Padma Purana · Chapter 1.42

bhīṣma uvāca/
śrutaḥ padmodbhavo brahmanvistareṇa tvayeritaḥ/
samāsādbhavamāhātmyamutpattiṃ ca guhasya ca

śrotumicchāmi te brahmanyathābhūtaḥ kṛtaṃ ca yat/
tārakaśca kathaṃ bhūto dānavo balavattaraḥ

kārttikeyena sa brahmankathaṃ dhvasto mahāsuraḥ/
kathaṃ rudreṇa munayaḥ preṣitā maṃdaraṃ girim

kathaṃ labdhā umā tatra rudreṇa parameṣṭhinā/
etadākhyāhi me sarvaṃ yathābhūtaṃ mahāmune

pulastya uvāca/
kaśyapena purā proktā ditirdaityāraṇiḥ śubhā/
vajrasāramayaiścāṃgaiḥ putro devi bhaviṣyati

vajrāṃgo nāma putrastu bhavitā dharmavatsalaḥ/
sā ca labdhavarā devī suṣuve vajraduśchidam

sa jātamātra evābhūtsarvaśāstrārthapāragaḥ/
uvāca mātaraṃ bhaktyā mātaḥ kiṃ karavāṇyaham

tasyovāca tato hṛṣṭā ditirdaityādhipasya tu/
bahavo me hatāḥ putrāḥ sahasrākṣeṇa putraka

teṣāmapacitiṃ kartuṃ gaccha śakravadhāya tu/
bāḍhamityeva tāṃ coktvā jagāma tridivaṃ balāt

badhvā tataḥ sahasrākṣaṃ pāśenāmoghavarcasā/
māturaṃtikamāgacchadvyādhaḥ kṣudramṛgaṃ yathā

etasminnaṃtare brahmā kaśyapaśca mahātapāḥ/
āgatau tatra yatrāstāṃ mātāputrāvabhītakau

dṛṣṭvā tu tāvuvācedaṃ brahmā kaśyapa eva ca/
muṃcainaṃ putra deveṃdraṃ kimanena prayojanam

avamāno vadhaḥ proktaḥ putra saṃbhāvitasya tu/
asmadvākyena yo muktastvaddhastānmṛta eva saḥ

parasya gauravānmuktaḥ śatrūṇāṃ śatrurāhave/
sajīvanneva hi mṛto divase divase punaḥ

etacchrutvā tu vajrāṃgaḥ praṇato vākyamabravīt/
na me kṛtyamanenāsti māturājñā kṛtā hi me

tvaṃ surāsuranātho vai mānyaśca prapitāmahaḥ/
kariṣye tvadvaco deva eṣa muktaḥ śatakratuḥ

tapasemeratirdevanirvighnaṃtaccamebhavet/
tvatprasādena bhagavannityuktvā virarāma ha

tasmiṃstūṣṇīṃ sthite daitye provācedaṃ pitāmahaḥ/
brahmovāca/
tapastvaṃ kuru māpannaḥ sosmacchāsanasaṃsthitaḥ

anayā cittaśuddhyā hi paryāptaṃ janmanaḥ phalam/
ityuktvā padmajaḥ kanyāṃ sasarjāyatalocanām

tāmasmai pradadau devaḥ patnyarthe padmasaṃbhavaḥ/
varāṃgīti ca nāmāsyāḥ kṛtvā yātaḥ pitāpahaḥ

vajrāṃgopi tayā sārddhaṃ jagāma tapase vanam/
ūrddhvabāhussa daityeṃdro caradvarṣasahasrakam

kālaṃ kamalapatrākṣaḥ śuddhabuddhirmahātapāḥ/
tāvaccādhomukhaḥ kālaṃ tāvatpaṃcāgnimadhyagaḥ

nirāhāro ghoratapāstaporāśirajāyata/
tataḥ soṃtarjale cakre vāsaṃ varṣasahasrakam

jalāṃtaraṃ praviṣṭasya tasya patnī mahāvratā/
tasyaiva tīre sarasaḥ sthitā'sau maunamāśritā

nirāhāraṃ tapo ghoraṃ praviveśa mahādyutiḥ/
tasyāṃ tapasi vartaṃtyāmiṃdraścakre vibhīṣikām

gatvā tu markaṭākārastadāśramapadaṃ mahat/
brasīṃ cakarṣa balavāngaṃdhādyarcākaraṃḍakam

tatastu siṃharūpeṇa bhīṣayāmāsa bhāminīm/
tato bhujaṃgarūpeṇāpyadaśaccaraṇadvayam

tapobalavaśātsā tu navadhyatvaṃ jagāma ha/
bhīṣikābhiranekābhiḥ kleśayanpākaśāsanaḥ

virarāma yadā naiva vajrāṃgamahiṣī tadā/
śailasyaduṣṭatāṃ matvā śāpaṃ dātuṃ samudyatā

tāṃ śāpābhimukhīṃ dṛṣṭvā śailaḥ puruṣavigrahaḥ/
uvāca tāṃ varārohāṃ varāṃgīṃ bhītalocanaḥ

śaila uvāca/
nāhaṃ mahāvrate duṣṭaḥ sevyohaṃ sarvadehinām/
vipriyaṃ te karotyeṣa ruṣitaḥ pākaśāsanaḥ

etasminnaṃtare jātaḥ kālo varṣasahasrakaḥ/
tasminjñātvā tu bhagavānkāle kamalasaṃbhavaḥ

tuṣṭaḥ provāca vajrāṃgaṃ tadāgatya jalāśayam/
brahmovāca/
dadāmi sarvakāmaṃ ta uttiṣṭha ditinaṃdana

evamuktastadotthāya sa daityeṃdrastaponidhiḥ/
uvāca prāṃjalirvākyaṃ sarvalokapitāmaham

vajrāṃga uvāca/
āsuro māstu me bhāvaḥ saṃtu lokā mamākṣayāḥ/
tapasyabhiratirme'stu śarīrasyāsya vartanam

evamastviti taṃ devo jagāma svakamālayam/
vajrāṃgopi samāpte tu tapasi sthirasaṃyamaḥ

saṃgaṃtumicchansvāṃ bhāryāṃ na dadarśāśrame svake/
kṣudhāviṣṭaḥ sa śailasya gahanaṃ praviveśa ha

ādātuṃ phalamūlāni sa ca tasminvyalokayat/
rudantīṃ svāṃ priyāṃ dīnāṃ tarupracchāditānanām

tāṃ vilokya tato daityaḥ provāca parisāṃtvayan/
vajrāṃga uvāca/
kena te'pakṛtaṃ bhadre yamalokaṃ yiyāsunā

kaṃ vā kāmaṃ prayacchāmi śīghraṃ prabrūhi mānini/
varāṃgyuvāca/
trāsitāsmyapaviddhāsmi tāḍitā pīḍitāsmi ca

raudreṇa devarājena naṣṭanātheva bhūriśaḥ/
duḥkhasyāṃtamapaśyaṃtī prāṇāṃstyaktuṃ vyavasthitā

putraṃ me tārakaṃ dehi tasmādduḥkhamahārṇavāt/
evamuktastu daityeṃdraḥ kopavyākulalocanaḥ

śaktopi devarājasya pratikartuṃ mahāsuraḥ/
tapa eva punaścartuṃ vyavasyata mahābalaḥ

jñātvā tasya tu saṃkalpaṃ brahmā krūrataraṃ punaḥ/
ājagāma tvarāyukto yatrāsau ditinaṃdanaḥ

brahmovāca/
kimarthaṃ putra bhūyastvaṃ kartuṃ niyamamudyataḥ/
tadahaṃ te punardadmi kāṃkṣitaṃ putramojasā

vajrāṃga uvāca/
utthitena mayā dṛṣṭā samādhānāttvadājñayā/
trāsiteṃdreṇa māmāha sā varāṃgī sutārthinī

putraṃ me tārakaṃ dehi tuṣṭo me tvaṃ pitāmaha/
brahmovāca/
alaṃ te tapasā vīra mā kleśe dustare viśa

putrastu tārako nāma bhaviṣyati mahābalaḥ/
devasīmaṃtinīnāṃ tu dhammillaka vimokṣakaḥ

ityukto daityanāthastu praṇamya prapitāmaham/
gatvā tāṃ naṃdayāmāsa mahiṣīṃ karśitāṃtarām

tau daṃpatī kṛtārthau tu jagmatuḥ svāśramaṃ tadā/
āhitaṃ tu tadā garbhaṃ varāṃgī varavarṇinī

pūrṇaṃ varṣasahasraṃ tu dadhārodara eva hi/
tato varṣasahasrāṃte varāṃgī sā prasūyata

jāyamāne tu daitye tu tasminlokabhayaṃkare/
cacāla sarvā pṛthivī prodbhūtāśca mahārṇavāḥ

celurdharādharāścāpi vavurvātāśca bhīṣaṇāḥ/
jepurjapyaṃ munivarā nedurvyālamṛgā api

jahau kāṃtiścaṃdrasūryau nīhāracchāditā diśaḥ/
jāte mahāsure tasminsarve cāpi mahāsurāḥ

ājagmurharṣitāstatra tathā cāsurayoṣitaḥ/
jagurharṣasamāviṣṭā nanṛtuścāpsarogaṇāḥ

tato mahotsave jāte dānavānāṃ mahādyute/
viṣaṇṇamanaso devāḥ saheṃdrā abhavaṃstadā

varāṃgī tu sutaṃ dṛṣṭvā harṣeṇāpūritā tadā/
bahumene ca daityeṃdro vijātaṃ taṃ tadā tayā

jātamātrastu daityeṃdrastārakaścogravikramaḥ/
abhiṣikto surairmukhyaiḥ kujaṃbhamahiṣādibhiḥ

sarvāsuramahārājye pṛthivītulanakṣame/
sa tu prāptamahārājyastārako nṛpasattama

uvāca dānavaśreṣṭho yuktiyuktamidaṃ vacaḥ/
tāraka uvāca/
śṛṇudhvamasurāḥ sarve vākyaṃ mama mahābalāḥ

vaṃśakṣayakarā devāḥ sarveṣāmeva dānavāḥ/
asmākaṃ jātidharmeṇa virūḍhaṃ vairamakṣayam

vayaṃ tapaścariṣyāmaḥ surāṇāṃ nigrahāya tu/
svabāhubalamāśritya sarva eva na saṃśayaḥ

tacchrutvā saṃmataṃ kṛtvā pāriyātraṃ yayau giriṃ/
nirāhāraḥ paṃcatapāḥ patrabhugvāribhojanaḥ

śataṃśataṃ samānāṃ tu tapāṃsyetānyathākarot/
evaṃ tu karśite dehe taporāśitvamāgate

brahmāgatyāha daityeṃdraṃ varaṃ varaya suvrata/
sa vavre sarvabhūtebhyo na me mṛtyurbhavediti

tamuvāca tato brahmā dehināṃ maraṇaṃ dhruvam/
yatastatopi varaya mṛtyuṃ yasmānna śaṃkase

tataḥ saṃciṃtya daityeṃdraḥ śiśorvai saptavāsarāt/
vavre mahāsuro mṛtyuṃ mohito hyavalepataḥ

jagāmomityudāhṛtya brahmā daityo nijaṃ gṛham/
athāha maṃtriṇastūrṇaṃ balaṃ me saṃprayujyatām

yadi vo matpriyaṃ kāryaṃ nigrāhyāḥ surasattamāḥ/
nigṛhīteṣu me prītirjāyate cātulā'surāḥ

tārakasya vacaḥ śrutvā grasano nāma dānavaḥ/
senānīrdaityarājasya sajjaṃ cakre balaṃ ca tat

āhatya bherīṃ gaṃbhīrāṃ daityānāhūya satvaraḥ/
daśakoṭīśvarā daityā daityānāṃ caṃḍavikramāḥ

teṣāmagresaro jaṃbhaḥ kujaṃbhonaṃtaro'suraḥ/
mahiṣaḥ kuṃjaro meghaḥ kālanemirnimistathā

maṃthano jaṃbhakaḥ śumbho daityeṃdrā daśanāyakāḥ/
anye ca śataśastatra pṛthivītulanakṣamāḥ

garuḍānāṃ sahasreṇa cakrāṣṭakavibhūṣitaḥ/
sakūbaraparīvāraścaturyojanavistṛtaḥ

syaṃdanastārakasyāsītvyāghrasiṃhakharārvabhiḥ/
yuktā rathāstu grasana jaṃbhakau jaṃbhakuṃbhināṃ

meghasya dvīpibhiryuktaḥ kūṣmāṃḍaiḥ kālaneminaḥ/
parvatābhaścaturdaṃṣṭro nimeścaiva mahāgajaḥ

śatahastaturaṃgastho maṃthano nāma daityarāṭ/
jaṃbhakastūṣṭramārūḍho girīṃdrābhaṃ mahābalaḥ

śuṃbho meṣaṃ samārūḍho'nyepyevaṃ citravāhanāḥ/
pracaṃḍāścitravarmāṇaḥ kuṃḍaloṣṇīṣabhūṣitāḥ

tadbalaṃ daityasiṃhasya bhīmarūpaṃ vyajāyata/
pramattamattamātaṃgaturaṃgarathasaṃkulam

pratasthe'marayuddhāya bahupattipatākikam/
etasminnaṃtare vāyurdevadūto'surālaye

dṛṣṭvā taddānavabalaṃ jagāmeṃdrasya śaṃsituṃ/
sa gatvā tu sabhāṃ divyāṃ maheṃdrasya mahātmanaḥ

śaśaṃsa madhye devānāṃ tatkāryaṃ samupasthitam/
tacchrutvā devarājastu nimīlitavilocanaḥ

bṛhaspatimuvācedaṃ vākyaṃ kāle mahābhujaḥ/
iṃdra uvāca/
saṃprāpnoti vimardoyaṃ devānāṃ dānavaiḥ saha

kāryaṃ kimatra tadbrūhi nītyupāyopabṛṃhitam/
etacchrutvā tu vacanaṃ maheṃdrasya girāṃ patiḥ

ityuvāca mahābhāgo bṛhaspatirudāradhīḥ/
bṛhaspatiruvāca/
sāmapūrvā śrutā nītiścaturaṃgā patākinī

jigīṣatāṃ suraśreṣṭha sthitireṣā sanātanī/
sāmabhedastathā dānaṃ daṃḍaścāṃgacatuṣṭayam

na sāṃtvagocare lubdhānabhedyāstvekadharmiṇaḥ/
na dānamattra saṃsiddhyai prasahyaivāpahāriṇām

ekobhyupāyo daṃḍo'tra bhavatāṃ yadi rocate/
evamuktaḥ sahasrākṣa evametaduvāca ha

karttavyatāṃ ca saṃciṃtya provācāmarasaṃsadi/
iṃdra uvāca/
avadhānena me vācaṃ śṛṇudhvaṃ nākavāsinaḥ

bhavaṃto yajñabhoktāro divyātmāno hi sānvayāḥ/
sve mahimni sthitā nityaṃ jagataḥ pālane ratāḥ

kriyatāṃ samarodyogaḥ sainyaṃ saṃyojyatāṃ mama/
āhriyaṃtāṃ ca śastrāṇi pūjyaṃtāṃ śastradevatāḥ

vāhanāni vimānāni yojayaddhvaṃ mameśvarāḥ/
yamaṃ senāpatiṃ kṛtvā śīghrameva divaukasaḥ

ityuktāssamanahyaṃta devānāṃ ye pradhānataḥ/
vājināmayutenājau hemaghaṃṭā pariṣkṛtam

nānāścaryaguṇopetaṃ saṃprāptaṃ devadānavaiḥ/
rathaṃ mātalinā yuktaṃ devarājasya durjayam

yamo mahiṣamāsthāya senāgre samavarttata/
caṃḍakiṃkaravṛṃdena sarvataḥ parivāritaḥ

kalpakālodgatajvālā pūritombaragocaraḥ/
hutāśanastvajārūḍhaḥ śaktihasto vyavasthitaḥ

pavano'ṅakuśahastaśca vistārita mahājavaḥ/
bhujageṃdrasamārūḍho jaleśo bhagavānsvayam

narayukte rathe devo rākṣaseśo viyaccaraḥ/
tīkṣṇakhaḍgayuto bhīmaḥ samare samavasthitaḥ

mahāsiṃharathe devo dhanādhyakṣo gadāyudhaḥ/
caṃdrādityāvaśvinau ca caturaṃgabalānvitāḥ

senānyo devarājasya durjayā bhuvanatraye/
koṭayastāstrayastriṃśaddevadevanikāyinām

himācalābhe sitacārucāmare suvarṇapadmāmalasuṃdarasraji/
kṛtābhirāmo jvalakuṃkumāṃkure kapolalīlālikadaṃbasaṃkule

sthitastadairāvaṇanāma kuṃjare mahāmanāścitravibhūṣaṇāṃbaraḥ/
viśālavajraḥ suvitānabhūṣitaḥ prakīrṇakeyūrabhujaṃgamaṃḍalaḥ

sahasradṛgvaṃditapādapallavastriviṣṭape śobhata pākaśāsanaḥ/
turaṃga mātaṃga kulaughasaṃkulā sitātapattraddhvajaśālinī ca

babhūva sā durjayapattisaṃtatā vibhāti nānāyudhayodhadustarā/
tatośvinau ca marutaḥ sasādhyāḥ sapuraṃdarāḥ

yakṣarākṣasagaṃdharvā divya nānāstrapāṇayaḥ/
jaghnurdaityeśvaraṃ sarve saṃbhūya tu mahābalāḥ

na caivāstrāṇyasajjaṃta gātre vajrācalopame/
atho rathādavaplutya tārako dānavādhipaḥ

jaghāna koṭiśo devānkarapārṣṇibhireva ca/
hataśeṣāṇi sainyāni devānāṃ vipra dudruvuḥ

diśo bhītāni saṃtyajya raṇopakaraṇāni ca/
dṛṣṭvā tānvidrutāndevāṃstārako vākyamabravīt

mā vadhiṣṭha surāndaityā vajrāṃgāya ca maṃdire/
śīghramānīya darśyaṃtāṃ baddhānpaśyatvayaṃ surān

lokapālāṃstato daityo baddhvā ceṃdramukhānraṇe/
sarudrānsudṛḍhaiḥ pāśaiḥ paśupālaḥ paśūniva

sa bhūyo rathamāsthāya jagāma svakamālayaṃ/
siddhagaṃdharvasaṃghuṣṭaṃ vipulācalamastakam

stūyamāno ditisutairapsarobhiḥ susevitaḥ/
iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe devāsurasaṃgrāme tārakajayo nāma dvicatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ