Padma Purana · Chapter 1.40
pulastya uvāca/
atha yogavatāṃ śreṣṭhamasṛjadbhūrivarcasam/
sraṣṭāraṃ sarvalokānāṃ brahmāṇaṃ sarvatomukham
tasminhiraṇmaye padme bahuyojanavistṛte/
sarvatejoguṇamaye pārthivairlakṣaṇairvṛte
tacca padmaṃ purābhūtaṃ pṛthivīrūpamuttamam/
nārāyaṇasamudbhūtaṃ pravadaṃti maharṣayaḥ
yatpadmaṃ sā rasādevī pṛthivī parikathyate/
ye padmakesarā mukhyāstāndivyānparvatānviduḥ
himavaṃtaṃ ca nīlaṃ ca meruṃ niṣadhameva ca/
kailāsaṃ śṛṃgavaṃtaṃ ca tathādriṃ gaṃdhamādanam
puṇyaṃ triśikharaṃ caiva kāṃtaṃ maṃdarameva ca/
udāraṃ piṃjaraṃ caiva viṃdhyamastaṃ ca parvatam
eta eva gaṇānāṃ ca siddhānāṃ ca mahātmanām/
āśrayāḥ puṇyaśīlānāṃ sarvakāmaphalapradāḥ
eteṣāmaṃtare dvīpo jaṃbūdvīpa iti smṛtaḥ/
jaṃbudvīpasya saṃsthānaṃ yājñīyā yatra ca kriyāḥ
tebhyo yaddravate toyaṃ divyāmṛtarasopamam/
divyatīrthaśatādhārāḥ sarasyaḥ sarvataḥ smṛtāḥ
yānyetānīhapadmasya kesarāṇi samaṃtataḥ/
asaṃkhyeyāḥ pṛthivyāṃ te vividhāścaiva parvatāḥ
yāni parṇāni padmasya bhūripūrvāṇi pārthiva/
te durgamāḥ śailacitā mlecchadeśāḥ prakīrtitāḥ
yānyadhobhāgapatrāṇi tā nivāsāstu bhāgaśaḥ/
daityānāmasurāṇāṃ ca pannagānāṃ ca pārthiva
teṣāṃ madhyeṃtaraṃ yattu tadrasātalasaṃjñitam/
mahāpātakakarmāṇo majjaṃte yatra mānavāḥ
caturdiśāsu saṃkhyātāścatvāraḥ salilākarāḥ/
evaṃ nārāyaṇasyārthe mahī puṣkara saṃbhavā
prādurbhāvopyayaṃ tasmānnāmnā puṣkarasaṃjñitaḥ/
etasmātkāraṇādyajñe purāṇaiḥ paramarṣibhiḥ
yajñiyairvedadṛṣṭāṃtairyajñairyūpacitiḥ kṛtā/
evaṃ bhagavatā tena viśvavyāpyadharācitā
parvatānāṃ nadīnāṃ ca racanā caiva nirmitā/
viśvasya yaścāpratimaprabhāvaḥ prabhākarā bho varuṇomitadyutiḥ
śanaiḥ svayaṃbhūrvyasṛjatsuṣuptaṃ jaganmayaḥ padmanidhiṃ mahārṇave/
vighnastapasi saṃbhūto madhurnāma mahāsuraḥ
tenaiva ca sahodbhūto hyasuro nāma kaiṭabhaḥ/
tau rajastamasorbhūtau saṃbhūtau tāmasau gaṇau
ekārṇavaṃ jagatsarvaṃ kṣobhayetāṃ mahābalau/
divyaraktāṃbaradharau śvetadīptogradaṃṣṭriṇau
kirīṭamakuṭodagrau keyūravalayojjvalau/
mahāvivṛtatāmrākṣau pīnoraskau mahābhujau
mahāgireḥ saṃhananau jaṃgamāviva parvatau/
navameghapratīkāśāvādityapratimānanau
vipulābhogakeyūra karābhyāmatibhīṣaṇau/
pādasaṃcāravinyāsairvikṣipaṃtāvivārṇavam
kaṃpayaṃtau harimiva śayānaṃ madhusūdanam/
tau tatra vicaraṃtau tu puṣkare viśvatomukhau
yogināṃ śreṣṭhamatyaṃtaṃ dīptaṃ dadṛśatustadā/
nārāyaṇasamājñātaṃ sṛjaṃtamakhilāḥ prajāḥ
daivatāni ca viśvāni mānasāṃśca sutānṛṣīn/
tatastāvūcatustatra brahmāṇamasurottamau
duṣṭau yuyutsū saṃkruddhau krodhavyākulitekṣaṇau/
kastvaṃ puṣkaramadhyasthaḥ sitoṣṇīṣaścaturbhujaḥ
āvāmagaṇayanmohādāsse tvaṃ vigataspṛhaḥ/
ehyāgacchāvayoryuddhaṃ dehi tvaṃ kamalodbhava
āvābhyāṃ parameśābhyāmaśaktaḥ sthātumarṇave/
tatra kaśca bhavettubhyaṃ yena cātra niyojitaḥ
kaḥ sraṣṭā kaśca te goptā kena nāmnābhidhīyate/
brahmovāca/
īśvaraḥ procyate loke viṣṇuścānaṃtaśaktidhṛt
tatsakāśāttu jātaṃ māṃ sraṣṭāramavagacchatam/
madhukaiṭabhā ūcatuḥ/
nāvayoḥ paramaṃ loke kiṃcidasti mahāmune
āvābhyāṃ cchādyate viśvaṃ tamasā rajasā ca vai/
rajastamomayāvāvāmṛṣīṇāmatilaṃghinau
dharma śīlaṃ cchādayantau nāśakau sarvadehinām/
āvābhyāṃ yujyate loko dustarābhyāṃ yuge yuge
āvāmarthaśca kāmaśca yajñassarvaparigrahaḥ/
sukhaṃ yatra mado yatra yatra śrīḥ kīrtireva ca
yeṣāṃ yatkāṃkṣitaṃ kiṃcittattadāvāṃ viciṃtaya/
brahmovāca/
āvābhyāṃ saṃhatau dṛṣṭvā yuvāṃ pūrvaṃ parājitau
taṃ samādhāya guṇinaṃ satvaṃ cāsmi samāśritaḥ/
yaḥ paro yogayuktātmā yokṣaraḥ satvameva ca
rajasastamasaścaiva yaḥ sraṣṭā viśvasaṃbhavaḥ/
tato bhūtāni jāyaṃte sātvikānītarāṇi ca
sa eva yuvayornāśaṃ vāsudevaḥ kariṣyati/
svapanneva tato devo bahuyojanavistṛtau
bāhū nārāyaṇo brahma kṛtavānātmamāyayā/
kṛṣyamāṇau tatastasya bāhubhyāṃ bāhuśālinau
ceratustau vigalitau śakunāviva pīvarau/
tatastāvāhaturgatvā vāsudevaṃ sanātanam
padmanābhaṃ hṛṣīkeśaṃ praṇipatya natāvubhau/
jānīvastvāṃ viśvayoniṃ tvāmekaṃ puruṣottamam
āvayoścaiva hetuṃ tvāṃ jānantau buddhikāraṇam/
amoghadarśanaṃ satyaṃ yatastvāṃ vidva(?)śāśvatam
tatastvāmabhito deva kāṃkṣāvaḥ prasamīkṣitum/
amoghadarśanosi tvaṃ namaste samitiṃjaya
śrībhagavānuvāca/
kimarthaṃ māmanubrūtha yuvāmasurasattamau/
gatāyuṣkau yuvāṃ bhūyastvaho jīvitumicchathaḥ
madhukaiṭabhā ūcatuḥ/
yasminna kaścinmṛtavāndeva tasminvadhaṃ prabho/
icchāvaḥ putratāṃ caiva bhavataḥ sumahātapaḥ
śrībhagavānuvāca/
yuvayorbāḍhametatsyādbhaviṣye kalisaṃbhave/
bhaviṣyatho na saṃdehaḥ satyametadbravīmi vām
varaṃ pradāyātha mahāsurābhyāṃ sanātano viśvadharaḥ surottamaḥ/
rajastamojau tu tadāṃjanopamau mamarda tāvūrutale'maraprabhuḥ
sthitvā tasmiṃstu kamale brahmā brahmavidāṃvaraḥ/
ūrdhvabāhurmahātejāstapoghoraṃ samāśritaḥ
prajvalanniva tejobhirbhābhiḥ svābhistamonudaḥ/
babhāṣe sa tu dharmātmā sahasrāṃśurivāṃśubhiḥ
athānyadrūpamāsthāya prabhurnarāyaṇovyayaḥ/
ājagāma mahātejā yogācāryo mahāyaśāḥ
sāṃkhyācāryaśca matimānkapilo brahmaṇāṃ varaḥ/
ubhāvapi mahātmānau pūjitau tatra tatparau
tau prāptāvūcatustatra brahmāṇamamitaujasam/
parāvaraviśeṣajñau pūjitau ca maharṣibhiḥ
brahma saṃparivedyaṃ te viśāla jagadāsthitau/
grāmaṇīssarvabhūtānāṃ brahmā trailokyapūjitaḥ
tayostadvacanaṃ śrutvā vibodhyagatayoḥ param/
trīnimānkṛtavānlokānyatheyaṃ brahmaṇaḥ śrutiḥ
putraṃ svasaṃbhavaṃ caikaṃ samutpāditavānbhuvam/
tadāgre cāgatastasya brahmamānasasaṃbhavaḥ
utpannamātro brahmāṇamuktavānmānasaḥ sutaḥ/
kiṃ kurmastava sāhāyyaṃ bravītu bhagavāniti
brahmovāca/
yadeṣa kapilo nāma brahmanārāyaṇastathā/
vadato bhavatastvaṃ tu tatkuruṣva mahāmate
brahmaṇā sa tathoktastau prāha bhūpa samutthitaḥ/
śuśrūṣurasmi yuvayoḥ kiṃ karomi kṛtāṃjali
śrībhavagavānuvāca/
yatsatyamakṣaraṃ brahma aṣṭādaśavidhaṃ ca tat/
yatsatyamamṛtaṃ tattu paraṃ padamanusmara
etadvaco niśamyaivaṃ sa yayau diśamuttarāṃ/
gatvā ca tatra sa brahma agamajjñānacakṣuṣā
tato brahmā bhuvarnāma dvitīyamasṛjatprabhuḥ/
saṃkalpayitvā manasā tameva ca mahāmanāḥ
tataḥ sopyabravīdvākyaṃ kiṃ karomi pitāmaha/
pitāmahasamā jñāto brahmāṇaṃ samupasthitaḥ
brāhmaṇasyāmṛtarasonubhūtastena vai tataḥ/
prāptaḥ saparamaṃsthānaṃ sa tayoḥ pārśvamāgataḥ
tasminnapi gate sotha tṛtīyamasṛjatprabhuḥ/
mokṣapravṛttikuśalaṃ suvarnāmayutaḥ prabhuḥ
sopi taṃdharmamāsthāya tayorevāgamadgatiṃ/
evaṃ putrāstrayopyete gatāḥ śaṃbhormahātmanaḥ
tāngṛhītvā sutāṃstasya tau gatāvūrjitāṃ gatiṃ/
nārāyaṇaśca bhagavānkapilaśca yatīśvaraḥ
yaṃ kālaṃ te gatā brahma brahmā taṃ kālameva ca/
tapoghorataraṃ bhūyaḥ saṃśritaḥ paramaṃ padaṃ
na ca śaktastato brahmā prabhurekastapaścaran/
śarīrārdhāttato bhāryāmutpādayati tacchubhām
ātmanaḥ sadṛśānputrānasṛjadvai pitāmahaḥ/
viśve prajānāṃ patayo yebhyo lokā viniḥsṛtāḥ
viśveśaṃ prathamaṃ tāvanmahātmā tapasātmajam/
sarvatrasaṃhataṃ puṇyaṃ nāmnā dharmaṃ sa sṛṣṭavān
dakṣaṃ marīcimatriṃ ca pulastyaṃ pulahaṃ katum/
vasiṣṭhaṃ gautamaṃ caiva bhṛgumaṃgirasaṃ muniṃ
atyadbhutāssvakṛtyena jñeyāste tu maharṣayaḥ/
trayodaśaguṇāraṃbhā ye vaṃśāstu maharṣiṇāṃ
aditirditirdanuḥ kālā anāyuḥ siṃhikā khasā/
prācī krodhā ca surasā vinatā kadrureva ca
dakṣasyāpatyametadvai kanyā dvādaśa pārthiva/
nakṣatrāṇi ca caṃdrasya viṃśatissapta corjitāḥ
marīceḥ kaśyapaḥ putrastapasā nirmitaḥ kila/
tasmai dvādaśakanyāśca dakṣastāścānvamanyata
nakṣatrāṇi ca somāya tathaivaṃ dattavānṛṣiḥ/
rohiṇyādīni sarvāṇi puṇyāni kurunaṃdana
lakṣmīssarasvatī saṃdhyā viśveśā ca mahāyaśāḥ/
devī sarasvatī caiva brahmaṇā nirmitāḥ purā
etāḥ pañca variṣṭhā vai suraśreṣṭhāya pārthiva/
dattā dharmāya bhadraṃ te brahmaṇā dṛṣṭakarmaṇā
yā rūpārdhavatī patnī brahmaṇaḥ kāmarūpiṇī/
surabhiḥ sahasā bhūtvā brahmāṇaṃ samupasthitā
tatastāmagamadbrahmā maithune lokapūjitaḥ/
lokasarjanahetujño gavāmarthāya sattama
jajñe caikādaśasutānvipulāndharmasaṃjñitān/
raktasaṃdhyābhrasaṃkāśānmahatastigmatejasaḥ
te rudaṃto dravaṃtaśca gatavaṃtaḥ pitāmaham/
rodanāddravaṇāccaiva rudrā eveti te smṛtāḥ
nirhṛtiścaiva saṃdhyaśca tṛtīyaścāpyayonijaḥ/
mṛgavyādhaḥ kapardī ca mahāviśveśvaraśca yaḥ
ahirbudhnyaśca bhagavānkapālī caiva piṃgalaḥ/
senānīśca mahātejā rudrāścaikādaśa smṛtāḥ
tasyāmeva surabhyāṃ ca gāvo jātāḥ surāśca ye/
ajaścaiva tu haṃsaśca tathaiva nṛpasattama
oṣadhyaḥ pravarāyāśca surabhyāstāssamutthitāḥ/
dharmāllakṣmīstathākāmaṃ sādhyānsādhyā vyajāyata
bhavaṃ ca prabhavaṃ caiva kṛśāśvaṃ suvahaṃ tathā/
aruṇaṃ varuṇaṃ caiva viśvāmitra cala dhruvau
haviṣmaṃtaṃ tanūjaṃ ca vidhānābhimatāvapi/
vatsaraṃ caiva bhūtiṃ ca sarvāsuraniṣūdanam
suparvāṇaṃ bṛhatkāṃtiṃ sādhyā lokanamaskṛtam/
vāsavānugatā devī janayāmāsa vai surān
dharaṃ vai prathamaṃ devaṃ dvitīyaṃ dhruvamavyayam/
viśvāvasuṃ tṛtīyaṃ ca caturthaṃ somamīśvaraṃ
tatonurūpamāyaṃ ca yamaṃ tasmādanaṃtaram/
saptamaṃ ca tathā vāyumaṣṭamaṃ nirhṛtiṃ tathā
dharmasyāpatyametadvai surabhyāṃ tadajāyata/
viśvedevāśca viśvāyāṃ dharmājjātā iti smṛtāḥ
dakṣaścaiva mahābāhuḥ puṣkarastama eva ca/
cākṣuṣaśca tatotriśca tathā bhadramahoragau
viśvāṃtaka vasurbālo nikuṃbhaśca mahāyaśāḥ/
rurudaścātisiddhaujā bhāskara pramitadyutiḥ
viśvāndevāndevamātā viśveṣāṃ janayatsutān/
marutvatī marutvato devānajanayatsutān
agniścakṣū ravirjyotiḥ sāvitrī mitrameva ca/
amaraṃ śaravṛṣṭiṃ ca sukarṣaṃ ca mahattaram
virājaṃ caiva rājaṃ ca viśvāyuṃ sumatiṃ tathā/
aśvagaṃ citraraśmiṃ ca tathā ca niṣadhaṃ nṛpaṃ
bhūya evaṃ cātmavidhiṃ cāritraṃ pādamātragaṃ/
bṛhaṃtaṃ vai bṛhadrūpaṃ tathā caiva sanābhigaṃ
marutvatī prajā jajñe jyeṣṭhāṃ taṃ marutāṃgaṇaṃ/
aditiḥ kaśyapājjajñe ādityāndvādaśaiva hi
iṃdro viṣṇurbhagastvaṣṭā varuṇoṃśoryamāraviḥ/
pūṣā mitraśca varado dhātā parjanya eva hi
ityete dvādaśādityā variṣṭāstridivaukasāṃ/
ādityasya sarasvatyāṃ jajñāte dvau sutau varau
tapaḥśreṣṭhau guṇaśreṣṭhau tridivasyātisaṃmatau/
danustu dānavānjajñe ditirdaityānvyajāyata
kālā tu kālakeyāṃstānasurānrākṣasāṃstathā/
anāyuṣāyāstanayā vyādhayaśca mahābalāḥ
siṃhikā grahamātā ca gaṃdharvajananī muniḥ/
prācī tvapsarasāṃ mātā puṇyānāṃ bhāratetarā
krodhā sāḥ sarvabhūtāni piśācā sā ca pārthiva/
jajñe yakṣagaṇāṃścaiva rākṣasāṃśca viśāṃpate
catuṣpadāni satvāni etā gāścaiva saurabhī/
purāṇapuruṣaścaiva māyāṃ viṣṇurhariḥ prabhuḥ
kathitastenupūrveṇa saṃstutaśca maharṣibhiḥ/
yaścedamagryaṃ śṛṇuyātpurāṇaṃ sadā naraḥ parvasu cetpaṭheta
avāpya lokaṃ sa hi vītarāgaḥ paratra ca svargaphalāni bhuṃkte/
cakṣuṣā manasā vācā karmaṇā ca caturvidham
prasādayati yaḥ kṛṣṇaṃ tasya kṛṣṇaḥ prasīdati/
rājyaṃ ca labhate rājā nirdhanaścottamaṃ dhanam
kṣīṇāyurlabhate cāyuḥ putrakāmotha saṃtatim/
yajñārthinastathā kāmāṃstapāṃsi vividhāni ca
yaṃ yaṃ kāmayate kāmaṃ taṃ taṃ lokeśvarāllabhet/
sarvaṃ vihāya ya imaṃ paṭhedvai pauṣkaraṃ hareḥ
prādurbhāvaṃ naraśreṣṭha na tasya hyaśubhaṃ bhavet/
eṣa pauṣkarakonāma prādurbhāvo mahātmanaḥ
kīrtitastu mahārāja vyāsaśrutinidarśanāt/
viṣṇutvaṃ śṛṇu me viṣṇorharitvaṃ ca kṛteyuge
vaikuṃṭhatvaṃ ca deveṣu kṛṣṇatvaṃ mānuṣeṣu ca/
īśvarasya hitasyaiṣā karmaṇāṃ gahanā gatiḥ
sāṃprataṃ bhūtabhavyaṃ ca śṛṇu rājanyathātathaṃ/
avyakto vyaktaliṃgastho ya eṣa bhagavānprabhuḥ
nārāyaṇo hyanaṃtātmā prabhavāpyaya eva ca/
eṣa nārāyaṇo bhūtvā harirāsītsanātanaḥ
brahmā vāyuśca somaśca dharmaḥ śakro bṛhaspatiḥ/
aditerapi putratvametyajaḥ kurunaṃdana
eṣa viṣṇuriti khyāta indrasyāvarajo vibhuḥ/
prasādanaṃ tasyavibhoradityāḥ putrakāraṇam
vadhārthaṃ suraśatrūṇāṃ daityadānavarakṣasām/
sasarjātha surānkalpe brahmāṇaṃ ca prajāpatīn
asṛjanmānasāṃstatra brahmavaṃśānanuttamān/
tebhyobhavanmahātmabhyaḥ paraṃbrahma sanātanam
etadāścaryabhūtasya viṣṇoḥ karmānukīrtitaṃ/
kīrttanīyasya lokeṣu kīrtyamānaṃ nibodha me
vṛtte vṛtravadhe bhīṣma vartamāne kṛteyuge/
āsīttrailokyavikhyātaḥ saṃgrāmastārakāmayaḥ
yatra te dānavā ghorāḥ sarve saṃgrāmadurjayāḥ/
ghnaṃti devāsurānsarvānsayakṣoragarākṣasān
te vadhyamānā vimukhāśchinnapraharaṇā raṇe/
trātāraṃ manasā jagmurdevaṃ nārāyaṇaṃ prabhum
etasminnaṃtare meghā nirvāṇāṃgāravarcasaḥ/
sārkacaṃdragrahagaṇaṃ cchādayaṃto nabhastalam
caṃḍavidyudgaṇopetā ghoranirhrādakāriṇaḥ/
anyonyavegābhihatāḥ pravavuḥ saptamārutāḥ
dīptatoyāḥ sanirghātaiḥ saha vajrānalānilaiḥ/
ravaissughorairutpātairdahyamānamivāmbaram
peturulkāsahasrāṇi nipetuḥ khacarāṇyapi/
daivāni ca vimānāni prapataṃtyutpataṃti ca
caturyugāṃtasamaye lokānāṃ yadbhayaṃ bhavet/
arūpavati rūpāṇi tasminnutpātalakṣaṇe
tasmādduṣprathitaṃ sarvaṃ na prājñāyata kiṃcana/
timiraughaparikṣiptā na rejuśca diśo daśa
viveśa rūpiṇī kālī kālameghāvaguṃṭhitā/
dyaurnabhātyabhibhūtārkā ghoreṇa tamasā vṛtā
tāṃ ghanaughāṃ satimirāṃ dorbhyāmāchidya sa prabhuḥ/
vapuḥ svaṃ darśayāmāsa divyaṃ kṛṣṇavapurhariḥ
balāhakāṃjananibhaṃ balāhakatanūruham/
tejasā vapuṣā caiva kṛṣṇaṃ kṛṣṇamivācalam
dīptapītāṃbaradharaṃ taptakāṃcanabhūṣaṇam/
dhūmrāṃdhakāravapuṣaṃ yugāṃtāgnimivotthitam
vṛttadviguṇapīnāṃ saṃkirīṭācchannamūrdhajam/
babhau cāmīkaraprakhyairāyudhairupaśobhitam
caṃdrārkakiraṇodyotaṃ girikūṭamivocchritam/
naṃdakānaṃditakaraṃ kaustubhodbhāsitorasam
śakticitraphalodagraṃ śaṃkhacakragadādharam/
viṣṇuśailaṃ kṣamāśīlaṃ śrīvatsaṃ śārṅgapāṇinam
tridaśodāraphaladaṃ svargastrīcāruvallabham/
sarvalokamanaḥkāṃtaṃ sarvasatvamanoharam
māyāviśālaviṭapaṃ toyadaughasamaprabham/
vidyāhaṃkāramānāḍhya mahābhūtaprarohaṇam
viśeṣapatrairnicitaṃ grahanakṣatrapuṣpitam/
daityalokamahāskaṃdhaṃ martyalokaprakāśitam
sāgarākāranirhrādaṃ rasātalagalāśrayam/
nāgeṃdrapāśairvitataṃ pakṣijaṃtusamanvitam
śīlānāhāryagaṃdhāḍhyaṃ sarvalokamahādrumam/
avyaktānaṃdasalilaṃ vyaktāhaṃkāraphenilam
mahābhūtakaraughaughaṃ grahanakṣatrabudbudam/
vimānavāhanairvyāptaṃ toyadāḍambarākulam
jaṃtumatsyagaṇākīrṇaṃ śailaśaṃkhakulairyutam/
traiguṇyaviṣayāvartaṃ sarvalokatimiṃgilam
vīravṛkṣalatāgulmaṃ bhujagotsṛṣṭaśaivalam/
dvādaśārkamahādvīpaṃ rudraikādaśapattanam
vasvaṣṭaparvatopetaṃ trailokyāṃbho mahodadhim/
saṃdhyāsaṃdhyormisalilamāpūrṇānilaśobhitam
daityayakṣagaṇagrāmaṃ rakṣogaṇajhaṣākulam/
pitāmahamahāvīryaṃ svargastrīratnasaṃkulam
śrī kīrti kāṃtilakṣmībhirnadībhiśca samākulam/
kālayogamahāvarṣapralayotpattivegitam
satsaṃyogamahāpāraṃ nārāyaṇamahārṇavam/
devātidevaṃ varadaṃ bhaktānāṃ bhaktavatsalam
anugrahakaraṃ devaṃ praśāṃtikaraṇaṃ śubham/
haryaśvarathasaṃyukta suparṇadhvajaśobhite
caṃdrārkacakraracita udārākṣavṛtāṃtare/
anaṃtaraśmisaṃyukte durdarśe merukūbare
tārakācitrakusume grahanakṣatrabaṃdhure/
bhayeṣvabhayade vyomni devadaityāparājite
haryaśvarathasaṃyuktamuktāśobhāsamanvitam/
dadṛśuste sthitaṃ devaṃ divyalokamaye rathe
te kṛtāṃjalayaḥ sarve devā iṃdrapurogamāḥ/
jayaśabdaṃ puraskṛtya śaraṇyaṃ śaraṇaṃ gatāḥ
eteṣāṃ ca giraḥ śrutvā sa viṣṇurdevadaivataḥ/
manaścakre vināśāya dānavānāṃ mahāmṛdhe
ākāśe tu sthito viṣṇuruttamaṃ vapurāśritaḥ/
uvāca devatāḥ sarvāḥ sapratijñamidaṃ vacaḥ
śāṃtiṃ vrajata bhadraṃ vo mā bhaiṣṭa marutāṃgaṇāḥ/
jitā me dānavāḥ sarve trailokyaṃ parigṛhyatām
tatosya satyasaṃdhasya viṣṇorvākyena toṣitāḥ/
devāḥ prītiṃ parājagmuḥ prāśyāmṛtamivottamam
tatastamaśca saṃhṛtya vineśuśca balāhakāḥ/
pravavuśca śivā vātāḥ prasannāśca diśo daśa
śuddhaprāyāṇi jyotīṃṣi somaṃ cakruḥ pradakṣiṇam/
na vigrahaṃ grahāścakruḥ prasannāścāpi siṃdhavaḥ
virajā abhavanmārgā lokāḥ svargādayastrayaḥ/
yathārthamūhussaritaścukṣubhe na tathārṇavaḥ
āsanchubhānīndriyāṇi narāṇāmaṃtarātmasu/
maharṣayo vītaśokā vedānuccairadhīyata
yajñeṣu ca haviḥ pākaṃ śivamāpa ca pāvakaḥ/
pravṛttadharmasaṃvṛttā lokā muditamānasāḥ
viṣṇoḥ satyapratijñasya śrutvārinidhanā giraḥ/
tato bhayaṃ viṣṇumukhācchrutvā daiteyadānavāḥ
udyogaṃ vipulaṃ cakruryuddhāya vijayāya ca/
mayastu kāṃcanamayaṃ trinalvāṃtaramavyayam
catuścakraṃ suvipulaṃ sukalpitamahāyudham/
kiṃkiṇījālanirghoṣaṃ dvīpicarmapariṣkṛtam
ruciraṃ raśmijālaiśca haimajālaiśca śobhitam/
īhāmṛgagaṇākīrṇaṃ pakṣisaṃghavirājitam
divyāstraśastraruciraṃ payodharanināditam/
svakṣaṃ rathavarodāraṃ sūpasthaṃ gaganopamam
gadāparighasaṃpūrṇaṃ mūrtimaṃtamivārṇavam/
hemakeyūravalayaṃ caṃdramaṃḍalakūbaram
sapatākadhvajopetaṃ sādityamiva maṃdaram/
gajeṃdrābhogavapuṣaṃ kvacitkesaravarcasam
yuktamṛkṣasahasreṇa sudhārāṃbudanāditam/
dīptamākāśagaṃ divyaṃ rathaṃ pararathārujam
adhyatiṣṭhadraṇākāṃkṣī meruṃ dīptamivāṃśumān/
tārastu krośavistāramāyāme ca tathāvidham
śailakūbarasaṃkāśaṃ nīlāṃjanacayopamam/
kālalohasya ratnānāṃ samūhābaddhakūbaram
timirodgārakiraṇaṃ garjaṃtamiva toyadam/
lohajālena mahatā sagavākṣeṇa daṃśitam
āyasaiḥ parighaiḥ pūrṇaṃ kṣepaṇīyaiśca mudgaraiḥ/
prāsaiḥ pāśaiśca vitatairasaṃyuktaiśca kaṇṭakaiḥ
śobhitaṃ trāsanīyaiśca tomaraiḥ saparaśvadhaiḥ/
udyataṃ dviṣatāṃ hetordvitīyamiva maṃdaram
yuktaṃ kharasahasreṇa so'dhyārohadrathottamam/
virocanastu saṃkruddho gadāpāṇiravasthitaḥ
pramukhe tasya sainyasya dīptaśṛṃga ivācalaḥ/
yuktaṃ hayasahasreṇa hayagrīvastu dānavaḥ
vyūhitaṃ dānavavyūhaṃ paricakrāma vīryavān/
vipracittisutaḥ śvetaḥ śvetakuṃḍalabhūṣaṇaḥ
syaṃdanaṃ vāhayāmāsa parānīkasya mardanaḥ/
vyāyataṃ kiṣkusāhasraṃ dhanurvisphārayanmahat
sa cāhavamukhe tasthau sapraroha ivācalaḥ/
kharastu viṣkirinkrodhānnetrābhyāṃ ropajaṃ jalam
sphuraddaṃtauṣṭhanayanaḥ saṃgrāmaṃ sobhyakāṃkṣata/
tvaṣṭā tvaṣṭādaśahayaṃ yānamāsthāya dānavaḥ
divyavyūhapratīkāśā yuddhāyābhimukhaḥ sthitaḥ/
ariṣṭo baliputraśca variṣṭho durdharāyudhaḥ
yuddhāyābhimukhastasthau dharādharavikaṃpanaḥ/
kiśorastvatisaṃharṣātkiśora iva coditaḥ
abhavaddaityamadhye sa grahamadhye yathā raviḥ/
laṃbastu navameghābhaḥ pralaṃbāṃbarabhūṣaṇaḥ
daityavyūhagato bhāti sanīhāra ivāṃśumān/
vasuṃdharābhastadanu daśanauṣṭhekṣaṇāyudhaḥ
hasaṃstiṣṭhati daityānāmmadhye krūra mahāgrahaḥ/
anye hayagatāstatra mattebheṃdragatāḥ pare
siṃhavyāghragatāścānye varāharkṣeṣu cāpare/
kecitkharoṣṭrayātāraḥ kecittoyadavāhanāḥ
pattayaścāpare daityā bhīṣaṇā vikṛtānanāḥ/
ekapādāstvapādāśca nanṛturyuddhakāṃkṣiṇaḥ
āsphoṭayaṃto bahavaḥ svanaṃtaśca tathāpare/
dṛptaśārdūlanirghoṣā nedurdānavapuṅgavāḥ
te gadāparighairghoraiḥ śilāmudgarapāṇayaḥ/
bāhubhiḥ parighākāraistarjayaṃti sma devatāḥ
prāsaiḥ khaḍgaiśca pāśaiśca tomarāṃkuśapaṭṭiśaiḥ/
cikrīḍuste śataghnībhiḥ śatadhāraiśca mudgaraiḥ
khaḍgaśailaiśca śailaiśca parighaiścodyatāyudhaiḥ/
yuktaṃ balāhakagaṇaiḥ sarvataḥ saṃvṛtaṃ nabhaḥ
evaṃ taddānavaṃ sainyaṃ sarvasatvamadotkaṭam/
devatābhimukhaṃ tasthau meghānīkamivoditam
reje ca taddaityasahasragāḍhaṃ vāyvagniśailāṃbudatoyakalpam/
balaṃ balaughākulamabhyudīrṇaṃ yuyutsayonmattamivā babhāse
śrutaste daityasainyasya vistāraḥ kurunaṃdana/
surāṇāmapi sainyasya vistaraṃ vaiṣṇavaṃ śṛṇu
iti śrī pādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe daityasenāvarṇanaṃnāma catvāriṃśattamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0