Padma Purana · Chapter 1.75
vyāsa uvāca-/
śrutvā maheśvarādvākyaṃ devāḥ śakrapurogamāḥ/
dudruvurdaityasaṃghāṃstānsarve sarvānsamaṃtataḥ
ājagāma mahābāhuḥ kuṃbho nāma mahāsuraḥ/
nairṛto yakṣarājānaṃ gadayā cāhanadbhṛśam
guhyakeśo gadāpātairjaghāna bhṛśamuttamam/
tatonyonyaṃ gadāyuddhamabhavadbhīṣaṇaṃ tayoḥ
cakrabaṃdhaṃ mahābaṃdhaṃ purovadhyanibaṃdhanam/
prācuraṃ bhīṣaṇaṃ yānaṃ sphoṭatailābhivāstikam
tena kṛtvā mahāyuddhamavasāne dhaneśvaraḥ/
pātayāmāsa taṃ sphoṭaṃ tasya kuṃbhasya corasi
bhagnadaṃṣṭrastataḥ kuṃbho nipapāta mahītale/
syaṃdanastho mahāvīryo jaṃbho harihayaṃ tadā
jaghānaśarasaṃghaiśca tathaivairāvaṇaṃ bhṛśam/
vāsavo bhidureṇaiva saṃbibhedāsurottamam
sa papāta dharāpṛṣṭhe gatāsurlohitokṣitaḥ/
tathāraṇyaṃ sughoraṃ ca aghoraṃ ghorameva ca
caturo gaṇamukhyāṃśca śaktyā bibheda saṃyuge/
senānyaścaiva pratyekaṃ pātayāmāsa lāghavāt
saurabhaṃ śarasaṃghaiśca jayaṃto vaśamānayat/
śaktihastaṃ ca saṃhrādaṃ yamadaṃḍaṃ narāṃtakam
hatvā ca pātayāmāsa sa bhasmīkṛtavigrahaḥ/
kālaśca khaḍgapātena pātayāmāsa bābhravam
śaktyā mṛtyurbibhedāśvaṃ tathā nirghṛṇakaṃ raṇe/
agninā dahyamānāśca saptaite ca mahābalāḥ
bhadrabāhurmahābāhuḥ sugaṃdho gaṃdha eva ca/
bhauriko valliko bhīma ete senāgragāminaḥ
raṇe saṃdagdhadehāśca petururvyāṃ gatāsavaḥ/
pāśabaddhā mahāvīryā varuṇasya mahātmanaḥ
petururvyāṃ mahāsatvāḥ śūrāḥ śūrabhayānakāḥ/
śūrasya raśmijālena nihatāḥ pañcadānavāḥ
turutuṃburudurmedhassādhakā sādhakābhidhāḥ/
krūra krauṃca raṇeśāna modasaṃmoda ṣaṇmukhāḥ
śarairnipātitā daityāḥ saṃyuge mātariśvanā/
nairṛto gadayā bhīmaṃ pātayāmāsa bhūtale
śūlapātaiśca rudrāṇāṃ śataśo daityadānavāḥ/
nipetuḥ saṃyuge bhītāḥ saṃmukhā raṇapaṃḍitāḥ
vasūnāṃ śarapātaiśca śūrāṇāṃ raśmimālinām/
meghānāṃ karakābhiśca vajrapātaissudāruṇaiḥ
nipātitā raṇe daityāḥ śataśo balaśālinaḥ/
kuberasya gadāpātairnipataṃti sahasraśaḥ
śakrasya bhidureṇaiva bheditā daityapuṃgavāḥ/
asaṃkhyātāḥ pataṃtyurvyāṃ skaṃdaśaktyā tathā hatāḥ
gaṇeśaparśupātena pataṃti mukhyamukhyakāḥ/
vaikuṃṭhakaramuktena cakreṇa tīvrakarmaṇā
daityānāṃ pravarāṇāṃ ca śirāṃsi nipataṃti kau/
śamano yamadaṃḍena koṭikoṭisahasraśaḥ
apātayattadā bhūmyāṃ kālaḥ khaḍgena dānavān/
mṛtyuśśaktyā tathā daityānpāśī pāśena cāparān
pātena takṣakādīnāṃ sudhāṃśoḥ śiśireṇa ca/
aśvārohī kharomanyohanipāśastathā gajān
parigheṇa gajaṃ kuṃbhe daityānāṃ nāśayattataḥ/
evamaśvāngajāṃścaiva lāghavātsa nyapātayat
evaṃ siddhaiśca gaṃdharvairapsarobhirmahābalaiḥ/
anyābhirdevatābhiśca samātṛgaṇanāyakaiḥ
nipātitā mahoghorā ye te pralayadānavāḥ/
śaraiśca khaḍgapātaiśca śūlaśaktiparaśvadhaiḥ
yaṣṭiparighakuṃtaiśca pātayaṃtyasurānsurāḥ/
evaṃ saṃkṣīyamāṇeṣu daityarāṭsamapadyata
ādityarathasaṃkāśaṃ ratharatnavibhūṣitam/
śātakuṃbhamayaṃ divyaṃ ghaṃṭācāmarabhūṣitam
patākādhvajasaṃpūrṇaṃ ramyaṃ śakrarathopamam/
samāruhya mahāvīro hiraṇyākṣo'surādhipaḥ
jaghāna śarajālaiśca durnivāryaḥ surāsuraiḥ/
sasainyāni gajānvīro rathāṃśca saha saiṃdhavān
pātayāmāsa bhūmau ca śataśotha sahasraśaḥ/
evaṃ caransa vṛṃdeṣu nikhileṣu divaukasām
pātayāmāsa daityeṃdraḥ śaraughānmṛtyusannibhān/
krameṇa samare cātha devasainyānyamaṃthata
yathā puṣkariṇīvṛṃde gajaḥ kaṃjavanaṃ śitaiḥ/
śarapātairatho vegātsiṃhanādaiḥ punaḥ punaḥ
dharaṇyāṃ patitā vegāttadā daityeśvarasya ca/
daśabhiśca sutīkṣṇāgrairjayaṃtaṃ sa jaghāna ha
remaṃtaṃ paṃcabhirbāṇaiḥ śakraṃ paṃcadaśena tu/
citrarathaṃ viṃśatibhiḥpaṃcaviṃśatibhirguham
heraṃbaṃ triśareṇaiva catvāriṃśaccharairyamam/
tathaiva kālaṃ mṛtyuṃ ca pāṇinā dviguṇena ca
guhyakeśaṃ jagatprāṇaṃ daśabhirdaśabhiḥ śaraiḥ/
ṣaḍibhaśca saptabhiścaiva rudrānsarvānpṛthakpṛthak
vasūnsarvāṃśca saśaraiḥ siddhagaṃdharvapannagān/
daśāṣṭadaśabhiḥ ṣaḍibharyuddhe devānbhinattyasau
ojaughādativīryāttu śīghralāghavardaśanān/
āpatprāptāḥ surā bhītyā pratikartuṃ na ceśvarāḥ
maheśaśūlasaṃkāśaiḥ śarairmarmavibhedibhiḥ/
tāḍitā nirjarā yuddhe mūrcchitā dharaṇīṃ yayuḥ
tasyaiva saṃmukhe sthātuṃ na śekuḥ pravarāssurāḥ/
tato devā vinirdhūtāstridiveśena saṃyutāḥ
śaraṇyaṃ te hariṃ tatra śaraṇaṃ tāḍitā yayuḥ/
etasminnaṃtare viṣṇuḥ prāha jiṣṇuṃ khageśvaram
adhunā gaccha daityasya saṃmukhaṃ raṇamūrdhani/
nāśāya satatastūrṇaṃ gatastasyāṃtikaṃ javāt
sarathaṃ mārgaṇairbhitvā viṣṇumārodhayajjavam/
rathasya saṃmukhe daitya uvāca viṣṇumavyayam
anya sṛṣṭiṃ karomyadya hatvā tvāṃ ca sanirjjaram/
tato viṣṇuruvācedaṃ garjaṃtaṃ daityapuṃgavam
śaktastvaṃ sparddhane pāpa yadi yuddhe sthiro bhava/
tataḥ śaraśataireva jaghāna viṣṇumavyayam
asaṃbhrāṃtaḥ sa ciccheda yamadaṃḍanibhānśarān/
punaḥ śarasahasrāṇi prerayāmāsa taṃ raṇe
tāṃśca chitvā śaraiḥ śauristaṃ ca vivyādha mārgaṇaiḥ/
pragauravādahāryābhaiḥ saṃsparśādbāḍavānalaiḥ
śaraiśca bhedakaistīkṣṇaiḥ khagamaiśca manojavaiḥ/
lāghavātkeśavāstrasya tūlaśuṣkatṛṇopamaiḥ
haimaiḥ śarasahasraistu tāḍito daityapuṃgavaḥ/
bādhayābhyarditaḥ kruddho dhṛtvā śikhariṇaṃ raṇe
jaghāna mādhavaṃ vegāddhiraṇyākṣo mahābalaḥ/
taṃ ca saṃcūrṇayāmāsa gadayā līlayā hariḥ
evaṃ parvatasāhasraṃ pātitaṃ tu krameṇa hi/
tathaiva lāghavāccūrṇaṃ hariṇā dānavāriṇā
punarbāhusahasrāṇi kṛtvāsau dānavottamaḥ/
śaraiḥ śaktibhiratyugraiḥ śūlaiḥ paraśukādibhiḥ
vavarṣa bahubhirviṣṇuṃ krodhāviṣṭena cetasā/
tāṃstu tenaiva prahitāṃściccheda surasattamaḥ
śarairdīptairmahāghorairasurāṇāṃ bhayaṃkaraiḥ/
vivyādha sarvagātreṣu śaṃbhuśūlopamaiśśaraiḥ
dānavādhipatiḥ saṃkhye hyavyayo harirīśvaraḥ/
sa ca kaśmalatāṃ gatvā sarvaśaktimanuttamām
kālajihvopamāṃ ghorāmaṣṭaghaṃṭāsamanvitām/
harerurasi pīne ca vidrutyā pātayaddrutam
śuśubhe sa suraśreṣṭhastaḍittvatsāndrameghavat/
tataśca cukruśurdaityā jayeti sādhuvādinaḥ
tataścakraṃ daityasainye dānavārirvyasarjayat/
teṣāṃ śirāṃsi saṃcchidya mādhavaṃ punarāgamat
sa daityaṃ śaktipātena pātayāmāsa vai raṇe/
cirātsaṃjñāṃ samālaṃbya vahnibāṇena keśavam
nijaghāna raṇe kruddho hariḥ kauberamākṣipat/
tato mumoca māyāstraṃ cāsuraṃ cātidāruṇam
siṃhavyāghralulāyāṃśca tadvaddvipa sarīsṛpān/
jaghāna samare viṣṇuṃ hiraṇyākṣaḥ pratāpavān
tato māyāstrasaṃbhūtānśastrāstraughānraṇe hariḥ/
praciccheda śaraireva śūlenaivamatāḍayat
sa vihvalita sarvāṃgastatkṣaṇaṃ lohitokṣitaḥ/
vicakarṣa haranviṣṇurasṛgviplutavigrahaḥ
tacchūlaṃ ca tribhirbāṇaiḥ pravivyādha surādhipaḥ/
varūthaṃ sadhvajaṃ ketuṃ rathaṃ caivātapatrakam
yaṃtāraṃ ca praciccheda daśabhiśca hariḥ śaraiḥ/
pātite ca rathe daityaḥ saṃplutyātha rathaṃ param
āruroha sa daityeṃdraḥ saṃmukhaṃ cākarodbalī/
tato yuddhaṃ mahāghoramabhavallomaharṣaṇam
hiraṇyākṣasya ca harerlokavismāpanaṃ mahat/
astrayuddhaṃ tathānyonyaṃ kṛtapratikṛtaṃ ca tat
tato niyuddhe satataṃ divyavarṣaśataṃ gatam/
tato daityo mahāsatvo vavṛdhe vāmano yathā
mukhena jagrāha ruṣā trailokyaṃ sacarācaram/
bhūmaṃḍalaṃ samuddhṛtya viveśa ca rasātalam
śeṣāśca viviśurdaityāstamanu prītisaṃyutāḥ/
tato viṣṇurmahātejā jñātvā daityabalaṃ mahat
dadhāra rūpaṃ vārāhaṃ daityarājajighāṃsayā/
dhṛtvā kroḍatanuṃ viṣṇurviveśa tamanudrutam
tatra gatvā rasāmūle rasātalagatāṃ mahīm/
dṛṣṭvā svadaṃṣṭrayordadhre lokādhārāṃ vasuṃdharām
tāṃ dhṛtvā gacchatastasya viṣṇoramitatejasaḥ/
samājagāma daityeṃdro dhṛṣṭaṃ vāgbhistudannanu
māyākroḍatanurviṣṇurdurvacāṃsi sahanruṣā/
jalopari dadhāremāṃ dharāṃ bhūdhara eva ca
tasyāṃ nyasya svasatvaṃ ca sa cakāra tadācalām/
tataḥ paścātsa saṃlagno daityarāṭsamupasthitaḥ
krodhena mahatāviṣṭo jaghāna gadayā harim/
māyayā sūkaro viṣṇustāṃ gadāṃ samavaṃcayat
yogayukto yathā mṛtyuṃ kaumodakyāhanacca tam/
tataḥ punā ruṣāviṣṭo hiraṇyākṣo mahābalaḥ
muṣṭinā prāharaddevaṃ dakṣiṇe tu bhuje prabhoḥ/
evaṃ yuddhaṃ mahāghoraṃ savyāsavyaṃ gatāgatam
paribhramaṇavikṣepaṃ kṛtānukaraṇaṃ tathā/
tato brahmādayo devā yuddhaṃ paśyaṃti khe sthitāḥ
svasti prajābhyo devebhya ṛṣibhyaśceti cābruvan/
ūcuśca devadeveśaṃ viṣṇuṃ vārāharūpiṇam
mā krīḍa bālavaddeva jahyamuṃ devakaṃṭakam/
tato viṣṇurmahātejā māyāvārāharūpadhṛt
brahmādyanumatiṃ prāpya cakraṃ prākṣipadulbaṇam/
sahasrasūryasaṃkāśaṃ sahasrāraṃ mahāprabham
daityāṃtakaraṇaṃ raudraṃ pralayāgnisamaprabham/
taccakraṃ viṣṇunā muktaṃ hiraṇyākṣaṃ mahābalam
cakāra bhasmasātsadyo brahmādīnāṃ ca paśyatām/
daityāṃtakaraṇaṃ raudraṃ cakraṃ cāgamadacyutam
tato brahmādayo devāḥ śakramukhyāśca lokapāḥ/
dṛṣṭvā ca vijayaṃ viṣṇoḥ stuvaṃti sma samāgatāḥ
devā ūcuḥ-/
natāḥ sma viṣṇuṃ jagadādibhūtaṃ surāsureṃdraṃ jagatāṃ prapālakam/
yannābhipadmātkila padmayonirbabhūva taṃ vai śaraṇaṃ gatāḥ smaḥ
namonamo matsyavapurddharāya namostu te kacchaparūpadhāriṇe/
namaḥ prakurmaśca nṛsiṃharūpiṇe tathā punarvāmanarūpiṇe namaḥ
namostu te kṣatravināśanāya rāmāya rāmāya daśāsyanāśine/
pralaṃbahaṃtre śitivāsase namo namostu buddhāya ca daityamohine
mlecchāṃtakāyāpi ca kalkināmne namaḥ punaḥ kroḍavapurdharāya/
jagaddhitārthaṃ ca yugeyuge bhavānbibharti rūpaṃ tvasurābhavāya
niṣūdito'yaṃ hyadhunā kila tvayā daityo hiraṇyākṣa iti pragalbhaḥ/
yaśceṃdramukhyānkilalokapālānsaṃhelayā caiva tiraścakāra
sa vai tvayā devahitārthameva nipātito devavara prasīda/
tvamasya viśvasya visargakartā brāhmeṇa rūpeṇa ca devadeva
pātā tvamevāsya yugeyuge ca rūpāṇi dhatse sumanoharāṇi/
tvameva kālāgniharaśca bhūtvā viśvaṃ kṣayaṃ neṣyasi cāṃtakāle
ato bhavāneva ca viśvakāraṇaṃ na te paraṃ jīvamajīvamīśa/
yatkiṃca bhūtaṃ ca bhaviṣyarūpaṃ pravarttamānaṃ ca tathaiva rūpam
sarvaṃ tvamevāsi carācarākhyaṃ na bhāti viśvaṃ tvadṛte ca kiṃcit/
astīti nāstīti ca bhedaniṣṭhaṃ tvayyeva bhātaṃ sadasatsvarūpam
tato bhavaṃtaṃ katamopi deva na jñātumarhatyavipakvabuddhiḥ/
ṛte bhavatpādaparāyaṇaṃ janaṃ tenāgatā smaśśaraṇaṃ śaraṇyam
vyāsa uvāca-/
tato viṣṇuḥ prasannātmā uvāca tridivaukasaḥ/
tuṣṭosmi devā bhadraṃ vo yuṣmatstotreṇa sāṃpratam
ya idaṃ prapaṭhedbhaktyā vijayastotramādarāt/
na tasya durlabhaṃ devāstriṣulokeṣu kiṃcana
gavāṃ śatasahasrasya samyagdattasya yatphalam/
tatphalaṃ samavāpnoti kīrtanācchravaṇānnaraḥ
sarvakāmapradaṃ nityaṃ devadevasya kīrtanam/
ataḥ paraṃ mahājñānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati
iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe devāsurasaṃgrāmasamāptau vijayastotraṃnāma paṃcasaptatitamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0