Padma Purana · Chapter 1.48
brahmovāca-/
ataḥ paraṃ tu viprarṣe cāṃḍālapatito dvijaḥ/
pralapya ca bahūnśokānjagāma kaśyapaṃ munim
gatvovāca muniśreṣṭha vadāsmākaṃ hitaṃ vacaḥ/
yathā pāpādvimucyehaṃ muniśreṣṭha tathā kuru
tamuvāca mahātejā īṣaddhāsyaḥ samaṃtataḥ/
kaśyapa uvāca-/
saṃdarśanācca mlecchānāmupaśāṃtosi vai svayam
gāyatryāśca japairhomairvrataiścāṃdrāyaṇadibhiḥ/
smara nityaṃ hareḥ pādamupoṣya harivāsaram
aharniśaṃ harerdhyānaṃ praṇāmaṃ kuru taṃ prabhum/
tīrthasnānena maṃtreṇa paṃkasyāṃtaṃ gamiṣyasi
tataḥ pāpakṣayādeva brāhmaṇatvaṃ ca lapsyase/
vratairvṛṣādhikairmokṣaṃ nāśayankalmaṣaṃ dvija
munestasya vacaḥ śrutvā kṛtakṛtyo'bhavattadā/
puṇyaṃ sa vividhaṃ kṛtvāpunarbrahmatvamāptavān
tatastaptvā tapastīvraṃsvarlokaṃ ciramabhyagāt/
sadvṛttasyākhilaṃ pāpaṃ kṣayaṃ yāti dine dine
asadvṛttasya puṇyaṃ hi kṣayaṃ yātyaṃjanopamam/
anācārāddhato vipra ācārātsuratāṃ vrajet
tataḥ kaṃṭhagataiḥ prāṇairācāraṃ kurute dvijaḥ/
karmaṇā manasāṃgena sadācāraṃ sadā kuru
kaśyapasyopadeśena sa vinīto'bhavaddvijaḥ/
ācāraṃ tu punaḥ kṛtvā tapastaptatvā divaṃ gataḥ
anācārī hato vipraḥ svargalokeṣu garhitaḥ/
ācāraṃ tu punaḥ kṛtvā suraloke mahīyate
nārada uvāca-/
prāpnuvaṃti gatiṃ lokāḥ pūjayitvā dvijottamān/
dvijānāṃ pīḍanaṃ kṛtvā gatiṃ gacchati kāṃ prabho
brahmovāca-/
kṣudhā saṃtaptadehānāṃ brāhmaṇānāṃ mahātmanām/
nārcayecchaktito bhaktyā sa yāti narakaṃ naraḥ
paruṣeṇa krośayitvā krodhādyastu visarjayet/
sa yāti narakaṃ ghoraṃ mahārauravakṛcchrakam
sannivṛttastataḥ kīṭādyantyajātiṣu jāyate/
tato rogī daridrastu kṣudhayā paripīḍitaḥ
nāvamanyettato vipraṃ kṣudhayā gṛhamāgatam/
na dadāmīti yo brūyāddevāgnibrāhmaṇeṣu saḥ
tiryagyoniśataṃ gatvā cāṃḍālyamupagacchati/
pādamudyamya yo vipraṃ haṃti gāṃ pitarau gurum
raurave niyato vāsastasya nāstīha niṣkṛtiḥ/
yadi puṇyādbhavejjanma sa eva paṃgutāṃ vrajet
atidīno viṣādī ca duḥkhaśokābhipīḍitaḥ/
evaṃ janmatrayaṃ prāpya bhavettasya ca niṣkṛtiḥ
muṣṭicapeṭakīlaiśca hanyādvipraṃ tu yaḥ pumān/
tāpane raurave ghore kalpāṃtaṃ sopi tiṣṭhati
atha janma samāsādya kukkuraḥ krūracaṃḍakaḥ/
aṃtyajātiṣu jātopi daridraḥ kukṣiśūlavān
pādamudyacchate vā yastasya pāde śilīpadaḥ/
khaṃjo vā maṃdajaṃgho vā khaṇḍapādo bhavennaraḥ
pakṣavātena cāṃgāni prakaṃpaṃte sadaiva hi/
mātaraṃ pitaraṃ vipraṃ snātakaṃ ca tapasvinam
hatvā gurugaṇaṃ krodhātkuṃbhīpāke ciraṃ bhavet/
uṣitvā caiva jāyeta kīṭajātiṣu tatparam
viruddhaṃ paruṣaṃ vākyaṃ yo vadeddhi dvijātiṣu/
aṣṭau kuṣṭhāḥ prajāyaṃte tasya dehe dṛḍhaṃ suta
vicarcikātha dadrūśca maṃḍalaḥ śukti sidhmakau/
kālakuṣṭhastathā śuklastaruṇaścātidāruṇaḥ
tato bhiṣakprayoge ca pāpātpuṇyaṃ palāyate/
apuṇyājjalarekheva tenaiva nidhanaṃ vrajet
eṣāṃ madhye mahākuṣṭhāstraya eva prakīrtitāḥ/
kālakuṣṭhastathā śuklastaruṇaścātidāruṇaḥ
mahāpātakabhāvānāṃ jñānātsaṃsargatopi vā/
atipātakināmeva trayo dehe bhavaṃti vai
saṃsargātsahasaṃbaṃdhādrogaḥ saṃcarate nṛṇām/
dūrātparityajeddhīraḥ spṛṣṭvā snānaṃ samācaret
patitaṃ kuṣṭhasaṃyuktaṃ cāṃḍālaṃ ca gavāśinam/
śvānaṃ rajasvalāṃ bhillaṃ spṛṣṭvā snānaṃ samācaret
duritasyānurūpeṇa dehe kuṣṭhā vyavasthitāḥ/
ihaloke paratraivāpyatra nāsti tu saṃśayaḥ
nyāyenopārjitāṃ vṛttiṃ brahmasvaṃ harate tu yaḥ/
akṣayaṃ narakaṃ prāpya punarjanma na vidyate
piśuno yastu viprāṇāṃ raṃdhrānveṣaṇatatparaḥ/
taṃ dṛṣṭvāpyathavā spṛṣṭvā sacelo jalamāviśet
brahmasvaṃ praṇayādbhuktaṃ dahatyāsaptamaṃ kulam/
vikrameṇa tu bhuṃjāno daśapūrvāndaśāparān
na viṣaṃ viṣamityāhurbrahmasvaṃ viṣamucyate/
viṣamekākinaṃ haṃti brahmasvaṃ putrapautrakam
mohācca mātaraṃ gatvā brāhmaṇīṃ ca gurostriyam/
patitvā raurave ghore punarutpattidurlabhaḥ
pataṃti pitarastasya kuṃbhīpāketha tāpane/
avīcikālasūtre ca mahārauravaraurave
kadācidapi vā teṣāṃ niṣkṛtiṃ nānumenire/
prāṇaṃ hatvā dvijātīnāṃ svayaṃ yātyapunarbhavam
pataṃti puruṣāstasya raurave ca sahasraśaḥ/
nārada uvāca-/
sarveṣāmeva viprāṇāṃ vadhe ca pātakaṃ samam
viṣamaṃ vā kutastiṣṭhettattvato vaktumarhasi/
brahmovāca-/
hatvā vipraṃ dhruvaṃ putra pātakaṃ yadudāhṛtam
labhate brahmahā ghoraṃ vaktavyaṃ cāparaṃ śṛṇu/
lakṣakoṭisahasrāṇāṃ brāhmaṇānāṃ vadhaṃ bhajet
vedaśāstrayutaṃ hatvā śrotriyaṃ vijiteṃdriyam/
vipraṃ ca vaiṣṇavaṃ hatvā tasmāddaśaguṇottaram
svavaṃśānpātayitvā tu punarjanma na viṃdate/
trivedaṃ snātakaṃ hatvā vadhasyāṃtaṃ na vindate
śrotriyaṃ ca sadācāraṃ tīrthamaṃtraprapūtakam/
īdṛśaṃ brāhmaṇaṃ hantuḥ pāpasyāṃto na vidyate
apakāraṃ samuddiśya dvijaḥ prāṇānparityajet/
dṛśyate yena cānyena brahmahā sa bhavennaraḥ
vacobhiḥ paruṣairvṛttaiḥ pīḍitastāḍito dvijaḥ/
yamuddiśya tyajetprāṇāṃstamāhurbrahmaghātinam
ṛṣayo munayo devāḥ sarve brahmavidastathā/
deśānāṃ pārthivānāṃ ca sa ca vadhyo bhavediha
ato brahmavadhaṃ prāpya pitṛbhiḥ saha pacyate/
prāyopaveśakaṃ vipraṃ budhaḥ saṃmānayeddhruvam५०
doṣaiścāpi vinirmuktamuddiśya prāṇamutsṛjet/
sa pralipto vadhairghorairna tu yaṃ parikīrtayet
ātmaghātaṃ drumārohaṃ koṭarai rūpajīvinaṃ/
yaḥ kuryādātmanoghātaṃ svavaṃśe brahmahā bhavet
bhrūṇaṃ ca ghātayedyastu śiśuṃ vā āturaṃ gurum/
brahmahā svayameva syānna tu yaṃ parikīrtayet
mārayecca sagotraṃ vā brāhmaṇaṃ brāhmaṇādhamaḥ/
tasyaiva tadbhavetpāpaṃ na tu yaṃ parikīrttayet
pīḍayitvā dvijaṃ śūdraḥ svakāryaṃ cāpi sādhayet/
tatrāpāpe ca śūdrasya pātakaṃ nānyathā bhavet
tātkālika vadhaṃ hatvā haṃtāramātatāyinaṃ/
na ca haṃtā ca tatpāpairlipyate dvijasattama
ātatāyinamāyāṃtamapi vedāṃtagaṃ raṇe/
jighāṃsaṃtaṃ jighāṃsecca na tena brahmahā bhavet
agnido garadaścaiva dhanahārī ca suptaghaḥ/
kṣetradārāpahārī ca ṣaḍete hyātatāyinaḥ
khalo rājavadhodyogī pitṝṇāṃ ca vadhe rataḥ/
anuyāyī nṛpo rājñaścatvāraścātatāyinaḥ
tatkṣaṇānna mṛtaṃ vipraṃ punarhaṃtuṃ na yujyate/
purnahatvā vadhaṃ ghoraṃ jñānātprāpnoti niścitaṃ
loke viprasamo nāsti pūjanīyo jagadguruḥ/
hatvā taṃ yadbhavetpāpaṃ tatparaṃ ca na vidyate
devavatpūjanīyosau devāsuragaṇairnaraiḥ/
brāhmaṇasya samo nāsti triṣu lokeṣu niścitaṃ
nārada uvāca-/
kāṃ vṛttiṃ samupāśritya jīvitavyaṃ dvijena hi/
apānena suraśreṣṭha tatvato vaktumarhasi
brahmovāca-/
ayācitā ca yā bhikṣā praśastā sā prakīrtitā/
uñchavṛttistato bhadrā subhadrā sarvavṛttiṣu
yāmāśritya muniśreṣṭhā gacchaṃti brahmaṇaḥ padam/
dakṣiṇā yajñaśeṣāṇāṃ grāhyā yajñagatena hi
pāṭhanaṃ yājanaṃ kṛtvā grahītavyaṃ dhanaṃ dvijaiḥ/
pāṭhayitvā paṭhitvā ca kṛtvā svastyayanaṃ śubhaṃ
brāhmaṇānāmidaṃ jīvyaṃ śiṣṭā vṛttiḥ pratigrahaḥ/
śāstropajīvino dhanyā dhanyā vṛkṣopajīvinaḥ
dhanyā vṛkṣalatājīvyā vāṭīsasyopajīvinaḥ/
anna jaṃtu vadhe pāpaṃ tasya doṣopaśāṃtaye
navadhānyāni śastāni viprebhyaḥ saṃpradāpayet/
na cetprāṇivadhe hyatra kṣīyaṃte cāyuṣo dhruvaṃ
tasmāddadyātsubahūni pitṛdevadvijātiṣu/
abhāvātkṣattriyāvṛttirbrāhmaṇairūpajīvyate
nyāyayuddheṣu yoddhavyaṃ caredvīravrataṃ śubham/
sa tayā ca dvijo vṛtyā yaddhanaṃ labhate nṛpāt
pitṛyajñādidāneṣu medhyaṃ taddhanamucyate/
samabhyaseddhanurvidyāṃ vedayuktāṃ sadānaghaḥ
śaktikuṃtagadākhaḍga parighāṇāṃ samaṃtataḥ/
aśvārohaṃ gajārohamaiṃdrajālamamānakaṃ
rathabhūmigataṃ yuddhaṃ yuktaṃ sarvatra kārayet/
dvija deva dhruvāṇāṃ ca strīṇāṃ vṛttaṃ tapasvinām
sādhu sādhvī gurūṇāṃ ca nṛpāṇāṃ rakṣaṇāddhruvam/
yatpuṇyaṃ labhyate śūraiḥ kathaṃ tadbrahmavādibhiḥ
sarvapāpakṣayaṃ kṛtvā sokṣayaṃ svargamaśnute/
sammukhe nyāyayuddhe ca pataṃti brāhmaṇā raṇe
te vrajaṃti paraṃ sthānaṃ na gamyaṃ brahmavādināṃ/
dharmayuddhasya yadvṛttaṃ śṛṇu puṇyaṃ yathārthataḥ
saṃmukhena prayudhyaṃte na ca gacchaṃti kātaraṃ/
na bhagnaṃ pṛṣṭhato ghnaṃti niḥśastraṃ prapalāyitam
ayudhyamānaṃ bhīruṃ ca patitaṃ gatakalmaṣaṃ/
asacchūdraṃ stutiprītamāhave śaraṇāgatam
hatvā ca narakaṃ yāṃti durvṛttā jayakāṃkṣiṇaḥ/
eṣā ca kṣattriyā vṛttiḥ sadācāraistu gīyate
yāmāśritya divaṃ yāṃti sarvakṣatriyakuṃjarāḥ/
dharmayuddhe śubho mṛtyuḥ saṃmukhe kṣattriyasya ca
atra pūto bhavetsopi sarvapāpaiḥ pramucyate/
sa tiṣṭhetsvargaloke ca prāsāde ratnabhūṣite
jāṃbūnadamayastaṃbhe ratnabhūṣitabhūtale/
iṣṭadravyaiḥ susaṃpūrṇe divyavastropaśobhite
purataḥ kalpavṛkṣāśca tiṣṭhaṃti sarvadāyinaḥ/
vāpīkūpataṭākādyairudyānairupaśobhite
yauvanāḍhyāśca sevaṃte taṃ devapurakanyakāḥ/
tasyāgrato mudā nityaṃ nṛtyaṃtyapsarasāṃ gaṇāḥ
gītaṃ gāyaṃti gaṃdharvā devāśca stutipāṭhakāḥ/
evaṃ krameṇa kalpāṃte sārvabhaumo bhavennṛpaḥ
sarvabhogaikakartā ca nīruṅmanmathavigrahaḥ/
tasya patnyaḥ prarūpāḍhyāḥ sadaiva yauvanānvitāḥ
dharmaśīlāḥ sutāḥ śubhrāḥ samṛddhāḥ pitṛsaṃmatāḥ/
evaṃ krameṇa bhuṃjaṃti saptajanmasu kṣatriyāḥ
anyāyena tu yoddhārastiṣṭhaṃti narake ciram/
evaṃ ca kṣatriyā vṛttirbrāhmaṇairupajīvyate
vaiśyaiḥ śūdraistathānyaiśca aṃtyajairmlecchajātibhiḥ/
ye ca yodhāḥ prayudhyaṃte nyāyayuddhena sarvadā
tepi yāṃti paraṃ sthānaṃ sarve varṇā dvijātayaḥ/
na śūro yo dvijo bhīrurastraśastravivarjitaḥ
vipattau vaiśyavṛtiṃ ca kārayeddvijasattamaḥ/
vaiśyavṛttiṃ vaṇigbhāvaṃ kṛṣiṃ caiva tathāparaiḥ
kārayetkṛṣivāṇijyaṃ viprakarma na ca tyajet/
vaṇigbhāvānmṛṣātyuktau durgatiṃ prāpnuyāddvijaḥ/
ārdradravyaṃ parityajya brāhmaṇo labhate śivam/
samutpādya tato vṛttiṃ dadyādviprāya sarvaśaḥ
pitṛyajñe tathā cāgnau juhuyādvidhivaddvijaḥ/
tule'satyaṃ na karttavyaṃ tulādharmapratiṣṭhitā
chalabhāvaṃ tule kṛtvā narakaṃ pratipadyate/
atulaṃ cāpi yaddravyaṃ tatra mithyā parityajet
evaṃ mithyā na karttavyā mṛṣā pāpaprasūtikā/
nāsti satyātparodharmo nānṛtātpātakaṃ param
ataḥ sarveṣu kāryeṣu satyameva viśiṣyate/
aśvamedhasahasraṃ tu satyaṃ ca tulayā dhṛtam
aśvamedhasahasrāddhi satyameva viśiṣyate/
yo vadetsarvakāryeṣu satyaṃ mithyā parityajet
sa nistarati durgāṇi svargamakṣayamaśnute/
vāṇijyaṃ kārayedvipro mithyā'vaśyaṃ parityajet१००
vṛddhiṃ ca nikṣipettīrthe svayaṃ śeṣaṃ tu bhojayet/
dehakleśāttatsahasraguṇaṃ bhavati sarvadā
arthārjanavidhau martyā viśaṃti viṣame jale/
kāṃtāramaṭavīṃ caiva śvāpadaiḥ sevitāṃ tathā
giriṃ giriguhāṃ durgāṃ mlecchānāṃ śastrapātinām/
gṛhaṃ pratibhayaṃ sthānaṃ dhanalobhātsamaṃtataḥ
sutadārānparityajya dūraṃ gacchaṃti lobhinaḥ/
skaṃdhe bhāraṃ vahaṃtyanye taryāṃ cakre nipātanaiḥ
kṣepaṇībhirmahāduḥkhaissadā prāṇavyayena ca/
arthasya saṃcayaḥ putra prāṇātpriyataro mahān
ebhirnyāyārjitaṃ vittaṃ vaṇigbhāvena yatnataḥ/
pitṛdevadvijātibhyo dattaṃ cākṣayamaśnute
etau doṣau mahāṃtau ca vāṇijye lābhakarmaṇi/
lobhānāmaparityāgo mṛṣā grāhyaśca vikrayaḥ
etau doṣo parityajya kuryādarthārjanaṃ budhaḥ/
akṣayaṃ labhate dānādvaṇigdoṣairna lipyate
puṇyakarmarato vipraḥ kṛṣiṃ hi parikārayet/
vāhayeddivasasyārdhaṃ balīvardacatuṣṭayam
abhāvāttritayaṃ caiva aviśrāmaṃ na kārayet/
cārayecca tṛṇe'cchinnai coravyāghravivarjite
dadyādghāsaṃ yatheṣṭaṃ ca nityamātarpayetsvayam/
goṣṭhaṃ ca kārayettasya kiṃcidvighnavivarjitam
sadā gomayamūtrābhyāṃ vighasaiśca vivarjitam/
na malaṃ nikṣipedgoṣṭhe sarvadevaniketane
ātmanaḥ śayanīyasya sadṛśaṃ kārayedbudhaḥ/
samaṃ nirvāpayedyatnācchītavātarajastathā
prāṇasya sadṛśaṃ paśyedgāṃ ca sāmānyavigraham/
asya dehe sukhaṃduḥkhaṃ tathā tasyaiva kalpate
anena vidhinā yastu kṛṣikarmāṇi kārayet/
sa ca govāhanairdoṣairna lipyeta dhanī bhavet
durbalaṃ pīḍayedyastu tathaiva gadasaṃyutam/
atibālātivṛddhaṃ ca sa gohatyāṃ samālabhet
viṣamaṃ vāhayedyastu durbalaṃ sabalaṃ tathā/
sa gohatyāsamaṃ pāpaṃ prāpnotīha na saṃśayaḥ
yo vāhayedvinā sasyaṃ khādaṃtaṃ gāṃ nivārayet/
mohāttṛṇaṃ jalaṃ vāpi sa gohatyāsamaṃ labhet
saṃkrāṃtyāṃ paurṇamāsyāṃ cāmāvāsyāyāṃ tathaiva ca/
halasya vāhanātpāpaṃ gavāmayutahatyayā
amūṣu pūjayedyastu sitaiścitrādibhirnaraḥ/
kajjalaiḥ kusumaistailaiḥ sokṣayaṃ svargamaśnute
ghāsamuṣṭiṃ paragave yo dadāti sadāhnikam/
sarvapāpakṣayasyasya svargaṃ cākṣayamaśnute
yathā viprastathā gauśca dvayoḥ pūjāphalaṃ samam/
vicāre brāhmaṇo mukhyo nṛṇāṃ gāvaḥ paśau tathā
nārada uvāca-/
vipro brahmamukhe jātaḥ kathito me tvayānagha/
kathaṃ gobhiḥ samo nātha vismayo me vidhe dhruvam
brahmovāca-/
śṛṇu cātra yathātathyaṃ brāhmaṇānāṃ gavāṃ yathā/
ekapiṃḍakriyaikyaṃ tu puruṣairnirmitaṃ purā
purā brahmamukhodbhūtaṃ kūṭaṃ tejomayaṃ mahat/
caturbhāgaprajātaṃ tadvedognirgaurdvijastathā
prāktejaḥ saṃbhavo vedo vahnireva tathaiva ca/
parato gaustathā vipro jātaścaiva pṛthakpṛthak
tatra sṛṣṭā mayā cādau vedāścatvāra ekaśaḥ/
sthityarthaṃ sarvalokānāṃ bhuvanānāṃ samaṃtataḥ
agnirhavyāni bhuṃjīta devahetostathā dvijaḥ/
ājyaṃ goprabhavaṃ viddhi tasmādete prasūtakāḥ
na saṃti yadi lokeṣu catvāromī mahattarāḥ/
tadākhilaṃ ca bhuvanaṃ naṣṭaṃ sthāvarajaṃgamam
ebhirdhṛtāḥ sadā lokāḥ pratiṣṭhaṃti svabhāvataḥ/
svabhāvo brahmarūposāvete brahmamayāḥ smṛtāḥ
tasmādgauḥ pūjanīyosau vipra devāsurairapi/
udāraḥ sarvakāryeṣu jātastathyo guṇākaraḥ
sarvadevamayaḥ sākṣātsarvasatvānukaṃpakaḥ/
asya kāryaṃ mayā sṛṣṭaṃ puraiva poṣaṇaṃ prati
ataeva mayā dattaṃ varaṃ cātisuśobhanam/
ekajanmani te mokṣastavāstviti viniścitam
atraiva ye mṛtā gāvastvāgacchaṃti mamālayam/
pāpasya kaṇamātraṃ tu teṣāṃ dehena tiṣṭhati
devī gaurdhenukā devāścādidevī triśaktikā/
prasādādyasya yajñānāṃ prabhavo hi viniścitaḥ
gavāṃ sarvapavitrāṇi punaṃti sakalaṃ jagat/
mūtraṃ gorgomayaṃ kṣīraṃ dadhisarpistathaiva ca
amīṣāṃ bhakṣaṇe pāpaṃ na tiṣṭhati kalevare/
tasmādghṛtaṃ dadhi kṣīraṃ nityaṃ khādaṃti dhārmikāḥ
viśiṣṭaṃ sarvadravyeṣu gavyamiṣṭaṃ paraṃ śubham/
yasyāsye bhojanaṃ nāsti tasya mūrtistu pūtikā
annādyaṃ paṃcarātreṇa saptarātreṇa vai payaḥ/
dadhi viṃśatirātreṇa ghṛtaṃ syānmāsamekakam
agavyairyastu bhuṃkte vai māsamekaṃ niraṃtaram/
bhojane tasya martyasya pretāḥ khādaṃti caiva hi
paramānnaṃ paraṃ śuddhaṃ svinnaṃ cātapataṇḍulaiḥ/
bhuktvā tu yatkṛtaṃ puṇyaṃ koṭikoṭiguṇaṃ bhavet
anyaccāpi ca yaddravyaṃ haviṣyaṃ śāstranirmitam/
tadbhuktavā yatkṛtaṃ karma sarvaṃ lakṣaguṇaṃ bhavet
nirāmiṣaṃ ca yatkiṃcittasmādyadyatphalaṃ labhet/
tasmādgauḥ sarvakāryeṣu śasta eko yugeyuge
sarvadā sarvakāmeṣu dharmakāmārthamokṣadaḥ/
nārada uvāca-/
keṣu kiṃ vā prayogeṇa paraṃ puṇyaṃ prakīrtitaṃ
vada tatsarvalokeśa yathā jānāmi tatvataḥ/
brahmovāca/
sakṛtpradakṣiṇaṃ kṛtvā godhanaṃ cābhivaṃdayet
sarvapāpairvinirmuktaḥ svargaṃ cākṣayamaśnute/
surācāryo yathā vaṃdyaḥ pūjyosau mādhavo yathā
saptapradakṣiṇaṃ kṛtvā caiśvaryātpākaśāsanaḥ/
kalya utthāya gomadhye pātraṃ gṛhya sahodakam
niṣiṃcedyo gavāṃ śṛṃgaṃ mastakenaiva tajjalam/
pratīccheta nirāhārastasya puṇyaṃ nibodhata
śrūyaṃte yāni tīrthāni triṣu lokeṣu nārada/
siddhacāraṇayuktāni sevitāni maharṣibhiḥ
abhiṣekassamasteṣāṃ gavāṃ śṛṃgodakasya ca/
prātarutthāya yo martyaḥ spṛśedgāṃ ca ghṛtaṃ madhu१५०
sarṣapāṃśca priyaṃgūṃśca kalmaṣātpratimucyate/
ghṛtakṣīrapradā gāvo ghṛtayonyo ghṛtodbhavāḥ
ghṛtanadyo ghṛtāvartāstā me saṃtu sadā gṛhe/
ghṛtaṃ me sarvagātreṣu ghṛtaṃ me manasi sthitam
gāvo mamāgrato nityaṃ gāvaḥ pṛṣṭhata eva ca/
gāvaśca sarvagātreṣu gavāṃmadhye vasāmyaham
ityācamya japenmaṃtraṃ sāyaṃprātaridaṃ śuciḥ/
sarvapāpakṣayastasya svarloke pūjito bhavet
yathā gauśca tathā vipro yathāviprastathā hariḥ/
hariryathā tathā gaṃgā etena hyavṛṣāḥ smṛtāḥ
gāvo baṃdhurmanuṣyāṇāṃ manuṣyā bāṃdhavā gavām/
gauśca yasmingṛhe nāsti tadbaṃdhurahitaṃ gṛham
gomukhe cāśritā vedāḥ saṣaḍaṃgapadakramāḥ/
śṛṃgayośca sthitau nityaṃ sahaiva harikeśavau
udare'vasthitaḥ skaṃdaḥ śīrṣe brahmā sthitaḥ sadā/
vṛṣaddhvajo lalāṭe ca śṛṃgāgra iṃdra eva ca
karṇayoraśvinau devau cakṣuṣośśaśibhāskarau/
daṃteṣu garuḍo devo jihvāyāṃ ca sarasvatī
apāne sarvatīrthāni prasrāve caiva jāhnavī/
ṛṣayo romakūpeṣu mukhataḥ pṛṣṭhato yamaḥ
dhanado varuṇaścaiva dakṣiṇaṃ pārśvamāśritau/
vāmapārśve sthitā yakṣāstejasvaṃto mahābalāḥ
mukhamadhye ca gaṃdharvā nāsāgre pannagāstathā/
khurāṇāṃ paścime pārśve'psarasaśca samāśritāḥ
gomaye vasate lakṣmīrgomūtre sarvamaṃgalā/
pādāgre khecarā vedyā haṃbhāśabde prajāpatiḥ
catvāraḥ sāgarāḥ pūrṇā dhenūnāṃ ca staneṣu vai/
gāṃ ca spṛśati yo nityaṃ snāto bhavati nityaśaḥ
ato martyaḥ prapuṣṭaistu sarvapāpaiḥ pramucyate/
gavāṃ rajaḥ khuroddhūtaṃ śirasā yastu dhārayet
sa ca tīrthajale snātaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate/
nārada uvāca-/
gavāṃ ca daśavarṇānāṃ kasya dāne ca kiṃphalam
brūhi tattvaṃ guruśreṣṭha parameṣṭhinpriyaṃ yadi/
brahmovāca-/
śvetāṃ gāṃ brāhmaṇe datvā mānavaśceśvaro bhavet
prāsāde vasate nityaṃ bhogī ca sukhamedhate/
dhūmrā tu svargakāṃtāra saṃsāre pāpamokṣiṇī
akṣayaṃ kapilādānaṃ kṛṣṇāṃ datvā na sīdati/
pāṃḍurā durlabhā loke gaurī ca kulanaṃdinī
raktākṣī rūpakāmasya dhanakāmasya nīlikā/
ekāṃ ca kapilāṃ datvā sarvapāpaiḥ pramucyate
yattu bālyakṛtaṃ pāpaṃ yauvane vārdhake kṛtam/
vācākṛtaṃ karmakṛtaṃ manasā yatpraciṃtitaṃ
agamyāgamanaṃ caiva mitradrohe ca pātakam/
mānakūṭaṃ tulākūṭaṃ kanyānṛtaṃ gavānṛtam
sarvaṃ ca nāśayetkṣipraṃ kapilāṃ yaḥ prayacchati/
daśayojanavistīrṇā mahāpārā mahānadī
nārā ca jalakāṃtāre prasṛte codakārṇave/
yāvadvatsasya dvau pādau mukhaṃ yāvanna jāyate
tāvadgauḥ pṛthivī jñeyā yāvadgarbhaṃ na muṃcati/
suvarṇaśṛṃgīṃ vastrāḍhyāṃ sarvālaṃkārabhūṣitām
tāmrapṛṣṭhīṃ raupyakhurāṃ tathā kāṃsyopadohanām/
śobhitāṃ gaṃdhapuṣpaiśca sarvālaṃkārabhūṣitāṃ
īdṛśīṃ kapilāṃ dadyāddvijātau vedapārage/
sarvapāpakṣayastasya viṣṇuloke'cyuto bhavet
tasyāṃ tu duhyamānāyāṃ bhūmau pataṃti biṃdavaḥ/
ārāmādi vijāyaṃte bahupuṣpaphalottamāḥ
yatra kāmaphalā vṛkṣā nadyaḥ pāyasakardamāḥ/
prāsādāścāpi sauvarṇāstatra gacchaṃti gopradāḥ
daśadhenūśca yo dadyādekaṃ caiva dhuraṃdharaṃ/
samānaṃ tu phalaṃ proktaṃ brahmaṇā samudāhṛtam
ekaṃ ca daśabhirdadyātsahasrāṇāṃ śataṃ phalam/
tasyānusārato vedyaṃ phalaṃ nārada yatnataḥ
pitṝnuddiśya yaḥ putro vṛṣaṃ ca mokṣayedbhuvi/
pitaro viṣṇulokeṣu mahīyaṃte yathepsitam
catasro vatsataryaśca ekasyaiva vṛṣasya ca/
mokṣyaṃte sarvataḥ putra vidhireṣa sanātanaḥ
yāvaṃti caiva romāṇi tasya tāsāṃ ca sarvaśaḥ/
tāvadvarṣasahasrāṇi svargaṃ bhujaṃti mānavāḥ
lāṃgūlena vṛṣo yacca jalaṃ cotkṣipati dhruvaṃ/
tattoyaṃ tu sahasrābdaṃ pitṝṇāmamṛtaṃ bhavet
khureṇa karṣayedbhūmiṃ tato loṣṭhaṃ ca kardamaḥ/
pitṛbhyaśca svadhā tatra lakṣakoṭiguṇaṃ bhavet
vidyamāne ca janake yadi mātā vinaśyati/
caṃdanenāṃkitā dhenustasyāḥ svargāya dīyate
dātā caiva pitṝṇāṃ ca ṛṇaṃ caiva pramuṃcati/
akṣayaṃ labhate svargaṃ pūjito maghavā yathā
sarvalakṣaṇasaṃyuktā taruṇā gauḥ payasvinī/
samāprasūtikā bhadrā sā ca gauḥ pṛthivī smṛtā
tasya dānena maṃtrasya pṛthvīdānasamaṃ phalaṃ/
śatakratusamo martyaḥ kulamuddharate śataṃ
gavāṃ ca haraṇaṃ kṛtvā mṛte gorathavatsake/
krimipūrṇe sa kūpe ca tiṣṭhedābhūtasaṃplavaṃ
gavāṃ caiva vadhaṃ kṛtvā pitṛbhiḥ saha pacyate/
raurave narake ghore tāvatkālaṃ pratikriyā
gopracāraprabhagnaśca ṣaṃḍavāhanabaṃdhanaḥ/
akṣayaṃ narakaṃ prāyānpunarjanmani janmani
sakṛcca śrāvayedyastu kathāṃ puṇyatamāmimāṃ/
sarvapāpakṣayastasya devaiśca saha modate
ya idaṃ śṛṇuyādvāpi paraṃ puṇyatamaṃ mahat/
saptajanmakṛtātpāpānmucyate tatkṣaṇena hi
iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe gomāhātmyaṃ nāmāṣṭacatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0