Padma Purana · Chapter 1.76

saṃjaya uvāca-/
ye'surāśca mṛtā yuddhe saṃmukhe vimukhe'pi vā/
gatiṃ teṣāmahaṃ brahmanśrotumicchāmi tattvataḥ

asaṃkhyātā ime daityāstrailokye sacarācare/
adyāpyāsangatāḥ kutra etanme śaṃsa bho guro

vyāsa uvāca-/
ye mṛtāssaṃmukhe śūrā daityānāṃ pravarā raṇe/
svayaṃ prāpya ca devatvaṃ bhogyamaśnaṃti śāśvatam

prāsādā yatra sauvarṇā nānāratnāvibhūṣitāḥ/
sarvakāmapradā vṛkṣāḥ svarṇadītoya saṃyutāḥ

padmotpalasukalhārairgaṃdhāḍhyairanyapuṣpakaiḥ/
dadhidugdhājyakhaṃḍaiśca yutā puṣkariṇī śubhā

atīvarūpasaṃpannāḥ sadaiva navayauvanāḥ/
tatra rājyaṃ prakurvaṃti tathaiva vasudhātale

evaṃ janmāṣṭakaṃ prāpya dhanino'dhyakṣamaṃtriṇaḥ/
ardhasaṃmukhagātreṇa divamaśnaṃti śāśvatam

vimukhāḥ kātarā bhītā ye ca māyāvino raṇe/
te yāṃti nirayaṃ ghoraṃ ye ca devadvijadviṣaḥ

patitaṃ mūrcchitaṃ bhagnamanyayoddhāramāhave/
haṃtāro nirayaṃ yāṃti te ca mlecchāḥ kuvācakāḥ

paranyāsāpahartāro vimukhāssaṃti tattvataḥ/
rātrau vā vipine naṣṭe corāssāhasakāriṇaḥ

sarvabhakṣaratā mūḍhā mlecchā gobrahmaghātakāḥ/
kuvācakāḥ pare mlecchā ete ye kūṭayonayaḥ

teṣāṃ paiśācikī bhāṣā lokācāro na vidyate/
nāsti śaucaṃ tapo jñānaṃ na devapitṛtarpaṇam

dānaśrāddhādikaṃ yajñe surāṇāṃ ca prapūjanam/
pitṝṇāṃ ca na śuśrūṣā dvijadevatapasvinām

jñānalopādatasteṣāṃ malaśaucaṃ na vidyate/
mātaraṃ bhaginīṃ cānyāṃ gṛhiṇīṃ kāmayaṃti ca

sarvo viparyayo lokātsadācāro malīmasaḥ/
tārkṣyasyodvavanānāṃ ca anyeṣāṃ gotravāsinām

kulajātāssadā daityā yeṣāṃ puṇyamakāraṇam/
durgatiṃ ca mṛtā yāṃti dvijastrīśiśughātinaḥ

gavāśino durātmāno hyabhakṣyabhakṣaṇe ratāḥ/
kīṭayoniṃ vrajaṃtyete taravaśca pipīlikāḥ

na maṃtreṣu na deveṣu kalpaṃte te suradviṣaḥ/
agrajaḥ sahajasteṣāṃ sadṛṅno grāmyavṛttayaḥ

lomakeśapraṇetāraḥ kravyabhakṣaratā bhuvi/
sāhasaṃ ca vrataṃ dānaṃ snānaṃ yajñādikaṃ ca yat

matsyamāṃsādiṣu prītā mṛṣāvacanabhāṣiṇaḥ/
sadākāmāssadā lobhāssadā krodhamadānvitāḥ

vadhabaṃdharatodvegā dyūtasaṃgītasaṃpriyāḥ/
kubhṛtyāḥ kujanaprītāḥ pūtigaṃdharatā narāḥ

na deveṣu na vijñeṣu na dharmaśravaṇeṣu ca/
stotramaṃtrādike puṇye yathākāryeṣvaniścayāḥ

bahurogādhiroṣāśca bahurūpaparicchadāḥ/
narajātiṣu daityānāṃ cihnānyetāni bhūtale

na jānaṃti paraṃ lokaṃ na guruṃ svaṃ na cāparaṃ/
garbhapūraṇamicchaṃti nātithiṃ na gurūndvijān

na devaṃ na sutaṃ gotraṃ na mitraṃ na ca bāndhavaṃ/
svapne dānaṃ na jānaṃti bhakṣaṇānna paricchadaṃ

gopāyaṃti dhanaṃ yasmātte yakṣā nararūpiṇaḥ/
prāṇāṃtepi dhanaṃ kicinna diśaṃti ca rājani

te yakṣā durgatisthāśca parārthe bhāravāhakāḥ/
pretānāṃ lakṣaṇaṃ yadvā sarvalokavigarhitaṃ

strīṇāṃ ca puruṣāṇāṃ ca śṛṇuṣvaikamanā mama/
malapaṃkadharā nityaṃ satyaśaucavivarjitāḥ

daṃtakuṃtalavastrāṇāṃ vapuṣo malasaṃcayāḥ/
gṛhapīṭhādipātrāṇāṃ sakṛcchaucaṃ na rocate

na paśyaṃti sukhaṃ strīṇāṃ viśaṃti kānane drutaṃ/
vighasocchiṣṭapūtīnāṃ bhakṣaṇebhiratā bhuvi

annapānaṃ ca śayanamandhakāreṣu rocate/
kadācitsvasthatā nāsti kvacidvā śucitātanau

lakṣaṇaṃ naralokeṣu pretānāmīdṛśaṃ kila/
hitāhitaṃ na jānaṃti mitrāmitraṃ guṇāguṇam

pāpapuṇyādikaṃ sthānaṃ snānaṃ devadvijārcanaṃ/
arimitramudāsīnaṃ na viṃdaṃti svabhāvataḥ

martyasthāḥ paśavaste ca jñāyaṃte buddhisaṃmataiḥ/
buddhyā nānātvabhāvāśca bhramaṃti ca mṛṣā bhuvi

yakṣarūpā narāste ca sarvakarmabahiṣkṛtāḥ/
eṣāṃ bhedaṃ pravakṣyāmi lakṣaṇaṃ dharaṇītale

vijātā martyalokeṣu pāpasyaivānurūpataḥ/
malīmasa bhuviprasthaṃ nāgaraṃ chadmarūpiṇaṃ

vighasādiprabhoktāraṃ kākamāhurmanīṣiṇaḥ/
abhakṣye nirataḥ pāpaḥ kukuraḥ pūtisaṃpriyaḥ

pravṛttassarvagṛhyeṣu bhakṣyābhakṣyasajīvanaḥ/
bhūmyāṃ paśvādiyonīnāṃ kuleṣu prāptasaṃbhavāḥ

śuno vigṛhya hastena mlecchānāṃ bhakṣaṇapriyāḥ/
viśeṣātsūkarāṇāṃ ca tathā ca raṇayodhināṃ

poṣaṇe bhakṣaṇe prītāḥ pūtigarhyeṣvasādhuṣu/
parvatekaraṇādvahneḥ kāṣṭhasaṃcayasaṃgrahe

vijñeyāste sadā mlecchāḥ kṣatriyāṇāṃ bhayākulāḥ/
lokānāṃ naṣṭadharme ca sadā śaucavivarjite

kulīnānāṃ tadā mlecchā bhaviṣyaṃti ca dasyavaḥ/
teṣāṃ saṃsargatonye ca saṃbaṃdhādannabhojanāt

maithunāttasya yoṣāsu tadbhāvaṃ tu vrajaṃti te/
tasminkāle janāssarve duḥkharogapratāpitāḥ

durbhikṣānna parāmūḍhāḥ sadā rājaprapīḍitāḥ/
tatrāsatyeratā martyāḥ sarvaśaucavivarjitāḥ

na śrūyaṃte janaireva purāṇāgamasaṃhitāḥ/
madyamāṃsapriyāḥ pāpāssarvabhakṣāssudāruṇāḥ

dāruṇācāraniratā nityaṃ chalaparāyaṇāḥ/
na puṣṇaṃti sutāstātaṃ prasuvaṃ ca gurūnapi

na śuśrūṣaṃti vai bhṛtyāḥ svāminaṃ guṇaśālinam/
bhartāraṃ na striyaḥ kāścicchvaśurau ca svamātaraḥ

nityakaṣṭā narāstatra kalahaśca gṛhe gṛhe/
nṛpā mlecchāḥ surāpāśca tathā maṃtripurohitāḥ

manuṣyaiśca balisteṣāṃ matsyairmāṃsairnirāmiṣaḥ/
pāṣaṃḍāyāsayogebhyaḥ pradhānā guṇavārtayoḥ

dhanikaiḥ kokilairmaṃdairvyāptaṃ taistu mahītalam/
tatonyonyaṃ priyā mūḍhā vane vā nagareṣu ca५०

bhakṣyābhakṣyaṃ samaśnaṃti matsyamāṃsādikaṃ narāḥ/
vane dvijātayaścānye bhuṃjate cānupāpakam

bhaktimaṃtaṃ paśuṃ cānyatsarve yāṃtyapunarbhavam/
pātayaṃti pitṝnpāpāḥ sarve te pūrvadevakāḥ

piśācā rākṣasā ye ca murtyakā guhyakā dhruvam/
ete cāvinayaprītā na devā na ca mānuṣāḥ

saṃjaya uvāca-/
kathaṃ ca martyabhāveṣu lakṣaṃjānaṃtitāttvikāḥ/
etaṃ me saṃśayaṃ nātha dūrīkuru tatastataḥ

vyāsa uvāca-/
kṛtapāpānurūpāstu dvijātiṣvanyajātiṣu/
asurā rākṣasāḥ pretāḥ svabhāvaṃ na tyajaṃti te

jātā ye cāsurā martye sadāte kalahotsukāḥ/
kuhakāḥ kaccarāḥ krūrāḥ vijñeyā rākṣasābhuvi

janodvignādikaṃ dānaṃ tathā devārcanaṃ bhuvi/
ugrabhāvāddhanaṃ labdhvā rājyaṃ bhuñjaṃti śāśvatam

jayaṃ śauryādikaṃ puṇyaṃ punaḥpāpakṣayaṃ vrajet/
evamurvyāṃ tathā nāke nāgaloke yamālaye

ugreṇa tapasā kaścitsuratvaṃ labhate divi/
vāsudevaṃ samārādhya prahlādaḥ surapūjitaḥ

haraṃ tathāndhako daityaḥ stutvā tatsabhyako'bhavat/
tasyaiva gaṇamukhyatvaṃ lebhe bhṛṃgī mahābalaḥ

ete cānye ca bahavo baliriṃdro bhaviṣyati/
gacchaṃti sadgatiṃ tāta ihāmutra ca sarvadā

keciddaityakule jātāḥ pṛthivyāṃ surasattamāḥ/
bhāvayaṃti pitṝnsarvānśataśotha sahasraśaḥ

ekenāpi suputreṇa kulatrāṇaṃ ca dhīmatā/
ekopi vaiṣṇavaḥ putraḥ kulakoṭiṃ samuddharet

jiteṃdriyopi dharmātmā dvijadevārcane rataḥ/
kṣaye dharme kalau śeṣe pure janapadeṣu ca

eko rakṣati dharmātmā pure grāmaṃ janaṃ kulam/
vijñātṛmeduraṃ cāsīdbrāhmaṇānāṃ puraṃ mahat

tatra sarve dvijāḥ śaśvatsaṃdhyopāsanatatparāḥ/
vedapāṭharatā dhīrā devātithidvijārcakāḥ

yajñavratāgnikarmāṇaḥ ṣaṭkarmapariniścayāḥ/
atikṛcchre ca teṣāṃ vai na pāpe vartate manaḥ

kurvaṃti satataṃ vīrā vrataṃ yajñaṃ sanātanam/
kadāciddaivayogācca gṛhasthaśca sa kovidaḥ

vahnau juhoti viprarṣi rājyaṃ maṃtreṇa maṃtravit/
tasminkāle ca tasyaiva mūtrakṛcchraṃ sudāruṇam

tatprojjhituṃ gataḥ sopi rakṣārthaṃ sthāpya ceṭikām/
tasyāstvanavadhānena śunā cājyaṃ ca bhakṣitam

bhiyā tayā tataḥ pātraṃ svīyamūtreṇa saṃbhṛtam/
asaṃlakṣyā juhodagnau sa viprastvarayā tataḥ

āścaryaṃ ca tato vahnau lakṣitaṃ tena tatkṣaṇāt/
kūṭaṃ hemamayaṃ sākṣātsvarṇaṃ jāṃbūnadaprabhaṃ

gṛhītvā tanmudā vipraḥ pāpayogaṃ cakāra ha/
papraccha vismayāddāsīṃ kathametadvada priye

mudā tatra yathāvṛttaṃ kathitaṃ tu tayā dvija/
tato nityaṃ yathākālaṃ tacca tasya pravartate

samṛddhiradbhutā gehe lokavismayakāriṇī/
tataḥ parasparācchrutvā sarvaireva ca tatpure

kṛtaṃ karma durācāraṃ śrutvā lobhādasādhubhiḥ/
gurulobhācca sumahatsvāṃte paṃkaṃ viśatyapi

paṃkādeva bhayānmohānmatibhraṃśo'bhavattataḥ/
atha kilbiṣakūṭena dagdhameva puraṃ ca tat

striyo duṣṭā janā duṣṭāḥ sarve pāpabalāttadā/
vṛddho jñātā dvijastatra tatkārye na matiṃ dadhau

tasya bhāryā tadā sādhvī puruduḥkhena saṃyutā/
bhartāraṃ kṛcchrasantaptā purakāryaṃ jagāda sā

brāhmaṇyuvāca-/
kaṣṭaṃ me vartate nātha dṛṣṭvā tvāṃ duḥkhasaṃyutam/
grāmācāramimaṃ yadvāpya'paraṃ kartumarhasi

tatastatra sa doṣajñaḥ smitvā vacanamabravīt/
yastu jīvati pāpena tyaktvā dharmaṃ paraṃ hitam

sa vaidheyo mahābhāge pragacchatyapunarbhavam/
ete viprā durācārāḥ sadārāssaparicchadāḥ

atipātakayogācca mahāpātakasaṃmatāḥ/
saha pāpena mahatā prayāsyaṃti rasātalam

aṃte'punarbhavaṃ prāpyāparādhāṃto na vidyate/
ahamekotra tiṣṭhāmi svapuṇyaparirakṣaṇāt

tatassā tamuvācedaṃ lokahāsyavacastava/
vaktumarhasi naścāgre na puro'nyasya kasyacit

dvija uvāca-/
yadi yāsyāmi cānyatra ito'haṃ tatkṣaṇātpriye/
savittaiḥ svajanaireva purīyāsyatyathogatim

ityuktvā paramaprītaḥ saṃgṛhya ca dhanaṃ svakam/
kṣipraṃ sa ca tayā sārdhaṃ yayau sīmāṃtaraṃ dvijaḥ

sthitvā'paśyatpurī tāvatsthirā tiṣṭhati pūrvavat/
sā cāha taṃ patiṃ sādhvī purī ceyaṃ na naśyati

vimṛśyatāmuvācedaṃ vipravaryassuvismitaḥ/
kiṃ nu tiṣṭhati tatraiva dravyamasmadgṛhādbahiḥ

vicārya sā dhavaṃ prāha mayā bhrāṃtyā upānahau/
nānīte tiṣṭhatastatra dhārayiṣyāmi kiṃ nu vai

evamuktvā patiṃ sādhvī gṛhītvā te upāgatā/
patyurabhyāśato dṛṣṭaṃ puraṃ nirvyathanaṃ gatam

tato viprādayo varṇāḥ kaccarāḥ puravāsinaḥ/
tiṣṭhaṃti narake ghore duḥkhitāścāpunarbhave

kṛcchādyamapuraṃ yāṃti nāsti teṣāṃ ca niṣkṛtiḥ/
pūtigaṃdhaṃ tato medhyaṃ varjanīyaṃ prakīrtitam

pūrvavadbhakṣaṇe prīto hyadyapāpaṃ karoti ca/
steyaśīlo niśācārī budhairjñeyassa vaṃcakaḥ

abudhaḥ sarvakāryeṣu ajñātaḥ sarvakarmasu/
samayācārahīnastu paśureva sa bāliśaḥ

evamuṣṭrādayassaṃti bhakṣādi nakulādayaḥ/
hiṃsro jñātijanodvegarite yuddhe ca kātaraḥ

vighasādipriyo nityaṃ naraḥ śvā kīrtito budhaiḥ/
cauryakarmarato nityaṃ bahumitrapravaṃcakaḥ

mithune kalaho nityaṃ martyastu parikīrtitaḥ/
prakṛtyā capalo nityaṃ sadā bhojanacaṃcalaḥ

plavagaḥ kānanaprīto naraḥ śākhāmṛgo bhuvi/
sūcako bhāṣayā budhyā svajane'nyajaneṣu ca

udvegajanakatvācca sa pumānuragaḥ smṛtaḥ/
balavānkrāṃtaśīlaśca satataṃ cānapatrapaḥ१००

pūtimāṃsapriyo bhogī nṛsiṃhassamudāhṛtaḥ/
tatsvanādeva sīdaṃti bhītā anye vṛkādayaḥ

dviradādi narā ye ca jñāyaṃte dūradarśinaḥ/
evamādi krameṇaiva vijānīyānnareṣu ca

surāṇāṃ lakṣaṇaṃ brūmo nararūpaṃ vyavasthitam/
dvijadevātithīnāṃ ca gurusādhutapasvinām

pūjātaporatonityaṃ dharmaśāstreṣu nītiṣu/
kṣamāśīlo jitakrodhaḥ satyavādī jiteṃdriṃyaḥ

dayālurdayito loke rūpavānmadhurasvaraḥ/
vāgīśaḥ sarvakāryeṣu guṇī dakṣo mahābalaḥ

sākṣaraścāpi vidvāṃśca gītanṛtyārthatattvavit/
ātmavidyādikāryeṣu sarvataṃtrīsvareṣu ca

haviṣyeṣu ca sarveṣu gavyeṣu ca nirāmiṣe/
sadyogāsvādadravye ca pratyagre cātiśobhane

gaṃdhamālyeṣu vastreṣu śāstreṣvābharaṇeṣu ca/
saṃprītaścātithau dāne pārvaṇādiṣu karmasu

snānadānādibhiḥ kārye vratairyajñaiḥ surārcanaiḥ/
kālo gacchati pāṭhaiśca na klībaṃ vāsaraṃ bhavet

ayameva manuṣyāṇāṃ sadācāro niraṃtaram/
devavanmānavācāro gīyate munisattamaiḥ

kiṃtu sattvādhiko devo manuṣyo bhīta eva ca/
gaṃbhīraḥ sarvadā devaḥ sadaiva mānavo mṛduḥ

dvayostutyā ca saṃprītirna daityādau bhavetkila/
prītibhāvaṃ paraṃ saukhyaṃ sauhṛdaṃ sukṛtaṃ śubham

daivamānuṣayoreva daityarākṣasayostathā/
pretādīnāṃ ca preteṣu paśau prītiḥ paśorapi

kākādayaḥ svajātau ca tathānye ca svajātiṣu/
prītā bhavaṃti cāprītā vidyā teṣāṃ ca lakṣaṇam

evaṃ puṇyaviśeṣeṇa saviśeṣā sujātiṣu/
priyāpriyaṃ vijānīyātpuṇyāpuṇyaṃ guṇāguṇam

daṃpatyorna sukhaṃ kiṃcijjātibhedānnṛṇāṃ bhuvi/
svajātiṣu bhavetprītirmukto vā nirayepi vā

atipuṇyāllabhedāyuḥ śobhanāḥ puṇyakāriṇaḥ/
pāpātmāno labhaṃte'ntaṃ ye ca daityādayo narāḥ

kṛte jātāḥ surā bhūmau na daityāścānyajātayaḥ/
tretāyāmekapādaṃ ca dvipadaṃ dvāpare yuge

saṃdhyāyāṃ ca kalereva sarvapādaṃ ca saṃkulam/
devādīnāṃ bhavejjātaṃ bhārataṃ yatpravartitam

ye te duryodhanasyaiva yodhāḥ sainyādayastathā/
te ca daityādayaḥ sarve ye ca karṇādayo bhuvi

gāṃgeyo vasumukhyaśca droṇo devamuniḥ prabhuḥ/
aśvatthāmā haraḥ sākṣāddharirnaṃdakulodbhavaḥ

paṃceṃdrāḥ pāṃḍavā jātā viduro dharma eva ca/
gāṃdhārī draupadī kuṃtī caitā devyo dharātale

devadaityāḥ kalermadhye daityāśśeṣe ca mānavāḥ/
utpatsyaṃte sadā pretāḥ kravyādāḥ paśupakṣiṇaḥ

teṣāṃ ca kulaṭā dāsī nityakaṣṭā yavīyasī/
nityaṃ dvaṃdveṣu saṃprītyā teṣāmācārabhāṣiṇī

kilbiṣeṣu ca sarveṣu kalahe'nyāyakarmaṇi/
ratā daityādayo ye te sarve nirayagāminaḥ

vaiśaṃpāyana uvāca-/
daityādīnāṃ mṛṣābhāvātsuratvaṃ na surālayam/
kathaṃ bhogyaṃ kathaṃ saukhyamārogyaṃ balasaṃcayam

rājyamāyustathā kīrtirabhīṣṭaṃ dayitaṃ balam/
nītividyādikaṃ bhāvyaṃ janmavṛddhaṃ sanātanam

dānādhyayanakarmāṇi yajñādi ca kathaṃ prabho/
etadāptāya śiṣyāya mahyaṃ bho vaktumarhasi

vyāsa uvāca-/
daityānāṃ sāhasādeva tapo bhavati niścitam/
vrataṃ yajñādikaṃ caiva saṃprītiḥ svajanasya ca

yo dāṃto viguṇairmukto nītiśāsrārthatattvagaḥ/
etaiśca vividhaiḥ pūtaḥ sa bhavetsuralakṣaṇaḥ

purāṇāgamakarmāṇi nākeṣvatra ca vai dvija/
svayamācarate puṇyaṃ sa dharoddharaṇakṣamaḥ

viśeṣādvaiṣṇavaṃ dṛṣṭvā prīyate pūjayecca yaḥ/
vimuktassarvapāpebhyassa dharoddharaṇakṣamaḥ

ṣaṭkarmanirato viprassarvayajñaratassadā/
dharmākhyānapriyo nityaṃ sa dharoddharaṇakṣamaḥ

viśvāsaghātino ye ca kṛtaghnā vratalopinaḥ/
dvijadeveṣu vidviṣṭāḥ śātayaṃti dharāṃ narāḥ

ye ca madyaratāḥ pāpā dyūtakarmaratāstathā/
pāṣaṃḍapatitālāpāḥ śātayaṃti dharāṃ narāḥ

sukarmarahitā ye ca nityodvegāśca nirbhayāḥ/
smṛtiśāstrārthakodvignāśśātayaṃti dharāṃ narāḥ

nijavṛttiṃ parityajya kurvaṃti cādhamāṃ ca ye/
guruniṃdāratā dveṣācchātayaṃti dharāṃ narāḥ

dātāraṃ ye rodhayaṃti pātake prerayaṃti ca/
dīnānāthānpīḍayaṃti śātayaṃti dharāṃ narāḥ

ete cānye ca bahavaḥ pāpakarmakṛto narāḥ/
puruṣānpātayitvā tu śātayaṃti dharāṃ narāḥ

ya idaṃ śṛṇuyādramyaṃ guhyādguhyaṃ paraṃ hitam/
na tasya durgatirduḥkhaṃ daurbhāgyaṃ dīnatā bhuvi

na daityādau bhavejjanma svarloke śāśvataṃ sukham/
nākāle maraṇaṃ tasya na ca pāpaiḥ pralipyate

iha sarvajanādhyakṣastridive tridiveśvaraḥ/
kalpaṃkalpaṃ divaṃ bhuktvā mokṣamārgaṃ vrajatyasau

iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe puṇyavyaktirnāma ṣaṭsaptatitamo'dhyāyaḥ