Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 3.55

3.55.1

vyāsa uvāca-
na hiṃsyātsarvabhūtāni nānṛtaṃ vāvadetkvacit /
nāhitaṃ nāpriṃyaṃ vācyaṃ na stenaḥ syātkadācana

3.55.2

tṛṇaṃ vā yadi vā śākaṃ mṛdaṃ vā jalameva ca /
parasyāpaharañjaṃturnarakaṃ pratipadyate

3.55.3

na rājñaḥ pratigṛhṇīyānna śūdrātpatitādapi /
na cānyasmādaśaktaścenniṃditānvarjayedbudhaḥ

3.55.4

nityaṃ yācanako na syātpunastaṃ naiva yācayet /
prāṇānapaharatyevaṃ yācakastasya durmateḥ

3.55.5

na devadravyahārī syādviśeṣeṇa dvijottamaḥ /
brahmasvaṃ vā nāpaharedāpatsvapi kadācana

3.55.6

na viṣaṃ viṣamityāhurbrahmasvaṃ viṣamucyate /
devasvaṃ cāpi yatnena sadā pariharettataḥ

3.55.7

puṣpaṃ śākodakaṃ kāṣṭhaṃ tathā mūlaṃ phalaṃ tṛṇam /
adattāni ca na steyaṃ manuḥ prāha prajāpatiḥ

3.55.8

gṛhītavyāni puṣpāṇi devārcanavidhau dvijaḥ /
naikasmādeva niyatamananujñāya kevalam

3.55.9

tṛṇaṃ kāṣṭhaṃ phalaṃ puṣpaṃ prakāśaṃ vai haredbudhaḥ /
dharmārthaṃ kevalaṃ prāhuranyathā patito bhavet

3.55.10

tilamudgayavādīnāṃ muṣṭirgrāhyā pathisthitaiḥ /
kṣudhitairnānyathā viprā dharmādibhiriti sthitiḥ

3.55.11

na dharmasyāpadeśena pāpaṃ kṛtvā vrataṃ caret /
vratena pāpaṃ vyāguhya kurvanstrīśūdra daṃbhanam

3.55.12

pretyeha cedṛśo vipro garhyate brahmavādibhiḥ /
chadmanācaritaṃ yacca vrataṃ rakṣāṃsi gacchati

3.55.13

aliṃgī liṃgiveṣeṇa yo vṛttimupatiṣṭhati /
saligiṃno haredenastiryagyonau ca jāyate

3.55.14

yācanaṃ yonisaṃbaṃdhaṃ sahavāsaṃ ca bhāṣaṇam /
kurvāṇaḥ patate nityaṃ tasmādyatnena varjayet

3.55.15

devadrohaṃ na kurvīta gurudrohaṃ tathaiva ca /
devadrohādgurudrohaḥ koṭikoṭiguṇādhikaḥ

3.55.16

janāpavādo nāstikyaṃ tasmātkoṭiguṇādhikam /
gobhiśca daivatairvipraiḥ kṛṣyā rājopasevayā

3.55.17

kulānyakulatāṃ yāṃti yāni hīnāni dharmmataḥ /
kuvicāraiḥ kriyālopairvedānadhyayanena ca

3.55.18

kulānyakulatāṃ yāṃti brāhmaṇā'tikrameṇa ca /
anṛtātpāradāryācca tathā'bhakṣyasya bhakṣaṇāt

3.55.19

agotradharmmācaraṇātkṣipraṃ naśyati vai kulam /
aśrotriyeṣu dānāccā vṛṣaleṣu tathaiva ca

3.55.20

vihitācārahīneṣu kṣipraṃ naśyati vai kulam /
adhārmikairvṛte grāme na vyādhibahule vaset

3.55.21

śūdrarājye ca na vasenna pākhaṃḍajanairvṛte /
himavadviṃdhyayormadhyaṃ pūrvapaścimayoḥ śubham

3.55.22

muktvā samudrayordeśaṃ nānyatra nivaseddvijaḥ /
kṛṣṇo vā yatra carati mṛgo nityaṃ svabhāvataḥ

3.55.23

puṇyā vā viśrutā nadyastatra vā nivaseddvijaḥ /
ardhakrośaṃ nadīkūlaṃ varjayitvā dvijottamaḥ

3.55.24

nānyatra nivasetpuṇyaṃ nāṃtyajagrāmasannidhau /
na saṃvasecca patitairna cāṃḍālairna pulkasaiḥ

3.55.25

na mūrkhairnāvaliptaiśca nānyairjāyāvasāyibhiḥ /
ekaśayyāsane paṃktirbhāṃḍe pakvānnamiśraṇam

3.55.26

yajanādhyāpane yonistathaiva sahabhojanam /
sahādhyāyastu daśamaḥ sahayājanameva ca

3.55.27

ekādaśa samuddiṣṭā doṣāḥ sāṃkaryasaṃsthitāḥ /
samīpe cāpyavasthānātpāpaṃ saṃkramate nṛṇām

3.55.28

tasmātsarvaprayatnena sāṃkaryyaṃ parivarjayet /
ekapaṃktyupaviṣṭā ye na spṛśaṃti parasparam

3.55.29

bhasmanā kṛtamaryyādā na teṣāṃ saṃkaro bhavet /
agninā bhasmanā caiva salilena vilekhataḥ

3.55.30

dvāreṇa staṃbhamārgeṇa ṣaḍbhiḥ paṃktirvibhidyate /
na kuryācchuṣkavairāṇi vivādaṃ na ca paiśunam

3.55.31

parakṣetre gāṃ caraṃtīṃ na cācakṣīta karhicit /
na saṃvasetsūcakena na kaṃ vai marmaṇi spṛśet

3.55.32

na sūryapariveṣaṃ vā neṃdracāpaṃ parāhnikam /
parasmai kathayedvidvānśaśinaṃ vātha kāṃcanam

3.55.33

na kuryādbahubhiḥ sārddhaṃ virodhaṃ baṃdhubhistathā /
ātmanaḥ pratikūlāni pareṣāṃ na samācaret

3.55.34

tithiṃ pakṣasya na brūyānnakṣatrāṇi na nirdiśet /
nodakyāmabhibhāṣeta nāśuciṃ vā dvijottamaḥ

3.55.35

na devaguruviprāṇāṃ dīyamānaṃ tu vārayet /
na cātmānaṃ praśaṃsedvā paraniṃdāṃ ca varjayet

3.55.36

vedaniṃdāṃ devaniṃdāṃ prayatnena vivarjayet /
yastu devānṛṣīṃścaiva vedānvā niṃdate dvijaḥ

3.55.37

na tasya niṣkṛtirdṛṣṭā śāstreṣviha munīśvarāḥ /
niṃdayedvā guruṃ devaṃ vedaṃ vāsopabṛṃhaṇam

3.55.38

kalpakoṭiśataṃ sāgraṃ raurave pacyate naraḥ /
tūṣṇīmāsīta niṃdāyāṃ na brūyātkiṃciduttaram

3.55.39

karṇau pidhāya gaṃtavyaṃ na cainamavalokayet /
varjjayedvai rahasyāni pareṣāṃ garhaṇaṃ budhaḥ

3.55.40

vivādaṃ svajanaiḥ sārddhaṃ nakuryyādvai kadācana /
na pāpaṃ pāpināṃ brūyādapāpaṃ vā dvijottamaḥ

3.55.41

satyena tulyo doṣaḥ syādasatyāddoṣavānbhavet /
nṛṇāṃ mithyābhiśastānāṃ pataṃtyaśrūṇi rodanāt

3.55.42

tāni putrānpaśūnghnaṃti teṣāṃ mithyābhiśaṃsinām /
brahmahatyā surāpāne steye gurvaṃganāgame

3.55.43

dṛṣṭaṃ vai śodhanaṃ vṛddhairnāsti mithyābhiśaṃsane /
nekṣetodyaṃtamādityaṃ śaśinaṃ vā'nimittataḥ

3.55.44

nāstaṃ yāṃtaṃ na vāristhaṃ nopaspṛṣṭaṃ na madhyagam /
tirohitaṃ samīkṣeta nādarśādyanugāminam

3.55.45

na nagnāṃ striyamīkṣeta puruṣaṃ vā kadācana /
na ca mūtraṃ purīṣaṃ vā na ca saṃsṛṣṭamaithunam

3.55.46

nāśuciḥ sūryasomādīngrahānālokayedbudhaḥ /
nābhibhāṣeta ca paramucchiṣṭo vāvaguṃṭhitaḥ

3.55.47

na paśyetpretasaṃsparśaṃ na kruddhasya gurormukham /
na tailodakayośchāyāṃ na paṃktiṃ bhojane sati

3.55.48

na muktabaṃdhanaṃ paśyennonmattaṃ gajameva vā /
nāśnīyādbhāryayā sārddhaṃ naināmīkṣeta cāśnatīm

3.55.49

kṣuvatīṃ jṛṃbhamāṇāṃ vā nāsanasthāṃ yathāsukham /
nodake cātmano rūpaṃ śubhaṃ vāśubhameva vā

3.55.50

na laṃghayecca matimānnādhitiṣṭhetkadācana /
na śūdrāya matiṃ dadyātkṛsaraṃ pāyasaṃ dadhi

3.55.51

nocchiṣṭaṃ vā madhu ghṛtaṃ na ca kṛṣṇājinaṃ haviḥ /
na caivāsmai vrataṃ brūyānna ca dharmaṃ vadedbudhaḥ

3.55.52

na ca krodhavaśaṃ gaccheddveṣaṃ rāgaṃ ca varjayet /
lobhaṃ daṃbhaṃ tathā śāṭhyaṃ hyasūyāṃ jñānakutsanam

3.55.53

īrṣyāṃ madaṃ tathāśokaṃ mohaṃ ca parivarjayet /
na kuryātkasyacitpīḍāṃ sutaṃ śiṣyaṃ tu tāḍayet

3.55.54

na hīnānupaseveta na ca tṛṣṇāmatiḥ kvacit /
nātmānaṃ cāvamanyeta dainyaṃ yatnena varjayet

3.55.55

na viśiṣṭamasatkuryānnātmānaṃ vāsanādbudhaḥ /
na nakhena likhedbhūmiṃ gāṃ ca saṃveśayannahi

3.55.56

na nadīṣu nadīṃ brūyātparvateṣu ca parvatān /
āvāse bhojane vāpi na tyajetsahayāyinam

3.55.57

nāvagāhedapo nagno vahniṃ nātivrajettathā /
śirobhyaṃgāvaśiṣṭena tailenāṃgaṃ na lepayet

3.55.58

na sarpa śastraiḥ krīḍeta svāni khāni na saṃspṛśet /
romāṇi ca rahasyāni nāśiṣṭena saha vrajet

3.55.59

na pāṇi pāda vāṅnetra cāpalyaṃ samupāśrayet /
na śiśnodaracāpalyaṃ na ca śravaṇayoḥ kvacit

3.55.60

na cāṃganakhavādyaṃ vai kuryānnāṃjalinā pibet /
nābhihanyājjalaṃ padbhyāṃ pāṇinā vā kadācana

3.55.61

na śātayediṣṭikābhirmūlāni ca phalāni ca /
na mlecchabhāṣaṇaṃ śikṣennākarṣecca padāsanam

3.55.62

nakhabhedanamāsphoṭaṃ chedanaṃ vā vilekhanam /
kuryyādvimarddanaṃ dhīmānnākasmādeva niṣphalam

3.55.63

notsaṃge bhakṣayedbhakṣyaṃ vṛthā ceṣṭāṃ na cācaret /
na nṛtyedathavā gāyenna vāditrāṇi vādayet

3.55.64

na saṃhatābhyāṃ pāṇibhyāṃ kaṃḍūyedātmanaḥ śiraḥ /
na laukikaistavairdevāṃstoṣayedvākpaterapi

3.55.65

nākṣaiḥ krīḍenna dhāveta nāpsu viṇmūtramācaret /
nocchiṣṭaḥ saṃviśennityaṃ na nagnaḥ snānamācaret

3.55.66

na gacchaṃstu paṭhedvāpi na caiva svaśiraḥ spṛśet /
na daṃtairnakharomāṇi cchiṃdyātsuptaṃ na bodhayet

3.55.67

nābālātapamāsevetpretadhūmaṃ vivarjayet /
naiva svapyācchūnyagehe svayaṃ nopānahau haret

3.55.68

nākāraṇādvā niṣṭhīvenna bāhubhyāṃ nadīṃ taret /
na pādakṣālanaṃ kuryātpādenaiva kadācana

3.55.69

nāgnau pratāpayetpādau na kāṃsye dhāvayedbudhaḥ /
nābhiprasārayeddevaṃ brāhmaṇāngāmathāpi vā

3.55.70

vāyvagninṛpaviprānvā sūryaṃ vā śaśinaṃ prati /
aśuddhaḥ śayanaṃ pānaṃ svādhyāyaṃ snāna bhojanam

3.55.71

bahirniṣkramaṇaṃ caiva na kurvīta kadācana /
svapnamadhyayanaṃ snānamudvartaṃ bhojanaṃ gatim

3.55.72

ubhayoḥ saṃdhyayornityaṃ madhyāhne caiva varjayet /
na spṛśetpāṇinocchiṣṭo vipro go brāhmaṇānalān

3.55.73

na cālanaṃ padā vāpi na devapratimāṃ spṛśet /
nāśuddhogniṃ paricarenna devānkīrtayedṛṣīn

3.55.74

nāvagāhedagādhāṃbu dhāvayennā'nimittataḥ /
na vāmahastenoddhṛtya pibedvaktreṇa vā jalam

3.55.75

nottaredanupaspṛśya nāpsu retaḥ samutsṛjet /
amedhyāliptamarhaṃ vā lohitaṃ vā viṣāṇi vā

3.55.76

vyatikrāmenna sravaṃtīṃ nāpsu maithunamācaret /
caityavṛkṣaṃ na vai chiṃdyānnāpsu ṣṭhīvanamācaret

3.55.77

nāsthibhasmakapālāni na keśānna ca kaṃṭakān /
tuṣāṃgārakarīṣaṃ vā nādhitiṣṭhetkadācana

3.55.78

na cāgniṃ laṃghayeddhīmānnopadadhyādadhaḥ kvacit /
na cainaṃ pādataḥ kuryyācchūrpeṇa na dhamedbudhaḥ

3.55.79

na vṛkṣamavaroheta nāvekṣetāśuciḥ kvacit /
agnau na ca kṣipedagniṃ nādbhiḥ praśamayettathā

3.55.80

suhṛnmaraṇamātraṃ vā svayaṃ na śrāvayetparān /
apaṇyaṃ kūṭapaṇyaṃ vā vikrayena prayojayet

3.55.81

na vahniṃ mukhaniḥśvāsairjvālayennāśucirbudhaḥ /
puṇyasthānodakasthāne sīmāṃtaṃ vāhayenna tu

3.55.82

na bhiṃdyātpūrvasamayamabhyupetaṃ kadācana /
parasparaṃ paśūnvyāghrānpakṣiṇo na ca yodhayet

3.55.83

parabādhāṃ na kurvīta jalavātātapādibhiḥ /
kārayitvā sukarmāṇi gurūnpaścānna vaṃcayet

3.55.84

sāyaṃprātargṛhadvārānrakṣārthaṃ parighaṭṭayet /
bahirmālyaṃ sugaṃdhiṃ vā bhāryayā saha bhojanam

3.55.85

vigṛhya vādaṃ kṛtvā vā praveśaṃ ca vivarjayet /
nakhādanbrāhmaṇastiṣṭhenna jalpedvā hasedbudhaḥ

3.55.86

svamagniṃ caiva hastena spṛśennāpsuciraṃ vaset /
na pakṣakeṇopadhamenna śūrpeṇa ca pāṇinā

3.55.87

mukhenāgniṃ samiṃdhīta mukhādagnirajāyata /
parastriyaṃ na bhāṣeta nāyājyaṃ yājayedbudhaḥ

3.55.88

naikaścaretsadā vipraḥ samudāyaṃ ca varjayet /
na devāyatanaṃ gacchetkadācidvā'pradakṣiṇam

3.55.89

na pīḍayedvā vastrāṇi na devāyatane svapet /
naikodhvānaṃ prapadyeta nādhārmikajanai saha

3.55.90

na vyādhidūṣitairvāpi na śūdraiḥ patitena vā /
nopānadvarjito vātha jalādirahitastathā

3.55.91

na vartmani citiṃ vāmamatikrāmetkvaciddvijaḥ /
na niṃdedyoginaḥ siddhānvratino vā yatīṃstathā

3.55.92

devatāyatanaṃ prājñā devānāṃ caiva satriṇām /
nākrāmetkāmataśchāyāṃ brāhmaṇānāṃ ca gorapi

3.55.93

svāṃ tu nākrāmayecchāyāṃ patitādyairna rogibhiḥ /
nāṃgārabhasmakeśādiṣvadhitiṣṭhetkadācana

3.55.94

varjayenmārjanī reṇuṃ snānavastra ghaṭodakam /
na bhakṣayedabhakṣyāṇi nāpeyaṃ ca pibeddvijaḥ

3.55.55

iti śrīpādme mahāpurāṇe svargakhaṃḍe paṃcapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc