Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 2.67

2.67.1

yayātiruvāca-
asmadbhāgyaprasaṃgena bhavato darśanaṃ mama /
saṃjātaṃ śakrasaṃvāha etacchreyo mamātulam

2.67.2

mānavā martyaloke ca pāpaṃ kurvaṃti dāruṇam /
teṣāṃ karmavipākaṃ ca mātale vada sāṃpratam

2.67.3

mātaliruvāca-
śrūyatāmabhidhāsyāmi pāpācārasya lakṣaṇam /
śrute sati mahajjñānamatraloke prajāyate

2.67.4

vedaniṃdāṃ prakurvaṃti brahmācārasya kutsanam /
mahāpātakamevāpi jñātavyaṃ jñānapaṃḍitaiḥ

2.67.5

sādhūnāmapi sarveṣāṃ yaḥ pīḍāṃ hi samācaret /
mahāpātakamevāpi prāyaścitte na hi vrajet

2.67.6

kulācāraṃ parityajya anyācāraṃ vrajaṃti ca /
etacca pātakaṃ ghoraṃ kathitaṃ kṛtyavedibhiḥ

2.67.7

mātāpitrośca yo niṃdāṃ tāḍanaṃ bhaginīṣu ca /
pitṛsvasṛniṃdanaṃ ca tadeva pātakaṃ dhruvam

2.67.8

saṃprāpte śrāddhakālepi paṃcakrośāṃtaresthitam /
jāmātaraṃ parityajya tathā ca duhituḥ sutam

2.67.9

svasāraṃ caiva svasrīyaṃ parityajya pravartate /
kāmātkrodhādbhayādvāpi anyaṃ bhojayate yadā

2.67.10

pitaro naiva bhuṃjaṃti devāścaiva na bhuṃjate /
etacca pātakaṃ tasya pitṛghātasamaṃ kṛtam

2.67.11

dānakālepi saṃprāpte āgate brāhmaṇe kila /
bhūridānaṃ parityajya katibhyo hi pradīyate

2.67.12

ekasmai dīyate dānamanyebhyopi na dīyate /
etacca pātakaṃ ghoraṃ dānabhraṃśakaraṃ smṛtam

2.67.13

yajamānagṛhe sevā saṃsthitānbrāhmaṇānnijān /
parityajya hi yaddānaṃ na dānasya ca lakṣaṇam

2.67.14

samāśritaṃ hi yaṃ vipraṃ dharmācārasamanvitam /
sarvopāyaiḥ supuṣyettaṃ sudānairbahubhirnṛpa

2.67.15

na gaṇayenmūrkhaṃ vidvāṃsaṃ poṣyo vipraḥ sadā bhavet /
sarvaiḥ puṇyaiḥ samāyuktaṃ sudānairbahubhirnṛpa

2.67.16

taṃ samabhyarcya vidvāṃsaṃ prāptaṃ vipraṃ sadārhayet /
taṃ hi tyaktvā dadeddānamanyasmai brāhmaṇāya vai

2.67.17

dattaṃ hutaṃ bhavettasya niṣphalaṃ nātra saṃśayaḥ /
brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdraścāpi caturthakaḥ

2.67.18

puṇyakāleṣu sarveṣu saṃśritaṃ pūjayeddvijam /
mūrkhaṃ vāpi hi vidvāṃsaṃ tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu

2.67.19

aśvamedhasya yajñasya phalaṃ tasya prajāyate /
kasmāddhikāraṇādrājañchakyaṃ prāpya na kārayet

2.67.20

anyo vipraḥ samāyātastatkālaṃ śrāddhakarmaṇi /
ubhau tau pūjayettatra bhojanācchādanaistataḥ

2.67.21

tāṃbūladakṣiṇābhiśca pitarastasya harṣitāḥ /
śrāddhabhuktāya dātavyaṃ sadā dānaṃ ca dakṣiṇā

2.67.22

na dadecchrāddhakartā yo gohatyādi samaṃ bhavet /
dvāvetau pūjayettasmācchraddhayā nṛpasattama

2.67.23

nirddhanatva prabhāvādvai tamekaṃ hi prapūjayet /
vyatīpātepi saṃprāpte vaidhṛtau ca nṛpottama

2.67.24

amāvāsyāṃ tathā rājankṣayāhe parapakṣake /
śrāddhamevaṃ prakartavyaṃ brāhmaṇādi trivarṇakaiḥ

2.67.25

yajñe tathā mahārāja ṛtvijaśca prakārayet /
tathā viprāḥ prakartavyāḥ śrāddhadānāya sarvadā

2.67.26

avijñātaḥ prakartavyo brāhmaṇo naiva jānatā /
yasyāpi jñāyate vaṃśaḥ kulaṃ tripuruṣaṃ tathā

2.67.27

ācāraśca tathā rājaṃstaṃ vipraṃ sannimaṃtrayet /
kulaṃ na jñāyate yasya ācāreṇa vicārayet

2.67.28

śrāddhadāne prakartavye viśuddho mūrkha eva hi /
avijñāto bhavedvipro vedavedāṃgapāragaḥ

2.67.29

śrāddhadānaṃ prakartavyaṃ tasmādvipraṃ nimaṃtrayet /
ātithyaṃ tu prakartavyamapūrvaṃ nṛpasattama

2.67.30

anyathā kurute pāpī sa yāti narakaṃ dhruvam /
tasmādvipraḥ prakartavyo dāne śrāddhe ca parvasu

2.67.31

ādau parīkṣayedvipraṃ śrāddhe dāne prakārayet /
nāśnaṃti tasya vai gehe pitaro vipravarjitāḥ

2.67.32

śāpaṃ dattvā tato yāṃti śrāddhādvipravivarjitāt /
mahāpāpī bhavetsopi brahmaṇaḥ sadṛśo yadi

2.67.33

paitrācāraṃ parityajya yo varteta narottama /
mahāpāpī sa vijñeyaḥ sarvadharmabahiṣkṛtaḥ

2.67.34

ye tyajaṃti śivācāraṃ vaiṣṇavaṃ bhogadāyakam /
niṃdaṃti brāhmaṇaṃ dharmaṃ vijñeyāḥ pāpavarddhanāḥ

2.67.35

ye tyajaṃti śivācāraṃ śivabhaktāndviṣaṃti ca /
hariṃ niṃdaṃti ye pāpā brahmadveṣakarāḥ sadā

2.67.36

ācāraniṃdakā ye te mahāpātakakṛttamāḥ /
ādyaṃ pūjyaṃ paraṃ jñānaṃ puṇyaṃ bhāgavataṃ tathā

2.67.37

vaiṣṇavaṃ harivaṃśaṃ vā matsyaṃ vā kūrmameva ca /
pādmaṃ vā ye pūjayaṃti teṣāṃ śreyo vadāmyaham

2.67.38

pratyakṣaṃ tena vai devaḥ pūjito madhusūdanaḥ /
tasmātprapūjayejjñānaṃ vaiṣṇavaṃ viṣṇuvallabham

2.67.39

devasthāne ca nityaṃ vai vaiṣṇavaṃ pustakaṃ nṛpa /
tasminprapūjite vipra pūjitaḥ kamalāpatiḥ

2.67.40

asaṃpūjya harerjñānaṃ ye gāyaṃti likhaṃti ca /
ajñāya tatprayacchaṃti śṛṇvaṃtyuccārayaṃti ca

2.67.41

vikrīḍaṃti ca lobhena kujñāna niyamena ca /
asaṃskṛtapradeśeṣu yatheṣṭaṃ sthāpayaṃti ca

2.67.42

harijñānaṃ yathākṣemaṃ pratyakṣācca prakāśayet /
adhīte ca samarthaśca yaḥ pramādaṃ karoti ca

2.67.43

aśuciścāśucau sthāne yaḥ pravakti śṛṇoti ca /
iti sarvaṃ samāsena jñānaniṃdā samaṃ smṛtam

2.67.44

gurupūjāmakṛtvaiva yaḥ śāstraṃ śrotumicchati /
na karoti ca śuśrūṣāmājñābhaṃgaṃ ca bhāvataḥ

2.67.45

nābhinaṃdati tadvākyamuttaraṃ saṃprayacchati /
gurukarmaṇi sādhye ca tadupekṣāṃ karoti ca

2.67.46

gurumārtamaśaktaṃ ca videśaṃ prasthitaṃ tathā /
aribhiḥ paribhūtaṃ vā yaḥ saṃtyajati pāpakṛt

2.67.47

paṭhamānaṃ purāṇaṃ tu tasya pāpaṃ vadāmyaham /
kuṃbhīpāke vasettāvadyāvadiṃdrāścaturdaśa

2.67.48

paṭhamānaṃ guruṃ yo hi upekṣayati pāpadhīḥ /
tasyāpi pātakaṃ ghoraṃ ciraṃ narakadāyakam

2.67.49

bhāryāputreṣu mitreṣu yaścāvajñāṃ karoti ca /
ityetatpātakaṃ jñeyaṃ gurunindāsamaṃ mahat

2.67.50

brahmahā svarṇasteyī ca surāpī gurutalpagaḥ /
mahāpātakinaścaite tatsaṃyogī ca paṃcamaḥ

2.67.51

krodhāddveṣādbhayāllobhādbrāhmaṇasya viśeṣataḥ /
marmātikṛntako yaśca brahmaghnaḥ sa prakīrtitaḥ

2.67.52

brāhmaṇaṃ yaḥ samāhūya yācamānamakiṃcanam /
paścānnāstīti yo brūyātsa ca vai brahmahā nṛpa

2.67.53

yastu vidyābhimānena nistejayati vai dvijam /
udāsīnaṃ sabhāmadhye brahmahā sa prakīrtitaḥ

2.67.54

mithyāguṇairathātmānaṃ nayatyutkarṣatāṃ punaḥ /
guruṃ virodhayedyastu sa ca vai brahmahā smṛtaḥ

2.67.55

kṣuttṛṣātaptadehānāmannabhojanamicchatām /
yaḥ samācarate vighnaṃ tamāhurbrahmaghātakam

2.67.56

piśunaḥ sarvalokānāṃ raṃdhrānveṣaṇatatparaḥ /
udvejanakaraḥ krūraḥ sa ca vai brahmahā smṛtaḥ

2.67.57

devadvija gavāṃ bhūmiṃ pūrvadattāṃ harettu yaḥ /
pranaṣṭāmapi kālena tamāhurbrahmaghātakam

2.67.58

dvijavittāpaharaṇaṃ nyāsena samupārjitam /
brahmahatyāsamaṃ jñeyaṃ tasya pātakamuttamam

2.67.59

agnihotraṃ parityajya paṃcayajñīyakarmaṇi /
mātāpitrorgurūṇāṃ ca kūṭasākṣyaṃ ca yaścaret

2.67.60

apriyaṃ śivabhaktānāmabhakṣyāṇāṃ ca bhakṣaṇam /
vane niraparādhānāṃ prāṇināṃ ca pramāraṇam

2.67.61

gavāṃ goṣṭhe vane cāgneḥ pure grāme ca dīpanam /
iti pāpāni ghorāṇi surāpānasamāni tu

2.67.62

dīnasarvasvaharaṇaṃ parastrīgajavājinām /
gobhūrajatavastrāṇāmoṣadhīnāṃ rasasya ca

2.67.63

caṃdanāgurukarpūra kastūrī paṭṭa vāsasām /
paranyāsāpaharaṇaṃ rukmasteyasamaṃ smṛtam

2.67.64

kanyāyā varayogyāyā adānaṃ sadṛśe vare /
putramitrakalatreṣu gamanaṃ bhaginīṣu ca

2.67.65

kumārīsāhasaṃ ghoramaṃtyajastrīniṣevaṇam /
savarṇāyāśca gamanaṃ gurutalpasamaṃ smṛtam

2.67.66

mahāpātakatulyāni pāpānyuktāni yāni tu /
tāni pātakasaṃjñāni tannyūnamupapātakam

2.67.67

dvijāyārthaṃ pratijñāya na prayacchati yaḥ punaḥ /
tatra vismarate viprastulyaṃ tadupapātakam

2.67.68

dvijadravyāpaharaṇaṃ maryādāyā vyatikramam /
atimānātikopaśca dāṃbhikatvaṃ kṛtaghnatā

2.67.69

anyatra viṣayāsaktiḥ kārparṇyaṃ śāṭhyamatsaram /
paradārābhigamanaṃ sādhvīkanyābhidūṣaṇam

2.67.70

parivittiḥ parivettā yayā ca parividyate /
tayordānaṃ ca kanyāyāstayoreva ca yājanam

2.67.71

putramitrakalatrāṇāmabhāve svāminastathā /
bhāryāṇāṃ ca parityāgaḥ sādhūnāṃ ca tapasvinām

2.67.72

gavāṃ kṣatriyavaiśyānāṃ strīśūdrāṇāṃ ca ghātanam /
śivāyatanavṛkṣāṇāṃ puṇyārāma vināśanam

2.67.73

yaḥ pīḍāmāśramasthānāmācaredalpikāmapi /
tadbhṛtyaparivargasya paśudhānyavanasya ca

2.67.74

karṣa dhānya paśusteyamayājyānāṃ ca yājanam /
yajñārāmataḍāgānāṃ dārāpatyasya vikrayaḥ

2.67.75

tīrthayātropavāsānāṃ vratānāṃ ca sukarmaṇām /
strīdhanānyupajīvaṃti strībhagātyaṃtajīvitā

2.67.76

svadharmaṃ vikrayedyastu adharmaṃ varṇate naraḥ /
paradoṣapravādī ca paracchidrāvalokakaḥ

2.67.77

paradravyābhilāṣī ca paradārāvalokakaḥ /
ete goghnasamānāśca jñātavyā nṛpanaṃdana

2.67.78

yaḥ kartā sarvaśāstrāṇāṃ gohartā gośca vikrayī /
nirdayo'tīva bhṛtyeṣu paśūnāṃ damakaśca yaḥ

2.67.79

mithyā pravadate vācamākarṇayati yaḥ paraiḥ /
svāmidrohī gurudrohī māyāvī capalaḥ śaṭhaḥ

2.67.80

yo bhāryāputramitrāṇi bālavṛddhakṛśāturān /
bhṛtyānatithibaṃdhūṃśca tyaktvāśnāti bubhukṣitān

2.67.81

ye tu mṛṣṭaṃ samaśnaṃti no vāṃcchaṃtaṃ dadaṃti ca /
pṛthakpākī sa vijñeyo brahmavādiṣu garhitaḥ

2.67.82

niyamānsvayamādāya ye tyajaṃtyajiteṃdriyāḥ /
pravrajyāgamitā yaiśca saṃyuktā ye ca madyapaiḥ

2.67.83

ye cāpi kṣayarogārtāṃ gāṃ pipāsā kṣudhāturām /
na pālayaṃti yatnena te goghnā nārakāḥ smṛtāḥ

2.67.84

sarvapāparatā ye ca catuṣpātkṣetrabhedakāḥ /
sādhūnviprāngurūṃścaiva yaśca gāṃ hi pratāḍayet

2.67.85

ye tāḍayaṃtyadoṣāṃ ca nārīṃ sādhupadesthitām /
ālasyabaddhasarvāṃgo yaḥ svapiti muhurmuhuḥ

2.67.86

durbalāṃśca na puṣṇaṃti naṣṭānnānveṣayaṃti ca /
pīḍayaṃtyatibhāreṇa sakṣatānvāhayaṃti ca

2.67.87

sarvapāparatā ye ca saṃyuktā ye ca bhuṃjate /
bhagnāṃgīṃ kṣatarogārtāṃ gorūpāṃ ca kṣudhāturām

2.67.88

na pālayaṃti yatnena te janā nārakāḥ smṛtāḥ /
vṛṣāṇāṃ vṛṣaṇau ye ca pāpiṣṭhā ghātayaṃti ca

2.67.89

bādhayaṃti ca govatsānmahānārakiṇo narāḥ /
āśayā samanuprāptaṃ kṣuttṛṣāśramapīḍitam

2.67.90

ye cātithiṃ na manyaṃte te vai nirayagāminaḥ /
anāthaṃ vikalaṃ dīnaṃ bālaṃ vṛddhaṃ bhṛśāturam

2.67.91

nānukaṃpaṃti ye mūḍhāste yāṃti narakārṇavam /
ajāviko māhiṣiko yaḥ śūdrā vṛṣalīpatiḥ

2.67.92

śūdro viprasya kṣatrasya ya ācāreṇa vartate /
śilpinaḥ kāravo vaidyāstathā devalakā narāḥ

2.67.93

bhṛtakāmātyakarmāṇaḥ sarve nirayagāminaḥ /
yaścoditamatikramya svecchayā āharetkaram

2.67.94

narakeṣu sa pacyeta yaśca daṃḍaṃ vṛthā nayet /
utkocakairadhikṛtaistaskaraiśca prapīḍyate

2.67.95

yasya rājñaḥ prajā rājye pacyate narakeṣu saḥ /
ye dvijāḥ pratigṛhṇaṃti nṛpasya pāpavartinaḥ

2.67.96

prayāṃti tepi ghoreṣu narakeṣu na saṃśayaḥ /
pāradārikacaurāṇāṃ yatpāpaṃ pārthivasya ca

2.67.97

bhavatyarakṣato ghoro rājñastasya parigrahaḥ /
acauraṃ cauravadyaśca cauraṃ cācauravatpunaḥ

2.67.98

avicārya nṛpaḥ kuryātso'pi vai narakaṃ vrajet /
ghṛtatailānnapānādi madhumāṃsa surāsavam

2.67.99

guḍekṣukṣīraśākādi dadhimūlaphalāni ca /
tṛṇakāṣṭhaṃ puṣpapatraṃ kāṃsyabhājanameva ca

2.67.100

upānacchatrakaṭaka śibikāmāsanaṃ mṛdu /
tāmraṃ sīsaṃ trapukāṃsyaṃ śaṃkhādyaṃ ca jalodbhavam

2.67.101

vāditraṃ veṇuvaṃśādyaṃ gṛhopaskaraṇāni ca /
ūrṇākārpāsakauśeya raṃgapadmodbhavāni ca

2.67.102

tūlaṃ sūkṣmāṇivastrāṇi ye lobhena haraṃti ca /
evamādīni cānyāni dravyāṇi vividhāni ca

2.67.103

narakeṣu drutaṃ gacchedapahṛtyālpakānyapi /
yadvā tadvā paradravyamapi sarṣapamātrakam

2.67.104

apahṛtya naro yāti narake nātra saṃśayaḥ /
bahvalpakādyapi tathā parasya mamatākṛtam

2.67.105

apahṛtya naro yāti narake nātra saṃśayaḥ /
evamādyairnaraḥ pāpairutkrāṃtisamanaṃtaram

2.67.106

śarīraghātanārthāya pūrvākāramavāpnuyāt /
yamalokaṃ vrajaṃtyete śarīrasthā yamājñayā

2.67.107

yamadūtairmahāghorairnīyamānāḥ suduḥkhitāḥ /
devatiryaṅmanuṣyāṇāmadharmaniyatātmanām

2.67.108

dharmarājaḥ smṛtaḥ śāstā sughorairvividhairvadhaiḥ /
vinayācārayuktānāṃ pramādānmalinātmanām

2.67.109

prāyaścittairguruḥ śāstā na ca tairīkṣyate yamaḥ /
pāradārikacaurāṇāmanyāyavyavahāriṇām

2.67.110

nṛpatiḥ śāsakaḥ proktaḥ pracchannānāṃ ca dharmarāṭ /
tasmātkṛtasya pāpasya prāyaścittaṃ samācaret

2.67.111

nābhuktasyānyathā nāśaḥ kalpakoṭiśatairapi /
yaḥ karoti svayaṃ karma kārayedvānumodayet

2.67.112

kāyena manasā vācā tasya cādhogatiḥ phalam /
iti saṃkṣepataḥ proktāḥ pāpabhedāstridhādhunā

2.67.113

kathyaṃte gatayaścitrā narāṇāṃ pāpakarmaṇām /
etatte nṛpate dharma phalaṃ proktaṃ suvistarāt

2.67.114

anyatkiṃte pravakṣyāmi tanme brūhi narottama /
adharmasya phalaṃ proktaṃ dharmasyāpi vadāmyaham

2.67.115

ityuktvā mātalistatra rājānaṃ sarvavatsalam /
tasmindharmaprasaṃgena ityākhyātaṃ mahātmanā

2.67.67

iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe venopākhyāne pitṛtīrthavarṇane yayāticaritre saptaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc