Padma Purana · Chapter 3.58
vyāsa uvāca-
evaṃ gṛhāśrame sthitvā dvitīyaṃ bhāgamāyuṣaḥ /
vānaprasthāśramaṃ gacchetsadāraḥ sāgnireva ca
nikṣipya bhāryāṃ putreṣu gacchedvanamathāpi vā /
dṛṣṭvāpatyasya vāpatyaṃ jarjarīkṛtavigrahaḥ
śuklapakṣasya pūrvāhṇe praśaste cottarāyaṇe /
gatvāraṇyaṃ niyamavāṃstapaḥ kuryātsamāhitaḥ
phalamūlāni pūtāni nityamāhāramāharet /
yadāhāro bhavettena pūjayetpitṛdevatāḥ
pūjayedatithiṃ nityaṃ snātvā cābhyarcayetsurān /
gṛhādādāya cāśnīyādaṣṭau grāsānsamāhitaḥ
jaṭāśca bibhṛyānnityaṃ nakharomāṇi notsṛjet /
svādhyāyaṃ sarvathā kuryānniyacchedvācamanyataḥ
agnihotraṃ ca juhuyātpaṃcayajñānsamācaret /
utpannairvividhairmedhyaiḥ śākamūlaphalena vā
cīravāsā bhavennityaṃ snāyāttriṣavaṇaṃ śuciḥ /
sarvabhūtānukaṃpaśca pratigrahavivarjitaḥ
darśena paurṇamāsena yajeta niyataṃ dvijaḥ /
ṛtviṣṭyāgrayaṇe caiva cāturmāsyāni kārayet
uttarāyaṇaṃ ca kramaśo dakṣiṇāyanameva ca /
vāsaṃtaśāradairmeddhyairutpannaiḥ svayamāhṛtaiḥ
puroḍāśāṃścarūṃścaiva vidhivannirvapetpṛthak /
devatābhyaḥ pitṛbhyaśca dattvā medhyataraṃ haviḥ
śeṣaṃ samupabhuṃjīta lavaṇaṃ ca svayaṃkṛtam /
varjjayenmadyamāṃsāni bhaumāni kavakāni ca
bhūstṛṇaṃ śaṣpakaṃ caiva śleṣmātaka phalāni ca /
na phālakṛṣṭamaśnīyādutsṛṣṭamapi kenacit
na grāmajātānyārtopi puṣpāṇi ca phalāni ca /
śrāvaṇenaiva vidhinā vahniṃ paricaretsadā
na druhyetsarvabhūtāni nirdvaṃdvo nirbhayo bhavet /
na naktaṃ kiṃcidaśnīyādrātrau dhyānaparo bhavet
jiteṃdriyo jitakrodhastattvajñānaviciṃtakaḥ /
brahmacārī bhavennityaṃ na patnīmapi saṃśrayet
yastu patnyā vanaṃ gatvā maithunaṃ kāmataścaret /
tadvrataṃ tasya lupyeta prāyaścittīyate dvijaḥ
tatra yo jāyate garbho na sa spṛśyo dvijātibhiḥ /
na hi vededhikārosya tadvaṃśepyevameva hi
bhūmau śayīta satataṃ sāvitrījapyatatparaḥ /
śaraṇyaḥ sarvabhūtānāṃ sadvibhāgaparaḥ sadā
parivādaṃ mṛṣāvādaṃ nidrālasye ca varjayet /
ekāgniraniketaḥ syātprokṣitāṃ bhūmimāśrayet
mṛgaiḥ saha careddāṃtastaiḥ sahaiva ca saṃvaset /
śilāyāṃ śarkarāyāṃ vā śayīta susamāhitaḥ
sadyaḥ prakṣālako vā syānmāsasaṃcayikopi vā /
ṣaṇmāsanicayo vāpi samānicaya eva vā
naktaṃ cānnaṃ samaśnīyāddivā cāhṛtya śaktitaḥ /
caturthakālako vā syātkiṃ vāpyaṣṭamakālikaḥ
cāṃdrāyaṇavidhānairvā śuklekṛṣṇe ca varjayet /
pakṣepakṣe samaśnīyādyavāgūṃ kvathitāṃ sakṛt
puṣpamūlaphalairvāpi kevalairvartayetsadā /
svābhāvikaiḥ svayaṃśīrṇairvaikhānasamate sthitaḥ
bhūmau vā parivarteta tiṣṭhedvā prapadairdinam /
sthānāsanābhyāṃ viharenna kvaciddhairyyamutsṛjet
grīṣme paṃcatapāśca syādvarṣāsvabhrāvakāśikaḥ /
ārdravāsāśca hemaṃte kramaśo varddhayettapaḥ
upaspṛśettriṣavaṇaṃ pitṛdevāṃśca tarpayet /
ekapādena tiṣṭheta marīciṃ vā pibetsadā
paṃcāgnidhūmago vā syādūṣmagaḥ somapopi vā /
payaḥ pibecchuklapakṣe kṛṣṇapakṣe tu gomayam
śīrṇaparṇāśano vā syātkṛcchrairvā vartayetsadā /
yogābhyāsarataśca syādrudrādhyāyī bhavetsadā
atharvaśirasodhyetā vedāṃtābhyāsatatparaḥ /
yamānseveta satataṃ niyamāṃścāpyataṃdritaḥ
atha cāgnīnsamāropya svātmani dhyānatatparaḥ
anagniraniketo vā munirmokṣaparo bhavet /
tāpaseṣveva vipreṣu yātrikaṃ bhaikṣamāharet
gṛhamedhiṣu cānyeṣu dvijeṣu vanacāriṣu /
grāmādāhṛtya cāśnīyādaṣṭau grāsānvane vasan
pratigṛhya puṭenaiva pāṇinā śakalena vā /
vividhāścopaniṣada ātmasaṃsiddhaye japet
vidyāviśeṣānsāvitrīṃ rudrādhyāyaṃ tathaiva ca /
mahāprasthānikaṃ vāsau kuryyādanaśanaṃ tathā /
agnipraveśamanyadvā brahmārpaṇavidhau sthitaḥ
iti śrīpādme mahāpurāṇe svargakhaṃḍe vānaprasthāśramācāradharmo nāmāṣṭapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0