathā cānyānduṣṭānsaha yuyoja ha
etaduktimupālaṃbya śiṣṭaṃ suhṛdamatyajat /
uromuṣṭiṃ ca phetkāraṃ ye kuryustasya te priyāḥ
bhagalakṣaṇatattvajñā ratitaṃtraviśāradāḥ /
rājanītivihīnaṃ tadrājyaṃ samabhavattadā
gajāśvarathamuṣṭrājaṃ gomahiṣyādikaṃ ca yat /
tatsarvaṃ nāśamāpannamapahārāyatastataḥ
ratnāni vasudhānyāni na dṛśyaṃte pure tadā /
atha bhūpāṃtareṇāsau nirjitaḥ prapalāyitaḥ
mahāraṇyamatho gatvā giridurgamakalpayat /
tatra cālpaparīvāraścoravṛttiṃ samāśritaḥ
suvarṇavastradhānyādi ratnagaṃdhādikaṃ tathā /
tatratatra vinirdiśya corānāyānavaṃcakān
baṃdhādyakārayattaistu dravyāharaṇakarmaṇi /
yadāhāro na vidyeta tadāhāramakalpayat
gomahiṣyādimāṃsena yadyannaṃ nopalabhyate /
aśvīya naramāṃsena bhojanaṃ paryyakalpayat
etādṛśamabhūdvṛttaṃ saṃdhyopāsādivarjitam /
ekastu sacivastasya surāpo nāma rākṣasaḥ
niyuṃkte sarvakālaṃ tamāharaprahareti ca /
evaṃ rakṣomate sthitvā nānādeśagatānnarān
nṛsahasraparīvāro hyādadyādakṛpālayaḥ /
svasyābhimatayoṣāstu jñātvā jñātvā samāharat
kiṃcitkālaṃ ca tā bhuktvā tāsāṃ māṃsamabhakṣayat /
evaṃ hatvā narānnārī rājyaṃ cakre suduḥsaham
evaṃ varṣasahasraṃ tu rājyaṃ kṛtvā narādhamaḥ /
jarāśithilasarvāṃgo valīpalitadūṣitaḥ
nirjīvamabhavatsthānaṃ samaṃtāddaśayojanam /
atha mṛtyudinaṃ prāptaṃ rājñastasya mahātmanaḥ
mṛtyukāletha saṃprāpte snātaṃ bhūmigataṃ nṛpam /
tasya cānucarāḥ sarve parivāryopatasthire
surāpaḥ sacivaḥ prāha kiṃ kāryaṃ mama cādiśa /
atha rājā tathā śakto nirgatāyustadārditaḥ
nābheradhastu kṣīṇāsuḥ kathaṃcidvākyamuktavān /
tvaṃ sarvakāle daityeṃdra praharaprāharāhara
ityathoktvā mamārāsau yamadūtāḥ samāyayuḥ /
vicitraṃ baṃdhane yatnaṃ cakrustāḍanatatparāḥ
cūrṇitā baṃdhapāśāśca hetidaṃḍāśca cūrṇitāḥ /
tadgātrasparśamātre ca tadadbhutamivābhavat
athāyātaḥ svayaṃ mṛtyuḥ pāśenainamayojayat /
mṛtyupāśamapicchinnaṃ vīkṣya mṛtyuraciṃtayat
sarvamartyamṛtirdṛṣṭā dṛṣṭā naitādṛśī kvacit /
iti ciṃtāpare mṛtyau jvālāvaktraḥ pratāpavān
vīrabhadreṇa nirdiṣṭaḥ sahasāyācca śūlabhṛt /
jvālāvaktramathālokya mṛtyustūrṇaṃ palāyayau
palāyamānaṃ taṃ dṛṣṭvā mṛtyuṃ vahnimukhastadā /
are re cora cora tvaṃ tiṣṭhatiṣṭha kva yāsyasi
enaso mucyate coraḥ śūlāropaṇamātrataḥ /
evamābhāṣya mṛtyuṃ taṃ śūlaprotamakalpayat
śūlaṃ skaṃdhagataṃ kṛtvā dūtānsaṃgrathya rajjunā /
pādaśṛṃkhalavinyastānādāya nṛpamadhyagāt
vimānavaramāropya gītavādyasuśobhitam /
vīrāṃtikamatho gatvā sarvamasmai nyavedayat
vīrabhadropi tatsarvaṃ śaṃkarāyāmitātmane /
nānāmunigaṇairdevairbrahmaviṣṇupuraḥ suraiḥ
sevyamānāya devāya pārvatīsahitāya ca /
praṇipatya nivedyātha śūlasthaṃmṛtyumeva ca
tūṣṇīṃ babhūva viśvātmā vīrabhadraḥ pratāpavān /
agnyānanaṃ vīkṣya śivo vigarhayankathaṃ tvayaitadgaṇasāhasaṃ kṛtam /
bibheṣi mṛtyorna kathaṃ yamādhikādvadasva sarvaṃ paramārthato me
praṇamya taṃ vahnimukho'tiroṣo mṛtyuṃ samālokya nanarta harṣāt /
uvāca cauryaṃ kṛtameva mṛtyunā tadeṣa śūle'pi mayā prarohitaḥ
vimocayāmāsa śivopi mṛtyuṃ dūtānaśeṣānnirujaścakāra /
mṛtyuṃ samālokya śivo babhāṣe mannāma eṣāṃ maraṇe samāste
maccetasāmanyadhiyāṃ ca nāmahīnākṣaraṃ vādhikavarṇayuktam /
mamaiva lokaṃ pradadāmi satyaṃ hyanena nāma prahareti bhāṣitam
praśabdamātraṃ tvadhikaṃ haretipadapradaṃ vai padamīrayaṃti /
ārādamūṃstvaṃ japato namasva madīyavākyaṃ ca yamaṃ vadasva
natiṃ yatiṃ kīrtimupāstimāśritā dāsyaṃ ca kaiṃkaryyamatha śrutiṃvadāḥ /
paṃcākṣaroktiṃ śatarudriyoktiṃ śivasya kurvaṃti na te vicāryāḥ
mannāmarudrākṣavibhūtidhāraṇo mamāgrato yastu purāṇavaktā /
sarveṣu pāpeṣvapi teṣu satsu praśāsmyahaṃ naiva yamādhikāraḥ
ye cāpi pāpānvitamāyino narāḥ parānnavastrādivadhūbhujaśca /
vārāṇasīmṛtyuparāśca ye vai śrīśailamartyāśca na te vicāryāḥ
yūkāśca daṃśā api matkuṇāśca mṛgādayaḥ kīṭapipīlikāśca /
sarīsṛpā vṛścikaśūkarāśca kāśīmṛtāḥ śaṃkaramāpnuvaṃti
idaṃ nāmagṛṇandhyāyedyo vai hṛtpadmamaṃdire /
triyaṃbakaṃ virūpākṣaṃ somaṃ somārddhabhūṣaṇam
trinetrakaṃ trayīnetraṃ somasūryāgnilocanam /
taṃ namaskṛtya dūrastho bhavamṛtyo mamājñayā
athākarṇya śivaproktaṃ mṛtyustuṣṭāva śaṃkaram /
namaste devatānātha namaste devamūrtaye
sarvajñāya namastubhyaṃ paśūnāṃ pataye namaḥ /
atha devo mahādevo mṛtyuṃ prāha varaṃ vṛṇu
stotreṇānena tuṣṭosmi mṛtyurvaramayācata /
tvadīyaṃ pālaya vibho māṃ ca śaṃkara pāpinam
tathetyuktvā mṛtyumīśo gaccha vatseti cābravīt /
yamalokaṃ gataḥ sopi yamāyāśeṣamuktavān
śaṃbhuruvāca-
ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ puṇyākhyānamanuttamam /
vimuktaḥ sarvapāpebhyo yāti śaṃkarasannidhim
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śivarāghavasaṃvāde ekādaśottaraśatatamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0