Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 2.86

2.86.1

kuṃjala uvāca-
tasyāstu ceṣṭitaṃ vatsa divyā devyā vadāmyaham /
pūrvajanmakṛtaṃ sarvaṃ tanme nigadataḥ śṛṇu

2.86.2

asti vārāṇasī puṇyā nagarī pāpanāśinī /
tasyāmāste mahāprājñaḥ suvīro nāma nāmataḥ

2.86.3

vaiśyajātyāṃ samutpanno dhanadhānyasamākulaḥ /
tasya bhāryā mahāprājña citrā nāma suviśrutā

2.86.4

kulācāraṃ parityajya anācāreṇa vartate /
na manyate hi bhartāraṃ svairavṛttyā pravartate

2.86.5

dharmapuṇyavihīnā tu pāpameva samācaret /
bhartāraṃ kutsate nityaṃ nityaṃ ca kalahapriyā

2.86.6

nityaṃ paragṛhe vāso bhramate sā gṛhe gṛhe /
paracchidraṃ samāpaśyetsadā duṣṭā ca prāṇiṣu

2.86.7

sādhuniṃdāparā duṣṭā sadā hāsyakarā ca sā /
anācārāṃ mahāpāpāṃ jñātvā vīreṇa niṃditā

2.86.8

sa tāṃ tyaktvā mahāprājña upayeme mahāmatiḥ /
anya vaiśyasya vai kanyāṃ tayā saha pravartate

2.86.9

dharmācāreṇa puṇyātmā satyadharmamatiḥ sadā /
nirastā tena sā citrā pracaṃḍā bhramate mahīm

2.86.10

duṣṭānāṃ saṃgatiṃ prāptā narāṇāṃ pāpināṃ sadā /
dūtīkarma cakārātha sā teṣāṃ pāpaniścayā

2.86.11

gṛhabhaṃgaṃ cakārātha sādhūnāṃ pāpakāriṇī /
sādhvīṃ nārīṃ samāhūya pāpavākyaiḥ sulobhayet

2.86.12

dharmabhaṃgaṃ cakārātha vākyaiḥ pratyayakārakaiḥ /
sādhūnāṃ sā striyaṃ citrā anyasmai pratipādayet

2.86.13

evaṃ gṛhaśataṃ bhagnaṃ citrayā pāpaniścayāt /
saṃgrāmaṃ sā mahāduṣṭā'kārayatpatiputrakaiḥ

2.86.14

manāṃsi cālayetpāpā puruṣāṇāṃ striyaḥ prati /
akārayacca saṃgrāmaṃ yamagrāmavivardhanam

2.86.15

evaṃ gṛhaśataṃ bhaṃktvā paścātsā nidhanaṃ gatā/
śāsitā yamarājena bahudaṃḍaiḥ sunaṃdana

2.86.16

abhojayatsunarakānrauravāṃstaraṇeḥ sutaḥ /
pācitā raurave citrā citrāḥ pīḍāḥ pradarśitāḥ

2.86.17

yādṛśaṃ kriyate karma tādṛśaṃ paribhujyate /
tayā gṛhaśataṃ bhagnaṃ citrayā pāpaniścayāt

2.86.18

tattatkarmavipāko'yaṃ tayā bhukto dvijottama /
yasmādgṛhaśataṃ bhagnaṃ tasmādduḥkhaṃ prabhuṃjati

2.86.19

vivāhasamaye prāpte daivaṃ ca pākatāṃ gatam /
prāpte vivāhasamaye bhartā mṛtyuṃ prayāti ca

2.86.20

yathā gṛhaśataṃ bhagnaṃ tathā varaśataṃ mṛtam /
svayaṃvare tadā vatsa vivāhe caikaviṃśatiḥ

2.86.21

divyā devyā mayā khyātaṃ yathā me pṛcchitaṃ tvayā /
etatte sarvamākhyātaṃ tasyāḥ pūrvaviceṣṭitam

2.86.22

ujjvala uvāca-
divyā devyāstvayā khyātaṃ yatpūrvaṃ pūrvaceṣṭitam /
tathā pāpaṃ kṛtaṃ ghoraṃ gṛhabhaṃgākhyameva ca

2.86.23

plakṣadvīpasya bhūpasya divodāsasya vai sutā /
kena puṇyaprabhāveṇa tayā prāptaṃ mahākulam

2.86.24

etanme saṃśayaṃ tāta tadetatprabravītu me /
evaṃ pāpasamācārā kathaṃ jātā nṛpātmajā

2.86.25

kuṃjala uvāca-
citrāyāśceṣṭitaṃ puṇyaṃ tatsarvaṃ pravadāmyaham /
śrūyatāmujjvala suta citrayā yatkṛtaṃ purā

2.86.26

bhramamāṇo mahāprājñaḥ kaścitsiddhaḥ samāgataḥ /
kucailo vastrahīnaśca saṃnyāsī sa ca daṃḍadhṛk

2.86.27

kaupīnena samāyuktaḥ pāṇipātro digaṃbaraḥ /
gṛhadvāraṃ samāśritya citrāyāḥ parisaṃśritaḥ

2.86.28

sa maunī sarvamuṃḍastu vijitātmā jiteṃdriyaḥ /
nirāhāro jitāhāraḥ sarvatattvārthadarśakaḥ

2.86.29

dūrādhvānapariśrāṃta ātapākulamānasaḥ /
śrameṇa khidyamānaśca tṛṣākrāṃtaḥ suputraka

2.86.30

citrā dvāraṃ samāśritya cchāyāmāśritya saṃsthitaḥ /
tayā dṛṣṭo mahātmā sa citrayā śramapīḍitaḥ

2.86.31

sevāṃ cakre ca citrā sā tasyaiva sumahātmanaḥ /
pādaprakṣālanaṃ kṛtvā datvā āsanamuttamam

2.86.32

āsyatāmāsane tāta sukhenāpi sukomale /
kṣudhāpanodanārthaṃ hi bhujyatāmannamuttamam

2.86.33

svecchayā parituṣṭaśca śītalaṃ salilaṃ piba /
evamuktvā tathā kṛtvā devavatpūjya taṃ suta

2.86.34

aṃgasaṃvāhanaṃ kṛtvā nāśitaśrama eva ca /
tayokto hi mahātmā sa bhuktvā pītvā dvijottama

2.86.35

evaṃ saṃtoṣitaḥ siddhastayā tattvārthadarśakaḥ /
saṃtuṣṭaḥ sarvadharmātmā kiṃcitkālaṃ sthirobhavat

2.86.36

svecchayā sa gato vipro mahāyogī yathāgatam /
gate tasminmahābhāge siddhe caiva mahātmani

2.86.37

sā citrā maraṇaṃ prāptā svakarmavaśamāgatā /
śāsitā dharmarājena mahādaṃḍaiḥ suduḥkhadaiḥ

2.86.38

sā citrā narakaṃ prāptā vedanā vrātadāyakam /
bhuṃkte duḥkhaṃ mahārāja sā vai yugasahasrakam

2.86.39

bhogāṃte tu punarjanma saṃprāptaṃ mānuṣasya ca /
pūrvaṃ saṃpūjitaḥ siddhastayā puṇyavatāṃ varaḥ

2.86.40

tasya karmavipākoyaṃ prāptā puṇyavatāṃ kule /
kṣatriyāṇāṃ mahārājño divodāsasya vai gṛhe

2.86.41

divyādevī ca tannāma jātaṃ tasyā narottama /
sā hi dattavatī cānnaṃ pānaṃ puṇyaṃ mahātmane

2.86.42

tasya dānasya sā bhuṃkte mahatpuṇyaphalodayam /
pibate śītalaṃ toyaṃ miṣṭānnaṃ ca bhunakti vai

2.86.43

divyānbhogānprabhuṃjānā vartate pitṛmaṃdire /
siddhasyāsya prabhāvācca rājakanyā vyajāyata

2.86.44

pāpakarmaprabhāvācca gṛhabhaṃgānmahīpate /
vidhavātvaṃ bhuṃjate sā divyādevī suputraka

2.86.45

etatte sarvamākhyātaṃ divyādevyā viceṣṭitam /
anyatkinte pravakṣyāmi yattvaṃ pṛcchasi māmiha

2.86.46

ujjvala uvāca-
kathaṃ sā mucyate śokānmahāduḥkhādvadasva me /
sāsyācca kīdṛśī bālā mahāduḥkhena pīḍitā

2.86.47

tatsukhaṃ kīdṛśaṃ tasmādvipākaśca bhaviṣyati /
etanme saṃśayaṃ tāta sāṃprataṃ chettumarhasi

2.86.48

kathaṃ sā labhate mokṣaṃ taṃcopāyaṃ vadasva me /
ekākinī mahābhāgā mahāraṇye praroditi

2.86.49

viṣṇuruvāca-
putravākyaṃ mahacchrutvā kṣaṇamekaṃ viciṃtya saḥ /
pratyuvāca mahāprājñaḥ kuṃjalaḥ putrakaṃ prati

2.86.50

śṛṇu vatsa mahābhāga satyametadvadāmyaham /
pāpayoniṃ tu saṃprāpya pūrvakarmasamudbhavām

2.86.51

tiryaktvena ca me jñānaṃ naṣṭaṃ saṃprati putraka /
asya vṛkṣasya saṃgācca prayatasya mahātmanaḥ

2.86.52

revāyāśca prasādena viṣṇoścaiva prasādataḥ /
yena sā labhate jñānaṃ mokṣasthānaṃ nivartate

2.86.53

upadeśaṃ pravakṣyāmi mokṣamārgamanuttamam /
yāsyate kalmaṣānmuktā yathā hema hutāśanāt

2.86.54

śuddhaṃ ca jāyate vatsa saṃgādvahneḥ svarūpavat /
harerdhyānānmahāprājña śīghraṃ tasya mahātmanaḥ

2.86.55

japahomavratātpāpaṃ nāśaṃ yāti hi pāpinām /
madaṃ tyajedyathā nāgo bhayātsiṃhasya sarvadā

2.86.56

nāmoccāreṇa kṛṣṇasya tatprayāti hi kilbiṣam /
tejasā vainateyasya viṣahīnā ivoragāḥ

2.86.57

brahmahatyādikāḥ pāpāḥ pralayaṃ yāṃti nānyathā /
nāmoccāreṇa tasyāpi cakrapāṇeḥ prayāṃti te

2.86.58

yadā nāmaśataṃ puṇyamagharāśivināśanam /
sā japeta sthirā bhūtvā kāmakrodhavivarjitā

2.86.59

sarveṃdriyāṇi saṃyamya ātmajñānena gopayet /
tasya dhyānapraviṣṭā sā ekabhūtā samāhitā

2.86.60

sā japetparamaṃ jñānaṃ tadā mokṣaṃ prayāti ca /
tanmanāstatpade līnā yogayuktā yadā bhavet

2.86.61

ujjvala uvāca-
vada tāta paraṃ jñānaṃ paramaṃ mama sāṃpratam /
paścāddhyāna vrataṃ puṇyaṃ nāmnāṃ śatamihaiva ca

2.86.62

kuṃjala uvāca-
paraṃ jñānaṃ pravakṣyāmi yanna dṛṣṭaṃ tu kenacit /
śrūyatāṃ putra kaivalyaṃ kevalaṃ malavarjitam

2.86.63

sūta uvāca-
yathā dīpo nivātastho niścalo vāyuvarjitaḥ/
prajvalannāśayetsarvamaṃdhakāraṃ mahāmate

2.86.64

tadvaddoṣavihīnātmā bhavatyeva nirāśrayaḥ /
nirāśo nirmalo vatsa na mitraṃ na ripuḥ kadā

2.86.65

na śoko na ca harṣaśca na lobho na ca matsaraḥ /
eko viṣādaharṣaiśca sukhaduḥkhairvimucyate

2.86.66

viṣayaiścāpi sarvaiśca iṃdriyāṇi sa saṃharet /
tadā sa kevalo jātaḥ kevalatvaṃ prajāyate

2.86.67

agnikarmaprasaṃgena dīpastailaṃ praśoṣayet /
vartyādhāreṇa rājeṃdra niḥsaṃgo vāyuvarjitaḥ

2.86.68

kajjalaṃ vamate paścāttailasyāpi mahāmate /
kṛṣṇāsau dṛśyate rekhā dīpasyāgre mahāmate

2.86.69

svayamākṛṣyate tailaṃ tejasā nirmalo bhavet /
kāyavartisthitastadvatkarmatailaṃ praśoṣayet

2.86.70

viṣayānkajjalīkṛtya pratyakṣaṃ saṃpradarśayet /
janayennirmalobhūtvā svayameva prakāśayet

2.86.71

krodhādibhiḥ kleśasaṃjñairvāyubhiḥ parivarjitaḥ /
niḥspṛho niścalo bhūtvā tejasā svayamujjvalet

2.86.72

trailokyaṃ paśyate sarvaṃ svasthānasthaḥ svatejasā /
kevalajñānarūpo'yaṃ mayā te parikīrtitaḥ

2.86.73

dhyānaṃ tasya pravakṣyāmi dvividhaṃ tasya cakriṇaḥ /
kevalajñānarūpeṇa dṛśyate jñānacakṣuṣā

2.86.74

yogayuktā mahātmānaḥ paramārthaparāyaṇāḥ /
yaṃ paśyaṃti vinidrāstu yattapaḥ sarvadarśakam

2.86.75

hastapādavihīnaṃ ca sarvatra parigacchati /
sarvaṃ gṛhṇāti trailokyaṃ sthāvaraṃ jaṃgamaṃ suta

2.86.76

nāsāmukhavihīnastu ghrāti jakṣiti putraka /
akarṇaḥ śṛṇute sarvaṃ sarvasākṣī jagatpatiḥ

2.86.77

arūpo rūpasaṃbaddhaḥ paṃcavargavaśaṃgataḥ /
sarvalokasya yaḥ prāṇaḥ pūjitaḥ sa carācaraiḥ

2.86.78

ajihvo vadate sarvaṃ vedaśāstrānugaṃ suta /
atvacaḥ sparśanaṃ cāpi sarveṣāmeva jāyate

2.86.79

sadānaṃdo viraktātmā ekarūpo nirāśrayaḥ /
nirjaro nirmamo nyāyī saguṇo nirmamomalaḥ

2.86.80

avaśyaḥ sarvavaśyātmā sarvadaḥ sarvavittamaḥ /
tasya dhātā na caivāsti sa vai sarvamayo vibhuḥ

2.86.81

evaṃ sarvamayaṃ dhyānaṃ paśyate yo mahātmanaḥ /
sa yāti paramaṃ sthānamamūrtamamṛtopamam

2.86.82

dvitīyaṃ tu pravakṣyāmi asya dhyānaṃ mahātmanaḥ /
mūrtākāraṃ tu sākāraṃ nirākāraṃ nirāmayam

2.86.83

brahmāṇḍaṃ sarvamatulaṃ vāsitaṃ yasya vāsanā /
sa tasmādvāsudeveti ucyate mama naṃdana

2.86.84

varṣamāṇasya meghasya yadvarṇaṃ tasya tadbhavet /
sūryatejaḥpratīkāśaṃ caturbāhuṃ sureśvaram

2.86.85

dakṣiṇe śobhate śaṃkho hemaratnavibhūṣitaḥ /
sūryabiṃbasamākāraṃ cakraṃ padmapratiṣṭhitam

2.86.86

kaumodakī gadā tasya mahāsuravināśinī /
vāme ca śobhate vatsa haste tasya mahātmanaḥ

2.86.87

mahāpadmaṃ sugaṃdhāḍhyaṃ tasya dakṣiṇahastagam /
śobhamānaḥ sadaivāste sāyudhaḥ kamalāpriyaḥ

2.86.88

kaṃbugrīvaṃ vṛttamāsyaṃ padmapatranibhekṣaṇam /
rājamānaṃ hṛṣīkeśaṃ daśanai ratnasannibhaiḥ

2.86.89

guḍākeśāḥ santi yasya adharo vidrumākṛtiḥ /
śobhate puṃḍarīkākṣaḥ kirīṭenāpi putraka

2.86.90

viśālenāpi rūpeṇa keśavastu suvarcasā /
kaustubhenāṃkitenaiva rājamāno janārdanaḥ

2.86.91

sūryatejaḥ pratīkāśa kuṃḍalābhyāṃ prabhāti ca /
śrīvatsāṃkena puṇyena sarvadā rājate hariḥ

2.86.92

keyūrakaṃkaṇairhārairmauktikairṛkṣasannibhaiḥ /
vapuṣā bhrājamānastu vijayo jayatāṃ varaḥ

2.86.93

bhrājate sopi goviṃdo hemavarṇena vāsasā /
mudrikāratnayuktābhiraṃgulībhirvirājate

2.86.94

sarvāyudhaiḥ susaṃpūrṇairdivyairābharaṇairhariḥ /
vainateyasamārūḍho lokakartā jagatpatiḥ

2.86.95

evaṃtaṃ dhyāyate nityamananyamanasā naraḥ /
mucyate sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ sa gacchati

2.86.96

etatte sarvamākhyātaṃ dhyānameva jagatpateḥ /
vrataṃ caiva pravakṣyāmi sarvapāpanivāraṇam

2.86.86

iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe venopākhyāne gurutīrthavarṇane ṣaḍaśītitamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc