Padma Purana · Chapter 1.44

śarva uvāca/
śarīre mama tanvaṃgi site bhāsyasitadyutiḥ/
bhujaṃgī vā sitā śubhre saṃśliṣṭā caṃdanetarau

caṃdrātapena saṃpṛktā rudhirāmbarasaṃvṛtā/
rajanī vā site pakṣe dṛṣṭidoṣaṃ dadāsi me

ityuktā girijā tena muktakaṃṭhā pinākinam/
uvāca koparaktākṣī bhrukuṭī vikṛtānanā

devyuvāca-/
svakṛtena janaḥ sarvo jāḍyena paribhūyate/
avaśyamarthī prāpnoti khaṃḍanaṃ śaśimaṃḍana

tapobhirdīrghacaritairyā tvāṃ prārthitavatyahaṃ/
tasyā meni yatastveṣa hyavamānaḥ pade pade

naivāsmi kuṭilā śarva viṣamā na ca dhūrjaṭe/
saviṣastvaṃ jagatkhyāto vyaktadoṣākarāśrayaḥ

tvaṃ hi muṣṇāsi daśanānnetrahaṃtā bhagasya ca/
ādityastvāṃ vijānāti bhagavāndvādaśātmakaḥ

mūrdhni śūlaṃ janayasi svairdoṣairmāmadhikṣipan/
yastvaṃ māmātthakṛṣṇeti mahākālosi viśrutaḥ

yāsyāmyahaṃ parityaktumātmānaṃ tapasā girim/
jīvaṃtyā na mayā kṛtyaṃ dhūrtena paribhūtayā

kāpālikena kṣudreṇa śmaśāne nityavāsinā/
bhūtyā vilipta svāṃgena mātṛmadhyastha cāriṇā

niśamya tasyā vacanaṃ kopatīkṣṇākṣaraṃ haraḥ/
uvācāniṣṭasaṃbhrāṃtaḥ pracaleneṃdumaulinā

śarva uvāca/
agātmajāsi girije nāhaṃ niṃdāparastava/
cāṭūktibudhyā tu mayā kṛta unmādasaṃśrayaḥ

vikalpaḥ svasthacitte tu girije na mama kramāt/
yadyevaṃ kupitā bhīru tattavāhaṃ na vai punaḥ

narmavādī bhaviṣyāmi jahi kopaṃ śucismite/
śirasā praṇatenaiṣa racitaste mayāṃjali

ni hīno hyapamānena niṃdite naiti vikriyām/
asatāṃ tu satāṃ na syānmarmaspṛṣṭo naraḥ kila

anekaiścāṭubhirdevī devena pratibodhitā/
kopaṃ tīvraṃ na tatyāja satī marmaṇi ghaṭṭitā

avaṣṭabdhamathācchidya vāsaḥ śaṃkarapāṇinā/
viparyastālakāvegādgantumaicchacca śailajā

tasyā vrajaṃtyāḥ kopena punarāha purāṃtakaḥ/
satyaṃ sarvairavayavaistanoṣi sadṛśāṃ pituḥ

himācalasya śṛṃgasthameva jālākulaṃ manaḥ/
tathā duravagāhyebhyo gahano hi tavāśayaḥ

kāṭhinyamaśmasārebhyo vanebhyo bahulāṃ gatā/
kuṭilatvaṃ nimnagābhyo duḥsevyatvaṃ himādapi

saṃkrāṃtaṃ sarvamevaitattanvaṃgi himabhūdharāt/
ityuktā sā punaḥ prāha giriśaṃ śailakanyakā

kopakaṃpitamūrddhā sā prasphuraddaśanacchadā/
umovāca-/
syātsarvaṃ doṣadānena niṃdāyāṃ guṇino balāt

tavāpi duṣṭasaṃparkātsaṃkrāṃtaṃ sarvameva hi/
vyālebhyonekajihvatvaṃ bhasmano'snehavṛttitā

hṛtkāluṣyaṃ śaśāṃkotthaṃ durbādhatvaṃ viṣādapi/
kiṃ cātra bahunoktena alaṃ vācāṃ śrameṇa te

śmaśānavāsānnirbhīstvaṃ nagnatvāttavanatrapā/
nirghṛṇatvaṃ kapālitvāddayā te vigatā ciram

ityuktvā maṃdirāttasmānnirjagāma himādrijā/
tasyāṃ vrajaṃtyāṃ deveśyāṃ gaṇaiḥ kilakilākṛtā

kva mātargacchasītyuktvā rudadbhirdhāvitaṃ punaḥ/
viṣṭabhya caraṇau devyā vīrako bāṣpagadgadaḥ

provāca mātaḥ kinnvetatkva yāsi kupitāturā/
ahaṃ tvāmanuyāsyāmi vrajaṃtīṃ snehavarjitām

nocetpatiṣye śikharādgirerasya tvayojjhitaḥ/
unnamyavadanaṃ devī dakṣiṇena tu pāṇinā

uvāca vīrakaṃ mātā tvaṃ śokaṃ putra mā kṛthāḥ/
śailāgrātpatituṃ naiva na ca gaṃtuṃ mayā saha

yuktaṃ te putra gacchāmi yena kāryeṇa tacchṛṇu/
kṛṣṇetyuktā hareṇāhaṃ staṃbhitāsmyavamānitā

sāhaṃ tapaḥ kariṣyāmi yena gaurītvamāpnuyām/
eṣa strīlaṃpaṭo devo yātāyāṃ mayyanaṃtaram

dvārarakṣā tvayā kāryā nityaṃ randhrānvavekṣaṇam/
yathā na kācitpraviśedyoṣittatra harāṃtikam

dṛṣṭvā parastriyaṃ cāpi vadethā mama putraka/
śīghrameva kariṣyāmi yathāyuktamanaṃtaram

evamastviti deveśīṃ vīrakovāca sāṃpratam/
māturājñāmṛtāhāra plāvitāṃgo gatajvaraḥ

jagāma rakṣāṃ sa draṣṭuṃ praṇipatya tu mātaram/
devī cāpaśyadāyāṃtīṃ sakhīṃ māturvibhūṣitām

kusumāmohinīṃ nāma tasya śailasya devatām/
sāpi dṛṣṭvā girisutāṃ snehaviklavamānasā

kva putri gacchasītyuccairāligyovāca devatā/
sā tasyāḥ sarvamācakhyau śaṃkarātkopakāraṇam

punaścovācagirijā devatāṃ mātṛsaṃmitām/
umovāca-/
nityaṃ śailādhirājasya devatātvamaniṃdite

sarvataḥ sannidhānaṃ te manasātīva vatsalā/
atastu te pravakṣyāmi yadvidheyaṃ tvayāṃbike

anyastrīsaṃpraveśastu tvayā rakṣyaḥ prayatnataḥ/
sarahasye prayatnena niṣevyaḥ satataṃ girau

pinākinaḥ praviṣṭāyāṃ vaktavyaṃ me tvayānaghe/
tatohaṃ saṃvidhāsyāmi yatkṣamaṃ tadanaṃtaram

ityuktā tāṃ tathetyukttvā jagāma sā giriṃ śubhā/
umāpi piturudyānaṃ jagāmādrisutādbhutam

aṃtarikṣaṃ samāviśya meghamālāvilaprabham/
bhūṣaṇāni tato nyasya vṛkṣavalkaladhāriṇī

grīṣme paṃcāgnisaṃtaptā varṣāsu ca jaloṣitā/
vanyāhārā nirāhārā śuṣkasthaṃḍilaśāyinī

evaṃ sādhayatī tatra tapaḥ sā ca vyavasthitā/
jñātvā gatāṃ girisutāṃ daityastatrāṃtare balī

aṃdhakasya suto hṛṣṭaḥ piturvadhamanusmaran/
devānsarvānvijityājau bakabhrātā raṇotkaṭaḥ

āḍirnāmāṃtaraprekṣī satataṃ caṃdramaulinaḥ/
ājagāmāmararipuḥ puraṃ tripuraghātinaḥ

sa tatrāgatya dadṛśe vīrakaṃ dvāryavasthitam/
viciṃtya sopi ca varaṃ dattaṃ kamalayoninā

hate kilāṃdhake daitye giriśenāsuradviṣā/
āḍiścakāra vipulaṃ tapaḥ paramadāruṇam

samāgatyābravīdbrahmā tapasā paritoṣitaḥ/
kimāḍe dānavaśreṣṭha tapasā prāptumicchasi

brahmāṇamāha daityastu nirmṛtyutvamahaṃ vṛṇe/
brahmovāca-/
jātānāmiha saṃsāre vinā mṛtyuṃ na yujyate

yatastatopi daityeṃdra mṛtyuḥ prāpyaśśarīribhiḥ/
ityukto daityasiṃhastu provācāṃbujasaṃbhavam

rūpasyaparivarto me yadā syātpadmasaṃbhava/
tadā mṛtyurmama bhavedanyathā tvamarosmyaham

ityuktastu tadovāca tuṣṭaḥ kamalasaṃbhavaḥ/
yadā dvitīyo rūpasya vivarttaste bhaviṣyati

tadā te bhavitā mṛtyuranyathā na bhaviṣyati/
ityuktomaratāṃ mene daityasūnurmahābalaḥ

tasminkāle tvasaṃsmṛtya tadvadhopāyamātmanaḥ/
pratiharturdṛṣṭipathe vīrakasyābhavaṃstadā

bhujaṃgarūpī raṃdhreṇa praviveśa dṛśaḥpatham/
parihṛtya gaṇeśasya dānavo raudradurjayaḥ

alakṣito gaṇeśena praviśyātha parāṃ tanum/
bhujaṃgarūpaṃ saṃtyajya jagrāhātha mahāsuraḥ

umārūpaṃ ramayituṃ giriśaṃ mūḍhacetanaḥ/
kṛtvā māyāmayaṃ rūpamapratarkyaṃ manoharam

sarvairavayavaiḥ pūrṇaṃ sarvābhijñānabṛṃhitam/
kṛtvā bhagāṃtare daṃtaṃ daityo vajramayaṃ dṛḍham

tīkṣṇāgraṃ buddhimohena giriśaṃ haṃtumudyataḥ/
kṛtvomārūpasaṃsthānaṃ gato daityo harāṃtikam

pāpo ramyākṛtiścitra bhūṣaṇāṃbarasaṃyutaḥ/
taṃ dṛṣṭvā giriśastuṣṭastamāliṃgya mahāsuram

manyamāno girisutāṃ sarvairavayavāṃtaraiḥ/
apṛcchatsādhubhāvaṃ te giriputri na kṛtrimam

yā tvaṃ madāśayaṃ jñātvā prāpteha varavarṇinī/
tvayā virahitaṃ śūnyaṃ mama sthānaṃ jagattrayam

prāptā prasannavadane yuktamevaṃvidhaṃ tvayi/
ityukto dānaveṃdrastu taṃ babhāṣe smitaṃ śanaiḥ

sa cābudhyadabhijñānaiḥ prāha tripuraghātinam/
daitya uvāca/
yātāsmi tapasaḥ kāmādvaraṃ labdhuṃ himācalam

ratiśca tatra menābhūttataḥ prāptā tvadaṃtikam/
ityuktaḥ śaṃkaraḥ śaṃkāṃ citte prāpto vicārayan

hṛdayena samādhāya devaḥ prahasitānanaḥ/
kupitā kupitaṃ buddhvā prakṛtyā ca dṛḍhavratā

aprāptakāmā saṃprāptā kimetatsaṃvijānatī/
iti ciṃtya harastasyā abhijñānaṃ vicārayan

nāpaśyadvāmapārśve tu tadaṃkaṃ padmalakṣaṇam/
lomnāmāvartaracitaṃ tato devaḥ pinākadhṛk

buddhvā tāṃ dānavīṃ māyāmākāraṃ gūhayaṃstataḥ/
meḍhradaṃṣṭrāstramādāya dānavaṃ tamasādayat

na cābudhyata tadvṛttaṃ vīrako dvārarakṣakaḥ/
kusumāmodinaṃ dṛṣṭvā strīrūpaṃ dānaveśvaram

dūtena mārutenāśu bodhitā himaśailajā/
śrutvā vāyumukhāddevī krodharaktāvilekṣaṇā

apaśyadvīrakaṃ putraṃ hṛdayenaiva dūyatā/
devyuvāca/
mātaraṃ māṃ parityajya yasmāttvaṃ snehaviklavām

vihitāvasaraḥ strīṇāṃ śaṃkarasya rahovidhau/
tasmātte mānuṣe rūkṣā jaḍā hṛdayavarjitā

gaṇeśākārasadṛśī śilā mātā bhaviṣyati/
nimitta eṣa vikhyāto vīrakasya sutādarāt

saṃbhave prakrame caiva vicitrākhyā na saṃśayaḥ/
evamutsṛṣṭaśāpāyāṃ giriputryāmanaṃtaraṃ

nirjagāma mukhātkrodhaḥ siṃharūpī mahābalaḥ/
sa tu siṃhaḥ karālāsyaḥ saṭājaṭilakaṃdharaḥ

ūrdhvaprodbhūtalāṃgūlo daṃṣṭrotkaṭamukhāvaṭaḥ/
vyāditāsyo laṃbajihvaḥ kṣāmaḥ kukṣibalādiṣu

asyāsye vartituṃ devī vyavasthitavatī tadā/
jñātvā manogataṃ tasyā bhagavāṃścaturānanaḥ

ājagāmāśramapadaṃ saṃpadāmāśrayaṃ yataḥ/
āgamyovāca deveśo girijāṃ spaṣṭayā girā

brahmovāca-/
kiṃ punaḥ prāptukāmāsi kimalabhyaṃ dadāmi te/
viramyatāmatikleśāttapasosmānmadājñayā

tacchrutvovācagirijā gurorgauravayaṃtritaṃ/
vākyaṃ vācāharodgīrṇavarṇanirgamavāṃchitaṃ

devyuvāca-/
tapasā duṣkareṇāptaḥ patirvai śaṃkaro mayā/
samāṃ śyāmalavarṇeti bahuśaḥ proktavānrahaḥ

tasmādahaṃ kāṃcanābhavarṇā tannāmasaṃyutā/
bharturbhūtapateraṃgamekato nirviṣaṃ bhavet

tasyāstadbhāṣitaṃ śrutvā provāca jagadīśvaraḥ/
evaṃ bhava tvaṃ bhūyaśca bharturdehārddhacāriṇī

tatastatyājatāṃ kṛṣṇāṃ phullanīlotpalatvacaṃ/
tvakca sāpyabhavadbhīmā ghaṃṭāhastātrilocanā

nānābharaṇasaṃpūrṇā pītakauśeyadhāriṇī/
tāmabravīttato brahmā devīṃ nīlāṃbujatviṣaṃ

niśe bhūdharajā deha saṃparkā tvaṃ madājñayā/
saṃprāptā kṛtakṛtyatvamekānaṃśā puro hyasi

ya eṣa siṃhaḥ prodbhūto devyāḥ krodhādvarānane/
sa testu vāhanaṃ devi ketau cāstu mahābalaḥ

gaccha viṃdhyācalaṃ tatra surakāryaṃ kariṣyasi/
paṃcālo nāma yakṣoyaṃ yakṣalakṣapadānugaḥ

dattaste kiṃkaro devi mayā māyāśatairyutaḥ/
ityuktvā kauśikī devī viṃdhyaśailaṃ jagāma ha

umāpi prāptasaṃkalpā jagāma giriśāṃtikaṃ/
praviśaṃtīṃ tu tāṃ dvārādapahṛtya samāhitaḥ

rurodha vīrako devīṃ hemavetralatādharaḥ/
tāmuvāca ca kopena rūpe tu vyabhicāriṇīṃ

prayojanaṃ na tetrāsti gaccha yāvanna bhakṣyase/
devyārūpadharo daityo devaṃ vaṃcitumāgataḥ

praviṣṭo na ca dṛṣṭosau sa ca devena ghātitaḥ/
ghātite cāhamājñapto nīlakaṃṭhena kopinā

dvāre tvanavadhānaṃ te yasmātpaśyāmi vai tataḥ/
bhaviṣyasi na me dvāstho varṣapūgānanekaśaḥ

ataste nātra dāsyāmi praveśaṃ gamyatāṃ drutam/
ekāṃ muktvā girisutāṃ mātaraṃ snehavatsalām

praveśaṃ labhate nānyā nārī kamalalocane/
ityuktvā tu tadā devī ciṃtayāmāsa cetasā

nārī naiva sa daiteyo vāyurme yāmabhāṣata/
vṛthaiva vīrakaśśapto mayā krodhaparītayā

akāryaṃ kriyate mūḍhaiḥ prāyaḥ krodhasamanvitaiḥ/
krodhena naśyate kīrtiḥ krodho haṃti sthitāṃ śriyam

aparicchinnatatvārthā putraṃ śāpitavatyahaṃ/
viparītārthabuddhīnāṃ sulabho vipadāgamaḥ

saṃciṃtyaivamuvācedaṃ vīrakaṃ prati śailajā/
sajjalajjāvikāreṇa vadanenāmbujatviṣā

devyuvāca-/
ahaṃ vīraka te mātā na testu manaso bhramaḥ/
śaṃkarasyāsmi dayitā sutā tuhinabhūbhṛtaḥ

mama gātracchavibhrāṃtyā mā śaṃkāṃ putra dhāraya/
tuṣṭena gauratā dattā mameyaṃ padmajanmanā

mayā śaptosyavidite vṛttāṃte daityanirmite/
jñātvā nārīpraveśaṃ tu śaṃkare rahasi sthite

nanivartayituṃ śakyaḥ śāpaḥ kiṃtu bravīmi te/
śīghrameṣyasi mānuṣyātsarvakāmasamanvitaḥ

śirasā tu tato vaṃdya mātaraṃ pūrṇamānasaḥ/
uvāca sādhvīṃ pūrṇendu dyutiṃ tuhinaśailajāṃ

vīraka uvāca-/
natasurāsuramaulilasanmaṇipravarakāṃtikarālinakhāṅghrike/
nagasute śaraṇāgatavatsale navanamovanatārttivināśini

tapanamaṃḍalamaṃḍitakaṃdhare pṛthusuvarṇanagadyutihārike/
viṣamabhaṃgaviṣaṃgamabhīṣito girisute bhavatīmahamāśraye

jagatikāpraṇatābhimatā dadau jhaṭiti siddhimṛte bhavatīṃ yathā/
jagatikāṃ praṇamecchaśiśekharo bhuvanabhṛnmunayo bhavatīṃ yathā

vimalayogavinirmitadurjaye sutanutulyamaheśvaramaṃḍalī/
vidalitāṃdhakabāṃdhavasaṃhatiḥ suravaraiḥ prathamaṃ tvamabhiṣṭutā

sitasaṭāpaṭaloddhatakaṃdharābhavamahāmṛgarājarayasthitā/
vimalaśaktimukhānalapiṃgalā yatabhujaughanipiṣṭamahāsurā

nigaditā bhuvanairaticaṃḍikājananiśuṃbhaniśuṃbhaniṣūdinī/
praṇataciṃtitadā bhavadā navapraśamanaikaratistarasā bhuvi

viyativāyupathe jvalanākulevanitale tava devi ca yadvapuḥ/
tadajitepratime praṇamāmyahaṃ bhuvanabhāvinite bhavavallabhe

jaladhayo lalitoddhatavīcayo hutavaho dyutidagdhacarācaraḥ/
phaṇasahasrabhṛtaśca bhujaṃgamāstvamabhidhāsyasi māmabhayaṃkarā

bhagavati sthirabhaktajanāśraye pratigato bhavatīcaraṇāśrayaṃ/
karaṇajātamihāstu mamāśravaitavavilāsamukhānubhavāsyadam

suprasannā tato devī vīrakasyeti saṃstutā/
praviveśa śubhaṃbharturbhuvanaṃ bhūdharātmajā

dvāsthopi vīrako devānharadarśanakāṃkṣiṇaḥ/
vyasarjayatsvakāneva gṛhānādarapūrvakaṃ

nāstyatrāvasaro devā devyāḥ saha vṛṣākapiḥ/
nibhṛtaḥ krīḍatītyuktā yayuste ca yathāgataṃ

gate varṣasahasre tu devāstvaritamānasāḥ/
jvalanaṃ codayāmāsurjñātuṃ śaṃkaraceṣṭitaṃ

praviśya pakṣiraṃdhreṇa śukarūpī hutāśanaḥ/
dadarśa śayane sarvaṃ ratau girijayā saha

dadarśa taṃ ca deveśo hutāśaṃ śukarūpiṇaṃ/
tamuvāca mahādevaḥ kiṃcitkopasamanvitaḥ

śarva uvāca/
niṣiktamardhaṃ devyāṃ me vīryaṃ ca śukavigraha/
lajjayā viratiścāsya tvamardhaṃ piba pāvaka

yasmāttu tvatkṛte vighnaṃ tasmāttvayyupapadyate/
ityuktaḥ prāñjalirvahnirapibadvīryamāhitaṃ

tenāplutāstato devāstanmukhā ṛbhavo yataḥ/
vipāṭya jaṭharaṃ teṣāṃ vīryaṃ māheśvaraṃ tataḥ

niṣkrāṃtaṃ taptahemābhaṃ vitate śaṃkarāśrame/
tasminsaro mahajjātaṃ vimalaṃ bahuyojanaṃ

protphullahemakamalaṃ nānāvihaganāditam/
tacchrutvā tu saro devī jātaṃ hemamahāṃbujam

jagāma kautukāviṣṭā tatsaraḥ kanakāṃbujam/
tatra kṛtvā jalakrīḍāṃ tadabjakṛtaśekharā

upaviṣṭā tatastasya tīre devī sakhīvṛtā/
pātukāmā ca tattoyaṃ svādunirmalapaṃkajam

apaśyatkṛttikāstāssa ṣaḍarkadyutisannibhāḥ/
padmapatre tu tadvāri gṛhītvā prasthitā gṛham

harṣātsovāca pāsyāmi padmapatre sthitaṃ payaḥ/
tataḥstā ūcurakhilāḥ kṛttikā himaśailajām

kṛttikā ūcuḥ-/
dāsyāmo dayite garbhe saṃbhūto yo bhaviṣyati/
sosmākamapi putraḥ syādasmattrātā ca vṛttimān

triṣu lokeṣu vikhyātaḥ sarveṣvapi śubhānane/
ityuktovāca girijā kathaṃ madgātrasaṃbhavaiḥ

sarvairavayavairyukto bhavatībhyaḥ suto bhavet/
tatastāṃ kṛttikā ūcurvidhāsyāmosya vai vayam

uttamānyuttamāṃgāni yadyevaṃ tu bhaviṣyati/
uktā vai śailajā prāha bhavatvevamaniṃditāḥ

tatastu harṣasaṃpūrṇā padmapatrasthitaṃ payaḥ/
tasyai dadustayā cāpi tatpītaṃ kramaśo jalam

pīte tu salile caiva tasminneva kṣaṇe varaḥ/
vipāṭya devyāśca tato dakṣiṇaṃ kukṣimudgataḥ

niścakrāmādbhuto bālo rogaśokavināśanaḥ/
prabhākarakaravrāta prakāraprakaraprabhuḥ

gṛhītanirmalodagra śaktiśūlāṃkuśonalaḥ/
dīpto mārayituṃ daityānutthitaḥ kanakacchaviḥ

etasmātkāraṇādeva kumāraścāpi sobhavat/
vāmaṃ vidārya niṣkrāṃtastato devyāḥ punaḥ śiśuḥ

skaṃdotha vadanādvahneḥ śubhrātṣaḍvadanorihā/
kṛttikāsalilādeva śākhābhiḥ saviśeṣataḥ

śākhāḥ śivāḥ samākhyātāḥ ṣaṭsuvaktreṣu vistṛtāḥ/
yatastato viśākhosau khyāto lokeṣu ṣaṇmukhaḥ

skaṃdo viśākhaḥ ṣaḍvaktraḥ kārtikeyaśca viśrutaḥ/
pakṣe caitrasya bahule paṃcadaśyāṃ mahābalau

saṃbhūtāvarkasadṛśau viśāle śarakānane/
site pakṣe tu paṃcamyāṃ tathaitau pāvakānalau

bālakābhyāṃ cakāraikaṃ saṃdhyāyāmeva bhūtaye/
tasyāmeva tataḥ ṣaṣṭhyāmabhiṣikto guhaḥ prabhuḥ

sarvairamarasaṃghātairbrahmopeṃdreṃdra bhāskaraiḥ/
gaṃdhamālyaiḥ śubhairdhūpaistathā krīḍanakairapi

chatraiścāmarajālaiśca bhūṣaṇaiśca vilepanaiḥ/
abhiṣikto vidhānena yathāvatṣaṇmukhaḥ prabhuḥ

sutāmasmai dadau śakro devaseneti viśrutām/
patnyarthaṃ devadeveśo dadau viṣṇurathāyudham

yakṣāṇāṃ daśalakṣāṇi dadāvasya dhanādhipaḥ/
dadau hutāśanastejo dadau vāyuśca vāhanam

dadau krīḍanakaṃ tvaṣṭā kukkuṭaṃ kāmarūpiṇam/
evaṃ surāstu te sarve parivāramanantakam

/
dadurmuditacetaskāḥ skaṃdāyādityavarcase/
jānubhyāmavanau sthitvā surasaṃghāstamastuvan

stotreṇānena varadaṃ ṣaṇmukhaṃ mukhyaśaḥ surāḥ/
devā ūcuḥ-/
namaḥ kumārāya mahāprabhāya skaṃdāya cāskaṃditadānavāya

navārkabiṃbapratimaprabhāva namostu guhyāya guhāya tubhyam/
namostu te lokabhayāpahāya namostu te lokakṛpāparāya

namo viśālāmalalocanāya namo viśākhāya mahāvratāya/
namo namastestu raṇotkaṭāya namo mayūrojjvalavāhanāya

namostu keyūradharāya tubhyaṃ namo dhṛtodagrapatākine te/
namaḥ prabhāvapraṇatāya testu namo'stu ghaṃṭādharadhairyaśāline

kumāra uvāca-/
kaṃ vaḥ kāmaṃ prayacchāmi bhavaṃto brūtanirvṛtāḥ/
yadyapya sādhyaṃ kṛtyaṃ no hṛdaye ciṃtitaṃ ciram

ityuktāstu surāstena procuḥ praṇatamaulayaḥ/
sarva eva mahātmānaṃ guhaṃ muditamānasāḥ

daityeṃdrastārako nāma sarvāmarakulāṃtakṛt/
balavāndurjayastīkṣṇo durācārotikopanaḥ

tameva jahi durdharṣaṃ daityaṃ sarvavināśanam/
upasthitaḥ kṛtyaśeṣo hyasmākaṃ ca bhayāvahaḥ

hiraṇyakaśipuścogro hyavadhyo devatāgaṇaiḥ/
yajñaghnaḥ pāpakarmā vai yena brahmāpi tāpitaḥ

etau harasva bhadraṃ te tāvakaṃ ca mahābalam/
evamuktastathetyuktvā sarvāmarapadānugaḥ

jagāma jagatāṃnāthastūyamānomareśvaraiḥ/
tārakasya vadhārthāya jagatāṃ kaṃṭakasya ca

tataśca preṣayāmāsa śakro gūḍhasamāśrayaḥ/
dūtaṃ dānavasiṃhasya paruṣākṣaravādinam

sa tu gatvābravīddaityamabhayo bhīmadarśanam/
dūta uvāca/
śakrastvāmāha deveśo daityaketuṃ divaspatiḥ

tārakāsura tacchaktyā ghaṭayasva yathecchayā/
yajjagajjvalanoddīptaṃ kilbiṣaṃ ca tvayā kṛtam

tasyāhaṃ sādakastedya rājāsmi bhuvanatraye/
śrutvaitadadbhutaṃ vākyaṃ kopasaṃraktalocanaḥ

uvāca dūtaṃ duṣṭātmā naṣṭaprāyavibhūtikaḥ/
tāraka uvāca-/
dṛṣṭaṃ te pauruṣaṃ śakra śataśotha mahāraṇe

nistrapatvānna te śāṃtirvidyate śakra durmate/
evamukte gate dūte ciṃtayāmāsa dānavaḥ

nālabdhasaṃśrayaḥ śakro vaktumevamihārhati/
jātaḥ skaṃdodhunā śakrājjñāyate samupāśrayāt

nimittaughāṃstadā duṣṭānsopaśyannāśavedinaḥ/
pāṃsuvarṣamasṛkpātaṃ gaganādavanītale

vāmanetraprakaṃpaṃ ca vaktraśoṣaṃ manomayam/
svakānāṃ vaktrapadmānāṃ mlānatāṃ ca vyalokayat

duṣṭāṃśca prāṇino raudrānsopaśyadduṣṭavādinaḥ/
tadaciṃtyaiva ditijo nyastacittobhavatkṣaṇāt

yāvadgajaghaṭāghaṃṭā ghanatkāraravotkaṭām/
tadvatturaṃgasaṃghātaheṣotsāhavibhūṣitām

sainyaissenāntarodagra dhvajarājairvirājitām/
vimānaiścādbhutākāraiścalitāmalacāmaraiḥ

vibhūṣaṇapinaddhāṃ ca kinnarodgītanāditām/
nānā nākatarūtphulla kusumāpīḍadhāriṇīm

viśokāstraparisphāra carmanirmaladarśinīṃ/
vidyutpuṣṭadyutidharāṃ nānāvādyavināditām

senāṃ nākasadāṃ daityaḥ prāsādastho vyalokayat/
saciṃtayāmāsa tadā kiṃcidvibhrāṃtamānasaḥ

apūrvaḥ ko bhavedyoddhā yo mayā na vinirjitaḥ/
tataściṃtākulo daityaḥ śuśrāva kaṭukākṣaram/
siddhavaṃdibhirudghuṣṭamidaṃ hṛdayadāruṇam

jayātulaśaktidīdhitipaṃjarabhujadaṃḍapracaṃḍatara/
rabhasasuravadanakumudavikāsanavilāsanetra kumāravara

jaya ditijakulamahodadhi baḍavānala madhuramayūraratha suramakuṭa koṭi kuṃcita caraṇa nakhāṃkura mahāsena

jaya calitalalita cūḍākalāpanavavimalakamala/
daṃḍakāṃta daityeśavaṃśa duḥsaha dāvānala

jaya viśākhavibhojaya bālasaptavāsara bhuvanāliśokaśamana jaya sakalaloka ditisutadhuraṃdharanāśaka skaṃda

śrutvaitattārakaḥ sarvamudghuṣṭaṃ devavaṃdibhiḥ/
sasmāra brahmaṇo vākyaṃ vadhaṃ bālādupasthitaṃ

smṛtvā dharmaughavidhvaṃsī sadā vīrapadānugaḥ/
maṃdirānnirjagāmāśu śokagrastena cetasā

kālanemimukhā daityāḥ saṃtrastā bhrāṃtacetasaḥ/
sveṣvanīkeṣu ca tadā tvarā vismitacetasaḥ

hiraṇyakaśipuḥ prāha dānavānāṃ dhuraṃdharaḥ/
trapākaraṃ bhavenmahyaṃ bālasyāsya palāyanam

yadyahaṃ haṃtave yāmi sopi vai kamalāśritaḥ/
hatvāhaṃ bālakaṃ cainaṃ duḥsparśaḥ syāmakāraṇaṃ

yāta dhāvata gṛhṇīta yojayadhvaṃ varūthinīm/
kumāraṃ tārako dṛṣṭvā babhāṣe bhīṣaṇākṛtiḥ

kiṃ bāla yoddhukāmosi krīḍakaṃdukalīlayā/
yenātapo nisṛṣṭaste satsaṃgaravibhāṣaka

bālatvādatha te buddhirevaṃ svalpārthadarśinī/
kumāropi tamagrasthaṃ babhāṣe harṣavattamaṃ

śṛṇu tāraka śāstrārtha iha naiva nirūpyate/
śastrairarthā na dṛśyaṃte samare nirbharaṃ bhaye

śiśutvaṃ māvamaṃsthā me śiśuḥ kaṣṭo bhujaṃgamaḥ/
duṣprekṣo bhāskaro bālastathāhaṃ durjayaḥ śiśuḥ

alpākṣaro na maṃtraḥ kiṃ sasphuro daitya dṛśyate/
kumāre proktavatyevaṃ daityaścikṣepa mudgaraṃ

kumārastaṃ nirāsograṃ cakreṇāmoghavarcasā/
tataścikṣepa daityeṃdro bhiṃdipālamayomayaṃ

kareṇa taṃ ca jagrāha kārtikeyomarārihā/
gadāṃ mumoca daityāya samutthāya kharasvanām

tayā hatastato daityaścakampecalarāḍiva/
mene ca durjayaṃ daityastadābālaṃ suduḥsahaṃ

ciṃtayāmāsa buddhyā vai prāptaḥ kālo na saṃśayaḥ/
kaṃpitaṃ ca samālokya kālanemi purogamāḥ

sarve detyaiśvarā jaghnuḥ kumāraṃ raṇadāruṇaṃ/
sa taiḥ prahārairaspṛṣṭastathā klaiśairmahādyutiḥ

sa bālo balibhirvegairayudhyaddānavai raṇe/
raṇaśauṇḍāśca daityeṃdrā puḥnarjaghnuḥ śilīmukhaiḥ

kumāraṃ samare daityā balino devakaṃṭakāḥ/
kumārasya vyathā nābhūddaityāstranihatasya tu

prāṇāṃtakaraṇaṃ jātaṃ devānāṃ dānavā havaṃ/
devānnipīḍitāndṛṣṭvā kumāraḥ kopamāviśat

tatostrairdārayāmāsa dānāvānāmanīkinīm/
tairastrairniṣpratīkāraistāḍitāssurakaṃṭakāḥ

kālanemimukhāḥ sarve raṇe hyāsanparāṅmukhāḥ/
vidruteṣu ca daityeṣu prahateṣu samaṃtataḥ

kinnarodgāragītaiśca hāsyasanyastacetanaḥ/
jaghne kumāraṃ gadayā niṣṭaptakanakatviṣā

śarairmayūraṃ citraiśca cakāra vimukhaṃ raṇe/
dṛṣṭvā parāḍmukho devo muktaraktaṃ svavāhanam

jagrāha śaktiṃ vimalāṃ raṇe kanakabhūṣaṇām/
bāhunā hemakeyūra rucireṇa ṣaḍānanaḥ

tatobravīnmahāsenastārakaṃ dānavādhipam/
tiṣṭhatiṣṭha sudurbuddhe yamalokaṃ vilokaya

hato hyasi mayā śaktyā smara svaṃ daityaceṣṭitam/
ityuktvā tu tataḥ śaktiṃ mumoca ditijaṃ prati

sā kumārabhujotsṛṣṭā tatkeyūraravānugā/
bibheda daityahṛdayaṃ vajraśaileṃdrakarkaśam

gatāsuḥ sa papātorvyāṃ pralaye bhūdharo yathā/
vikīrṇamakuṭoṣṇīṣo visrastākhilabhūṣaṇaḥ

tasminvinihate daitye dānavānāṃ dhuraṃdhare/
nābhūtkaścittadā duḥkhī narakeṣvapi pāpakṛt

stuvaṃtaḥ ṣaṇmukhaṃ devāḥ prākrīḍannāgatasmitāḥ/
jagmuḥ svāneva bhuvanānnirasyāsaṃstathotsukāḥ

daduścāpi varaṃ sarve devāśca ṣaṇmukhaṃ prati/
tuṣṭāḥ saṃprāptasarvārthāssahasiddhaistapodhanaiḥ

devā ūcuḥ/
yaḥ paṭhetskaṃdasaṃbaṃdhāṃ kathāmetāṃ mahāmatiḥ/
śṛṇuyācchrāvayedvāpi sa bhavetkīrtimānnaraḥ

bahvāyuḥ subhagaḥ śrīmānkīrtimānśubhadarśanaḥ/
bhūtebhyo nirbhayaścāpi sarvaduḥkhavivarjitaḥ

saṃdhyāmupāsya yaḥ pūrvāṃ skaṃdasya caritaṃ paṭhet/
sa yuktaḥ kinnaraiḥ sarvairmahādhanapatirbhavet

iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe kumārasaṃbhavatārakavadhonāma catuścatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ