Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 2.7

2.7.1

ditiruvāca-
satyamuktaṃ tvayā nātha sarvameva na saṃśayaḥ /
bhartṛsnehaṃ parityajya gatā sāpatnyajaṃ dvija

2.7.2

abhimānena duḥkhena mānabhaṃgena sattama /
mahāduḥkhena saṃtaptā kariṣye prāṇamocanam

2.7.3

kaśyapa uvāca-
śrūyatāmabhidhāsyāmi yathā śāṃtirbhaviṣyati /
na kaḥ kasya bhavetputro na mātā na pitā śubhe

2.7.4

na bhrātā bāṃdhavaḥ kasya na ca svajanabāṃdhavāḥ /
evaṃ saṃsārasaṃbaṃdho māyāmohasamanvitaḥ

2.7.5

svayameva pitā devi svayaṃ mātātha bāṃdhavāḥ /
svayaṃ svajanavargaśca svayaṃ dharmaḥ sanātanaḥ

2.7.6

ācāreṇa naro devi sukhitvamupajāyate /
anācāreṇa pāpena nāśaṃ yāti tathā dhruvam

2.7.7

krūrayoniṃ prayātyevaṃ naro devi na saṃśayaḥ /
karmaṇā satyahīnena mahāpāpena mohataḥ

2.7.8

riputve varttate martyaḥ prāṇināṃ nityasaṃsthitaḥ /
ripavastasya vartante yatra tatra na saṃśayaḥ

2.7.9

maitreṇa vartate martyo yadā loke priye śubhe /
tadā tasya bhavaṃtyeva mitrāḥ sarvatra bhāmini

2.7.10

kṛṣikāro yadā devi channaṃ bījaṃ susaṃsthitam /
yādṛśaṃ tu bhavatyeva tādṛśaṃ phalamaśnute

2.7.11

tathā tava ca putraiśca sādhubhiḥ spardhitaṃ saha /
karmaṇastasya tatprāptaṃ phalaṃ bhuṃkṣva susaṃsthitam

2.7.12

tava putrā mahābhāge tapaḥ śāṃti vivarjitāḥ /
tena pāpena te sarve patitā vai mahatpadāt

2.7.13

evaṃ jñātvā śamaṃ gaccha muṃca duḥkhaṃ sukhaṃ tathā /
kasya putrāśca mitrāṇi kasya svajana bāṃdhavāḥ

2.7.14

ātmakarmānusāreṇa sukhaṃ jīvaṃti jaṃtavaḥ /
parārthe ciṃtanaṃ devi tattvajñānena paṃḍitāḥ

2.7.15

na kurvaṃti mahātmāno vyarthameva na saṃśayaḥ /
paṃcabhūtātmakaṃ kāyaṃ kevalaṃ saṃdhijarjaram

2.7.16

ātmamitraṃ kṛtaṃ tena sarvaṃ devi sukhāśayā /
ātmā nāma mahāpuṇyaḥ sarvagaḥ sarvadarśakaḥ

2.7.17

sarvasiddhistu sarvātmā sātvikaḥ sarvasiddhidaḥ /
evaṃ sarvamayo devi bhramatyeko nirañjanaḥ

2.7.18

bhramatā nirjane yena mūrtimaṃto dvijottamāḥ /
catvāro darśitāḥ puṇyā mūrtimaṃto mahaujasaḥ

2.7.19

paṃcamaḥ śvasanaścaiva pūrvāṇāṃ mitrameva ca /
atho ātmā samāyāto jñānasāhāyyameva vā

2.7.20

sa tāndṛṣṭvā mahātmā vai jñānamātmā samabravīt /
jñāna paśya amī paṃca maṃtrayaṃtaḥ parasparam

2.7.21

etāngatvābravīhi tvaṃ yūyaṃ ka iti pṛccha ha /
jñānaṃ vākyaṃ paraṃ śrutvā sārthaṃ tasya mahātmanaḥ

2.7.22

tadāhātmānamārādhyametaiḥ kiṃ te prayojanam /
tattvato brūhi me deva sadā śuddhosi sarvadā

2.7.23

ātmovāca-
ete paṃca mahābhāgā rūpavaṃto manasvinaḥ /
gatvā saṃdarśayāmyenānābhāṣye jñāna śrūyatām

2.7.24

bhavyānetānpravakṣyāmi paṃcamīṃ gatimāgatān /
dūtatvaṃ gaccha bho jñāna kuśalo dūtakarmaṇi

2.7.25

jñānamuvāca-
tvamātmañchṛṇu me vākyaṃ satyaṃ satyaṃ vadāmyaham /
eteṣāṃ saṃgatistāta kāryā naiva tvayā kadā

2.7.26

paṃcānāmapi śuddhātmanna kāryaṃ śubhamicchatā /
bhavataḥ saṃgatiṃ moha icchatyeṣa mahāmate

2.7.27

ātmovāca-
eteṣāṃ saṃgatiṃ jñāna kasmādvārayate bhavān /
tanme tvaṃ kāraṇaṃ brūhi yāthātathyena paṃḍita

2.7.28

jñānamuvāca-
eteṣāṃ saṃgamātrāttu mahadduḥkhaṃ bhaviṣyati /
duḥkhamūlā hi paṃcaiva śokasaṃtāpakārakāḥ

2.7.29

evamastu mahāprājña kariṣye vacanaṃ tava /
jñānamābhāṣya sa hyātmā dhyānena saha saṃgataḥ

2.7.30

kaśyapa uvāca-
tataḥ paṃcaiva te tatrādrākṣurātmānameva tam /
buddhimūcuḥ samāhūya saṃgacchātmānameva hi

2.7.31

dūtatvaṃ kuru kalyāṇi asmākamātmanā saha /
paṃcatattvā mahātmāno viśvasyadhārakāḥ śubhāḥ

2.7.32

bhavato maitramicchaṃti ityābhāṣya mahāmatim /
gatvā buddhe tvayā kāryaṃ kartavyaṃ na ito vraja

2.7.33

evamastu mahābhāgā kariṣye kāryamuttamam /
evamābhāṣitaṃ teṣāṃ gatvā'hātmānameva tam

2.7.34

ahaṃ buddhirmahābhāga bhavaṃtaṃ samupāgatā /
dūtatve mahatāṃ pārśvātteṣāṃ tvaṃ vacanaṃ śṛṇu

2.7.35

bhavanmaitrīṃ samicchaṃti akṣayāṃ paṃca ātmakāḥ /
kuru maitrīṃ mahāprājña jahi dhyānaṃ sudūrataḥ

2.7.36

dhyānamuvāca-
na kartavyaṃ tvayā cātmannaiteṣāṃ vai samāgamam /
eṣāṃ saṃsargamātreṇa mahadduḥkhaṃ bhaviṣyati

2.7.37

mayā jñānena hīnastvaṃ kathaṃ karma kariṣyati /
evameva na kartavyaṃ teṣāṃ caiva samāgamam

2.7.38

garbhavāsaṃ nayiṣyaṃti bhavaṃtaṃ nānyathā vibho /
jñānenaiva mayā hīno ajñānaṃ yāsyasi dhruvam

2.7.39

evamuktvā tamātmānaṃ virarāma mahāmatim /
tatastāmāgatāṃ buddhimātmā provāca niścitaḥ

2.7.40

jñānadhyānau mahātmānau maṃtriṇau mama śobhanau /
tatra yānaṃ na me yuktaṃ tadbuddhe kiṃ karomyaham

2.7.41

evaṃ śrutvā tato buddhisteṣāṃ pārśve yaśasvinī /
samācaṣṭa samagraṃ tatkathanaṃ jñānadhyānayoḥ

2.7.42

tataste paṃcakāḥ sarve ātmānaṃ pratijagmire /
maitrīmeva pratīcchāmo bhavato nityameva hi

2.7.43

yasmācchuddhosi lokeśa tasmāttvāṃ samupāgatāḥ /
svayameva vicāryaiva uttaraṃ naḥ pradīyatām

2.7.44

ātmovāca-
yūyaṃ paṃcaiva saṃprāptā mama maitraṃ samicchatha /
svīyaṃ guṇaṃ prabhāvaṃ ca kathayaṃtu mamāgrataḥ

2.7.45

bhūmiruvāca-
sarvakāryasya saṃsthānaṃ carmamāṃsasamanvitam /
asthimūladṛḍhatvaṃ me nakhalomasamanvitam

2.7.46

prabhāvo hi mahāprājña kāyamadhye mamaiva hi /
nāsikāgamano gaṃdhassa me bhṛtyo mahāmanāḥ

2.7.47

ākāśa uvāca-
ahamākāśakaḥ prāpto mama kāye prabhāvakam /
śrūyatāmabhidhāsyāmi parabrahmasvarūpiṇam

2.7.48

bāhyāṃtarāvakāśaśca śūnyasthāne vasāmyaham /
tatrāmātyau tu karṇau me śravaṇārthaṃ pratiṣṭhitau

2.7.49

vāyuruvāca-
paṃcarūpeṇa tiṣṭhāmi karomyevaṃ śubhāśubham /
carmakāyesthitomātyaḥ sparśaṃ saṃśrayate guṇam

2.7.50

teja uvāca-
kāye saṃsthaḥ sadā nityaṃ pākayogaṃ karomyaham /
sabāhyābhyaṃtaraṃ sarvaṃ dravyādravyaṃ pradarśaye

2.7.51

śukraṃ majjā tathā lālā evaṃ tvaksaṃdhisaṃsthitam /
rudhiraṃ preṣayāmyeva kāyamadhye sthitosmyaham

2.7.52

tatra netrāvamātyau me dravyalabdhiprasādhakau /
evaṃ mayātmavyāpārastavāgre kathitaḥ paraḥ

2.7.53

jalamuvācaḥ-
sutoṣayāmyahaṃ nityamamṛtena kalevaram /
evaṃ me tatra vyāpāraḥ kāyapattanake priye

2.7.54

amātyaṃ rasanāṃ viddhi rasāsvādakarīṃ parām /
nāsikovāca-
sugaṃdhena parāṃ puṣṭiṃ kāyasyāpi karomyaham

2.7.55

durgaṃdhaṃ tu parityajya kāye gaṃdhaṃ pradarśaye /
buddhiyuktā mahābhāga tasyābhāvena bhāvitā

2.7.56

svāmikāryāya kāyesminnahaṃ tiṣṭhāmi niścalā /
gaṃdhaṃ mama guṇaṃ viddhi dvividhaṃ yatpravartitam

2.7.57

śravaṇāvūcatuḥ-
kāryākāryādikaṃ śabdaṃ lokairuktaṃ śubhāśubham /
śṛṇuyāvaḥ svakāyasthau satyāsatye priyāpriye

2.7.58

śabdo hi me guṇaḥ prokto mama vyāpārameva hi /
yojayāmi na saṃdeho yadā buddhiḥ prapūrayet

2.7.59

tvaguvāca-
paṃcarūpātmako vāyuḥ śarīresminvyavasthitaḥ

2.7.60

sabāhyābhyaṃtare ceṣṭāṃ teṣāṃ jānāmi tattvataḥ /
śītoṣṇamātapaṃ varṣaṃ vāyoḥ sphuraṇameva ca

2.7.61

sarvaṃ jānāmi saṃsparśaṃ saṃgaśleṣādikaṃ nṛṇām /
sparśa eva guṇo mahyametatsatyaṃ vadāmyaham

2.7.62

evaṃ hi te samākhyāto mayā vyāpāra eva hi /
netre ūcatuḥ-/
saṃsāre yāni rūpāṇi bhavyābhavyāni sattama

2.7.63

yadā prerayate buddhistadā paśyāva nānyathā /
vasāvaḥ kāyamadhye vai rūpaṃ guṇamihāvayoḥ

2.7.64

evaṃ vyāpārasaṃbaṃdhaḥ kāyamadhye mahāmate /
jihvovāca-/
buddhiyuktā ahaṃ tāta rasabhedānvicāraye

2.7.65

kṣāramamlādikaṃ sarvaṃ nīrasaṃ svādu ciṃtaye /
vyāpāreṇa anenāpi nityayuktā vasāmyaham

2.7.66

indriyāṇāṃ hi sarveṣāṃ buddhireṣā praṇāyakaḥ /
evaṃ paṃca samāyātānīṃdriyāṇi priye śṛṇu

2.7.67

svīyāni yāni karmāṇi kathayaṃti punaḥ punaḥ /
atha buddhiḥ samāyātā tamuvāca mahāmatim

2.7.68

madvihīno yadā kāyastadā naśyati nānyathā /
tasmāttvaṃ māṃ samāsthāya varttayasva mahāmate

2.7.69

atha karma samāyātamātmānamidamabravīt /
ahaṃ karma mahāprājña tava pārśvaṃ samāgatam

2.7.70

tvāṃ preṣayāmyahaṃ tena pathā yeneha gacchasi /
evamākarṇya tatsarvamātmā provāca tānprati

2.7.71

yūyaṃ paṃcātmakairyuktāḥ sarvasādhāraṇāḥ kila /
kasmānmaitraṃ samicchaṃti tatra paṃcātmakaṃ prati

2.7.72

bruvaṃtu kāraṇaṃ sarve mamāgre sarvameva tat /
paṃcātmakā ūcuḥ-/
asmatsaṃgaprasaṃgena piṃḍameva prajāyate

2.7.73

tasminpiṃḍe mahābuddhe bhavānvasati suvrataḥ /
tiṣṭhāmo hi vayaṃ sarve prasādāttava tatra hi

2.7.74

etasmātkāraṇānmaitramicchāmastava nityaśaḥ /
ātmovāca-
evamastu mahābhāgā bhavatāṃ priyameva ca

2.7.75

kariṣye nātra saṃdeho maitraṃ hi prītikāraṇāt /
vāryamāṇo mahābhāgo jñānenāpi mahātmanā

2.7.76

dhyānena ca mahātmāsau teṣāṃ saṃgatimāgataḥ /
sa taiḥ pramohitastatra rāgadveṣādibhistadā

2.7.77

paṃcatattvasamāyuktaḥ kāyitvaṃ gatavānprabhuḥ /
yadā garbhaṃ samāyāto viṣṭhāmūtrasamākule

2.7.78

durgaṃdhe picchilāvarte patitastaiḥ sa saṃyutaḥ /
aṃgena vyākulībhūtaḥ paṃcātmakānuvāca saḥ

2.7.79

bhobhoḥ paṃcātmakāḥ sarve śṛṇudhvaṃ vacanaṃ mama /
bhavatāṃ saṃprasaṃgena mahāduḥkhena mohitaḥ

2.7.80

tatrāsminpicchile ghore patito hi mahābhaye /
paṃcātmakā ūcuḥ-
tāvatsaṃsthīyatāṃ rājanyāvadgarbhaḥ prapūrayet

2.7.81

paścānnirgamanaṃ te vai bhaviṣyati na saṃśayaḥ /
asmākaṃ hi bhavānsvāmī kāyadeśe vyavasthitaḥ

2.7.82

rājyamevaṃ prakartavyaṃ sukhabhoktā bhaviṣyati /
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā ātmā duḥkhena pīḍitaḥ

2.7.83

gaṃtumicchannasau tasmātpalāyanaparobhavat

2.7.7

iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe devāsureśarīrakathanaṃnāma saptamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc