Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 1.39

1.39.1

bhīṣma uvāca/
kathitaṃ vāmanasyaiva māhātmyaṃ vistareṇa vai/
punastasyaiva māhātmyamanyadviṣṇorato vada

1.39.2

padmaṃ kathamabhūddeva nābhau yenābhavajjagat/
kathaṃ ca vaiṣṇavī sṛṣṭiḥ padmamadhye'bhavatpurā

1.39.3

kathaṃ pādme mahākalpe'bhavatpadmamayaṃ jagat/
jalārṇavagatasyeha nābhau jātaṃ jalānugaṃ

1.39.4

prabhāvaṃ padmanābhasya svapataḥ sāgarāṃbhasi/
puṣkare tu kathaṃ jātā devā ṝṣigaṇāḥ purā

1.39.5

etadākhyāhi nikhilaṃ yogaṃ yogavidāṃ pate/
kathaṃ nirmitavāṃstatra caitaṃ lokaṃ sanātanam

1.39.6

kathamekārṇave śūnye naṣṭe sthāvarajaṃgame/
bhūgolake pradagdhe tu praṇaṣṭoragarākṣase

1.39.7

naṣṭānalānilākāśe naṣṭadharme mahītale/
kevale gahvarībhūte mahābhūtaviparyaye

1.39.8

kiṃ nu viśvapatiḥ sākṣānmahātejā mahādyutiḥ/
āste yathādhyānaniṣṭho vidhimāsthāya yogavit

1.39.9

śṛṇvataḥ parayā bhaktyā brahmannetadaśeṣataḥ/
vaktumarhasi dharmajña yaśo nārāyaṇātmakam

1.39.10

śraddhinaḥ sūpaviṣṭasya bhagavanvaktumarhasi/
pulastya uvāca/
nārāyaṇasya yaśasaḥ śravaṇe yā tava spṛhā

1.39.11

sadvaṃśānvayapūtasya nyāyyaṃ kurukulodvaha/
śṛṇuṣvādipurāṇeṣu devebhyaśca yathā śruti

1.39.12

brāhmaṇānāṃ ca vadatāṃ śrutvā vai sumahātmanām/
yathā ca tapasā dṛṣṭvā bṛhaspati samadyutiḥ

1.39.13

parāśarasutaḥ śrīmāngururdvaipāyano'bravīt/
tatte'haṃ kathayiṣyāmi yathābhakti yathāśruti

1.39.14

yadvijñātaṃ mayā samyagṛṣimārgeṇa sattama/
kaḥ samutsahate jñātuṃ paraṃ nārāyaṇātmakam

1.39.15

viśvāvitāraṃ brahmāyaṃ na vedayati tatvataḥ/
tatkarmaviśvadevā na tadrahasyaṃ maharṣiṣu

1.39.16

sa ijyassarvayajñānāṃ sa tattvaṃ tattvadarśinām/
adhyātmamadhyātmavidāṃ narakaṃ ca vikarmiṇām

1.39.17

adhidaivaṃ ca taddaivamadhidaivatasaṃjñitam/
adhibhūtaṃ ca tadbhūtaṃ paraṃ ca paramārthinām

1.39.18

sa yajño vedanirdiṣṭastattapaḥ kavayo viduḥ/
yaḥ karttā kārako buddhiryataḥ kṣetrajña eva ca

1.39.19

praṇavaḥ puruṣaḥ śāstā ekaśceti vibhāvyate/
prāṇaḥ paṃcavidhaścaiva dhruvamakṣarameva ca

1.39.20

kālaḥ pākaśca yajñaśca yaṣṭā cādhītameva ca/
ucyate vividhairbhāvaiḥ sa evāyaṃ tu tatparam

1.39.21

sa eva bhagavānsarvaṃ karoti na karoti ca/
sosminkārayate sarvaṃ sthānināṃ ca kṛtiḥ kṛtā

1.39.22

yajāmahe tamevādyaṃ sa evotthānanirvṛtaḥ/
yo vaktā yacca vaktavyaṃ yaścāhaṃ tadbravīmi te

1.39.23

śrūyate yacca vai śrāvyaṃ yaccānyatparijalpitam/
yā kathāyāśca śrutayo yo dharmī dharmatatparaḥ

1.39.24

viśvaṃ viśvapatiryaśca sa tu nārāyaṇaḥ smṛtaḥ/
yatsatyaṃ yadanṛtamādimadhyabhūtaṃ yaccāṃtyaṃ niravadhikaṃ ca yadbhaviṣyam

1.39.25

yatkiṃciccaramacaraṃ yadasti cānyatsarvaṃ tatpuruṣavaraḥ pradhānabhūtaḥ/
catvāryyāhuḥ sahasrāṇi varṣāṇāṃ tatkṛtaṃ yugam

1.39.26

tasya tāvacchatī saṃdhyā dviguṇā kurunaṃdana/
yatra dharmaścatuṣpādastvadharmaḥ pādavigrahaḥ

1.39.27

svadharmaniratāḥ śāṃtā jāyaṃte yatra mānavāḥ/
viprā sthitā dharmaparā rājavṛttisthitā nṛpāḥ

1.39.28

kṛṣyāmabhiratā vaiśyāḥ śūdrā śuḥśrūṣavastathā/
tadā satyaṃ ca satvaṃ ca dharmaścaiva vivardhate

1.39.29

sadbhirācarito dharmo yena lokaḥ pravarttate/
etatkṛtayuge vṛttaṃ sarveṣāmeva pārthiva

1.39.30

prāṇināṃ dharmasaṃjñānāṃ narāṇāṃ nīcajanmanām/
trīṇivarṣasahasrāṇi tretāyugamihocyate

1.39.31

tasya tāvacchatī saṃdhyā dviguṇā parikīrtitā/
dvābhyāmadharmaḥ pādābhyāṃ tribhirdharmo vyavasthitaḥ

1.39.32

yatra satyaṃ ca satvaṃ ca kriyā dharmo vidhīyate/
tretāyāṃ vikṛtiṃ yāṃti varṇā lobhena saṃyutāḥ

1.39.33

cāturvarṇyasya vai kṛtyaṃ kṣāṃtirdaurbalyameva ca/
eṣā tretāyugagatirvicitrā devanirmitā

1.39.34

dvāparaṃ dvisahasraṃ tu varṣāṇāṃ kurunandana/
tasya tāvacchatī sandhyā dviguṇaṃ yugamucyate

1.39.35

tatrāpyatīvārthaparāḥ prāṇino rajasā hatāḥ/
śaṭhā naiṣkṛtikāḥ kṣudrā jāyante kurunandana

1.39.36

dvābhyāṃ dharmaḥ sthitaḥ padbhyāmadharmastribhirutthitaḥ/
viparyayaśatairdharmaḥ kṣayameti kalau yuge

1.39.37

brahmaṇyabhāvaścyavate tathāstikyaṃ vivarjyate/
vratopavāsāstyajyaṃte kalau vai yugaparyaye

1.39.38

tadā varṣasahasraṃ tu varṣāṇāṃ dve śate tathā/
yatrādharmaścatuṣpādo dharmaḥ pādaparigrahaḥ

1.39.39

kāminastāpasāḥ kṣudrā jāyaṃte yatra mānavāḥ/
na cāvasāyikaḥ kaścinna sādhurna ca satyavāk

1.39.40

nāstikā brāhmaṇā bhaktā jñāyaṃte tatra mānavāḥ/
ahaṃkāragṛhītāśca prakṣīṇasnehabaṃdhanāḥ

1.39.41

viprāḥ śūdrasamācārāssaṃti sarve kalau yuge/
āśramāṇāṃ viparyāsaḥ kalau saṃprati vartate

1.39.42

varṇānāṃ caiva saṃdeho yugāṃte kurunaṃdana/
eṣā dvādaśasāhasrī yugākhyā pūrvanirmitā

1.39.43

sahasrayugaparyaṃtaṃ tadaharbrāhmamucyate/
tato ha nigate tasminsarveṣāmeva jīvinām

1.39.44

śarīranirvṛtiṃ dṛṣṭvā kālaḥ saṃhārabuddhimān/
devatānāṃ ca sarveṣāṃ brāhmaṇānāṃ mahīpate

1.39.45

daityānāṃ dānavānāṃ ca yakṣarākṣasapakṣiṇām/
gaṃdharvāṇāmapsarasāṃ bhujaṃgānāṃ ca pārthiva

1.39.46

parvatānāṃ nadīnāṃ ca paśūnāṃ caiva sattama/
tiryagyonigatānāṃ ca krimīṇāṃ daṃśināṃ tathā

1.39.47

sarvabhūtapatiḥ paṃca bhūtvā bhūtāni bhūtakṛt/
jagatsaṃharaṇārthāya kurute vaiśasaṃ mahat

1.39.48

bhūtvā sūryaścakṣuṣī ādadāno bhūtvā vāyuḥ prāṇināṃ prāṇijātam/
bhūtvā vahnirnirdahansarvalokānbhūtvā megho bhūya ugro'bhyavarṣat

1.39.49

bhūtvā nārāyaṇo yogī sarvamūrti vibhāvasuḥ/
gabhastibhiḥ pradīptābhiḥ saṃśoṣayati sāgarān

1.39.1.39.50

tataḥ pītvārṇavānsarvānnadīkūpāṃśca sarvataḥ/
parvatānāṃ ca salilaṃ sarvamādāya yogavit

1.39.51

bhūtvā caiva sa hastārcirmahīṃ bhitvā rasātale/
ramate jalamādāya pibanrasamanuttamaṃ

1.39.52

mūrttāmūrtte tadanyacca yadasti prāṇiṣu dhruvaṃ/
tatsarvamaraviṃdākṣa ādatte puruṣottamaḥ

1.39.53

vāyuśca balavānbhūtvā vidhunvāno'khilaṃ jagat/
prāṇāpānaṃ samāsādya vāyunā kramate hariḥ

1.39.54

tato devagaṇānāṃ ca sarveṣāṃ caiva dehinām/
paṃceṃdriyaguṇāssarve bhūtānyeva ca yāni ca

1.39.55

ghreyaṃ ghrāṇaṃ śarīraṃ ca pṛthivīsaṃśritā guṇāḥ/
lokayātrā bhagavatā muhūrtena vināśitā

1.39.56

jihvārasaśca snehaśca saṃśritāḥ salile guṇāḥ/
rūpaṃ cakṣurvibhāgaśca netra jyotiḥ śritā guṇāḥ

1.39.57

sparśaḥ prāṇaśca ceṣṭā ca pavanaṃ saṃśritā guṇāḥ/
śabdaḥ śrotre ca śravaṇaṃ gaganaṃ saṃśritā guṇāḥ

1.39.58

mano buddhiśca cittaṃ ca kṣetrajñaṃ ceti saṃśritāḥ/
pareṇa parameṣṭhī ca hṛṣīkeśamupāśritāḥ

1.39.59

tato bhagavatastasya raśmibhiḥ parivāritāḥ/
vāyunā parinunnāśca bhūmiśākhāmupāśritāḥ

1.39.60

teṣāṃ saṃharaṇodbhūtaḥ pāvakaḥ śatadhā jvalan/
pradahannakhilaṃ viśvaṃ vṛttaḥ saṃvarttako'nalaḥ

1.39.61

saparvatadrumāngulmānlatāvallīstṛṇāni ca/
vimānāni ca divyāni purāṇi vividhāni ca

1.39.62

yāni cāśrayaṇīyāni sarvāṇyapyadahadbhṛśam/
bhasmīkṛtya tu tānsarvāṃllokānllokagurorguruḥ

1.39.63

sa bhūtiṃ dhārayāmāsa yugāṃte lokasaṃbhavām/
sahasravṛṣṭiḥ śatadhā bhūtvā kṛṣṇo mahāghanaḥ

1.39.64

divyatoyena haviṣā tarpayāmāsa medinīṃ/
tataḥ kṣīranikāśena svādunā paramāṃbhasā

1.39.65

śiśireṇa ca puṇyena mahīnirvāṇamāgamat/
tena toyena saṃpṛktā payassādharmyato dharā

1.39.66

ekārṇāvajalībhūtā sarvasatvavivarjitā/
mahāsatvānyapi vibhuṃ praviṣṭānyamitaujasaṃ

1.39.67

naṣṭārkapavanākāśe sūkṣme jagati saṃvṛte/
saṃśoṣamātmanā kṛtvā samudrāṇāṃ ca dehinaḥ

1.39.68

dagdhvā saṃkocya ca tathā svapityekaḥ sanātanaḥ/
paurāṇaṃ rūpamāsthāya svapityamitavikramaḥ

1.39.69

ekārṇavajaleyāyī yogī yogamupāsitaḥ/
anekāni sahasrāṇi yugānyekārṇavāṃbhasi

1.39.70

na caiva kaścidavyaktaṃ vyakto veditumarhati/
kaścaiṣa puruṣo nāma kiṃ yogaḥ kaśca yogavān

1.39.71

na pṛṣṭhe naivamabhito naiva pārśve na cāgrataḥ/
kaścidvijñāyate tasya dṛśyate devasattamaḥ

1.39.72

nabhaḥ kṣitiṃ pavanamapaḥ prakāśanaṃ prajāpatiṃ bhuvanadharaṃ sureśvaram/
pitāmahaṃ śrutinilayaṃ muniṃ prabhuṃ samāpayañchayanamarocayatprabhuḥ

1.39.73

evamekārṇavībhūte śete loke mahādyutiḥ/
pracchādya salilenorvīṃ haṃso nārāyaṇāya te

1.39.74

mahato rajaso madhye mahārṇavasamasya vai/
vārijākṣo mahābāhurakṣayaṃ brahma yadviduḥ

1.39.75

ātmarūpasarūpeṇa tamasā saṃvṛtaḥ prabhuḥ/
manaḥ sātvikamādāya yatra tatsatvamāhitaṃ

1.39.76

yathātathyaṃ paraṃ jñānaṃ bhūtāya brahmaṇe tataḥ/
rahasyaṃ ca tathoddiṣṭaṃ yathopaniṣadāṃ smṛtam

1.39.77

puruṣo yajña ityetatparamaṃ parikīrtitam/
yaścānyaḥ puruṣākhyaḥ syātsa eva puruṣottamaḥ

1.39.78

ye ca yajñakarā viprā ye ṝtvija iti smṛtāḥ/
asmādeva purā bhūtā vaktrebhyaḥ śrūyate tathā

1.39.79

brahmāṇaṃ prathamaṃ vaktrādudgātāraṃ ca sāmagaṃ/
hotāraṃ ca tathāddhvaryuṃ bāhubhyāmasṛjatprabhuḥ

1.39.80

brahmāṇaṃ brāhmāṇācchaṃsi stotārau caiva sarvaśaḥ/
meḍhrācca maitrāvaruṇaṃ pratiṣṭhātārameva ca

1.39.81

udarātpratihartāraṃ potāraṃ caiva pārthiva/
pāṇibhyāmatha cāgnīdhramunnetāraṃ ca yājuṣam

1.39.82

acchāvākamathorubhyāṃ subrahmaṇyaṃ ca sāmagam/
evamevaṃ sa bhagavānṣoḍaśaitānjagatpatiḥ

1.39.83

svayaṃbhūḥ sarvayajñānāmṛtvijo'sṛjaduttamān/
tadā caiṣa mahāyogī puruṣo yajñasaṃjñitaḥ

1.39.84

vedāścaiva tathā sarve sahāṃgopaniṣatkriyāḥ/
svapityekārṇave caiva yadāścaryamabhūtpurā

1.39.85

śrūyatāṃ tu tadā vipro mārkaṃḍeyaḥ kutūhalāt/
gīrṇo bhagavatā tena kukṣāvāsīnmahāmuniḥ

1.39.86

bahuvarṣasahasrāyustasyaiva varatejasaḥ/
aṭaṃstīrthaprasaṃgena pṛthivītīrthagocaraḥ

1.39.87

āśramāṇi ca puṇyāni devatāyatanāni ca/
deśādrāṣṭrāṇi citrāṇi purāṇi vividhāni ca

1.39.88

japahomaparāḥ śāṃtāstapobhiramalāḥ smṛtāḥ/
mārkaṃḍeyastatastasya śanairvaktrādvinirgataḥ

1.39.89

niṣkrāmantaṃ na cātmānaṃ jānīte devamāyayā/
niṣkramya tasya udarādekārṇavamatho jagat

1.39.90

sarvatastamasāchannaṃ mārkaṃḍeyonvavaikṣata/
tasyotpannaṃ bhayaṃ tīvraṃ vyatyayaṃ cātmajīvitam

1.39.91

devadarśanasaṃhṛṣṭo vismayaṃ paramaṃ gataḥ/
so'ciṃtayadamoghātmā mārkaṃḍeyotha śaṃkitaḥ

1.39.92

kiṃ nu syāccittasaṃmohaḥ kiṃ nu svapnonubhūyate/
vyaktamanyataro bhāva etayorbhavitā mama

1.39.93

na hi svapno hyayaṃ satyayuktaṃ yatsatyamarhati/
naṣṭacaṃdrārkapavano naṣṭaparvatabhūtalaḥ

1.39.94

katamaḥ syādayaṃ loka iti śokamupāgataḥ/
dadarśa cāpi puruṣaṃ svapaṃtaṃ parvatopamam

1.39.95

salile'dhamatho magnaṃ jīmūtamiva sāgare/
tapaṃtamiva tejobhirāmuktaśaśibhāskaram

1.39.96

gāṃbhīryātsāgaramiva bhāsamānammavaujasā/
devaṃ draṣṭumihāyātaḥ ko bhavāniti vismayāt

1.39.97

tathaiva ca muniḥ kukṣiṃ punareva praveśitaḥ/
saṃpraviṣṭaḥ punaḥ kukṣiṃ mārkaṃḍeyaḥ savismayam

1.39.98

tathaiva ca punarbhūyo vijānansvapnadarśanam/
sa tathaiva yathāpūrvaṃ pṛthivīmaṭate vanam

1.39.99

puṇyatīrthajalopetaṃ vividhānyāśramāṇi ca/
kratubhiryajamānāṃśca samāptagurudakṣiṇaiḥ

1.39.1.39.100

apaśyaddevakukṣisthānyajñasthānśataśo dvijān/
sadvṛttamāśritāḥ sarve varṇā brāhmaṇapūrvakāḥ

1.39.101

catvāra āśramāḥ samyagyathāpūrvaṃ vilokitā/
evaṃ varṣaśataṃ sāgraṃ mārkaṃḍeyena dhīmatā

1.39.102

caratā pṛthivī sarvā tatkukṣau hi samīkṣyate/
tataḥ kadācidatha vai punaḥ kukṣervinirgataḥ

1.39.103

suptaṃ nyagrodhaśākhāya āṃbālamekaṃ nirīkṣya ca/
tathaivaikārṇavajale nīhāreṇāvṛtāṃtare

1.39.104

avyaktakrīḍite loke sarvabhūtavivarjite/
sa munirvismayāviṣṭaḥ kautūhalasamanvitaḥ

1.39.105

bālamādityasaṃkāśaṃ na śaknotyabhivīkṣitum/
sopyaciṃtayadekāṃte sthitvā salilasannidhau

1.39.106

pūrvadṛṣṭamidaṃ mene śaṃkito devamāyayā/
agādhe salile śete mārkaṃḍeyaḥ savismayaḥ

1.39.107

pūrvavattamatho draṣṭumavrajattrastalocanaḥ/
sa tasmai bhagavānāha svāgato bāla bho iti

1.39.108

babhāṣe meghatulyena svareṇa puruṣottamaḥ/
mārkaṃḍeya na bhetavyamāgacchasva mamāṃtikam

1.39.109

mārkaṃḍeya uvāca/
ko nāmnā kīrtayati māṃ kurvanparibhavaṃ mama/
divyavarṣasahasrākhyaṃ dharṣayaṃścaiva me vayaḥ

1.39.110

na hyeṣa ca sadācāro deveṣvapi mamocitaḥ/
māṃ brahmāpi hi sasneho dīrghāyuriti bhāṣate

1.39.111

kastapoghoramāsādya mamādya tyaktajīvitaḥ/
mārkaṃḍeyeti māmuktvā mṛtyumīkṣitumarhasi

1.39.112

evaṃ prakṣubhitaḥ krodhānmārkaṃḍeyo mahāmuniḥ/
tadainaṃ bhagavānbhūyo babhāṣe madhusūdanaḥ

1.39.113

śrībhagavānuvāca/
ahaṃ te janako vatsa hṛṣīkeśaḥ pitā guruḥ/
āyuḥ pradātā paurāṇaḥ kiṃ māṃ tvaṃ nopasarpasi

1.39.114

māṃ putrakāmaḥ prathamaṃ tvatpitāṃgiraso muniḥ/
pūrvamārādhayāmāsa tapastīvraṃ samāśritaḥ

1.39.115

taṃ dṛṣṭvā ghoratapasaṃ tridaśottamatejasam/
dattavāṃstvāmahaṃ putraṃ maharṣimamitaujasam

1.39.116

kassamutsahate cānyo yogibhūtātmagātmakam/
draṣṭumekārṇavagataṃ krīḍaṃtaṃ yogamāyayā

1.39.117

tataḥ prahṛṣṭahṛdayo vismayotphullalocanaḥ/
mūrdhni baddhāṃjalipuṭo mārkaṃḍeyo māhātapāḥ

1.39.118

nāmagotre tu saṃprocya dīrghāyurlokapūjitaḥ/
tasmai bhagavate bhaktyā namaskāramathākarot

1.39.119

mārkaṃḍeya uvāca/
icchāmi tattvato jñātumimāṃ māyāṃ tavānagha/
yadekārṇavamadhyasthaḥ śeṣe tvaṃ bālarūpavān

1.39.120

kiṃ saṃjñaścaiva bhagavānloke vijñāyase prabho/
tarkayehaṃ mahātmānaṃ ko hyanyaḥ sthātumarhasi

1.39.121

śrībhagavānuvāca/
ahaṃ nārāyaṇo brahmansarvabhūtavināśanaḥ/
ahaṃ sahasraśīrṣāsyaḥ sahasrapadasaṃyutaḥ

1.39.122

ādityavarṇaḥ puruṣo mukhe brahmamayo hyaham/
ahamagnirhavyavahaḥ saptasaptibhiranvitaḥ

1.39.123

ahamiṃdrapadaḥ śakra ṝtūnāṃ parivatsaraḥ/
ahaṃ yogiṣu sāṃkhyākhyo yugāṃtāvarta eva ca

1.39.124

ahaṃ sarvāṇi satvāni daivatānyakhilāni ca/
bhujagānāmahaṃ śeṣastārkṣyo'haṃ sarvapakṣiṇām

1.39.125

kṛtāṃtaḥ sarvabhūtānāṃ vijñeyaḥ kālasaṃjñitaḥ/
ahaṃ dharmastapaścāhaṃ sarvāśramanivāsinām

1.39.126

ahaṃ dayā parodharmaḥ kṣīrodohaṃ mahārṇavaḥ/
yatsatyaṃ tatparaṃ tveka ahameva prajāpatiḥ

1.39.127

ahaṃ sāṃkhyamahaṃ yogo hyahaṃ tatparamaṃ padam/
ahamijyā kriyā cāhamahaṃ vidyādhipaḥ smṛtaḥ

1.39.128

ahaṃ jyotirahaṃ vāyurahaṃ bhūmirahaṃ jalam/
ākāśohaṃ samudrāśca nakṣatrāṇi diśo daśa

1.39.129

ahaṃ varṣamahaṃ somaḥ parjanyohamahaṃ raviḥ/
ahaṃ purāṇaṃ paramaṃ tathaivāhaṃ parāyaṇam

1.39.130

bhaviṣye cāpi sarvatra bhaviṣyatsarvasaṃgrahaḥ/
yatkiṃcitpaśyase vipra yacchṛṇoṣi ca kiṃcana

1.39.131

yaccānubhavase loke tatsarvaṃ māmanusmara/
viśvaṃ sṛṣṭaṃ mayā pūrvaṃ sṛjedyāpi ca paśya mām

1.39.132

yuge yuge ca rakṣāmi mārkaṃḍeyākhilaṃ jagat/
tadetatkathitaṃ sarvaṃ mārkaṃḍeyāvadhāraya

1.39.133

śuśrūṣurapi dharmeṣu kukṣau carasukhaṃ mama/
mama brahmā śarīrastho devāśca ṝṣibhiḥ saha

1.39.134

vyaktamavyaktayogaṃ māmavagaccha muradviṣam/
ahamekākṣaro maṃtrastryakṣaraśca pitāmahaḥ

1.39.135

parastrivargaoṃkāraḥ paramātmapradarśanaḥ/
evamādipurāṇaṃ ca vadatemāṃ mahāmate

1.39.136

vaktraṃ yāto bhagavato mārkaṃḍeyo mahāmuniḥ/
tato bhagavataḥ kukṣiṃ praviṣṭo munisattamaḥ

1.39.137

tasyāsammukhamekānte śuśrūṣurhaṃsamavyayam/
yadakṣayaṃ vividhamupāśritaṃ tu tanmahārṇave vyapagatacaṃdrabhāskare

1.39.138

śanaiścaranprabhuratha haṃsasaṃjñitaḥ sṛjanjagadviharati kālaparyaye/
atha caivaṃ śucirbhūtvā varayāmāsa vai tapaḥ

1.39.139

chādayitvātmano dehaṃ payasāṃbujasaṃbhavaḥ/
tato mahātmātibalo martyalokavisarjane

1.39.140

mahatāṃ caiva bhūtānāṃ viśvo viśvamaciṃtayat/
tasya ciṃtayamānasya niyate saṃsthiterṇave

1.39.141

nirākāśe toyamaye sūkṣme jagati saṃkṣaye/
īśaḥ saṃkṣobhayāmāsa sorṇavaṃ salilaṃ gataḥ

1.39.142

athāṃtarādapāṃ sūkṣmamatha cchidramabhūtpurā/
śabdaṃ prati tato bhūto mārutaśchidrasaṃbhavaḥ

1.39.143

saṃlabdhvāṃtarasaṃkṣobhaṃ vyavardhata samīraṇaḥ/
nabhasvatā balavatā vegādvikṣobhitorṇavaḥ

1.39.144

tasyārṇavasya kṣubdhasya tasminnaṃbhasi mathyataḥ/
kṛṣṇavartmā samabhavatprabhurvaiśvānaro mahān

1.39.145

tataḥ saṃśoṣayāmāsa pāvakaḥ salilaṃ bahu/
samastajaladhiśchidramabhavadvisṛtaṃ nabhaḥ

1.39.146

ātmatejobhavāḥ puṇyā āpomṛtarasopamāḥ/
ākāśaṃ chidrasaṃbhūtaṃ vāyurākāśasaṃbhavaḥ

1.39.147

atha saṃgharṣasambhūtaṃ pāvakaṃ cāsya saṃbhavam/
dṛṣṭvā pitāmaho devo mahābhūtavibhāvanaḥ

1.39.148

dṛṣṭvā bhūtāni bhagavānlokasṛṣṭyarthamuttamam/
brahmaṇo janmasahitaṃ bahurūpo hyaciṃtayat

1.39.149

caturyugānāṃ saṃkhyātaṃ sahasraṃ yugaparyaye/
yatpṛthivyāṃ dvijeṃdrāṇāṃ tapasā bhāvitātmanām

1.39.1.39.150

bahujanmaviśuddhātmā brahmaṇo harirucyate/
jñānaṃ dṛṣṭvā tu viśvātmā yogināṃ yāti yogyatām

1.39.151

taṃ yogavaṃtaṃ vijñāya saṃpūrṇaiśvaryamuttamam/
pade brahmaṇi viśvasya nyayojayata yogavit

1.39.152

tatastasminmahātoye maheśo hariracyutaḥ/
jalakrīḍāṃ ca vidhivatsa cakre sarvalokakṛt

1.39.153

padmaṃ nābhyudbhavaṃ caikaṃ samutpāditavāṃstataḥ/
sahastravarṇaṃ virajaṃ bhāskarābhaṃ hiraṇmayam

1.39.154

hutāśanajvalitaśikhojjavalaprabhaṃ samutthitaṃ śaradamalārkatejasam/
virājate kamalamudāravarcasaṃ mahātmanastanuruha cāruśaivalam

1.39.39

iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe padmaprādurbhāvonāmaikonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc