Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 1.41

1.41.1

pulastya uvāca/
ādityā vasavo rudrā aśvinau ca mahābalau/
sabalāḥ sānugāścaiva saṃnahyanta yathākramam

1.41.2

puruhūtaśca purato lokapālaḥ sahasradṛk/
grāmaṇīḥ sarvadevānāmāruroha varadvipam

1.41.3

savye cāsya rathaḥ pārśve pakṣipravaraketanaḥ/
surārucakracaraṇo haimacchatrapariṣkṛtaḥ

1.41.4

devagaṃdharvayakṣaughairanuyātaḥ sahasraśaḥ/
dīptimadbhiśca svargasthairbrahmarṣibhirabhiṣṭutaḥ

1.41.5

vajravisphāritodbhūtairvidyudiṃdrāyudhaprabhaiḥ/
yuktaṃ balāhakagaṇaiḥ parvatairiva kāmagaiḥ

1.41.6

yamārūḍhaḥ sa bhagavānparyeti sakalaṃ jagat/
havirdāneṣu gāyaṃti viprā makhamukhesthitāḥ

1.41.7

svargasaṃgrāmayāteṣu devatūryaninādiṣu/
seṃdraṃ tamupanṛtyaṃti śataśo hyapsarogaṇāḥ

1.41.8

ketunā nāgarājena rājamāno yathā raviḥ/
yukto hayasahasreṇa manomārutaraṃhasā

1.41.9

samyagrathavaro bhāti yukto mātalinā tadā/
kṛtsnaḥ parivṛto merurbhāskarasyeva tejasā

1.41.10

yamastu daṃḍamudyamya kālayuktaṃ ca mudgaraṃ/
tasthau suragaṇānīke daityānāṃ caiva darśayan

1.41.11

caturbhiḥ sāgarairyukto lelihānaiśca pannagaiḥ/
śaṃkhamuktāṃgadadharo bibhrattoyamayaṃ vapuḥ

1.41.12

kālapāśānsamāvidhya hayaiḥ śaśikaropamaiḥ/
vāyvīritajalākāraiḥ kurvanlīlāḥ sahasraśaḥ

1.41.13

pāṃḍuroddhūtavasanaḥ pravālarucirāṃgadaḥ/
maṇiśyāmottamavapurhārakeṇārcitodaraḥ

1.41.14

varuṇaḥ pāśadhṛṅmadhye devānīkasya tasthivān/
yuddhavelāmabhilaṣanbhinnavela ivārṇavaḥ

1.41.15

yakṣarākṣasasainyena guhyakānāṃ gaṇairapi/
yuktaśca śaṃkhapadmābhyāṃ nidhīnāmadhipaḥ prabhuḥ

1.41.16

rājarājeśvaraḥśrīmāngadāpāṇiradṛśyata/
vimānayodhī dhanado vimāne puṣpake sthitaḥ

1.41.17

sa rājarājaḥ śuśubhe yakṣeśo naravāhanaḥ/
pūrvapakṣe sahasrākṣaḥ pitṛrājaśca dakṣiṇe

1.41.18

varuṇaḥ paścime pakṣa uttare naravāhanaḥ/
catuḥpakṣāśca cattvāro lokapālā mahābalāḥ

1.41.19

ātmadikṣucaraṃtaścatasyadevabalasyate/
sūryaḥ saptāśvayuktena rathenānilagāminā

1.41.20

śriyā jājvalyamānena dīpyamānaiśca raśmibhiḥ/
udayāstamayau cakre meruparyantagāminā

1.41.21

tridiva dvāracakreṇa tapasā lokamavyayam/
sahasraraśmiyuktena bhrājamānena tejasā

1.41.22

cacāra madhye devānāṃ dvādaśātmā divākaraḥ/
somaḥ śvetahayo bhāti syaṃdane śītaraśmimān

1.41.23

himatoyaprapūrṇābhirbhābhirāhlādayañjagat/
tamṛkṣayogānugataṃ śiśirāṃśuṃ dvijeśvaram

1.41.24

śaśacchāyāṃkitatanuṃ naiśasya tamasaḥ kṣayam/
jyotiṣāmīśvaraṃ vyomni rasadaṃ prabhumavyayam

1.41.25

oṣadhīnāṃ pavitrāṇāṃ nidhānamamṛtasya ca/
jagataḥ paramaṃ bhāgaṃ saumyaṃ sarvamayaṃ rasam

1.41.26

dadṛśurdānavāḥ somaṃ himapraharaṇaṃ sthitam/
yaḥ prāṇaḥ sarvabhūtānāṃ paṃcadhā bhidyate nṛṣu

1.41.27

saptaskaṃdhagato lokāṃstrīndadhāra cakāra ca/
yamāhuragnikarttāraṃ sarvaprabhavamīśvaram

1.41.28

saptasvaragatā yasya yonirgīrbhirudīryate/
yaṃ vadaṃti calaṃ bhūtaṃ yaṃ vadaṃtyaśarīriṇam

1.41.29

yamāhurākāśagamaṃ śīghragaṃ śabdayonijam/
sa vāyuḥ sarvabhūtāyuruddhataḥ svena tejasā

1.41.30

vavau pravyathayandaityānpratilomaṃ satoyadaḥ/
māruto devagaṃdharvairvidyādharagaṇaiḥ saha

1.41.31

cikrīḍa raśmibhiśśubhrairnirmuktairiva pannagaiḥ/
sṛjaṃtaḥ sarpapatayastīvraṃ roṣamayaṃ viṣam

1.41.32

śarabhūtā vilagnāśca cerurvyāttānanā divi/
parvatāśca śilāśṛṃgaiḥ śataśākhaiśca pādapaiḥ

1.41.33

upatasthuḥ suragaṇānprahartuṃ dānavaṃ balam/
yaḥ sa devo hṛṣīkeśaḥ padmanābhastrivikramaḥ

1.41.34

yugāṃte kṛṣṇavartmā ca viśvasya jagataḥ prabhuḥ/
sarvayoniḥ samadhuhā havyabhukkratusaṃsthitaḥ

1.41.35

bhūmyambuvyomabhūtātmā śyāmaḥ śāṃtikarorihā/
avighnamamarādīnāṃ cakre cakragadādharaḥ

1.41.36

savyenālabhya mahatīṃ sarvāyudhavināśinīṃ/
kareṇa kālīṃ vapuṣā śatrukālapradāṃ gadāṃ

1.41.37

śeṣairbhujaiḥ pradīptābhairbhujagāridhvajaḥ prabhuḥ/
dadhārāyudhajālāni śārṅgādīni mahābalaḥ

1.41.38

sa kaśyapasyātmabhavaṃ dvijaṃ bhujagabhojanam/
bhujageṃdreṇa vadane niviṣṭena virājitam

1.41.39

amṛtāraṃbhasaṃyuktaṃ maṃdarādrimivocchitam/
devāsuravimardeṣu bahuśo dṛṣṭavikramam

1.41.40

maheṃdreṇāmṛtasyārthe vajreṇa kṛtalakṣaṇam/
vicitrapatravasanaṃ dhātumaṃtamivācalam

1.41.41

sphītakrodhāvalaṃbena śītāṃśusamatejasā/
bhogibhogāvasaktena maṇiratnena bhāsvatā

1.41.42

pakṣābhyāṃ cārupatrābhyāmāvṛtaṃ divi līlayā/
yugāṃte seṃdracāpābhyāṃ toyadābhyāmivāṃbaram

1.41.43

nīlalohitapītābhiḥ patākābhiralaṃkṛtam/
aruṇāvarajaṃ śrīmānāruhya samare prabhuḥ

1.41.44

suvarṇavarṇavapuṣaṃ suparṇaṃ khecarottamam/
tamanvayuḥ suragaṇā munayaśca samāhitāḥ

1.41.45

gīrbhiḥ paramamaṃtrābhistuṣṭuvuśca gadādharam/
tadvaiśravaṇasaṃśliṣṭaṃ vaivasvatapuraḥsaram

1.41.46

vārirājaparikṣiptaṃ devarājavirājitam/
pavanābaddhanirghoṣaṃ saṃpradīpta hutāśanam

1.41.47

viṣṇorjiṣṇoḥ sahiṣṇośca bhrājiṣṇostejasāvṛtam/
balaṃ balavadudrikte yuddhāya samavartata

1.41.48

svastyastu devebhya iti bṛhaspatirabhāṣata/
svastyastu daityebhya iti uśanā vākyamādade

1.41.49

tābhyāṃ balābhyāṃ saṃjajñe tumulo vigrahastathā/
surāṇāmasurāṇāṃ ca parasparajayaiṣiṇām

1.41.1.41.50

dānavā daivataiḥ sārddhaṃ nānāpraharaṇodyamāḥ/
samīyuryudhyamānā vai parvatā iva parvataiḥ

1.41.51

tatsurāsurasaṃyuktaṃ yuddhamatyadbhutaṃ babhau/
dharmādharmasamāyuktaṃ darpeṇa vinayena ca

1.41.52

tato hayaiḥ prajavitairvāraṇaiśca pracoditaiḥ/
utpatadbhiśca gagane sāsihastaiḥ samaṃtataḥ

1.41.53

kṣipyamāṇaiśca musalaiḥ saṃpatadbhiśca sāyakaiḥ/
cāpairvisphāryamāṇaiśca pātyamānaiḥ sudāruṇaiḥ

1.41.54

tadyuddhamabhavadghoraṃ devadānavasaṃkulam/
jagatastrāsajananaṃ yugasaṃvartakopamam

1.41.55

svahastamuktaiḥ parighairmudgaraiścaiva parvataiḥ/
dānavāssamare jaghnurdevāniṃdrapurogamān

1.41.56

te vadhyamānā balibhirdānavairjitakāśibhiḥ/
viṣaṇṇavadanā devā jagmurārtiṃ parāṃ mṛdhe

1.41.57

te cāstraśūlamathitāḥ parighairbhinnamastakāḥ/
bhinnoraskā ditisutaiḥ sravadraktā raṇe bahu

1.41.58

sūditāḥ śarajālaiśca niryatnāśca śaraiḥ kṛtāḥ/
praviṣṭā dānavīṃ māyāṃ na śekuste viceṣṭitam

1.41.59

uttaṃbhitamivābhāti niṣprāṇa sadṛśākṛti/
balaṃ surāṇāmasurairniṣprayatnāyudhaṃ kṛtam

1.41.60

daityacāpacyutānghorāṃśchitvā vajreṇa tānśarān/
śakro daityabalaṃ ghoraṃ viveśa bahulocanaḥ

1.41.61

sa daityapramukhānsarvānhatvā daityabalaṃ mahat/
tāmasenāstrajālena tamobhūtamathākarot

1.41.62

te'nyonyaṃ nānvabudhyaṃta daityānāṃ vāhanāni ca/
ghoreṇa tamasāviṣṭāḥ puruhūtasya tejasā

1.41.63

māyāpāśairvimuktāstu yatnavaṃtaḥ surottamāḥ/
śirāṃsi daityasaṃghānāṃ tamobhūtānyapātayan

1.41.64

apadhvastā visaṃjñāśca tamasā nīlavarcasā/
petuste dānavāssadyaśchinnapakṣā ivādrayaḥ

1.41.65

tatrābhibhūtadaityaiṃdramaṃdhakāramivāṃtaraṃ/
dānavaṃ dehasadanaṃ tamobhūtamivābhavat

1.41.66

tathā'sṛjanmahāmāyāṃ mayastāṃ tāmasīṃ dahan/
yugāṃtodyotajananīṃ sṛṣṭā maurveṇa vahninā

1.41.67

sa dadāha ca tāṃ śākrīṃ māyā mayavikalpitā/
daityāścādityavapuṣā sadya uttasthurāhave

1.41.68

māyāṃ maurvīṃ samāsādya dahyamānā divaukasaḥ/
bhejire caṃdraviṣayaṃ śītāṃśusalilahradam

1.41.69

te dahyamānā aurveṇa vahninā naṣṭacetasaḥ/
śaśaṃsurvajriṇaṃ devāḥ saṃtaptāḥ śaraṇaiṣiṇaḥ

1.41.70

saṃtapte māyayā sainye hanyamāne ca dānavaiḥ/
codito devarājena varuṇo vākyamabravīt

1.41.71

purā brahmarṣijaḥ śakra tapastepe sudāruṇam/
urvaḥ sa pūrvaṃ tejasvī sadṛśo brahmaṇo guṇaiḥ

1.41.72

taṃ tapaṃtamivādityaṃ tapasā jagadavyayaṃ/
upatasthurmunigaṇā devā devarṣibhiḥ saha

1.41.73

hiraṇyakaśipuścaiva dānavo dānaveśvaraḥ/
ṝṣiṃ vijñāpayāmāsa purā paramatejasam

1.41.74

ūcurbrahmarṣayaste tu vacanaṃ dharmasaṃhitam/
ṝṣivaṃśeṣu bhagavaṃśchinnamūlamidaṃ kulaṃ

1.41.75

ekastvamanapatyaśca gotrā yā'nyo na vidyate/
kaumāraṃ vratamāsthāya kleśamevānuvartase

1.41.76

bahūni vipragotrāṇi munīnāṃ bhāvitātmanām/
ekadehāni tiṣṭhaṃti viviktāni vinā prajāḥ

1.41.77

evaṃbhūteṣu sarveṣu putrairme nāsti kāraṇam/
bhavāṃśca tāpasaśreṣṭhaḥ prajāpati samadyutiḥ

1.41.78

tatpravartasva vaṃśāya vardhayātmānamātmanā/
samādhatsvorjitaṃ tejo dvitīyāṃ kuru vai tanuṃ

1.41.79

sa evamukto munibhirmunirmanasi tāḍitaḥ/
jagarha tānṛṣigaṇānvacanaṃ cedamabravīt

1.41.80

yathā hi vihito dharmo munīnāṃ śāśvataḥ purā/
ārṣaṃ hi kevalaṃ karma vanyamūlaphalāśinaḥ

1.41.81

brahmayonau prasūtasya brāhmaṇasyātmavartinaḥ/
brahmacaryaṃ sucaritaṃ brahmāṇamapi cālayet

1.41.82

janānāṃ vṛttayastisro ye gṛhāśramavāsinaḥ/
asmākaṃ ca vane vṛttirvanāśramanivāsināṃ

1.41.83

abbhakṣā vāyubhakṣāśca daṃtolūkhalinastathā/
aśmakuṭṭādayo yatra paṃcāgnitapasaśca ye

1.41.84

ete tapasi tiṣṭhaṃto vratairapi suduścaraiḥ/
brahmacaryaṃ puraskṛtya prārthayaṃti parāṃ gatim

1.41.85

brahmacaryādbrahmaṇasya brāhmaṇatvaṃ vidhīyate/
evamāhuḥ pare loke brāhmacaryavido janāḥ

1.41.86

brahmacarye sthito dharmo brahmacarye sthitaṃ tapaḥ/
ye sthitā brahmacarye tu brāhmaṇā divi te sthitāḥ

1.41.87

nāsti yogaṃ vinā siddhirnāsti yogaṃ vinā yaśaḥ/
nāsti loke yaśomūlaṃ brahmacaryātparaṃtapaḥ

1.41.88

yo nigṛhyeṃdriyagrāmaṃ bhūtagrāmaṃ ca paṃcakam/
brahmacaryaṃ samādhatte kimataḥ paramaṃ tapaḥ

1.41.89

ayogakeśadharaṇamasaṃkalpa vrata kriyā/
abrahmacaryā caryā ca trayaṃ syāddaṃbhasaṃjñitaṃ

1.41.90

kva dārāḥ kva ca saṃyogaḥ kva ca bhāvaviparyayaḥ/
nanviyaṃ brahmaṇā sṛṣṭā manasā mānasī prajā

1.41.91

yadyasti tapaso vīryaṃ yuṣmākaṃ vijitātmanām/
sṛjadhvaṃ mānasānputrānprājāpatyena karmaṇā

1.41.92

manasā nirmitā yonirādhātavyā tapasvibhiḥ/
no dārayogaṃ bījaṃ ca vratamuktaṃ tapasvināṃ

1.41.93

yadidaṃ luptadharmākhyaṃ yuṣmābhiriha nirbhayaiḥ/
vyāhṛtaṃ sadbhiratyarthamasadbhiriva saṃmataṃ

1.41.94

vapurdīptāṃtarātmānameṣa kṛtvā manomayaṃ/
dārayogaṃ vinā srakṣye putramātmatanūruhaṃ

1.41.95

evamātmānamātmā me dvitīyaṃ janayiṣyati/
prājāpatyena vidhinā didhakṣaṃtamiva prajāḥ

1.41.96

varuṇa uvāca/
urvastu tapasāviṣṭo niveśyoruṃ hutāśane/
mamaṃthaikena darbheṇa putrasya prasavāraṇiṃ

1.41.97

tasyoruṃ sahasā bhitvā varo'sau hyagnirutthitaḥ/
jagato dahanākāṃkṣī putrognissamapadyata

1.41.98

urvasyoruṃ vinirbhidya aurvo nāmāṃtako'nalaḥ/
didhakṣuriva lokāṃstrīnjajñe paramakopanaḥ

1.41.99

utpadyamānaścovāca pitaraṃ dīnayā girā/
kṣudhā me bādhate tāta jagadbhakṣetyajasva māṃ

1.41.1.41.100

tridivārohibhirjvālairjṛmbhamāṇo diśo daśa/
nirdahansarvabhūtāni vavṛdhe soṃtakopamaḥ

1.41.101

etasminnaṃtare brahmā munimurvaṃ samāgataḥ/
uvāca vāryatāṃ putro jagatastvaṃ dayāṃ kuru

1.41.102

asyāpatpasyate vipra kariṣye sāhyamuttamaṃ/
tathyametadvacaḥ putra śṛṇu tvaṃ vadatāṃ vara

1.41.103

aurva uvāca/
dhanyosmyanugṛhītosmi yanme tvaṃ bhagavanśiśoḥ/
matimetāṃ dadāsīha paramātmanhitāya vai

1.41.104

prabhātakāle saṃprāpte kāṃkṣitavye samāgame/
bhagavaṃstarpitaḥ putraḥ kairhavyaiḥ prāpsyate sukham

1.41.105

kutra cāsya nivāsaḥ syādbhojanaṃ tu kimātmakam/
vidhāsyatīha bhagavānvīryatulyaṃ mahaujasaḥ

1.41.106

brahmovāca/
baḍavāmukhe ca vasatiḥ samudre vai bhaviṣyati/
mamayonirjalaṃ vipra taccāmeyaṃ vrajatvayaṃ

1.41.107

tatrā'yamāste niyataṃ pibanvārimayaṃ haviḥ/
tadvārivistaraṃ vipra visṛjāmyālayaṃ ca tam

1.41.108

tato yugāṃte bhūtānāmeṣa cāhaṃ ca putraka/
sahito vicariṣyāvo niṣpurāṇakarāviha

1.41.109

eṣogniraṃtakāle tu salilāśī mayā kṛtaḥ/
dahanaḥ sarvabhūtānāṃ sadevāsurarakṣasām

1.41.110

evamastviti taṃ sogniḥ saṃvṛtajvālamaṃḍalaḥ/
praviveśārṇavamukhaṃ natvorvaṃ pitaraṃ prabhum

1.41.111

pratiyātastato brahmā te ca sarve maharṣayaḥ/
aurvasyāgneḥ prabhāvajñāḥ svāṃsvāṃ gatimupāgatāḥ

1.41.112

hiraṇyakaśipurdṛṣṭvā tadā tanmahadadbhutam/
urvaṃ praṇatasarvāṃgo vākyametaduvāca ha

1.41.113

bhagavannadbhutamidaṃ saṃvṛttaṃ lokasākṣikam/
tapasā te muniśreṣṭha parituṣṭaḥ pitāmahaḥ

1.41.114

ahaṃ tu tava putrasya tava caiva mahāvrata/
bhṛtya ityavagaṃtavyaḥ ślāghyastvamiha karmaṇā

1.41.115

tanmāṃ paśya samāpannaṃ tavaivārādhane ratam/
yadi sīdenmuniśreṣṭha tavai vasyātparājayaḥ

1.41.116

urva uvāca/
dhanyosmyanugṛhītosmi yasya te'haṃ gururmataḥ/
nāsti te tapasānena bhayaṃ caiveha suvrata

1.41.117

tāmeva māyāṃ gṛhṇīṣva mama putreṇa nirmitām/
niriṃdhināmagnimayīṃ duḥsparśāṃ pāvakairapi

1.41.118

eṣā te svasya vaṃśasya vaśagāri vinigrahe/
rakṣiṣyatyātmapakṣaṃ ca vipakṣaṃ ca pradhakṣyati

1.41.119

varuṇa uvāca/
eṣā durviṣahā māyā devairapi durāsadā/
aurveṇa nirmitā pūrvaṃ pāvakenorvasūnunā

1.41.120

tasmiṃstu vyathite daitye nirvīryaiṣā na saṃśayaḥ/
śāpo hyasyāḥ purā dattaḥ sṛṣṭā yenaiva tejasā

1.41.121

yadyeṣā pratihaṃtavyā kartavyo bhagavānsukhī/
dīyatāṃ me sakho śakra toyayonirniśākaraḥ

1.41.122

tenāhaṃ sahasaṃ gamya yādobhiśca samāvṛtaḥ/
māyāmetāṃ haniṣyāmi tvatprasādānna saṃśayaḥ

1.41.123

evamastvitisaṃhṛṣṭaḥ śakrastridaśavardhanaḥ/
saṃdideśāgrataḥ somaṃ yuddhāya śiśirāyudham

1.41.124

gaccha soma sahāyantvaṃ kuru pāśadharasya vai/
asurāṇāṃ vināśāya jayārthaṃ tridivaukasām

1.41.125

tvaṃ mataḥ prativīryaśca jyotiṣāmapi ceśvaraḥ/
tvanmayānsarvalokeṣu rasānvedavido viduḥ

1.41.126

tvayā samo na lokesminvidyate śiśirāyudhaḥ/
kṣayavṛddhītavāvyaktesāgarecaivacāṃbare

1.41.127

pravartayasyahorātrātkālaṃ saṃmohayanjagat/
lokacchāyāmayaṃ lakṣma tavāṃkaḥ śaśavigrahaḥ

1.41.128

na viduḥ soma te māyāṃ ye ca nakṣatrayonayaḥ/
tvamādityapathādūrdhvaṃ jyotiṣāṃ coparisthitaḥ

1.41.129

tamaḥ protsārya sahasā bhāsayasyakhilaṃ jagat/
śītabhānurhimatanurjyotiṣāmadhipaḥ śaśī

1.41.130

api tatkālayogātmā ijyo yajñaratho'vyayaḥ/
oṣadhīśaḥ kriyāyonirapāṃ yoniranuṣṇaguḥ

1.41.131

śītāṃśuramṛtādhāraścapalaḥ śvetavāhanaḥ/
tvaṃ kāṃtiḥ kāṃtavapuṣāṃ tvaṃ somaḥ somapāyinām

1.41.132

saumyastvaṃ sarvabhūtānāṃ timiraghnastvamṛkṣarāṭ/
tadgaccha tvaṃ mahāsena varuṇena varūthinā

1.41.133

śamayasvāsurīṃ māyāṃ yayā dahyāmahe raṇe/
soma uvāca/
yanmāṃ vadasi yuddhārthaṃ devarājavaraprada

1.41.134

eṣa varṣāmi śiśiraṃ daityamāyāpakarṣaṇaṃ/
etānme śītanirdagdhānpaśyasva himaveṣṭitān

1.41.135

tathā himakarotsṛṣṭāḥ sapāśā himavṛṣṭayaḥ/
veṣṭayaṃti ca tāndaityānvāyurmeghagaṇāniva

1.41.136

tau pāśaśītāṃśudharau varuṇeṃdū mahābalau/
jaghnaturhimapātaiśca pāśapātaiśca dānavān

1.41.137

dvāvaṃbunāthau samare tau pāśahimayodhinau/
mṛdhe ceraturaṃbhobhiḥ kṣubdhāviva mahārṇavau

1.41.138

tābhyāmāpūritaṃ sarvaṃ taddānavabalaṃ mahat/
jagatsaṃvarttakāṃbhodaiḥ pravarṣairiva saṃvṛtaṃ

1.41.139

tāvudyatāvaṃbunāthau śaśāṃkavaruṇāvubhau/
śamayāmāsatustāṃ tu māyāṃ daityendranirmitāṃ

1.41.140

śītāṃśujālanirdagdhāḥ pāśaiścāskaṃditā raṇe/
na śekuścalituṃ daityā viśiraskā ivādrayaḥ

1.41.141

śītāṃśu nihatāste tu daityāssarve nipātitāḥ/
himaplāvita sarvāṃgānirūṣmāṇa ivāgnayaḥ

1.41.142

teṣāṃ tu divi daityānāṃ nipataṃti śubhāni vai/
vimānāni vicitrāṇi nipataṃtyutpataṃti ca

1.41.143

tānpāśahastagrathitānchāditānśītaraśmibhiḥ/
mayo dadarśa māyāvī dānavāndivi dānavaḥ

1.41.144

saśailajālāṃ vitatāṃ khaḍgapaṭṭasahāsinīm/
pādapotkarakūṭasthāṃ kaṃdarākīrṇakānanāṃ

1.41.145

siṃhavyāghragaṇākīrṇāṃ nadadbhirdevayūthapaiḥ/
īhāmṛgagaṇākīrṇāṃ pavanāghūrṇitaddrumām

1.41.146

nirmitāṃ svena putreṇa kūjaṃtīṃ divikāmagāṃ/
prathitāṃ pārvatīṃ māyāṃ sasṛje sa samaṃtataḥ

1.41.147

sāsiśabdaiśśilāvarṣaiḥ saṃpatadbhiśca pādapaiḥ/
jaghāna devasaṃghāṃste dānavānabhyajīvayat

1.41.148

naiśākarī vāruṇī ca māye aṃtarhite tadā/
abhavadghorasaṃcārā pṛthivī parvatairiva

1.41.149

na cāruddho drumagaṇairdevo dṛśyata kaścana/
tadapadhvastadhanuṣaṃ bhagnapraharaṇāvilam

1.41.1.41.150

niṣprayatnaṃ surānīkaṃ varjayitvā gadādharaṃ/
sa hi yuddhagataḥ śrīmānīśo na sma vyakaṃpata

1.41.151

sahiṣṇutvājjagatsvāmī na cukrodha gadādharaḥ/
kālajñaḥ kālameghābhaḥ samīkṣankālamāhave

1.41.152

devāsuravimardaṃ ca draṣṭukāmastadā hariḥ/
tato bhagavatādiṣṭau raṇe pāvakamārutau

1.41.153

coditau viṣṇuvākyena tato māyāṃ vyakarṣatāṃ/
tābhyāmudbhrāṃtavegābhyāṃ prabuddhābhyāṃ mahāhave

1.41.154

dagdhā sā pārvatī māyā bhasmībhūtā nanāśa ha/
sonilonalasaṃyuktassonalaścānilākulaḥ

1.41.155

daityasenāṃ dadahaturyugāṃteṣviva mūrcchitau/
vāyuḥ prajavitastatra paścādagniśca mārutāt

1.41.156

ceraturdānavānīke krīḍaṃtāvanalānilau/
bhasmībhūteṣu bhūteṣu prapatatsūtpatatsu ca

1.41.157

dānavānāṃ vimāneṣu nipatatsu samaṃtataḥ/
vātaskaṃdhāpaviddheṣu kṛtakarmaṇi pāvake

1.41.158

māyāvadhe pravṛtte tu stūyamāne gadādhare/
niṣprayatneṣu daityeṣu trailokye muktabaṃdhane

1.41.159

prahṛṣṭeṣu ca deveṣu sādhusādhviti jalpiṣu/
jaye daśaśatākṣasya daityānāṃ ca parājaye

1.41.160

dikṣu sarvāsu śuddhāsu pravṛtte dharmavistare/
apāvṛte caṃdrapathe svasthānasthe divākare

1.41.161

pravṛttistheṣu bhūteṣu nṛṣu cāritravatsu ca/
abhinnabaṃdhane mṛtyau hūyamāne hutāśane

1.41.162

yajñaśobhiṣu deveṣu svargamārgaṃ diśatsu ca/
lokapāleṣu sarveṣu dikṣu saṃdhānavartiṣu

1.41.163

bhāve tapasi siddhānāmabhāve pāpakarmaṇām/
devapakṣe pramudite daityapakṣe viṣīdati

1.41.164

tripādavigrahe dharme'dharme pādaparigrahe/
apāvṛtte mahādvāre vartamāne ca satpathe

1.41.165

lokeṣu dharmavṛtteṣu pravṛtteṣvāśrameṣu ca/
prajārakṣaṇayukteṣu rājamāneṣu rājasu

1.41.166

praśāṃteṣu ca lokeṣu śāṃte tamasi dānave/
agnimārutayostasminvṛtte saṃgrāmakarmaṇi

1.41.167

tanmayā vimalā lokāstābhyāṃ jayakṛtakriyāḥ/
tīvraṃ daityabhayaṃ śrutvā mārutāgnikṛtaṃ mahat

1.41.168

kālanemīti vikhyāto dānavaḥ pratyadṛśyata/
bhāskarākāramukuṭaḥ śiṃjitābharaṇāṃgadaḥ

1.41.169

maṃdarādripratīkāśo mahārajatasaṃvṛtaḥ/
śatapraharaṇodagraḥ śatabāhuḥ śatānanaḥ

1.41.170

śataśīrṣaḥ sthitaḥ śrīmānśataśṛṃga ivācalaḥ/
kakṣe mahati saṃvṛddho nidāgha iva pāvakaḥ

1.41.171

dhūmrakeśo hariśmaśrurdaṃturo vikaṭānanaḥ/
trailokyāṃtaravistāraṃ dhārayanvipulaṃ vapuḥ

1.41.172

bāhubhistulayanvyoma kṣipanpadbhyāṃ mahīdharān/
īrayanmukhaniḥśvāsairvṛṣṭikārānbalāhakān

1.41.173

tiryagāyataraktākṣaṃ maṃdarodagravarcasām/
didhakṣaṃtamivāyāṃtaṃ sarvāndevagaṇānmṛdhe

1.41.174

tarjayaṃtaṃ suragaṇāṃśchādayaṃtaṃ diśo daśa/
saṃvartakāle hṛṣitaṃ dṛṣṭaṃ mṛtyumivotthitam

1.41.175

sutalenocchrayavatā vipulāṃguliparvaṇā/
laṃbābharaṇapūrṇena kiṃciccalitakarmaṇā

1.41.176

ucchritenāgrahastena dakṣiṇena vapuṣmatā/
dānavāndevanihatānbruvantaṃ tiṣṭhateti ca

1.41.177

taṃ kālanemiṃ samare dviṣatāṃ kālaneminam/
vīkṣaṃte sma surāḥ sarve bhayavihvalalocanāḥ

1.41.178

taṃ vīkṣaṃte sma bhūtāni grasaṃtaṃ kālaneminam/
trivikramaṃ vikramaṃ taṃ nārāyaṇamivāparam

1.41.179

sobhyucchrayaṃ punaḥ prāpto mārutāghūrṇitāṃbaraḥ/
prakrāmadasuro yoddhuṃ trāsayansarvadevatāḥ

1.41.180

sameyivānsureṃdreṇa pariṣvakto bhramanraṇe/
kālanemirbabhau daityaḥ saviṣṇuriva maṃdaraḥ

1.41.181

atha vivyathire devāḥ sarve śakrapurogamāḥ/
kālaneminamāyāṃtaṃ dṛṣṭvā kālamivāparam

1.41.182

dānavānanupiprīṣuḥ kālanemirmahāsuraḥ/
vyavardhata mahātejāstapāṃte jalado yathā

1.41.183

taṃ trailokyāṃtaragataṃ dṛṣṭvā te dānaveśvarāḥ/
uttasthurapariśrāṃtāḥ pītvevāmṛtamuttamam

1.41.184

te vītabhayasaṃtrāsā mayatārapurogamāḥ/
tārakāmayasaṃgrāme satataṃ jitakāśinaḥ

1.41.185

rejurāyodhanagatā dānavā yuddhakāṃkṣiṇaḥ/
maṃtramabhyasatāṃ teṣāṃ vyūhaṃ ca paridhāvatām

1.41.186

prekṣatāṃ cābhavatprītirdānavaṃ kālaneminam/
ye tu tatra mayasyāsanmukhyā yuddhapurassarāḥ

1.41.187

te tu sarve bhayaṃ tyaktvā hṛṣṭā yoddhumupasthitāḥ/
mayastāro varāhaśca hayagrīvaśca dānavaḥ

1.41.188

vipracittisutaḥ śvetaḥ kharalaṃbāvubhāvapi/
ariṣṭo baliputraśca kiśorākhyastathaiva ca

1.41.189

surbhānuścāmaraprakhyaścakrayodhī mahāsuraḥ/
ete'stravedinaḥ sarve sarve tapasi susthitāḥ

1.41.190

dānavāḥ kṛtino jagmuḥ kālaneminamuddhatam/
te gadābhissugurvībhiścakrairathaparaśvadhaiḥ

1.41.191

kālakalpaiśca musalaiḥ kṣepaṇīyaiśca mudgaraiḥ/
aśmabhiścāstrasadṛśaistathā śailaiśca dāruṇaiḥ

1.41.192

paṭṭiśairbhiṃḍipālaiśca parighaiścottamāyasaiḥ/
ghātinībhiśca gurvībhiḥ śataghnībhistathaiva ca

1.41.193

yugairyaṃtraiśca nirmuktairlāṃgalairugratāḍitaiḥ/
dorbhirāyatamānaiśca pāśaiśca parighādibhiḥ

1.41.194

bhujaṃgavaktrairlelihānairvisarpadbhiśca sāyakaiḥ/
vajraiḥ praharaṇīyaiśca dīpyamānaiśca tomaraiḥ

1.41.195

vikośairasibhistīkṣṇaiḥ śūlaiśca śitanirmalaiḥ/
daityaiḥ saṃdīpyamānaiśca pragṛhītaśarāsanaiḥ

1.41.196

tataḥ puraskṛtya tadā kālaneminamāhave/
sā dīptaśastrapravarā daityānāṃ ruruce camūḥ

1.41.197

yairnimīlitasarvāṃgā vanālīvāṃbudāgame/
devatānāmapi camūrmumude śakrapālitā

1.41.198

upetā śiśiroṣṇābhyāṃ tejobhyāṃ caṃdrasūryayoḥ/
vāyuvegavatī saumyā tārāgaṇapatākinī

1.41.199

toyadā baddhavasanā grahanakṣatrahāsinī/
yameṃdradhanadairguptā varuṇena ca dhīmatā

1.41.1.41.200

sā pradīptāgnipavanā nārāyaṇaparāyaṇā/
sāsamudraughasadṛśī dīpyamānā mahācamūḥ

1.41.201

rarājāstravatī bhīmā yakṣagaṃdharvaśālinī/
tayoścamvostadānīṃ tu babhūva sa samāgamaḥ

1.41.202

dyāvāpṛthivyossaṃyogo yathā syādyugaparyaye/
tadyuddhamabhavadghoraṃ devadānavasaṃkulaṃ

1.41.203

kṣamāparākramaparaṃ sadarpavinayasyadaṃ/
niścakramurbalābhyāṃ tu bhīmābhyāṃ ca surā'surāḥ

1.41.204

pūrvāparābhyāṃ saṃrabdhāḥ sāgarābhyāmivāṃbudāḥ/
tābhyāṃ balābhyāṃ saṃhṛṣṭāśceruste devadānavāḥ

1.41.205

vanābhyāṃ pārvatīyābhyāṃ puṣpitābhyāṃ yathā nagāḥ/
samājaghnustathā bherīḥ śaṃkhāndadhmuranekaśaḥ

1.41.206

brahmāṃḍaṃ ca bhuvaṃ caiva diśaśca samapūrayan/
jyāghātatalanirghoṣa dhanuṣāṃ kūjitāni ca

1.41.207

duṃdubhīnāṃ ca nirhrādo daityamaṃtardadhuḥ svanam/
te'nyonyamabhisaṃpeturyātayaṃtaḥ parasparam

1.41.208

babhaṃjurbāhubhirbāhu yuddhamanye yuyutsavaḥ/
devānāmaśanīrghorāḥ parighāṃścottamāyudhān

1.41.209

nistriṃśānsasṛjuḥ saṃkhye gadāgurvīśca dānavāḥ/
gadānipātairbhagnāṃgā bāṇaiśca śakalīkṛtāḥ

1.41.210

paripeturbhṛśaṃ kecitpunaḥ kecittu jaghnire/
tato rathaiśca turagairvimānaiśca padātibhiḥ

1.41.211

samīyustetisaṃrabdhā roṣādanyonyamāhave/
saṃvarttamānāssamare saṃdaṣṭauṣṭapuṭānanāḥ

1.41.212

rathā rathairniyudhyaṃte pādātāśca padātibhiḥ/
teṣāṃ rathānāṃ tumulaḥ saśabdaḥ śabdavāhinām

1.41.213

nabho nidaddhvānayathā nabhasye jaladasvanaiḥ/
babhaṃjire rathānkecitkecitsaṃmṛditā rathaiḥ

1.41.214

saṃbādhamanye saṃprāptā na śekuścalituṃ rathāḥ/
anyonya madhye samare dorbhyāmutkṣipya daṃśitāḥ

1.41.215

saṃhrādamāṇāssabalā jaghnustatrāsi carmiṇaḥ/
astrairanye vinirbhinnā raktaṃ vemurhatāyudhi

1.41.216

kṣarajjalānāṃ sadṛśā jaladānāṃ samāgatāḥ/
anyonyabāṇavarṣeṇa yuddhadurdinamābabhau

1.41.217

etasminnaṃtare kruddhaḥ kālanemissa dānavaḥ/
avardhata samudraughaiḥ pūryamāṇa ivāṃbudaḥ

1.41.218

tasya vidyullatāpīḍāḥ pradīptāśanivarṣiṇaḥ/
gātrairnagagiriprakhyairvinipeturbalāhakāḥ

1.41.219

krodhānniśvasatastasya bhrūbhedasvedavarṣiṇaḥ/
sāgnisphuliṃgāḥ pratatā mukhānniścerurarciṣaḥ

1.41.220

tiryagūrdhvaṃ ca gagane vavṛdhustasya bāhavaḥ/
parvatādiva niṣkrāṃtāḥ paṃcāsyā iva pannagāḥ

1.41.221

so'strajālairbahuvidhairdhanurbhiḥ parighairapi/
divyamākāśamāvavre parvatairucchritairiva

1.41.222

sonilodbhūtavasanastasthau saṃgrāmalālasaḥ/
saṃdhyātapagrastaśilaḥ sākṣānmerurivācalaḥ

1.41.223

ūruvegapramathitaiḥ śṛṃgaśailāgrapādapaiḥ/
apātayaddevagaṇānvajreṇeva mahāgirīn

1.41.224

bāhubhiśca sanistriṃśaiśchinnabhinnaśiroruhāḥ/
na śekuścalituṃ devāḥ kālanemihatā yudhi

1.41.225

muṣṭibhirnihatāḥ kecitkecicca dvidalīkṛtāḥ/
yakṣagaṃdharvapatagāḥ samahoragakinnarāḥ

1.41.226

tena vitrāsitāḥ petuḥ samare kālaneminā/
na śekuryatnavaṃtopi yatnaṃ kartuṃ vicetasaḥ

1.41.227

tena śakraḥ sahasrākṣo'spaṃditaḥ śarabaṃdhanaiḥ/
niṣprayatnaḥ kṛtaḥ saṃkhye calituṃ na śaśāka ha

1.41.228

nirjalāṃbhodasadṛśo nirjalārṇavasaprabhaḥ/
nirvyāpāraḥ kṛtastena vipāśo varuṇo mṛdhe

1.41.229

raṇe vaiśravaṇastena parītaḥ kālarūpiṇā/
vilapanlokapāleśastyājito dhanadaḥ kriyāṃ

1.41.230

yamaḥ sarvaharastena mṛtyupraharaṇo raṇe/
yāmyāmavasthāṃ saṃtyajya bhītaḥ svāṃ diśamāviśat

1.41.231

salokapālānutsārya hṛtvā teṣāṃ ca karma tat/
dikṣu sarvāsu dehaṃ svaṃ caturdhā vidadhe tadā

1.41.232

sa nakṣatrapathaṃ gatvā divyaṃ svarbhānudarśitaṃ/
jahāra lakṣmīṃ somasya yaccāsya viṣayaṃ mahat

1.41.233

cālayāmāsa dīptāṃśuṃ dharmadvārā sabhāskaraṃ/
śāsanaṃ cāsya viṣayaṃ jahāra dinakarma ca

1.41.234

sogniṃ devamukhaṃ jitvā cakārātmamukhāśrayaṃ/
vāyuṃ ca tarasā jitvā cakārātmavaśānugaṃ

1.41.235

sa samudrātsamānīya samastāḥ sarito balāt/
cakārābhisukhāvīryā dehabhūtāśca siṃdhavaḥ

1.41.236

apaḥ svavaśagāḥ kṛtvā divijāyāśca bhūmijāḥ/
chādayāmāsa jagatīṃ suguptāṃ dharaṇīdharaiḥ

1.41.237

sa svayaṃbhūrivābhāti mahābhūtapatirmahān/
sarvalokamayo daityaḥ sarvalokabhayāvahaḥ

1.41.238

sa lokapālaikavapuścaṃdrasūryagrahātmavān/
pāvakānilasaṃbhūto rarāja yudhi dānavaḥ

1.41.239

pārameṣṭhye sthitaḥ sthāne lokānāṃ prabhavopame/
taṃ tuṣṭuvurdaityagaṇā devā iva pitāmahaṃ

1.41.240

paṃca taṃ nābhyavartaṃta viparītena karmaṇā/
vedo dharmaḥ kṣamā satyaṃ śrīśca nārāyaṇāśrayā

1.41.241

sa teṣāmanupasthānātsakrodho dānaveśvaraḥ/
vaiṣṇavaṃ padamanvicchansa gato devatāyataḥ

1.41.242

sa dadarśa suparṇasthaṃ śaṃkhacakragadādharaṃ/
dānavānāṃ vināśāya bhrāmayaṃtaṃ gadāṃ śubhāṃ

1.41.243

sajalāṃbhodasadṛśaṃ vidyutsadṛśavāsasaṃ/
ārūḍhaṃ svarṇapatrāḍhyaṃ khecaraṃ kāśyapaṃ khagaṃ

1.41.244

duṣṭadaityavināśāya dṛṣṭvā khasthamivasthitaṃ/
dānavo viṣṇumakṣobhyaṃ babhāṣe kṣubdhamānasaḥ

1.41.245

ayaṃ sa ripurasmākaṃ pūrveṣāṃ prāṇanāśanaḥ/
arṇavāvāsinaścaiva madhośca kaiṭabhasya ca

1.41.246

ayaṃ sa ripurasmākamasamaḥ kila kathyate/
anekasaṃyugenena dānavā bahavo hatāḥ

1.41.247

ayaṃ sa nirghṛṇo loke strībālanirapattrapaḥ/
yena dānavanārīṇāṃ sīmaṃtodvaraṇaṃ kṛtam

1.41.248

ayaṃ sa viṣṇurdevānāṃ vaikuṃṭhaśca divaukasām/
anaṃto bhogināṃ madhye svayaṃbhūśca svayaṃbhuvaḥ

1.41.249

ayaṃ sa nātho devānāmasmābhirviprakṛṣyate/
asya krodhaṃ samāsādya hiraṇyakaśipurhataḥ

1.41.1.41.250

asyacchāyāmupāśritya devā makhamukhe sthitāḥ/
ājyaṃ maharṣibhirdattamaśnuvaṃti tridhā hutam

1.41.251

ayaṃ sa nidhane hetuḥ sarveṣāmamaradviṣām/
asya cakrapraviṣṭāni kulānyasmākamāhave

1.41.252

ayaṃ sa kila yuddheṣu surārthe tyaktajīvitaḥ/
sa vibhustejasā yuktaṃ cakraṃ kṣipati śatruṣu

1.41.253

ayaṃ sa kālo daityānāṃ kālabhūte mayi sthite/
atikrāṃtasya kālasya phalaṃ prāpsyati keśavaḥ

1.41.254

diṣṭyedānīṃ samakṣaṃ me viṣṇureṣa samāgataḥ/
niṣpiṣṭo bahunā saṃkhye mayyeva praṇaśiṣyati

1.41.255

yāsyāmyapacitiṃ diṣṭyā pūrveṣāmadya saṃyuge/
imannārāyaṇaṃ hatvā dānavānāṃ bhayāvaham

1.41.256

kṣiprameva haniṣyāmi raṇe'maragaṇānaham/
jātyaṃtaragatopyeṣa bādhate dānavānmṛdhe

1.41.257

eṣo'naṃtaḥ purā bhūtvā padmanābha iti śrutaḥ/
jaghānaikārṇave ghore tāvubhau madhukaiṭabhau

1.41.258

dvidhābhūtaṃ vapuḥ kṛtvā siṃhasyārddhaṃ narasya ca/
pitaraṃ me jaghānaiko hiraṇyakaśipuṃ purā

1.41.259

śubhaṃ garbhamadhattainamaditirdevatāraṇiḥ/
trīnlokānājahāraikaḥ kramamāṇastribhiḥ kramaiḥ

1.41.260

bhūyastvidānīṃ saṃprāpte saṃgrāme tārakāmaye/
mayā saha samāgamya sa devo vinaśiṣyati

1.41.261

evamuktvā bahuvidhaṃ kṣipraṃ nārāyaṇaṃ raṇe/
vāgbhirapratirūpābhiryuddhamevābhyarocayat

1.41.262

kṣipyamāṇo'sureṃdreṇa na cukopa gadādharaḥ/
kṣamābalena mahatā sasmitaṃ cedamabravīt

1.41.263

alpaṃ darpabalaṃ daitya sthiramakrodhajaṃ balam/
hatastvaṃ darpajairdoṣairhitvā yo bhāṣase kṣamām

1.41.264

adhamastvaṃ mama mato dhigetattava vāgbalam/
ke tatra puruṣāḥ saṃti yatra garjaṃti yoṣitaḥ

1.41.265

ahaṃ tvāṃ daitya paśyāmi pūrveṣāṃ mārgagāminam/
prajāpatiṃ kṛtaṃ setuṃ tyaktvā kaḥ svastimānbhavet

1.41.266

adya tvāṃ nāśayiṣyāmi devavyāpāraghātakam/
sveṣu sveṣu ca sthāneṣu sthāpayiṣyāmi devatāḥ

1.41.267

evaṃ bruvati vākyaṃ tu mṛdhe śrīvatsadhāriṇi/
jahāsa dānavaḥ krodhāddhastāṃścakreṇa sāyudhān

1.41.268

sa bāhuśatamudyamya sarvāyudhagaṇānraṇe/
krodhādviguṇaraktākṣo viṣṇorvakṣasya pātayat

1.41.269

dānavāścāpi samare mayatārapurogamāḥ/
udyatāyudhanistriṃśā viṣṇumabhyadravanraṇe

1.41.270

sa tāḍyamāno'tibalairdaityaiḥ sarvāyudhodyataiḥ/
na cacāla tato yuddhe kaṃpyamāna ivācalaḥ

1.41.271

saṃyuktaśca suparṇena kālanemirmahāsuraḥ/
sarvaprāṇena mahatīṃ gadāmudyamya bāhubhiḥ

1.41.272

ghorāṃ jvalaṃtīṃ mumuce saṃrabdho garuḍopari/
karmaṇā tena daityasya viṣṇurvismayamāgamat

1.41.273

tadā tena suparṇasya pātitā mūrdhni sā gadā/
suparṇaṃ vyathitaṃ dṛṣṭvā kṣataṃ ca vapurātmanaḥ

1.41.274

krodhasaṃraktanayano vaikuṃṭhaścakramādade/
vyavarddhata ca vegena suparṇena samaṃ vibhuḥ

1.41.275

bhujāścāsya vyavardhaṃta vyāptavaṃto diśo daśa/
vidiśaścaiva khaṃ cāpi gāṃ caiva pratipūrayan

1.41.276

vavṛdhe sa punarlokānkrāṃtukāma ivaujasā/
taṃ jayāya sureṃdrāṇāṃ varddhamānaṃ nabhastale

1.41.277

ṝṣayaḥ saha gaṃdharvāstuṣṭuvurmadhusūdanam/
sadyāṃ kirīṭena likhanśirasā bhāsvareṇa ca

1.41.278

padbhyāmākramyavasudhāṃ diśaḥ pracchādya bāhubhiḥ/
sahasrakaratulyābhaṃ sahasrāramarikṣayam

1.41.279

dīptāgnisadṛśaṃ ghoraṃdarśanena sudarśanam/
suvarṇareṇuparyaṃtaṃ vajranābhaṃ bhayāvahaṃ

1.41.280

medosthimajjarudhiraiḥ siktaṃ dānavasaṃbhavaiḥ/
advitīyaṃ praharaṇaṃ kṣuraparyaṃtamaṃḍalam

1.41.281

sragdāmamālānicitaṃ kāmagaṃ kāmarūpiṇaṃ/
svayaṃ svayaṃbhuvā sṛṣṭaṃ bhayadaṃ sarvavidviṣām

1.41.282

dadhāra roṣeṇāviṣṭaṃ nityamāhavadarpitaṃ/
kṣepaṇādyasya muhyaṃti lokāḥ sasthāṇujaṃgamāḥ

1.41.283

kravyādāni ca bhūtāni tṛptiṃ yāṃti mahāmṛdhe/
tamapratimakarmāṇaṃ samānaṃ sūryavarcasā

1.41.284

cakramudyamya samare kopadīpto gadādharaḥ/
praṇaṣṭaṃ dānavaṃ tejaḥ kurvāṇaṃ svena tejasā

1.41.285

ciccheda bāhūṃstenaiva samare kālaneminaḥ/
tacca vaktraśataṃ ghoraṃ sāgnicūrṇāṭṭahāsi vai

1.41.286

tasya daityasya cakreṇa pramamātha balāddhariḥ/
sacchinnabāhurviśirānaprākaṃpata dānavaḥ

1.41.287

kabaṃdhāvasthitaḥ saṃkhye viśākhaiva pādapaḥ/
taṃvitatya mahāpakṣau vāyoḥ kṛtvā samaṃ javam

1.41.288

urasā tāḍayāmāsa garuḍaḥ kālaneminaṃ/
sa tasya dehobhimukho vibāhuḥ khātparibhraman

1.41.289

nipapāta divaṃ tyaktvā kṣobhayandharaṇītalam/
tasminnipatite daitye devāḥ sarṣigaṇāstathā

1.41.290

sādhusādhviti vaikuṃṭhaṃ sametāḥ pratyapūjayan/
apare ye tu daityā vai yuddhe dṛṣṭaparākramāḥ

1.41.291

te sarve bāhubhirvyāptā na śekuścalituṃ raṇe/
kāṃścitkeśeṣu jagrāha kāṃścitkaṃṭheṣvapīḍayat

1.41.292

cakarta kasyacidvaktraṃ madhye gṛhṇāttathāparam/
te gadācakranirdagdhā gatasatvā gatāsavaḥ

1.41.293

gaganādbhraṣṭasarvāṃgā nipeturdharaṇītale/
teṣu sarveṣu daityeṣu hateṣu puruṣottamaḥ

1.41.294

śakrapriyaṃ tataḥ kṛtvā kṛtakarmagadādharaḥ/
tasminvimarde saṃvṛtte saṃgrāme tārakāmaye

1.41.295

taṃ ca deśaṃ jagāmāśu brahmā lokapitāmahaḥ/
sarvairbrahmarṣibhiḥ sārddhaṃ gaṃdharvāpsarasāṃgaṇaiḥ

1.41.296

devadevaṃ hariṃ devaḥ pūjayanvākyamabravīt/
kṛtaṃ deva mahatkarma surāṇāṃ śalyamuddhṛtam

1.41.297

nidhanena ca daityānāṃ vayaṃ ca paritoṣitāḥ/
yo'yaṃ tvayā hato viṣṇo kālanemirmahāsuraḥ

1.41.298

tvāmetasya ṝte hyasminśāstā kaścinna vidyate/
eṣa devānparibhavanlokāṃśca sacarācarān

1.41.299

ṝṣīṇāṃ kadanaṃ kṛtvā māmapi pratigarjati/
tadanena tvadīyena parituṣṭosmi karmaṇā

1.41.1.41.300

yadayaṃ kālakalpaste kālanemirnipātitaḥ/
tadāgacchasva bhadraṃ te gacchāma divamuttamām

1.41.301

brahmarṣayastvāṃ tatrasthāḥ pratīkṣaṃte sado gatāḥ/
kaṃ cāhaṃ tava dāsyāmi varaṃ varabhṛtāṃ vara

1.41.302

svasthānastheṣu deveṣu teṣāṃ ca varado bhavān/
niryātametattrailokyaṃ sphītaṃ nihatakaṃṭakam

1.41.303

asminneva mṛdhe viṣṇo śakrāya sumahātmane/
evamukto bhagavatā brahmaṇā hariravyayaḥ

1.41.304

devānśakramukhānsarvānuvāca śubhayā girā/
viṣṇuruvāca/
śrūyatāṃ tridaśāssarve yāvaṃto'tra samāgatāḥ

1.41.305

suparṇasahitaistatra puraskṛtya puraṃdaraṃ/
asmābhiḥ samare sarvaiḥ kālanemimukhā hatāḥ

1.41.306

dānavā vikramopetāḥ śakrādapi mahattarāḥ/
asminmahati saṃgrāme dvāveva tu vinissṛtau

1.41.307

virocanastu daiteyaḥ svarbhānuśca mahābalaḥ/
svāṃ diśaṃ bhajatāṃ śakro diśaṃ varuṇa eva ca

1.41.308

yāmyāṃ yamaḥ pālayatāmuttarāṃ ca dhanādhipaḥ/
ṝkṣaiḥ saha sadā yogaṃ gacchatāṃ caṃdramāstathā

1.41.309

ayamṛtumukhaṃ sūryo bhajatāmayanaiḥ saha/
ājyabhāgāḥ pravartaṃtāṃ sadasyairabhipūjitāḥ

1.41.310

hūyaṃtāmagnayo viprairvedadṛṣṭena karmaṇā/
devāśca balihomena svādhyāyena maharṣayaḥ

1.41.311

śrāddhena pitaraścaiva tuṣṭiṃ yāṃtu yathāsukham/
vāyuścaratu mārgasthastridhā dīpyatu pāvakaḥ

1.41.312

trayovarṇāśca lokāṃstrīstaparpayaṃtvātmajairguṇaiḥ/
kratavaḥ saṃpravartaṃtāṃ dīkṣaṇīyairdvijātibhiḥ

1.41.313

dakṣiṇāścopapadyaṃtāṃ yājñikaiśca pṛthakpṛthak/
gāśca sūryo rasānsomo vāyuḥ prāṇāṃśca prāṇiṣu

1.41.314

tarpayantaḥ pravartaṃtāmete somyaiḥ svakarmabhiḥ/
yathāvadanupūrveṇa maheṃdramalayodbhavāḥ

1.41.315

trailokyamātaraḥ sarvāḥ samudraṃ yāṃtu siṃdhavaḥ/
daityebhyastyajyatāṃ bhīśca śāṃtiṃ vrajata devatāḥ

1.41.316

svasti vo'stu gamiṣyāmi brahmalokaṃ sanātanaṃ/
svagṛhe svargaloke vā saṃgrāme vā viśeṣataḥ

1.41.317

viśvastaiśca na gaṃtavyaṃ nityaṃ kṣudrā hi dānavāḥ/
chidreṣu praharaṃtyete na teṣāṃ saṃsthitirdhruvā

1.41.318

saumyānāṃ nijabhāvānāṃ bhavatāmārjave manaḥ/
evamuktvā suragaṇānviṣṇussatyaparākramaḥ

1.41.319

jagāma brahmaṇā sārddhaṃ brahmalokaṃ mahāyaśāḥ/
devānāṃ mahatīṃ prītimutpādya bhagavānprabhuḥ

1.41.320

etadāścaryamabhavatsaṃgrāme tārakāmaye/
dānavānāṃ ca viṣṇośca yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi

1.41.41

iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe padmodbhavadevāsurayuddhe nāmaikacatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc