Padma Purana · Chapter 1.5
bhīṣma uvāca/
kathaṃ satī dakṣasutā dehaṃ tyaktavatī śubhā/
dakṣayajñastu rudreṇa vidhvastaḥ kena hetunā
etanme kautukaṃ brahmankathaṃ devo maheśvaraḥ/
jagāmātha krodhavaśaṃ tripurārirmahāyaśāḥ
pulastya uvāca/
gaṃgādvāre purā bhīṣma dakṣo yajñamathārabhat/
tatra devāsuragaṇāḥ pitarotha maharṣayaḥ
samājagmurmudāyuktāḥ sarve devāḥ savāsavāḥ/
nāgā yakṣāḥ suparṇāśca vīrudoṣadhayastathā
kaśyapo bhagavānatriḥ pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ/
pracetasoṃgirāścaiva vasiṣṭhaśca mahātapāḥ
tatra vedīṃ samāṃ kṛtvā cāturhotraṃ nyaveśayat/
hotā vasiṣṭhastatrāsīdaṃgirādhvaryusattamaḥ
bṛhaspatirathodgātā brahmā vai nāradastathā/
yajñakarmapravṛttau tu hūyamāneṣu cāgniṣu
āgatā vasavaḥ sarva ādityā dvādaśaiva tu/
aśvinau marutaścaiva manavaśca caturdaśa
evaṃ yajñe pravṛtte tu hūyamāneṣu cāgniṣu/
vibhūtiṃ tāṃ parāṃ tatra bhakṣyabhojyakṛtāṃ śubhām
ālokya sarvato bhūmiṃ samaṃtāddaśayojanam/
mahāvedī kṛtā tatra sarvaistatra samanvitaiḥ
sarvāndevānśakramukhyānyajñe dṛṣṭvā satī śubhā/
tadāsānunayaṃ vākyaṃ prajāpatimabhāṣata
satyuvāca/
airāvataṃ samārūḍho devarājaḥ śatakratuḥ/
patnyā śacyā sahāyātaḥ kṛtāvāsaḥ śatakratuḥ
pāpānāṃ yo yamayitā dharmeṇādharmiṇāṃ prabhuḥ/
patnyā dhūmorṇayā sārddhamihāyātaḥ sa dṛśyate
yādasāṃ ca patirddevo varuṇo lokabhāvanaḥ/
gauryyā patnyā sahāyātaḥ pracetā maṃḍape tviha
sarvayakṣādhipo devaḥ putro viśravaso muneḥ/
patnyā tviha samāyātaḥ saha devyā dhanādhipaḥ
mukhaṃ yaḥ sarvadevānāṃ jaṃtūnāmudare sthitaḥ/
vedā yadarthamutpannāssoyaṃ yajñamupāgataḥ
niṛtī rākṣasendro'sau dikpatitve niyojitaḥ/
sa ca tvihāgatastāta patnyā sārddhaṃ kratāviha
āyuḥprado jagatyasminbrahmaṇā nirmitaḥ purā/
prāṇopānovyānaudānassamānāhvayastathā
ekonapaṃcāśatkena gaṇena parivāritaḥ/
yajñe prajāpatiścāsau vāyurdevaḥsamāgataḥ
dvādaśātmā grahādhyakṣaḥcakṣuṣī jagatastviha/
pāti vai bhuvanaṃ sarvaṃ devānāṃ yaḥ parāyaṇaḥ
āyuṣaśca vanānāṃ ca divasānāṃ patirhi yaḥ/
saṃjñā patirihāyāto bhāskaro lokapāvanaḥ
atrivaṃśasamudbhūto dvijarājo mahāyaśāḥ/
nayanānaṃdajanano lokanātho dharātale
oṣadhīnāṃ patiścāpi vīrudhāmapi sarvaśaḥ/
uḍunāthaḥ sapatnīka ihāyātaḥ śaśī tava
vasavoṣṭau samāyātā aśvinau ca samāgatau/
vṛkṣo vanaspatiścāpi gandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ
vidyādharā bhūtasaṃghā vetālā yakṣarākṣasāḥ/
piśācāścograkarmāṇastathānye jīvahārakāḥ
nadyo nadāḥ samudrāśca dvīpāśca saha parvataiḥ/
grāmyāraṇyāśca paśavo yadiṅgaṃ yacca neṅgati
kaśyapo bhagavānatrirvasiṣṭhaścāparaiḥ saha/
pulastyaḥ pulahaścaiva sanakādyā maharṣayaḥ
puṇyā rājarṣayaścaiva pṛthivyāṃ ye ca pārthivāḥ/
varṇāścāśramiṇaścaiva sarve ye karmakāriṇaḥ
kimatra bahunoktena brāhmī sṛṣṭirihāgatā/
bhaginyo bhāgineyāśca bhaginīpatayastvime
svabhāryāsahitāḥ sarve saputrāssaha bāṃdhavāḥ/
tvayā samarcitāḥ sarve dānamānaparigrahaiḥ
āmaṃtraṇā maṃtritānāṃ sarveṣāṃ mānanā kṛtā/
eka evātra bhagavānpatirme na samāgataḥ
vinā tena tvidaṃ sarvaṃ śūnyavatpratibhāti me/
manye cāhaṃ tu bhavatā patirme na nimaṃtritaḥ
vismṛtaste bhavennūnaṃ sarvaṃ śaṃsatu me bhavān/
pulasya uvāca/
tasyāstaduktaṃ vacanaṃ śrutvā dakṣaḥ prajāpatiḥ
patisneha samāyuktāṃ prāṇebhyopi garīyasīm/
aṃkamāropya tāṃ bālāṃ sādhvīṃ patiparāyaṇām
pativratāṃ mahābhāgāṃ patipriyahitaiṣiṇīm/
prāha gaṃbhīrabhāvena śṛṇu vatse yathātatham
yenādya kāraṇeneha patiste na nimaṃtritaḥ/
kapālapātradhṛkcarmī bhasmāvṛta tanustathā
śūlī muṇḍī ca nagnaśca śmaśāne ramate sadā/
vibhūtyāṅgāni sarvāṇi parimārṣṭi ca nityaśaḥ
vyāghracarmaparīdhāno hasticarmaparicchadaḥ/
kapālamālaṃ śirasi khaṭvāgaṃ ca kare sthitaṃ
kaṭyāṃ vai gonasaṃ badhvā liṃge'sthnāṃ valayaṃ tathā/
pannagānāṃ tu rājānamupavītaṃ ca vāsukim
kṛtvā bhramati cānena rūpeṇa satataṃ kṣitau/
nagnā gaṇāḥ piśācāśca bhūtasaṃghā hyanekaśaḥ
trinetraśca triśūlī ca gītanṛtyaratassadā/
kutsitāni tathānyāni sadā te kurute patiḥ
trapākaro bhavenmahyaṃ devānāṃ saṃnidhiḥ kathaṃ/
kīdṛkca vasanaṃ tasya ketanaṃ prati nārhati
etairdoṣairmayā vatse lokānāṃ caiva lajjayā/
nāhvānaṃ tu kṛtaṃ tasya kāraṇena mayā sute
yajñasyāsya samāptau tu pūjāṃ kṛtvā tvayā saha/
ānīya tava bharttāraṃ tvayā saha trilocanam
trailokyasyādhikāṃ pūjāṃ kariṣyāmi ca satkṛtaiḥ/
etatte sarvamākhyātaṃ trapāyāḥ kāraṇaṃ mahat
nātra manyustvayā kāryaḥ sarvaḥ svaṃ bhāgamarhati/
anyajanmani yairyādṛkkṛtaṃ karma śubhāśubham
iha janmani te tādṛkputrike bhuṃjate phalam/
paritāpaṃ mā kṛthāstvaṃ phalaṃ bhuṃkṣva purākṛtam
śriyaṃ paragatāṃ dṛṣṭvā rūpasaubhāgyaśobhanām/
rūpaṃ ca kāṃtisaubhāgyaṃ ramyāṇyābharaṇāni ca
kulemahativaijanmavapuścātīvasuṃdaram/
pūrvabhāgyaistu labhyaṃte narairetāni suvrate
mātmānaṃ pariniṃdethāmāca bhāgyāni suvrate/
phalaṃ caivaṃ vidhikṛtaṃ dātuṃ kasya tu kaḥ kṣamaḥ५०
nāsti vai balavānkaścinnamūḍho na ca paṃḍitaḥ/
pāṃḍityaṃ ca balaṃ caiva jāyate pūrvakarmaṇaḥ
ete devā divaṃ prāptāḥ śobhamānāḥ sthitāściram/
puṇyena tapasā caiva kṣetreṣuvividheṣuca
yadebhirārjitaṃ puṇyaṃ tasyaite phalabhāginaḥ/
evamuktā tataḥ sā tu satī bhīṣmaruṣānvitā
viniṃdamānā pitaraṃ krodhenāruṇitekṣaṇā/
evametadyathā tāta tvayā coktaṃ mamāgrataḥ
sarvo janaḥ puṇyabhāgī puṇyena labhate śriyaṃ/
puṇyena labhate janma puṇye bhogāḥ pratiṣṭhitāḥ
tadayaṃ jagatāmīśaḥ sarveṣāmuttamottamaḥ/
sthānānyetāni sarveṣāṃ dattānyetena dhīmatā
ye guṇāstasya devasya vaktuṃ jihvāpi vedhasaḥ/
na śaktā khyāpane tasya devasya parameṣṭhinaḥ
bhasmāsthi ca kapālāni śmaśāne vasatistathā/
gonasādyāśca ye sarpāḥ sarve te bhūṣaṇīkṛtāḥ
bhūtapretagaṇāstasya piśācā guhyakāstathā/
eṣa dhātā vidhātā ca eṣa pālayitā diśaḥ
prasādena ca rudrasya prāptasvargaḥ puraṃdaraḥ/
yadi rudresti devatvaṃ yadi sarvagataḥ śivaḥ
satyena tena te yajñaṃ vidhvaṃsayatu śaṃkaraḥ/
yadyasti me tapaḥ kiṃcitkaściddharmothavā kṛtaḥ
phalena tasya dharmasya yajñaste nāśamarhati/
priyāhaṃ yadi devasya yadi māṃ tārayiṣyati
tena satyena te garvaḥ samāptimabhigacchatu/
ityuktvā yogamāsthāya svadehasthena tejasā
nirdadāha tadātmānaṃ sadevāsurapannagaiḥ/
kiṃkimetaditi prokte gaṃdharvagaṇaguhyakaiḥ
gaṃgākūle tadā mukto deho vai kruddhayā tayā/
saunakaṃ nāma tattīrthaṃ gaṃgāyāḥ paścime taṭe
śrutvā rudrastu tadvārttāṃ patnyānāśa suduḥkhitaḥ/
haṃtuṃ yajñaṃ dhīrabhavatdevānāmiha paśyatām
gaṇakoṭiḥ samādiṣṭā grahā vaināyakāstathā/
bhūtapretapiśācāśca dakṣayajña vināśane
tairgatvā vibudhāssarve yajñe nirjitya nāśitāḥ/
hate yajñe tadā dakṣo nirutsāho nirudyamaḥ
upagamyābravīttrasto devadevaṃ pinākinam/
na jñātosi mayā deva devānāṃ prabhurīśvaraḥ
tvamasya jagatodhīśaḥ surāssarve tvayā jitāḥ/
kṛpāṃ kuru maheśāna gaṇānsarvānnivarttaya
gaṇairnānāvidhairghorairnānābhūṣaṇabhūṣitaiḥ/
nānāvadanadaṃtauṣṭhairnānā praharaṇodyataiḥ
nānā nāgeṃdrasaṃdaṣṭa jaṭābhāropaśobhitaiḥ/
sudṛḍhoddhata darpāḍhyairghorairghoranighātibhiḥ
kāmarūpairakāṃtaiśca sarvakāmasamanvitaiḥ/
anivāryabalaiścograiryogibhiryogagāmibhiḥ
vyālolakesarajaṭairdaṃṣṭrotkaṭahasanmukhaiḥ/
karīṃdrakaraṭāṭopa pāṭavaiḥ siṃhadehibhiḥ
kecitparamadāghrāṇa ghūrṇaddīpasamaprabhaiḥ/
vicitracitravasanairddhīradhīravāradibhiḥ
mṛgavyāghrasiṃharutaistarakṣvajinadhāribhiḥ/
bhujaṃgahāravalayakṛtayajñopavītakaiḥ
śūlāsipaṭṭiśadharaiḥ paraśuprāsahastakaiḥ/
vajrakrakacakodaṃḍakāladaṃḍāstrapāṇibhiḥ
gaṇeśvaraiḥ sudurddharṣairvṛtaḥ sūryo grahairiva/
devadevamahādeva naṣṭo yajño divaṃ gataḥ
mṛgarūpadharo bhūtvā bhayabhītastu śaṃkara/
namaḥ śaṅkhābhadevāya sagaṇāya sanaṃdine
vṛṣāsanāya somāya kratukālāṃtakāya ca/
namo dikcarmavastrāya namaste tīvratejase
brahmaṇe brahmadehāya brahmaṇyāyāmitāya ca/
girīśāya sureśāya īśānāya namonamaḥ
rudrāya prativajrāya śivāya krathanāya ca/
surāsurādhipataye yatīnāṃ pataye namaḥ
dhūmrogrāya virūpāya yajvane ghorarūpiṇe/
virūpākṣāśubhākṣāya sahasrākṣāya vai namaḥ
muṃḍāya caṃḍamuṇḍāya varakhaṭvāṅgadhāriṇe/
kavyarūpāya havyāya sarvasaṃhāriṇe namaḥ
bhaktānukaṃpinetyarthaṃ rudrajāpyastutāya ca/
virūpāya surūpāya rūpāṇāṃ śatakāriṇe
paṃcāsyāya śubhāsyāya caṃdrāsyāya namo namaḥ/
varadāya varārhāya kūrmāya ca mṛgāya ca
līlālakaśikhaṃḍāya kamaṃḍaludharāya ca/
viśvanāmnetha viśvāya viśveśāya namonamaḥ
trinetratrāṇamasmākaṃ tripuraghnavidhīyatāṃ/
vāṅmanaḥ kāyabhāvaistu prapannasya maheśvara
evaṃ stutastadā devo dakṣeṇāpannadehinā/
divyenānena stotreṇa bhṛśamārādhitastadā
samagraṃ te yajñaphalaṃ mayā dattaṃ prajāpate/
sarvakāmaprasirddhythaṃphalaṃprāpsyasyanuttamam
evamukto bhagavatā praṇamyātha sureśvaram/
jagāma svaniketaṃ tu gaṇānāmeva paśyatām
patnyāḥ śokena vai devo gaṃgādvāre tadāsthitaḥ/
tāṃ satīṃ ciṃtayānastu kva nu sāmepriyāgatā
tasya śokābhibhūtasya nārado bhavasaṃnnidhau/
sā te satī yā deveśa bhāryā prāṇasamāmṛtā
himavadduhitā sā ca menāgarbhasamudbhavā/
jagrāha dehamanyaṃ sā vedavedārthavedinī
śrutvā devastadā dhyānamavatīrṇāmapaśyata/
kṛtakṛtyamathātmānaṃ kṛtvā devastadāsthitaḥ
saṃprāptayauvanā devī punareva vivāhitā/
evaṃ hi kathitaṃ bhīṣma yathā yajño hataḥ purā
iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṇḍe dakṣayajñavidhvaṃsonāma pañcamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0