Padma Purana · Chapter 2.17
somaśarmovāca-
sarvaṃ devi samākhyātaṃ dharmasaṃsthānamuttamam /
kathaṃ putramahaṃ viṃdyāṃ sarvajñaṃ guṇasaṃyutam
vada tvaṃ me mahābhāge yadi jānāsi suvrate /
dānadharmādikaṃ bhadre paratreha na saṃśayaḥ
sumanovāca-
vasiṣṭhaṃ gaccha dharmajñaṃ taṃ prārthaya mahāmunim /
tasmātprāpsyasi vai putraṃ dharmajñaṃ dharmavatsalam
sūta uvāca-
evamukte tayā vākye somaśarmā dvijottamaḥ /
evaṃ kariṣye kalyāṇi tava vākyaṃ na saṃśayaḥ
evamuktvā jagāmāśu somaśarmā dvijottamaḥ /
vasiṣṭhaṃ sarvavettāraṃ divyaṃ taṃ tapatāṃ varam
gaṃgātīre sthitaṃ puṇyamāśramasthaṃ dvijottamam /
tejojvālāsamākīrṇaṃ dvitīyamiva bhāskaram
rājamānaṃ mahātmānaṃ brahmaṇyaṃ ca dvijottamam /
bhaktyā praṇamya vipreśaṃ daṃḍavacca punaḥ punaḥ
tamuvāca mahātejā brahmasūnurakalmaṣaḥ /
upāviśāsane puṇye sukhena sumahāmate
evamuktvā sa yogīṃdraḥ punaḥ prāha tapodhanam /
gṛhe putreṣu te vatsa dārabhṛtyeṣu sarvadā
kṣemamasti mahābhāga puṇyakarmasu cāgniṣu /
nirāmayosi cāṃgeṣu dharmaṃ pālayase sadā
evamuktvā mahāprājñaḥ punaḥ prāha suśarmaṇam /
kiṃ karomi priyaṃ kāryaṃ supriyaṃ te dvijottama
evaṃ saṃbhāṣitaṃ vipraṃ virarāma sa kuṃbhajaḥ /
tasminnukte mahābhāge vasiṣṭhe munipuṃgave
sa hovāca mahātmānaṃ vasiṣṭhaṃ tapatāṃ varam /
bhagavañchrūyatāṃ vākyaṃ suprasannena cetasā
yadi me supriyaṃ kāryaṃ tvayaiva munipuṃgava /
mama praśnārthasaṃdehaṃ vicchedaya dvijottama
dāridryaṃ kena pāpena putrasaukhyaṃ kathaṃ nahi /
etanme saṃśayaṃ tāta kasmātpāpādvadasva me
mahāmohena saṃmugdhaḥ priyayā bodhito dvija /
tayāhaṃ preṣitastāta tava pārśvaṃ samāturaḥ
tatsarvaṃ hi samācakṣva sarvasaṃdehanāśakam /
muktidātā bhavasva tvaṃ mamasaṃsārabaṃdhanāt
vasiṣṭha uvāca-
putrā mitrāṇyatha bhrātā anye svajanabāṃdhavāḥ /
paṃcabhedāstu saṃbhedātpuruṣasya bhavaṃti te
te te sumanayā proktāḥ pūrvameva tavāgrataḥ /
ṛṇasaṃbaṃdhinaḥ sarve te kuputrā dvijottama
putrasya lakṣaṇaṃ puṇyaṃ tavāgre pravadāmyaham /
puṇyaprasakto yasyātmā satyadharmarataḥ sadā
śuddhivijñānasaṃpannastapasvī vāgvidāṃ varaḥ /
sarvakarmasusaṃdhīro vedādhyayanatatparaḥ
sa sarvaśāstravettā ca devabrāhmaṇapūjakaḥ /
yājakaḥ sarvayajñānāṃ dātā tyāgī priyaṃvadaḥ
viṣṇudhyānaparo nityaṃ śāṃto dāṃtaḥ suhṛtsadā /
pitṛmātṛparonityaṃ sarvasvajanavatsalaḥ
kulasya tārako vidvānkulasya paripoṣakaḥ /
evaṃ guṇaiśca saṃyuktaḥ saputraḥ sukhadāyakaḥ
anye saṃbaṃdhasaṃyuktāḥ śokasaṃtāpadāyakāḥ /
etādṛśena kiṃ kāryaṃ phalahīnena tena ca
āyāṃti yāṃti te sarve tāpaṃ datvā sudāruṇam /
putrarūpeṇa te sarve saṃsāre dvijasattama
pūrvajanmakṛtaṃ puṇyaṃ yattvayā paripālitam /
tatsarvaṃ hi pravakṣyāmi śrūyatāmadbhutaṃ punaḥ
vasiṣṭha uvāca-
bhavāñchūdro mahāprājña pūrvajanmani nānyathā /
kṛṣikarttā jñānahīno mahālobhena saṃyutaḥ
ekabhāryā sadā dveṣī bahuputro hyadattavān /
dharmaṃ naiva vijānāsi satyaṃ naiva pariśrutam
dānaṃ naiva tvayā dattaṃ śāstraṃ naiva pratiśrutam /
kṛtā naiva tvayā tīrthe yātrā caiva mahāmate
evaṃ kṛtaṃ tvayā vipra kṛṣimārgaṃ punaḥ punaḥ /
paśūnāṃ pālanaṃ sarva gavāṃ caiva dvijottama
mahiṣīṇāṃ tathā'śvānāṃ pālanaṃ ca punaḥ punaḥ /
evaṃ pū rvaṃkṛtaṃ karma tvayaiva dvijasattama
vipulaṃ ca dhanaṃ tadvallobhena parisaṃcitam /
tasya vyayaṃ supuṇyena na kṛtaṃ tu tvayā kadā
pātre dānaṃ na dattaṃ tu dṛṣṭvā durbalameva ca /
kṛpāṃ kṛtvā na dattaṃ tu bhavatā dhanameva ca
gomahiṣyādikaṃ sarvaṃ paśūnāṃ saṃcitaṃ tvayā /
vikrīya ca dhanaṃ vipra saṃcitaṃ vipulaṃ tvayā
takraṃ ghṛtaṃ tathā kṣīraṃ vikrayitvā tato dadhi /
duṣkālaṃ ciṃtitaṃ vipra mohito viṣṇumāyayā
kṛtaṃ mahārghamevātra annaṃ brāhmaṇasattama /
nirdayena tvayā dānaṃ na dattaṃ tu kadācana
devānāṃ pūjanaṃ vipra bhavatā na kṛtaṃ kadā /
prāpya parvāṇi viprebhyo dravyaṃ na ca samarpitam
śrāddhaṃkālaṃtusaṃprāpyaśraddhayānakṛtaṃtvayā /
bhāryā vadati te sādhvī dinamenaṃ samāgatam
śvaśurasya śrāddhakālaḥ śvaśrvāścaiva mahāmate /
tvaṃ śrutvā tadvacastasyā gṛhaṃ tyaktvā palāyase
dharmamārgaṃ na dṛṣṭaṃ te śrutaṃ naiva kadā tvayā /
lobho mātāpitā bhrātā lobhaḥ svajanabāṃdhavāḥ
pālitaṃ lobhamevaikaṃ tyaktvā dharmaṃ sadaiva hi /
tasmādduḥkhī bhavāñjāto daridreṇātipīḍitaḥ
dinedine mahātṛṣṇā hṛdaye te pravarddhate /
yadāyadā gṛhe dravyaṃ vṛddhimāyāti te tadā
tṛṣṇayā dahyamānastu tayā tvaṃ vahnirūpayā /
rātrau vā suprasuptastu niścito hi praciṃtasi
dinaṃ prāpya mahāmohairvyāpitosi sadaiva hi /
sahasraṃ lakṣaṃ me koṭiḥ kadā arbudameva ca
bhaviṣyati kadā kharvo nikharvaścātha me gṛhe /
evaṃ sahasraṃ lakṣaṃ ca koṭirarbudameva ca
kharvo nikharvaḥ saṃjātastṛṣṇā naiva pragacchati /
tava kāyaṃ parityajya vṛddhimāyāti sarvadā
naiva dattaṃ hutaṃ vipra bhuktaṃ naiva kadā tvayā /
khanitaṃ bhūmimadhye tu kṣiptaṃ putrānajānate
anyamevamupāyaṃ tu dravyāgamanakāraṇāt /
kuruṣe sarvadā vipra lokānpṛcchasi buddhimān
khanitramaṃjanaṃ vādaṃ dhātuvādamataḥ param /
pṛcchamāno bhramasyekastṛṣṇayā parimohitaḥ
sparśaṃciṃtayasenityaṃkalpānsiddhipradāyakān /
praveśaṃ vivarāṇāṃ tu ciṃtamānaḥ su pṛcchasi
tṛṣṇānalena dagdhena sukhaṃ naiva pragacchasi /
tṛṣṇānalena saṃdīpto hāhābhūto vicetanaḥ
evaṃ mugdhosi vipreṃdra gatastvaṃ kālavaśyatām /
dārāputreṣu taddravyaṃ pṛcchamāneṣu vai tvayā
kathitaṃ naiva vṛttāṃtaṃ prāṇāṃstyaktvā gato yamam /
evaṃ sarvaṃ mayā khyātaṃ vṛttāṃtaṃ tava pūrvakam
anena karmaṇā vipra nirdhanosi daridravān /
saṃsāre yasya satputrā bhaktimaṃtaḥ sadaiva hi
suśīlā jñānasaṃpannāḥ satyadharmaratāḥ sadā /
saṃbhavaṃti gṛhe tasya yasya viṣṇuḥ prasīdati
dhanaṃ dhānyaṃ kalatraṃ tu putrapautramanaṃtakam /
sa bhuṃkte martyaloke vai yasya viṣṇuḥ prasannavān
vinā viṣṇoḥ prasādena dārāputrānna cāpnuyāt /
sujanma ca kulaṃ vipra tadviṣṇoḥ paramaṃ padam
iti śrīpadmapurāṇebhūmikhaṃḍeeṃdre sumanopākhyānesaptadaśo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0