Padma Purana · Chapter 2.120

kuṃjala uvāca-
kāmodākhyaṃ puraṃ divyaṃ sarvadevasamākulam /
sarvakāmasamṛddhyarthamapaśyannāradastataḥ

kāmodāyā gṛhaṃ prāpya praviveśa dvijottamaḥ /
kāmodāṃ tu tato dṛṣṭvā sarvakāmasamākulām

tayā saṃpūjito vipraḥ suvākyaiḥ svāgatādibhiḥ /
divyāsane samārūḍhastāṃ papraccha dvijottamaḥ

sukhena sthīyate bhadre viṣṇutejaḥ samudbhave /
anāmayaṃ ca papraccha āśīrbhirabhinaṃdya tām

kāmodovāca-/
prasādādbhavatāṃ viṣṇoḥ sukhena vartayāmyaham /
kathayasva mahāprājña tvaṃ praśnottarakāraṇam

mahāmohaḥ samutpanno mamāṃge munipuṃgava /
vyāpakaḥ sarvalokānāṃ mamāṃge matināśakaḥ

tasmānnidrā samutpannā yathā martyeṣu vartate /
suptayā tu mayā dṛṣṭaḥ svapno vai dāruṇo mune

kenāpyuktaṃ sametyaiva purato dvijasattama /
avyakto'sau hṛṣīkeśaḥ saṃsāraṃ sa gamiṣyati

tadā prabhṛti duḥkhena vyāpitāhaṃ mahāmate /
tanme tvaṃ kāraṇaṃ brūhi bhavāñjñānavatāṃ varaḥ

nārada uvāca-
vātikaḥ paittikaścaiva kaphajaḥ sānnipātikaḥ /
svapnaḥ pravartate bhadre mānaveṣu na saṃśayaḥ

na jāyate ca deveṣu svapno nidrā ca suṃdari /
ādityodayavelāyāṃ dṛśyate svapna uttamaḥ

satsvapno mānavānāṃ hi puṇyasya phaladāyakaḥ /
anyadevaṃ pravakṣyāmi svapnasya kāraṇaṃ śubhe

mahāvātāṃdolanaiśca calaṃtyāpo varānane /
truṭaṃtyaṃbukaṇāḥ sūkṣmāstasmādudakasaṃcayāt

bahireva pataṃtyete nirmalāṃbukaṇāḥ śubhe /
punarlayaṃ prayāṃtyete dṛśyādṛśyā bhavaṃti vai

tadvatsvapnasya vai bhāvaḥ kathyate śṛṇu bhāmini /
ātmā śuddho viraktastu rāgadveṣavivarjitaḥ

paṃcabhūtātmakānāṃ ca muṣitvaiva suniścalaḥ /
ṣaḍviṃśatisu tatvānāṃ madhye caiṣa virājate

śuddhātmā kevalo nityaḥ prakṛteḥ saṃgatiṃ gataḥ /
tadbhāvairvāyurūpaiśca calate sthānato yadā

ātmanastejasaścaiva pratitejaḥ prajāyate /
aṃtarātmā śubhaṃ nāma tasya eva prakathyate

payasaśca yathā bhinnā bhavaṃtyaṃbukaṇāḥ śubhe /
ātmanastu tathā teja aṃtarātmā prakathyate

sa hi pṛthvī sa vai vāyuḥ sa cāpyākāśa eva hi /
sa vai toyaṃ sa dīpyeta ete paṃca purā kṛtāḥ

ātmanastejaso bhūtā malarūpā mahātmanaḥ /
tasyāpi saṃgatiṃ prāptā ekatvaṃ hi prayāṃti te

svātmabhāvapradoṣeṇa nāśayaṃti varānane /
tatpiṃḍamanyamicchaṃti vāraṃ vāraṃ varānane

teṣāṃ krīḍāvihāroyaṃ sṛṣṭisaṃbaṃdhakāraṇam /
udakasya taraṃgastu jāyate ca vilīyate

punarbhūtiḥ punarhānistādṛśasya punaḥ punaḥ /
apāṃ rūpasya dṛṣṭāṃtaṃ tadvadeṣāṃ na saṃśayaḥ

ātmā na naśyate devi tejo vāyurna naśyati /
na naśyato dharākāśau na naśyaṃtyāpa eva ca

paṃcaiva ātmanā sārddhaṃ prabhavaṃti prayāṃti ca /
ātmādayo hyamī bhadre nityarūpā na saṃśayaḥ

piṃḍa eva praṇaśyeta teṣāṃ saṃjāta eva ca /
viṣayāṇāṃ sudoṣaiḥ sa rāgadveṣādibhirhataḥ

prāṇāḥ prayāṃti vai piṃḍātpaṃcapaṃcātmakā dvija /
piṃḍāṃte vasate ātmā pratirūpastu tasya ca

aṃtarātmā yathā cāgneḥ sphuliṃgastu prakāśate /
tathā prakāśamāyāti dṛśyādṛśyaḥ prajāyate

śuddhātmā ca paraṃ brahma sadā jāgarti nityaśaḥ /
aṃtarātmā prabaddhastu prakṛteśca mahāguṇaiḥ

annāhāreṇa saṃpuṣṭairaṃtarātmā sukhaṃ vrajet /
susukhājjāyate mohastasmānmanaḥ pramuhyati

paścātsaṃjāyate nidrā tāmasī layavarddhinī /
nāḍīmārgeṇa yaḥ sūryo merumullaṃghya gacchati

tadā rātriḥ prajāyeta yāvannodayate raviḥ /
viṣayāṃdhakārairmuktastu aṃtarātmā prakāśate

bhāvaistattvātmakānāṃ tu paṃcatattvaiḥ prapoṣitaiḥ /
pūrvajanmasthitaiḥ piṃḍairaṃtarātmā pragṛhyate

sa yāsyati ca vai sthānamuccāvacaṃ mahāmate /
saṃsāra aṃtarātmā vai doṣairbaddhaḥ praṇīyate

kāyaṃ rakṣati jīvātmā paścāttiṣṭhati madhyagaḥ /
udānaḥ sphurate tīvrastasmācchabdaḥ prajāyate

śuṣkā bhastrā yathā śvāsaṃ kurute vāyupūritā /
tadvacchabdavaśācchvāsamudānaḥ kurute balāt

ātmanastu prabhāveṇa udāno balavānbhavet /
evaṃ kāyaḥ pramugdhastu mṛtakalpaḥ prajāyate

tato nidrā mahāmāyā tasyāṃgeṣu prayāti sā /
hṛdi kaṃṭhe tathā cāsye nāsikāgre pratiṣṭhati

bāhū saṃkucya saṃtiṣṭheddhṛdgato nābhimaṃḍale /
ātmanastu prabhāvācca udāno nāma mārutaḥ

prajāyate mahātīvrā balarodhaṃ karoti saḥ /
yathā rajjvā prabaddhastu dāru kīladharaḥ sthitaḥ

tathā cātmāsu saṃlagnaḥ prāṇavāyurna saṃśayaḥ /
aṃtarātmaprasaktastu prāṇavāyuḥ śubhānane

buddhivadrohito bhadre aṃtarātmā pradhāvati /
pūrvajanmārjitānvāsānsmṛtvā tatra pradhāvati

tatra saṃstho mahāprājñaḥ svecchayā ramate punaḥ /
evaṃ nānāvidhānsvapnānaṃtarātmā prapaśyati

uttamāṃśca viruddhāṃśca karmayuktānprapaśyati /
girīṃstathā sudurgāṃśca uccāvacānprapaśyati

tadeva vātikaṃ viddhi kaphavattadvadāmyaham /
jalaṃ nadīṃ taḍāgaṃ ca payaḥ sthānāni paśyati

agniṃ ca paśyate devi bahukāṃcanamuttamam /
tadeva paittikaṃ viddhi bhāvyaṃ caiva vadāmyaham

prabhāte dṛśyate svapno bhavyo vābhavya eva ca /
karmayukto varārohe lābhālābhaprakāśakaḥ

svapnasyāpi avasthā me kathitā varavarṇini /
tadbhāvyaṃcavarāroheviṣṇoścaivabhaviṣyati

tannimittaṃ tvayā dṛṣṭo duḥsvapnaḥ sa tu prekṣitaḥ

iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe venopākhyāne gurutīrthamāhātmye cyavanacaritre kāmodākhyāne viṃśādhikaśatatamo'dhyāyaḥ