Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 1.7

1.7.1

bhīṣma uvāca/
diteḥ putrāḥ kathaṃ jātā maruto devavallabhāḥ/
devairjagmuśca sāpatnaiḥ kasmātsakhyamanuttamam

1.7.2

pulastya uvāca/
purā daivāsure yuddhe hateṣu hariṇā suraiḥ/
putrapautreṣu śokārtā gatā bhūlokamuttamam

1.7.3

puṣkareṣu mahātīrthe sarasvatyāstaṭe śubhe/
bhartturārādhanaparā tapa ugraṃ cacāra ha

1.7.4

ditirvai daityamātā tu ṛṣikāryeṇa suvratā/
phalāhārā tapastepe kṛcchracāṃdrāyaṇādibhiḥ

1.7.5

yāvadvarṣaśataṃ sāgraṃ jarāśokasamākulā/
tataḥ sā tapasā taptā vasiṣṭhādīnapṛcchata

1.7.6

kathayaṃtu bhavaṃto me putraśokavināśanam/
vrataṃ saubhāgyaphaladamihaloke paratra ca

1.7.7

ūcurvasiṣṭhapramukhā jyeṣṭhasya pūrṇimāvratam/
yasya prasādādabhavatsutaśokavivarjitā

1.7.8

bhīṣma uvāca/
śrotumicchāmyahaṃ brahmanjyeṣṭhasya pūrṇimāvratam/
sutānekonapaṃcāśadyena lebhe punarditiḥ

1.7.9

pulastya uvāca/
yadvasiṣṭhādibhiḥ pūrvaṃ dityai saṃkathitaṃ vratam/
vistareṇa tadevedaṃ matsakāśānniśāmaya

1.7.10

jyeṣṭhe māsi site pakṣe paurṇamāsyāṃ yatavratā/
sthāpayedavraṇaṃ kuṃbhaṃ sitataṇḍulapūritam

1.7.11

nānāphalayutaṃ tadvadikṣudaṃḍasamanvitam/
sitavastrayugacchannaṃsitacaṃdanacarcitam

1.7.12

nānābhakṣyasamopetaṃ sahiraṇyaṃ tu śaktitaḥ/
tāmrapātraṃ guḍopetaṃ tasyopari niveśayet

1.7.13

tasmādupari brahmāṇaṃ sauvarṇaṃ padmakoṭare/
kuryātśarkarayopetāṃ sāvitrīṃ tasya vāmataḥ

1.7.14

gaṃdhaṃdhūpaṃ tayordadyādgītaṃ vādyaṃ ca kārayet/
tadabhāve kathaṃ kuryādyathā padme pitāmahaḥ

1.7.15

brahmāhvayāṃ ca pratimāṃ kṛtvā guḍamayīṃ śubhām/
śuklapuṣpākṣatatilairarcayetpadmasaṃbhavam

1.7.16

brāhmāya pādau saṃpūjya jaṃghe saubhāgyadāya ca/
viriṃcāyoruyugmaṃ ca manmathāyeti vai kaṭim

1.7.17

svacchodarāyetyudaramataṃdrāyetyuro vidheḥ/
mukhaṃ padmamukhāyeti bāhū vai vedapāṇaye

1.7.18

namaḥ sarvātmane maulimarccayeccāpi paṃkajam/
tataḥ prabhāte tatkuṃbhaṃ brāhmaṇāya nivedayet

1.7.19

brāhmaṇaṃ bhojayedbhaktyā svayaṃ tu lavaṇaṃ vinā/
bhaktyā pradakṣiṇaṃ dadyādimaṃ maṃtramudīrayet

1.7.20

prīyatāmatra bhagavānsarvalokapitāmahaḥ/
hṛdaye sarvalokānāṃ yastvānaṃdobhidhīyate

1.7.21

anena vidhinā sarvaṃ māsimāsi samācaret/
upavāsī paurṇamāsyāmarcayedbrāhmamavyayam

1.7.22

phalamekaṃ ca saṃprāśya śarvaryāṃ bhūtale svapet/
tatastrayodaśe māsi ghṛtadhenusamanvitām

1.7.23

śayyāṃ dadyādviriṃcāya sarvopaskarasaṃyutām/
brahmāṇaṃ kāṃcanaṃ kṛtvā sāvitrīṃ rajataistathā

1.7.24

padmātmakaḥ sṛṣṭikarttā sāvitrīmupalabhyatu/
vastrairdvijaṃ sapatnīkaṃ pūjya bhaktyā vibhūṣaṇaiḥ

1.7.25

śaktyā gavādikaṃ dadyātprīyatāmityudīrayet/
homaṃ śuklaistilaiḥ kuryādbrahmanāmāni kīrtayet

1.7.26

gavyena sarpiṣā tadvatpāyasena ca dharmavit/
viprebhyotha dhanaṃ dadyātpuṣpamālāṃ ca śaktitaḥ

1.7.27

yaḥ kuryādvidhinānena paurṇamāsyāṃ striyopi vā/
sarvapāpavinirmuktaḥ prāpnoti brahmasātmyatām

1.7.28

ihaloke varānputrānsaubhāgyaṃ dhruvamaśnute/
yo brahmā sa smṛto viṣṇurānaṃdātmā maheśvaraḥ

1.7.29

sukhārthī kāmarūpeṇa smareddevaṃ pitāmaham/
evaṃ śrutvā cakārāsau ditiḥ sarvamaśeṣataḥ

1.7.30

kaśyapo vratamāhātmyādāgatya parayā mudā/
cakāra karkaśāṃ bhūyo rūpalāvaṇyasaṃyutām

1.7.31

varairāchaṃdayāmāsa sā tu vavre varaṃvaram/
putraṃ śakravadhārthāya samarthaṃ ca mahaujasam

1.7.32

varayāmi mahātmānaṃ sarvāmaraniṣūdanam/
uvāca kaśyapo vākyamiṃdrahaṃtāramūrjitam

1.7.33

pradāsyāmyahametena kintvetatkriyatāṃ śubhe/
āpastaṃbīṃ tu kṛtveṣṭiṃ putrīyāmadya sustani

1.7.34

vidhāsyāmi tato garbhaṃ spṛṣṭvāhaṃ te stanau śubhe/
bhaviṣyati śubho garbho devi śakraniṣūdanaḥ

1.7.35

āpastaṃbīṃ tataścakre putreṣṭiṃ draviṇādhikām/
iṃdraśatrobhavasveti juhāva ca havistvaran

1.7.36

devāśca mumurhurdaityā vimukhāścaiva dānavāḥ/
dityāṃ garbhamathādhatta kaśyapaḥ prāha tāṃ punaḥ

1.7.37

mukhaṃ te caṃdrapratimaṃ stanau bilvaphalopamau/
adharau vidrumākārau varṇaścātīva śobhanaḥ

1.7.38

tvāṃ dṛṣṭvāhaṃ viśālākṣi vismarāmi svikāṃ tanum/
tadevaṃ garbhaḥ suśroṇi hastenoptastanau tava

1.7.39

tvayā yatne vidhātavyo hyasmingarbhe varānane/
saṃvatsaraśataṃ tvekamasminneva tapovane

1.7.40

saṃdhyāyāṃ naiva bhoktavyaṃ garbhiṇyā varavarṇini/
na sthātavyaṃ na gaṃtavyaṃ vṛkṣamūleṣu sarvadā

1.7.41

nopaskareṣu niviśenmusalolūkhalādiṣu/
jalaṃ ca nāvagāheta śūnyāgāraṃ ca varjayet

1.7.42

valmīkeṣu na tiṣṭheta na codvignamanā bhavet/
na nakhena likhedbhūmau nāṃgāre na ca bhasmani

1.7.43

na śayāluḥ sadā tiṣṭhedvyāyāmaṃ ca vivarjayet/
na tuṣāṃgārabhasmāsthi kapāleṣu samāviśet

1.7.44

varjayetkalahaṃ loke gātrābhyaṃgaṃ tathaiva ca/
na muktakeśī tiṣṭheta nāśuciḥ syātkathaṃcana

1.7.45

na śayītottaraśirāḥ na caivādhaḥ śirāḥ kvacit/
na vastrahīnā nodvignā na cārdracaraṇā satī

1.7.46

nāmaṃgalyāṃ vadedvācaṃ na ca hāsyādhikābhavet/
kuryācca gurubhirnityaṃ pūjāṃ māṃgalyatatparā

1.7.48

sarvauṣadhībhiḥ sṛṣṭena vāriṇā snānamācaret/
tiṣṭhetprasannavadanā bhartṛpriyahite ratā/
na garhayecca bhartāraṃ sarvāvasthamapi kvacit

1.7.49

kṛśāhaṃ durbalā caiva vārddhakyaṃ mama cāgatam/
stanau me calitau sthānānmukhaṃ ca valibhaṃguram

1.7.1.7.50

evaṃvidhā tvayā cāhaṃ kṛteti na vadetkvacit/
svastyastute gamiṣyāmi tathetyuktastayā punaḥ५०

1.7.51

paśyatāṃ sarvabhūtānāṃ tatraivāṃtaradhīyata/
tataḥ sā bhartṛvācoktavidhinā samatiṣṭhata

1.7.52

atha jñātvā tatheṃdropi diteḥ pārśvamupāgataḥ/
vihāya devasadanaṃ tāṃ śuśrūṣuravasthitaḥ

1.7.53

diteśchidrāṃtaraprepsurabhavatpākaśāsanaḥ/
viparītoṃtaravyagraḥ prasannavadato bahiḥ

1.7.54

ajānanniva tattkāryamātmanaśśubhamācaran/
tato varṣaśatāṃte sā nyūne tu divasaistribhiḥ

1.7.55

mene kṛtārthamātmānaṃ prītyā vismitamānasā/
akṛtvā pādayoḥ śaucaṃ śayānā muktamūrdhajā

1.7.56

nidrābharasamākrāṃtā divā paraśirāḥ kvacit/
tatastadaṃtaraṃ labdhvā praviśyāṃtaḥ śacīpatiḥ

1.7.57

vajreṇa saptadhā cakre taṃ garbhaṃ tridaśādhipaḥ/
tataḥ sapta ca te jātāḥ kumārāḥ sūryavarcasaḥ

1.7.58

rudaṃtaḥ sapta te bālā niṣiddhā dānavāriṇā/
bhūyopi rudamānāṃstānekaikānsaptadhā hariḥ

1.7.59

ciccheda vajrahasto vai punaḥ stūdarasaṃsthitān/
evamekonapaṃcāśadbhūtvā te rurudurbhṛśam

1.7.60

iṃdro nivārayāmāsa mā rudadhvaṃ punaḥpunaḥ/
tataḥ sa ciṃtayāmāsa vitarkamiti vṛtrahā

1.7.61

karmaṇaḥ kasya māhātmyātpunaḥ saṃjīvitāstvamī/
viditvā puṇyayogena paurṇamāsīphalaṃ tvidam

1.7.62

nūnametatpariṇatamathavā brahmapūjanāt/
vajreṇābhihatāḥ saṃto na vināśamupāyayuḥ

1.7.63

ekopyanekatāmāpa yasmādudaragopanam/
avadhyā nūnamete vai tasmāddevā bhavaṃtviti

1.7.64

yasmānmā ruda ityuktā rudaṃto garbhasaṃbhavāḥ/
maruto nāma te nāmnā bhavaṃtu sukhabhāginaḥ

1.7.65

tataḥ prasādya deveśaḥ kṣamasveti ditiṃ punaḥ/
arthaśāstraṃ samāsthāya mayaitadduṣkṛtaṃ kṛtam

1.7.66

kṛtvā marudgaṇaṃ devaiḥ samānamamarādhipaḥ/
ditiṃ vimānamāropya sasutāmagamaddivam

1.7.67

yajñabhāgabhujaḥ sarve marutaste tatobhavan/
na jagmuraikyamasurairataste suravallabhāḥ

1.7.68

bhīṣma uvāca/
ādisargastvayā brahmankathito vistareṇa me/
pratisargaśca yo yeṣāmadhipāṃstānvadasva me

1.7.69

pulastya uvāca/
yadābhiṣiktaḥ sakalepi rājye pṛthurddharitryāmadhipo babhūva/
tathauṣadhīnāmadhipaṃ cakāra yajñavratānāṃ tapasāṃ ca somam

1.7.70

nakṣatratārādvijavṛkṣagulmalatāvitānasya ca rukmagarbham/
apāmadhīśaṃ varuṇaṃ dhanānāṃ rājñāṃ prabhuṃ vaiśravaṇaṃ ca tadvat

1.7.71

viṣṇuṃ ravīṇāmadhipaṃ vasūnāmagniṃ ca lokādhipatiṃ cakāra/
prajāpatīnāmadhipaṃ ca dakṣaṃ cakāra śakraṃ marutāmadhīśam

1.7.72

daityādhipānāmatha dānavānāṃ prahlādamīśaṃ ca yamaṃ pitṝṇām/
piśācarakṣaḥpaśubhūtayakṣavetālarājaṃ hyatha śūlapāṇim

1.7.73

prāleyaśailaṃ ca patiṃ girīṇāmīśaṃ samudraṃ saritāmadhīśam/
gaṃdharvavidyādharakinnarāṇāmīśaṃ punaścitrarathaṃ cakāra

1.7.74

nāgādhipaṃ vāsukimugravīryaṃ sarpādhipaṃ takṣakamādideśa/
digvāraṇānāmadhipaṃ cakāra gajeṃdramairāvaṇanāmadheyam

1.7.75

suparṇamīśaṃ patatāmathārvatāṃ rājānamuccaiḥśravasaṃ cakāra/
siṃhaṃ mṛgāṇāṃ vṛṣabhaṃ gavāṃ ca plakṣaṃ punaḥ sarvavanaspatīnām

1.7.76

pitāmahaḥ pūrvamathābhyaṣiṃcadetānpunaḥ sarvadiśādhināthān/
pūrveśa dikpālamathābhyaṣiṃcannāmnā suvarmāṇamarātiketuṃ

1.7.77

tatodhipaṃ dakṣiṇataścakāra sarveśvaraṃ śaṃkhapadābhidhānam/
saketumaṃtaṃ digadhīśamīśaṃ cakāra paścādbhuvanāṃḍagarbhaḥ

1.7.78

hiraṇyaromāṇamudagdigīśaṃ prajāpatiṃ meghasutaṃ cakāra/
adyāpi kurvaṃti diśāmadhīśāḥ sadā vahaṃtastu bhuvobhirakṣām

1.7.79

caturbhiretaiḥ pṛthunāmadheyo nṛpobhiṣiktaḥ prathamaḥ pṛthivyām/
gateṃtare cākṣuṣanāmadheye vaivasvataṃ cakrurimaṃ pṛthivyāṃ

1.7.80

gateṃtare cākṣuṣanāmadheye vaivasvatākhye ca punaḥ pravṛtte/
prajāpatiḥ sosya carācarasya babhūva sūryānvayajaḥ sacihnaḥ

1.7.81

pulastya uvāca/
manvaṃtarāṇi sarvāṇi manūnāṃ caritāni yat/
pramāṇaṃ caiva kalpasya tatsṛṣṭiṃ ca samāsataḥ

1.7.82

ekacittaḥ prasannātmā śṛṇu kauravanaṃdana/
yāmā nāma purā devā āsansvāyaṃbhuvāṃtare

1.7.83

saptaiva ṛṣayaḥ pūrvaṃ ye marīcyādayaḥ smṛtāḥ/
āgnīdhraścāgnibāhuśca vibhuḥ savana eva ca

1.7.84

jyotiṣmāndyutimānbhavyo medhā medhātithirvasuḥ/
svāyaṃbhuvasyāsya manordaśaite vaṃśavarddhanāḥ

1.7.85

pratisargamamī kṛtvā jagmuste paramaṃ padam/
evaṃ svāyaṃbhuvaṃ proktaṃ svārociṣamataḥ param

1.7.86

svārociṣasya tanayāścatvāro devavarcasaḥ/
nabhonabhasya prabhṛtirbhāvanaḥ kīrtivarddhanaḥ

1.7.87

dattogniścyavanastaṃbhaḥ prāṇaḥ kaśyapa eva ca/
arvā bṛhaspatiścaiva sapta saptarṣayobhavan

1.7.88

tadā devāśca tuṣitāḥ smṛtā svārociṣeṃtare/
havīṃdrasuḥkṛto mūrtirāpo jyotirathaḥ smṛtaḥ

1.7.89

vasiṣṭhasya sutāḥ sapta ye prajāpatayastadā/
dvitīyametatkathitaṃ manvaṃtaramataḥ paraṃ

1.7.90

anyaccaiva pravakṣyāmi tathā manvaṃtaraṃ śubhaṃ/
manurnāmauttamistatra daśa putrānajījanat

1.7.91

iṣaūrjastanūjaśca śuciḥ śukrastathaiva ca/
madhuśca mādhavaścaiva nabhasyotha nabhastathā

1.7.92

sahaḥ sahasya eteṣāmuttamaḥ kīrtivarddhanaḥ/
bhānavastatra devāḥ syurūrjāḥ saptarṣayaḥ smṛtāḥ

1.7.93

kaukabhiṇḍiḥ kutuṇḍaśca dālbhyaḥ śaṃkhaḥ pravāhitaḥ/
mitiśca saṃmitiścaiva saptaite yogavarddhanāḥ

1.7.94

manvaṃtaraṃ caturthaṃ tu tāmasaṃ nāma viśrutaṃ/
kapiḥ pṛthustathaivāgnirakapiḥ kavireva ca

1.7.95

tathaiva janyadhāmānau munayaḥ sapta nāmataḥ/
sādhyā devagaṇā ye ca kathitāstāmaseṃtare

1.7.96

akalmaṣastapodhanvī tapomūlastapodhanaḥ/
taporāśistapasyaśca sutapasyaḥ paraṃtapaḥ

1.7.97

tāmasasya sutāḥ sarve daśavaṃśavivarddhanāḥ/
paṃcamasya manostadvadraivatasyāṃtaraṃ śṛṇu

1.7.98

devabāhuḥ subāhuśca parjyanyaḥ samayomuniḥ/
hiraṇyaromā saptāśvaḥ saptaite ṛṣayaḥ smṛtāḥ

1.7.99

devāśca bhūtarajasastathā prakṛtayaḥ smṛtāḥ/
avaśastatvadarśī ca vītimānhavyapaḥ kapiḥ

1.7.1.7.100

mukto nirutsukaḥ satvo nirmohotha prakāśakaḥ/
dharmavīryabalopetā daśaite revatātmajāḥ१००

1.7.101

bhṛguḥ sudhāmā virajaḥ sahiṣṇurnāradastathā/
vivasvānkṛtināmā ca sapta saptarṣayopare

1.7.102

cākṣuṣasyāṃtare devā lekhānāmapariśrutāḥ/
vibhavotha pṛthakcānu kīrtitāstridivaukasaḥ

1.7.103

cākṣuṣasyāṃtare prāpte devānāṃ paṃcamo janaḥ/
ruruprabhṛtayastadvaccākṣuṣasya sutā daśa

1.7.104

proktāḥ svāyaṃbhuve vaṃśe ye mayā pūrvameva te/
antaraṃ cākṣuṣaṃ caiva mayā te parikīrtitaṃ

1.7.105

saptamaṃ ca pravakṣyāmi yadvaivasvatamucyate/
atriścaiva vasiṣṭhaśca kaśyapo gautamastathā

1.7.106

bhāradvājastathā yogī viśvāmitraḥ pratāpavān/
jamadagniśca saptaite sāṃprataṃ te maharṣayaḥ

1.7.107

kṛtvā dharmavyavasthānaṃ prayānti paramaṃ padaṃ/
sāvarṇyasya pravakṣyāmi manorbhāvi tathāṃtaraṃ

1.7.108

aśvatthāmā śaradvāṃśca kauśiko gālavastathā/
śatānaṃdaḥ kāśyapaśca rāmaśca ṛṣaya smṛtāḥ

1.7.109

dhṛtirvarīyānyavasuḥ suvarṇo dhṛtireva ca/
variṣṇuvīryaḥ sumatirvasuśśukraśca vīryavān

1.7.110

bhaviṣyasyārkasāvarṇermanoḥ putrāḥ prakīrtitāḥ/
raucyādayastathānyepi manavaḥ saṃprakīrtitāḥ

1.7.111

ruceḥ prajāpateḥ putro raucyo nāma bhaviṣyati/
manurbhūtisutastadvadbhautyo nāma bhaviṣyati

1.7.112

tatastu merusāvarṇirbrahmasunurmanuḥ smṛtaḥ/
ṛbhuśca ṝtudhāmā ca viṣvakseno manustathā

1.7.113

atītānāgatāścaiva manavaḥ parikīrtitāḥ/
varṣāṇāṃ yugasāhasramebhirvyāptaṃ narādhipa

1.7.114

svesventare sarvamidaṃ samutpādya carācaraṃ/
kalpakṣaye nivṛtte tu mucyaṃte brahmaṇā saha

1.7.115

amīyugasahasrānte vinaśyanti punaḥpunaḥ/
brahmādyā viṣṇusāyujyaṃ tato yāsyaṃti vai nṛpa

1.7.7

iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe manvaṃtaravarṇanaṃnāma saptamodhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc