Padma Purana · Chapter 4.13
śaunaka uvāca-
kṛṣṇajanmāṣṭamī sūta tasyā māhātmyamuttamam /
kathayasva mahāprājña coddharasva mahārṇavāt
sūta uvāca-
kṛṣṇajanmāṣṭamīṃ brahmanbhaktyā karoti yo naraḥ /
aṃte viṣṇupuraṃ yāti kulakoṭiyuto dvija
aṣṭamī budhavāre ca some caiva dvijottama /
rohiṇīṛkṣasaṃyuktā kulakoṭivimuktidā
mahāpātakasaṃyuktaḥ karoti vratamuttamam /
sarvapāpavinirmuktaścāṃte yāti harergṛham
kṛṣṇajanmāṣṭamīṃ brahmanna karoti narādhamaḥ /
iha duḥkhamavāpnoti sa pretya narakaṃ vrajet
na karoti ca yā nārī kṛṣṇajanmāṣṭamīvratam /
varṣe varṣe tu sā mūḍhā narakaṃ yāti dāruṇam
janmāṣṭamīdine yo vai naro'śnāti vimūḍhadhīḥ /
mahānarakamaśnāti satyaṃ satyaṃ vadāmyaham
dilīpena purā pṛṣṭo vasiṣṭho munisattamaḥ /
tacchṛṇuṣva mahāprājña sarvapātakanāśanam
dilīpa uvāca-
bhādre māsyasitāṣṭamyāṃ yasyāṃ jāto janārddanaḥ /
tadahaṃ śrotumicchāmi kathayasva mahāmune
kathaṃ vā bhagavānjātaḥ śaṃkhacakragadādharaḥ /
devakījaṭhare viṣṇuḥ kiṃ kartuṃ kena hetunā
vasiṣṭha uvāca-
śṛṇu rājanpravakṣyāmi kasmājjāto janārddanaḥ /
pṛthivyāṃ tridivaṃ tyaktvā bhavate kathayāmyaham
purā vasuṃdharā hyāsītkaṃsādinṛpapīḍitā /
svādhikārapramattena kaṃsadūtena tāḍitā
kraṃdatī kraṃdatī sā tu yayau ghūrṇitalocanā /
yatra tiṣṭhati deveśa umākāṃto vṛṣadhvajaḥ
kaṃsena tāḍitā nātha iti tasmai niveditum /
bāṣpavārīṇi varṣaṃti vivarṇā sāvimānitā
kraṃdaṃtīṃ tāṃ samālokya kopena sphuritādharaḥ /
umayāsahitaḥ sarvairdevavṛṃdairanuvrataḥ
ājagāma mahādevo vidhātṛbhavanaṃ ruṣā /
gatvā covāca brahmāṇaṃ kaṃsadhvaṃsanahetave
upāyaḥ sṛjyatāṃ brahmanbhavatā viṣṇunā saha /
aiśvaraṃ tadvacaḥ śrutvā gaṃtuṃ prāha kṛtātmabhūḥ
kṣīrode yatra vaikuṃṭhaḥ supto'sti bhujagopari /
haṃsapṛṣṭhaṃ samāruhya hareraṃtikamāyayau
tatra gatvā ca taṃ dhātā devavṛṃdairharādibhiḥ /
saṃyuktaḥ stūyate vāgbhiḥ komalaṃ vāgvidāṃvaraḥ
namaḥ kamalanetrāya haraye paramātmane /
jagataḥ pālayitre ca lakṣmīkāṃta namo'stu te
iti tebhyaḥ stutiṃ śrutvā pratyuvāca janārddanaḥ /
devānkliṣṭamukhānsarvānbhavadbhirāgataṃ katham
brahmovāca-/
śṛṇu deva jagannātha yasmādasmākamāgatam /
kathayāmi suraśreṣṭha tadahaṃ lokabhāvana
śūlidattavaronmattaḥ kaṃso rājā durāsadaḥ /
vasudhā tāḍitā tena karaghātena pīḍitā
varaṃ datvā purāpyagre māyayā tu pravaṃcitaḥ /
bhāgineyaṃ vinā śaṃbho maraṇaṃ bhavitā na me
tasmādgaccha svayaṃ deva kaṃsaṃ haṃtuṃ durāsadam /
devakījaṭhare janma labdhvā gatvā ca gokulam
brahmaṇā prerito devaḥ pratyuvāca ca śūlinam /
pārvatīṃ dehi deveśa abdaṃ sthitvā gamiṣyati
umayā rakṣayā sārddhaṃ śaṃkhacakragadādharaḥ /
uddiśya mathurāṃ cakre prayāṇaṃ kamalāsanaḥ
devakījaṭhare janma lebhe tatra gadādharaḥ /
yaśodākukṣimadhyāste śarvāṇī mṛgalocanā
navamāsāṃśca viśramya kukṣau navadināṃtakān /
bhādre māsyasite pakṣe cāṣṭamīsaṃjñakā tithiḥ
rohiṇītārakāyuktā rajanīghanaghoṣitā /
tasyāṃ jāto jagannāthaḥ kaṃsārirvasudevajaḥ
vairāṭī naṃdapatnī ca yaśodā'jījanatsutām /
putraṃ padmakaraṃ padmanābhaṃ padmadalekṣaṇam
tadā harṣitumārebhe dṛṣṭvā hyānakaduṃdubhiḥ /
kaṃsāsurabhayatrastā provāca devakī tadā
vairāṭīṃ gaccha bho nātha sutaṃ pratyarpitaṃ kila /
putraṃ datvā yaśodāyai sutāṃ tasyāḥ samānaya
tasyā vacaḥ samākarṇya vasudevo'pi duḥkhitaḥ /
aṃke kumāramādāya vairāṭyabhimukhaṃyayau
yamunājalasaṃpūrṇā tatpathe madhyavartmani /
āsīdghorā mahādīrghā gambhīrodakapūrabhāk
evaṃ dṛṣṭvā taṭe sthitvā yamunāmavalokayan /
vasudevo'pi duḥkhārto vilalāpāticiṃtayā
kiṃ karomi kva gacchāmi vidhināpi hi vaṃcitaḥ /
kathamatra gamiṣyāmi vairāṭīṃ naṃdamaṃdiram
hariṇā tatra sānaṃdaṃ māyayā vaṃcitaḥ pitā /
kṣaṇamātraṃ taṭe sthitvā yamunāmavalokayan
tena dṛṣṭā punaḥ sāpi kṣaṇājjānuvahābhavat /
tāṃ dṛṣṭvā hṛṣṭa uttasthau prasthānamakarodyathā
māyāṃ kṛtvā jagannāthaḥ pituraṃkājjale'patat /
taṃ putraṃ patitaṃ dṛṣṭvā hāhākṛtvā suduḥkhitaḥ
mahopāyaṃ punaḥ kartuṃ vidhinā tena vaṃcitaḥ /
trāhi māṃ jagatāṃ nātha sutaṃ rakṣa surottama
janakakraṃditaṃ dṛṣṭvā kaṃsāriḥ kṛpayā muhuḥ /
jalakrīḍāṃ samācarya pituḥkroḍamagātpunaḥ
yathā tena yaduśreṣṭho jagāma naṃdamaṃdiram /
sutaṃ dattvā yaśodāyai sutāṃ tasyāḥ samānayat
nijāgāraṃ tataḥ prāpya patnyai pratyarpitā sutā /
devakī ca prasūteti vārtā prāptā surāriṇā
ānetuṃ prasthitā dūtāḥ sutaṃ duhitaraṃ tadā /
āgatya kaṃsadūtāste sutāṃ netuṃ pracakramuḥ
balādenāṃ samākṛṣya devakī vasudevayoḥ /
kaṃsadūtairgṛhītvā sā arpitā tu surāraye
sa dhṛtvā tāṃ mahārājaḥ sabhayo'bhūddurāsadaḥ /
śuddhakāṃcanavarṇābhāṃ pūrṇeṃdusadṛśānanām
kaṃso hasaṃtīṃ tāṃ dṛṣṭvā vidyutsphuritalocanām /
ādideśāsuraśreṣṭho jahi nītvā śilopari
ājñāṃ labdhvā'surāste vai niṣpeṣṭuṃ tāṃ pravartitāḥ /
vidyucchīghratayā gaurī jagāma śaṃkarāṃtikam
gauryuvāca-
śṛṇu rājanpravakṣyāmi yatrāste śatruruttamaḥ /
naṃdasya nilaye guptastava haṃtā'surottama
vasiṣṭha uvāca-
evamuktvā tu sā devī jagāma nijamaṃdiram /
śrutvā vākyaṃ tato devyāḥ kaṃso rājā suduḥkhitaḥ
bhaginīṃ pūtanāmāha gaccha tvaṃ naṃdamaṃdiram /
chadmanā taṃ sutaṃ hatvā gaccha te vāṃcchitaṃ bahu
dāsyāmi śatruṃ haṃtuṃ me vraja śīghrataraṃ śubhe /
ājñāṃ prāpya rākṣasī sā gokulābhimukhaṃ gatā
māyayā suṃdarī rūpā praviṣṭā tatra gokule /
payodhare garaṃ sā tu dhṛtvā haṃtumupāgatā
paśupānāṃ gṛhadvāri praviṣṭālakṣiteti ca /
gatvāṃtarutthāpya śiśuṃ stanaṃ datvāpasadgatim
tatastu śakaṭaṃ kṣiptvā tṛṇāvartādimardanam /
kālīyadamanaṃ kṛtvā gato madhupurīṃ tataḥ
gatvā kaṃso hataḥ krūraḥ kaṃsamallānajījayat /
etatte kathitaṃ rājanviṣṇorjanmadinavratam
śrutvā pāpāni naśyaṃti kuryātkiṃ vā bhaviṣyati /
ya idaṃ kurute martyo yā ca nārī harervratam
aiśvaryamatulaṃ prāpya janmanyatra yathepsitam /
pūrvaviddhā na karttavyā tṛtīyāṣaṣṭhireva ca
aṣṭamyekādaśībhūtā dharmakāmārthavāṃcchubhiḥ /
varjayitvā prayatnena saptamīsaṃyutāṣṭamī
vinā ṛkṣe'pi kartavyā navamīsaṃyutāṣṭamī /
udaye cāṣṭamī kiṃcitsakalā navamī yadi
muhūrtarohiṇīyuktā saṃpūrṇā cāṣṭamī bhavet /
aṣṭamī budhavāreṇa rohiṇīsahitā yadi
somenaiva bhavedrājankiṃkṛtairvratakoṭibhiḥ /
navamyāmudayātkiṃcitsome sāpi budhe'pi ca
api varṣaśatenāpi labhyate vā na labhyate /
vinā ṛkṣaṃ na kartavyā navamīsaṃyutāṣṭamī
kāryāviddhāpi saptamyāṃ rohiṇīsaṃyutāṣṭamī /
kalākāṣṭhāmuhūrte'pi yadā kṛṣṇāṣṭamītithiḥ
navamyāṃ saiva vā grāhyā saptamīsaṃyutā na hi /
kiṃ punarbudhavāreṇa somenāpi viśeṣataḥ
kiṃ purnarnavamīyuktā kulakoṭyāstu muktidā /
palavedhena rājeṃdra saptamyā aṣṭamīṃ tyajet
surāyābiṃdunāspṛṣṭaṃ gaṃgāṃbhaḥ kalaśaṃ yathā /
dilīpa uvāca-
kena cādau kṛtaṃ cedaṃ kena vā tatprakāśitam /
kiṃ puṇyaṃ kiṃ phalaṃ deva kathayasva mahāmune
vasiṣṭha uvāca-
citraseno mahārājā mahāpāpaparo mahān /
agamyāgamanaṃ kṛtvā svarṇasteyaṃ dvijasya ca
surāyāṃ ca sadā tṛpto vṛthāmāṃse sadā rataḥ /
evaṃ pāpasamāyukto nityaṃ prāṇivadhe rataḥ
cāṃḍālaiḥ patitaiḥ sārddhamālāpaṃ sarvadākarot /
etadevaṃ vidho rājā mṛgayāyāṃ mano dadhe
araṇye dvīpinaṃ jñātvā veṣṭayitvā ca sarvataḥ /
sāvadhānaṃ bhaṭānsarvānvākyametaduvāca ha
ahameva nihanmyenaṃ yo'nyosminprahariṣyati /
sa vadhyo nātra saṃdeho vyāghro rājñaḥ pathā yayau
salajjo'pi tato rājā vyāghraṃ paścājjagāma ha /
anekakleśaduḥkhena vyāghraṃ haṃtuṃ samāhitaḥ
kṣutpipāsākulakleśaḥ saṃdhyāyāṃ yamunātaṭe /
aṣṭamīrohiṇīyuktā taddinaṃ janmavāsaram
śvaḥkanyā yamunāyāṃ vai vrataṃ cakrurnarādhipa /
nānopahārairdravyaiśca dhūpadīpaiḥ suśobhanaiḥ
gaṃdhapuṣpaṃ tathā dravyaṃ kuṃkumādimanoharam /
annaṃ bahuguṇaṃ dṛṣṭvā bhoktuṃ tanmānasaṃkulam
rājovāca-
annābhāvānmamādyāśu prāṇā yāsyaṃti niścitam /
striya ūcuḥ-
janmāṣṭamyāṃ hare rājanna bhoktavyaṃ tvayānagha
gṛdhramāṃsaṃ kharaṃ kākaṃ gomāṃsamannameva ca /
bhuktavānnātra saṃdeho yo bhuṃkte kṛṣṇajanmani
kiṃ kiṃ chidraṃ na saṃjātaṃ saṃsāre vasatāṃ nṛṇām /
yena dehesthite prāṇe jayaṃtī na kṛtā nṛpa
tatrākṛtopavāsasya śāsanaṃ yamamaṃdiram /
yaddattaṃ pitaro nityaṃ na gṛhṇaṃti yathāvidhi
pitaraḥ pātitāḥ sarve jayaṃtyāṃ bhojane kṛte /
iti śrutvā tato rājā vrataṃ cakre narādhipa
kiṃcitpuṣpaṃ kiyadgaṃdhaṃ vastraṃ cānīya harṣitaḥ /
etadvrataṃ samāyuktaṃ tithibhāṃte ca pāraṇam /
vratasyāsya prabhāveṇa citraseno harergṛham
divyaṃ vimānamāruhya gatavānpitṛbhiḥ saha /
yatphalaṃ mathurāṃ gatvā dṛṣṭvā kṛṣṇamukhāṃbujam
tatphalaṃ prāpyate puṃsākṛṣṇajanmāṣṭamīvratāt /
yatphalaṃ dvārakāṃ gatvā dṛṣṭe viśveśvare harau /
tatphalaṃ prāpyate dīnaiḥ kṛtvā janmāṣṭamīvratam
iti śrīpādme mahāpurāṇe brahmakhaṃḍe harijanmāṣṭamīvratamāhātmyaṃnāma trayodaśo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0