Scripture Library

Padma Purana · Chapter 1.38

1.38.1

bhīṣma uvāca/
kathaṃ rāmeṇa viprarṣe kānyakubje tu vāmanaḥ/
sthāpitaḥ kva ca labdhosau vistarānmama kīrtaya

1.38.2

tathā hi madhurā caiṣā yā vāṇī rāmakīrtane/
kīrtitā bhagavanmahyaṃ hṛtā karṇasukhāvaha

1.38.3

anurāgeṇa taṃ lokāḥ snehātpaśyaṃti rāghavam/
dharmajñaśca kṛtajñaśca buddhyā ca pariniṣṭhitaḥ

1.38.4

praśāsti pṛthivīṃ sarvāṃ dharmeṇa susamāhitaḥ/
tasminśāsati vai rājyaṃ sarvakāmaphalādrumāḥ

1.38.5

rasavaṃtaḥ prabhūtāśca vāsāṃsi vividhāni ca/
akṛṣṭapacyā pṛthivī niḥsapatnā mahātmanaḥ

1.38.6

devakāryaṃ kṛtaṃ tena rāvaṇo lokakaṃṭakaḥ/
saputromātyasahito līlayaiva nipātitaḥ

1.38.7

tasyabuddhissamutpannā pūrṇe dharme dvijottama/
tasyāhaṃ caritaṃ sarvaṃ śrotumicchāmi vai mune

1.38.8

pulastya uvāca/
kasyacittvatha kālasya rāmo dharmapathe sthitaḥ/
yaccakāra mahābāho śṛṇuṣvaikamanā nṛpa

1.38.9

sasmāra rākṣaseṃdraṃ taṃ kathaṃ rājā vibhīṣaṇaḥ/
laṃkāyāṃ saṃsthito rājyaṃ kariṣyati ca rākṣasaḥ

1.38.10

gīrvāṇeṣu prātikūlyaṃ vināśasya tu lakṣaṇam/
mayā tasya tu taddattaṃ rājyaṃ caṃdrārkakālikam

1.38.11

tasyāvināśataḥ kīrtiḥ sthirā me śāśvatī bhavet/
rāvaṇena tapastaptaṃ vināśāyātmanastviha

1.38.12

vidhvastaḥ sa ca pāpiṣṭho devakārye mayādhunā/
tadidānīṃ mayānveṣyaḥ svayaṃ gatvā vibhīṣaṇaḥ

1.38.13

saṃdeṣṭavyaṃ hitaṃ tasya yena tiṣṭhetsa śāśvatam/
evaṃ ciṃtayatastasya rāmasyāmitatejasaḥ

1.38.14

ājagāmātha bharato rāmaṃ dṛṣṭvābravīdidam/
kiṃ tvaṃ ciṃtayase deva na rahasyaṃ vadasva me

1.38.15

devakārye dharāyāṃ vā svakārye vā narottama/
evaṃ bruvaṃtaṃ bharataṃ dhyāyamānamavasthitam

1.38.16

abravīdrāghavo vākyaṃ rahasyaṃ tu na vai tava/
bhavānbahiścaraḥ prāṇo lakṣmaṇaśca mahāyaśāḥ

1.38.17

avedyaṃ bhavato nāsti mama satyaṃ vidhāraya/
eṣā me mahatī ciṃtā kathaṃ devairvibhīṣaṇaḥ

1.38.18

vartate yaddhitārthaṃ vai daśagrīvo nipātitaḥ/
gamiṣye tadahaṃ laṃkāṃ yatra cāsau vibhīṣaṇaḥ

1.38.19

taṃ ca dṛṣṭvā purīṃ tāṃ tu kāryamuktvā ca rākṣasam/
ālokya sarvavasudhāṃ sugrīvaṃ vānareśvaram

1.38.20

mahārājaṃ ca śatrughnaṃ bhātṛputrāṃśca sarvaśaḥ/
evaṃ vadati kākutsthe bharataḥ purataḥ sthitaḥ

1.38.21

uvāca rāghavaṃ vākyaṃ gamiṣye bhavatā saha/
evaṃ kuru mahābāho saumitririha tiṣṭhatu

1.38.22

ityuktvā bharataṃ rāmaḥ saumitraṃ cāha vai pure/
rakṣākāryā tvayā vīra yāvadāgamanaṃ hi nau

1.38.23

evaṃ lakṣmaṇamādiśya dhyātvā vai puṣpakaṃ nṛpa/
āruroha sa vai yānaṃ kausalyānaṃdavardhanaḥ

1.38.24

puṣpakaṃ tu tataḥ prāptaṃ gāṃdhāraviṣayo yataḥ/
bharatasya sutau dṛṣṭvā jagannītiṃ nirīkṣya ca

1.38.25

pūrvāṃ diśaṃ tato gatvā lakṣmaṇasya sutau yataḥ/
pureṣu teṣu ṣaḍrātramuṣitvā raghunaṃdanau

1.38.26

gatau tena vimānena dakṣiṇāmabhito diśam/
gaṃgāyāmunasaṃbhedaṃ prayāgamṛṣisevitam

1.38.27

abhivādya bharadvājamatrerāśramamīyatuḥ/
saṃbhāṣya ca munīṃstatra janasthānamupāgatau

1.38.28

rāma uvāca/
atra pūrvaṃ hṛtā sītā rāvaṇena durātmanā/
hatvā jaṭāyuṣaṃ gṛdhraṃ yosau pitṛsakho hi nau

1.38.29

atrāsmākaṃ mahadyuddhaṃ kabaṃdhena kubuddhinā/
hatena tena dagdhena sītāste rāvaṇālaye

1.38.30

ṝṣyamūke girivare sugrīvo nāma vānaraḥ/
sa te kariṣyate sāhyaṃ paṃpāṃ vraja sahānujaḥ

1.38.31

paṃpāsaraḥ samāsādya śabarīṃ gaccha tāpasīm/
ityukto duḥkhito vīra nirāśo jīvite sthitaḥ

1.38.32

iyaṃ sā nalinī vīra yasyāṃ vai lakṣmaṇovadat/
mā kṛthāḥ puruṣavyāghra śokaṃ śatruvināśana

1.38.33

ājñākāriṇi bhṛtye ca mayi prāpsyasi maithilīm/
atra me vārṣikā māsā gatā varṣaśatopamāḥ

1.38.34

atraiva nihato vālī sugrīvārthe paraṃtapa/
eṣā sā dṛśyate nūnaṃ kiṣkiṃdhā vālipālitā

1.38.35

yasyāṃ vai sa hi dharmātmā sugrīvo vānareśvaraḥ/
vānaraiḥ sahito vīra tāvadāste samāḥ śatam

1.38.36

vānaraissaha sugrīvo yāvadāste sabhāṃ gataḥ/
tāvattatrāgatau vīrau puryāṃ bharatarāghavau

1.38.37

dṛṣṭvā sa bhrātarau prāptau praṇipatyābravīdidam/
kva yuvāṃ prasthitau vīrau kāryaṃ kiṃ nu kariṣyathaḥ

1.38.38

viniveśyāsane tau ca dadāvarghye svayaṃ tadā/
evaṃ sabhāsthite tatra dharmiṣṭe raghunaṃdane

1.38.39

aṃgadotha hanūmāṃśca nalo nīlaśca pāṭalaḥ/
gajo gavākṣo gavayaḥ panasaśca mahāyaśāḥ

1.38.40

purodhaso maṃtriṇaśca daivajño dadhivakrakaḥ/
nīlaśśatabalirmaindo dvivido gaṃdhamādanaḥ

1.38.41

vīrabāhussubāhuśca vīraseno vināyakaḥ/
sūryābhaḥ kumudaścaiva suṣeṇo hariyūthapaḥ

1.38.42

ṝṣabho vinataścaiva gavākhyo bhīmavikramaḥ/
ṝkṣarājaśca dhūmraśca sahasainyairupāgatāḥ

1.38.43

aṃtaḥpurāṇi sarvāṇi rumā tārā tathaiva ca/
avarodhoṃgadasyāpi tathānyāḥ paricārikāḥ

1.38.44

praharṣamatulaṃ prāpya sādhusādhviti cābruvan/
vānarāśca mahātmānaḥ sugrīvasahitāstadā

1.38.45

vānaryaśca mahābhāgāstārādyāstatra rāghavam/
abhiprekṣyāśrukaṃṭhyaśca praṇipatyedamabruvan

1.38.46

kva sā devī tvayā deva yā vinirjityarāvaṇam/
śuddhiṃ kṛtvā hi te vahnau pituragra umāpateḥ

1.38.47

tvayānītā purīṃ rāma na tāṃ paśyāmi tegrataḥ/
na vinā tvaṃ tayā deva śobhase raghunaṃdana

1.38.48

tvayā vināpi sādhvī sā kva nu tiṣṭhati jānakī/
anyāṃ bhāryāṃ na te vedmi bhāryāhīno na śobhase

1.38.49

krauṃcayugmaṃ mitho yadvaccakravākayugaṃ yathā/
evaṃ vadaṃtīṃ tāṃ tārāṃ tārādhipasamānanām

1.38.1.38.50

prāha pravacasāṃ śreṣṭho rāmo rājīvalocanaḥ/
cārudaṃṣṭre viśālākṣi kālo hi duratikramaḥ

1.38.51

sarvaṃ kālakṛtaṃ viddhi jagadetaccarācaram/
visṛjyatāḥ striyaḥ sarvāḥ sugrīvobhimukhaḥ sthitaḥ

1.38.52

sugrīva uvāca/
bhavaṃtau yena kāryeṇa ihāyātau nareśvarau/
taccāpi kathyatāṃ śīghraṃ kṛtyakālo hi vartate

1.38.53

bruvāṇamevaṃ sugrīvaṃ bharato rāmacoditaḥ/
ācacakṣe ca gamanaṃ laṃkāyāṃ rāghavasya tu/
tau cābravīcca sugrīvo bhavadbhyāṃ sahitaḥ purīm

1.38.54

gamiṣye rākṣasaṃ deva draṣṭuṃ tatra vibhīṣaṇam/
sugrīveṇaivamukte tu gacchasvetyāha rāghavaḥ

1.38.55

sugrīvo rāghavau tau ca puṣpake tu sthitāstrayaḥ/
tāvatprāptaṃ vimānaṃ tu samudrasyottaraṃ taṭam

1.38.56

abravīdbharataṃ rāmo hyatra me rākṣaseśvaraḥ/
caturbhiḥ sacivaiḥ sārdhaṃ jīvitārthe vibhīṣaṇaḥ

1.38.57

prāptastato lakṣmaṇena laṃkārājyebhiṣecitaḥ/
atra cāhaṃ samudrasya parepāre sthitastryaham

1.38.58

darśanaṃ dāsyate me'sau jñātikāryaṃ bhaviṣyati/
tāvanna darśanaṃ mahyaṃ dattametena śatruhan

1.38.59

tataḥ kopaḥ sumadbhūtaścaturthehani rāghava/
dhanurāyamya vegena divyamastraṃ kare dhṛtam

1.38.60

dṛṣṭvā māṃ śaraṇānveṣī bhīto lakṣmaṇamāśritaḥ/
sugrīveṇānunīto'smi kṣamyatāṃ rāghava tvayā

1.38.61

tato mayotkṣiptaśaro marudeśe hyapākṛtaḥ/
tatassamudrarājena bhṛśaṃ vinayaśālinā

1.38.62

uktohaṃ setubaṃdhena laṃkāṃ tvaṃ vraja rāghava/
laṃghayitvā naravyāghra vāripūrṇaṃ mahodadhim

1.38.63

eṣa seturmayā baddhaḥ samudre varuṇālaye/
tribhirdinaiḥ samāptiṃ vai nīto vānarasattamaiḥ

1.38.64

prathame divase baddho yojanāni caturdaśa/
dvitīyehani ṣaṭtriṃśattṛtīyerdhaśataṃ tathā

1.38.65

iyaṃ sā dṛśyate laṃkā svarṇaprākāratoraṇā/
avarodho mahānatra kṛto vānarasattamaiḥ

1.38.66

atra yuddhaṃ mahadvṛttaṃ caitrāśuklacaturdaśi/
aṣṭacatvāriṃśaddinaṃ yatrāsau rāvaṇo hataḥ

1.38.67

atra prahasto nīlena hato rākṣasapuṃgavaḥ/
hanūmatā ca dhūmrākṣo hyatraiva vinipātitaḥ

1.38.68

mahodarātikāyau ca sugrīveṇa mahātmanā/
atraiva me kuṃbhakarṇo lakṣmaṇeneṃdrajittathā

1.38.69

mayā cātra daśagrīvo hato rākṣasapuṃgavaḥ/
atra saṃbhāṣituṃ prāpto brahmā lokapitāmahaḥ

1.38.70

pārvatyā sahito devaḥ śūlapāṇirvṛṣadhvajaḥ/
maheṃdrādyāḥ suragaṇāḥ sagaṃdharvāssa kiṃnarāḥ

1.38.71

pitā me ca samāyāto mahārājastriviṣṭapāt/
vṛtaścāpsarasāṃ saṃghairvidyādharagaṇaistathā

1.38.72

teṣāṃ samakṣaṃ sarveṣāṃ jānakī śuddhimicchatā/
uktā sītā havyavāhaṃ praviṣṭā śuddhimāgatā

1.38.73

laṃkādhipaiḥ surairdṛṣṭā gṛhītā pitṛśāsanāt/
athāpyuktotha rājñāhamayodhyāṃ gaccha putrakam

1.38.74

na me svargo bahumatastvayā hīnasya rāghava/
tāritohaṃ tvayā putra prāpto'smīndrasalokatām

1.38.75

lakṣmaṇaṃ cābravīdrājā putra puṇyaṃ tvayārjitam/
bhrātrāsamamatho divyāṃllokānprāpsyasi cottamān

1.38.76

āhūya jānakīṃ rājā vākyaṃ cedamuvāca ha/
na ca manyustvayā kāryo bhartāraṃ prati suvrate

1.38.77

khyātirbhaviṣyatyevāgryā bhartuste śubhalocane/
evaṃ vadati rāme tu puṣpake ca vyavasthite

1.38.78

tatra ye rākṣasavarāste gatvāśu vibhīṣaṇaṃ/
prāpto rāmaḥ sasugrīvaścārā itthaṃ tadā'vadan

1.38.79

vibhīṣaṇastu tacchrutvā rāmāgamanamaṃtike/
cārāṃstānpūjayāmāsa sarvakāmadhanādibhiḥ

1.38.80

alaṃkṛtya purīṃ tāṃ tu niṣkrāntaḥ sacivaiḥ saha/
dṛṣṭvā rāmaṃ vimānasthaṃ merāviva divākaraṃ

1.38.81

aṣṭāṃgapraṇipātena natvā rāghavamabravīt/
adya me saphalaṃ janma prāptāḥ sarve manorathāḥ

1.38.82

yaddṛṣṭau devacaraṇau jagadvaṃdyāvaniṃditau/
kṛtaḥ ślāghyosmyahaṃ deva śakrādīnāṃ divaukasāṃ

1.38.83

ātmānamadhikaṃ manye tridaśeśātpuraṃdarāt/
rāvaṇasya gṛhe dīpte sarvaratnopaśobhite

1.38.84

upaviṣṭe tu kākutsthe arghaṃ datvā vibhīṣaṇaḥ/
uvāca prāṃjalirbhūtvā sugrīvaṃ bharataṃ tathā

1.38.85

ihāgatasya rāmasya yaddāsye na tadasti me/
iyaṃ ca laṃkā rāmeṇa ripuṃ trailokyakaṃṭakam

1.38.86

hatvā tu pāpakarmāṇaṃ dattā pūrvaṃ purī mama/
iyaṃ purī ime dārā amī putrāstathā hyahaṃ

1.38.87

sarvametanmayā dattaṃ sarvamakṣayamastu te/
tataḥ prakṛtayaḥ sarvā laṃkāvāsijanāśca ye

1.38.88

ājagmū rāghavaṃ draṣṭuṃ kautūhalasamanvitāḥ/
ukto vibhīṣaṇastaistu rāmaṃ darśaya naḥ prabho

1.38.89

vibhīṣaṇena kathitā rāghavāya mahātmane/
teṣāmupāyanaṃ sarvaṃ bharato rāmacoditaḥ

1.38.90

jagrāha vānarendraśca dhanaratnaughasaṃcayaṃ/
evaṃ tatra tryahaṃ rāmo hyavasadrākṣasālaye

1.38.91

caturthehani saṃprāpte rāme cāpi sabhāsthite/
kekasī putramāhedaṃ rāmaṃ drakṣyāmi putraka

1.38.92

dṛṣṭe tasminmahatpuṇyaṃ prāpyate munisattamaiḥ/
viṣṇureṣa mahābhāgaścaturmūrtissanātanaḥ

1.38.93

sītā lakṣmīrmahābhāga na buddhā sāgrajena te/
pitrā te pūrvamākhyātaṃ devānāṃ divisaṃgame

1.38.94

kule raghūṇāṃ vai viṣṇuḥ putro daśarathasya tu/
bhaviṣyati vināśāya daśagrīvasya rakṣasaḥ

1.38.95

vibhīṣaṇa uvāca/
evaṃ kuruṣva vai mātargṛhāṇa navamaṃ varam/
pātraṃ caṃdanasaṃyuktaṃ dadhikṣaudrākṣataiḥ saha

1.38.96

dūrvayārghaṃ saha kuru rājaputrasya darśanam/
saramāmagrataḥ kṛtvā yāścānyā devakanyakāḥ

1.38.97

vrajasva rāghavābhyāśaṃ tasmādagre vrajāmyaham/
evamuktvā gataṃ rakṣo yatra rāmo vyavasthitaḥ

1.38.98

utsārya dānavānsarvānrāmaṃ draṣṭuṃ samāgatān/
sabhāṃ tāṃ vimalāṃ kṛtvā rāmaṃ svābhimukhe sthitam

1.38.99

vibhīṣaṇa uvāca/
vijñāpyaṃ śṛṇu me deva vadataśca viśāṃpate/
daśagrīvaṃ kuṃbhakarṇaṃ yā ca māṃ cāpyajījanat

1.38.1.38.100

iyaṃ sā devamātā naḥ pādau te draṣṭumicchati/
tasyāstu tvaṃ kṛpāṃ kṛtvā darśanaṃ dātu marhasi

1.38.101

rāma uvāca/
ahaṃ tasyāḥ samīpaṃ tu mātṛdarśanakāṃkṣayā/
gamiṣye rākṣaseṃdra tvaṃ śīghraṃ yāhi mamāgrataḥ

1.38.102

pratijñāya tu taṃ vākyamuttasthau ca varāsanāt/
mūrdhni cāṃjalimādhāya praṇāmamakarodvibhuḥ

1.38.103

abhivādayehaṃ bhavatīṃ mātā bhavasi dharmataḥ/
mahatā tapasā cāpi puṇyena vividhena ca

1.38.104

imau te caraṇau devi mānavo yadi paśyati/
pūrṇassyāttadahaṃ prīto dṛṣṭvemau putravatsale

1.38.105

kausalyā me yathā mātā bhavatī ca tathā mama/
kekasī cābravīdrāmaṃ ciraṃ jīva sukhī bhava

1.38.106

bhartrā me kathitaṃ vīra viṣṇurmānuṣarūpadhṛt/
avatīrṇo raghukule hitārthetra divaukasām

1.38.107

daśagrīva vināśāya bhūtiṃ dātuṃ vibhīṣaṇe/
vālino nidhanaṃ caiva setubaṃdhaṃ ca sāgare

1.38.108

putro daśarathasyaiva sarvaṃ sa ca kariṣyati/
idānīṃ tvaṃ mayā jñātaḥ smṛtvā tadbhartṛbhāṣitam

1.38.109

sītā lakṣmīrbhavānviṣṇurdevā vai vānarāstathā/
gṛhaṃ putra gamiṣyāmi sthirakīrtimavāpnuhi

1.38.110

saramovāca/
ihaiva vatsaraṃ pūrṇamaśokavanikāsthitā/
sevitā jānakī deva sukhaṃ tiṣṭhati te priyā

1.38.111

nityaṃ smarāmi vai pādau sītāyāstu paraṃtapa/
kadā drakṣyāmi tāṃ devīṃ ciṃtayānā tvaharniśam

1.38.112

kimarthaṃ devadevena nānītā jānakī tviha/
ekākī naiva śobhethā yoṣitā ca tayā vinā

1.38.113

samīpe śobhate sītā tvaṃ ca tasyāḥ paraṃtapa/
evaṃ bruvantyāṃ bharataḥ keyamityabravīdvacaḥ

1.38.114

tataśceṃgitavidrāmo bharataṃ prāha satvaram/
vibhīṣaṇasya bhāryā vai saramā nāma nāmataḥ

1.38.115

priyā sakhī mahābhāgā sītāyāssudṛḍhaṃ matā/
sarvaṃkālakṛtaṃ paśya na jāne kiṃ kariṣyati

1.38.116

gaccha tvaṃ subhage bhartṛgehaṃ pālaya śobhane/
māṃ tyaktvā hi gatā devī bhāgyahīnaṃ gatiryathā

1.38.117

tayā virahitaḥ subhru ratiṃ viṃde na karhicit/
śūnyā eva diśaḥ sarvāḥ paśyāmīha punarbhraman

1.38.118

visṛjyatāṃ ca saramāṃ sītāyāstu priyāṃ sakhīm/
gatāyāmatha kekasyāṃ rāmaḥ prāha vibhīṣaṇam

1.38.119

daivatebhyaḥ priyaṃ kāryaṃ nāparādhyāstvayā surāḥ/
ājñayā rājarājasya vartitavyaṃ tvayānagha

1.38.120

laṃkāyāṃ mānuṣo yo vai samāgacchetkathaṃcana/
rākṣasairna ca haṃtavyo draṣṭavyosau yathā tvaham

1.38.121

vibhīṣaṇa uvāca/
ājñayāhaṃ naravyāghra kariṣye sarvameva tu/
vibhīṣaṇe hi vadati vāyū rāmamuvāca ha

1.38.122

ihāstivaiṣṇavī mūrtiḥ pūrvaṃ baddho baliryayā/
tāṃ nayasva mahābhāga kānyakubje pratiṣṭhaya

1.38.123

viditvā tadabhiprāyaṃ vāyunā samudāhṛtam/
vibhīṣaṇastvalaṃkṛtya ratnaiḥ sarvaiśca vāmanam

1.38.124

ānīya cārpayadrāme vākyaṃ cedamuvāca ha/
yadā vai nirjitaḥ śakro meghanādena rāghava

1.38.125

tadā vai vāmanastveṣa ānīto jalajekṣaṇa/
nayasva tamimaṃ deva devadevaṃ pratiṣṭhaya

1.38.126

tatheti rāghavaḥ kṛtvā puṣpakaṃ ca samāruhat/
dhanaṃ ratnamasaṃkhyeyaṃ vāmanaṃ ca surottamam

1.38.127

gṛhya sugrīvabharatāvārūḍhau vāmanādanu/
vrajannevāṃbare rāmastiṣṭhetyāha vibhīṣaṇam

1.38.128

rāghavasya vacaḥ śrutvā bhūyopyāha sa rāghavam/
kariṣye sarvametaddhi yadājñaptaṃ vibho tvayā

1.38.129

setunānena rājeṃdra pṛthivyāṃ sarvamānavāḥ/
āgatya pratibādherannājñābhaṃgo bhavettava

1.38.130

kotra me niyamo deva kinnu kāryaṃ mayā vibho/
śrutvaitadrāghavo vākyaṃ rākṣasottamabhāṣitam

1.38.131

kārmukaṃ gṛhya hastena rāmaḥ setuṃ dvidhācchinat/
trirvibhajya ca vegena madhye vai daśayojanam

1.38.132

chitvā tu yojanaṃ caikamekaṃ khaṃḍatrayaṃ kṛtam/
velāvanaṃ samāsādya rāmaḥ pūjāṃ ramāpateḥ

1.38.133

kṛtvā rāmeśvaraṃ nāmnā devadevaṃ janārdanaṃ/
abhiṣicyātha saṃgṛhya vāmanaṃ raghunaṃdanaḥ

1.38.134

dakṣiṇādudadheścaiva nirjagāma tvarānvitaḥ/
aṃtarikṣādabhūdvāṇī meghagaṃbhīraniḥsvanā

1.38.135

rudra uvāca/
bho bho rāmāstu bhadraṃ te sthito'hamiha sāṃpratam/
yāvajjagadidaṃ rāma yāvadeṣā dharā sthitā

1.38.136

tāvadeva ca te setu tīrthaṃ sthāsyati rāghava/
śrutvaivaṃ devadevasya giraṃ tāmamṛtopamām

1.38.137

rāma uvāca/
namaste devadeveśa bhaktānāmabhayaṃkara/
gaurīkāṃta namastubhyaṃ dakṣayajñavināśana

1.38.138

namo bhavāya śarvāya rudrāya varadāya ca/
paśūnāṃpataye nityaṃ cogrāya ca kapardine

1.38.139

mahādevāya bhīmāya tryaṃbakāya diśāṃpate/
īśānāya bhagaghnāya namostvaṃdhakaghātine

1.38.140

nīlagrīvāya ghorāya vedhase vedhasā stuta/
kumāraśatrunighnāya kumārajananāya ca

1.38.141

vilohitāya dhūmrāya śivāya krathanāya ca/
namo nīlaśikhaṃḍāya śūline daityanāśine

1.38.142

ugrāya ca trinetrāya hiraṇyavasuretase/
aniṃdyāyāṃbikābhartre sarvadevastutāya ca

1.38.143

abhigamyāya kāmyāya sadyojātāya vai namaḥ/
vṛṣadhvajāya muṃḍāya jaṭine brahmacāriṇe

1.38.144

tapyamānāya tapyāya brahmaṇyāya jayāya ca/
viśvātmane viśvasṛje viśvamāvṛtya tiṣṭhate

1.38.145

namo namostu divyāya prapannārtiharāya ca/
bhaktānukaṃpine deva viśvatejo manogate

1.38.146

pulastya uvāca/
evaṃ saṃstūyamānastu devadevo haro nṛpa/
uvāca rāghavaṃ vākyaṃ bhaktinamraṃ purāsthitam

1.38.147

rudra uvāca/
bho bho rāghava bhadraṃ te brūhi yatte manogatam/
bhavānnārāyaṇo nūnaṃ gūḍho mānuṣayoniṣu

1.38.148

avatīrṇo devakāryaṃ kṛtaṃ taccānagha tvayā/
idānīṃ svaṃ vrajasthānaṃ kṛtakāryosi śatruhan

1.38.149

tvayā kṛtaṃ paraṃ tīrthaṃ setvākhyaṃ raghunaṃdana/
āgatya mānavā rājanpaśyeyuriha sāgare

1.38.1.38.150

mahāpātakayuktā ye teṣāṃ pāpaṃ vilīyate/
brahmavadhyādipāpāni yāni kaṣṭāni kānicit

1.38.151

darśanādeva naśyaṃti nātra kāryā vicāraṇā/
gaccha tvaṃ vāmanaṃ sthāpya gaṃgātīre raghūttama

1.38.152

pṛthivyāṃ sarvaśaḥ kṛtvā bhāgānaṣṭau paraṃtapa/
śvetadvīpaṃ svakaṃ sthānaṃ vraja deva namostu te

1.38.153

praṇipatya tato rāmastīrthaṃ prāptaśca puṣkaram/
vimānaṃ tu na yātyūrdhvaṃ veṣṭitaṃ tattu rāghavaḥ

1.38.154

kimidaṃ veṣṭitaṃ yānaṃ nirālaṃbe'mbare sthitam/
bhavitavyaṃ kāraṇena paśyetyāha sma vānaram

1.38.155

sugrīvo rāmavacanādavatīrya dharātale/
sa ca paśyati brahmāṇaṃ surasiddhasamanvitam

1.38.156

brahmarṣisaṅghasahitaṃ caturvedasamanvitam/
dṛṣṭvā''gatyābravīdrāmaṃ sarvalokapitāmahaḥ

1.38.157

sahito lokapālaiśca vasvādityamarudgaṇaiḥ/
taṃ devaṃ puṣpakaṃ naiva laṃghayeddhi pitāmaham

1.38.158

avatīrya tato rāmaḥ puṣpakāddhemabhūṣitāt/
natvā viriṃcanaṃ devaṃ gāyatryā saha saṃsthitam

1.38.159

aṣṭāṃgapraṇipātena paṃcāṃgāliṃgitāvaniḥ/
tuṣṭāva praṇato bhūtvā devadevaṃ viriṃcanam

1.38.160

rāma uvāca/
namāmi lokakartāraṃ prajāpatisurārcitam/
devanāthaṃ lokanāthaṃ prajānāthaṃ jagatpatim

1.38.161

namaste devadeveśa surāsuranamaskṛta/
bhūtabhavyabhavannātha haripiṃgalalocana

1.38.162

bālastvaṃ vṛddharūpī ca mṛgacarmāsanāṃbaraḥ/
tāraṇaścāsi devastvaṃ trailokyaprabhurīśvaraḥ

1.38.163

hiraṇyagarbhaḥ padmagarbhaḥ vedagarbhaḥ smṛtipradaḥ/
mahāsiddho mahāpadmī mahādaṃḍī ca mekhalī

1.38.164

kālaśca kālarūpī ca nīlagrīvo vidāṃvaraḥ/
vedakartārbhako nityaḥ paśūnāṃ patiravyayaḥ

1.38.165

darbhapāṇirhaṃsaketuḥ kartā hartā haro hariḥ/
jaṭī muṃḍī śikhī daṃḍī laguḍī ca mahāyaśāḥ

1.38.166

bhūteśvaraḥ surādhyakṣaḥ sarvātmā sarvabhāvanaḥ/
sarvagaḥ sarvahārī ca sraṣṭā ca gururavyayaḥ

1.38.167

kamaṃḍaludharo devaḥ sruksruvādidharastathā/
havanīyo'rcanīyaśca ॐkāro jyeṣṭhasāmagaḥ

1.38.168

mṛtyuścaivāmṛtaścaiva pāriyātraśca suvrataḥ/
brahmacārī vratadharo guhāvāsī supaṅkajaḥ

1.38.169

amaro darśanīyaśca bālasūryanibhastathā/
dakṣiṇe vāmataścāpi patnībhyāmupasevitaḥ

1.38.170

bhikṣuśca bhikṣurūpaśca trijaṭī labdhaniścayaḥ/
cittavṛttikaraḥ kāmo madhurmadhukarastathā

1.38.171

vānaprastho vanagata āśramī pūjitastathā/
jagaddhātā ca karttā ca puruṣaḥ śāśvato dhruvaḥ

1.38.172

dharmādhyakṣo virūpākṣastridharmo bhūtabhāvanaḥ/
trivedo bahurūpaśca sūryāyutasamaprabhaḥ

1.38.173

mohakovaṃdhakaścaivadānavānāṃviśeṣataḥ/
devadevaśca padmāṅkastrinetro'bjajaṭastathā

1.38.174

hariśmaśrurdhanurdhārī bhīmo dharmaparākramaḥ/
evaṃ stutastu rāmeṇa brahmā brahmavidāṃvaraḥ

1.38.175

uvāca praṇataṃ rāmaṃ kare gṛhya pitāmahaḥ/
viṣṇustvaṃ mānuṣe dehe'vatīrṇo vasudhātale

1.38.176

kṛtaṃ tadbhavatā sarvaṃ devakāryaṃ mahāvibho/
saṃsthāpya vāmanaṃ devaṃ jāhnavyā dakṣiṇe taṭe

1.38.177

ayodhyāṃ svapurīṃ gatvā suralokaṃ vrajasva ca/
visṛṣṭo brahmaṇā rāmaḥ praṇipatya pitāmahaṃ

1.38.178

ārūḍhaḥ puṣpakaṃ yānaṃ saṃprāpto madhurāṃ purīm/
samīkṣya putrasahitaṃ śatrughnaṃ śatrughātinaṃ

1.38.179

tutoṣa rāghavaḥ śrīmānbharataḥ sa harīśvaraḥ/
śatrughno bhrātarau prāptau śakropendrāvivāgatau

1.38.180

praṇipatya tato mūrdhnā paṃcāṃgāliṃgitāvaniḥ/
utthāpya cāṃkamāropya rāmo bhrātaramaṃjasā

1.38.181

bharataśca tataḥ paścātsugrīvastadanaṃtaraṃ/
upaviṣṭo'tha rāmāya so'rghamādāya satvaraṃ

1.38.182

rājyaṃ nivedayāmāsa cāṣṭāṃgaṃ rāghave tadā/
śrutvā prāptaṃ tato rāmaṃ sarvo vai māthuro janaḥ

1.38.183

varṇā brāhmaṇabhūyiṣṭhā draṣṭumenaṃ samāgatāḥ/
saṃbhāṣya prakṛtīḥ sarvā naigamānbrāhmaṇaiḥ saha

1.38.184

dināni paṃcoṣitvā'tra rāmo gaṃtuṃ mano dadhe/
śatrughnaśca tato rāme vājinotha gajāṃstathā

1.38.185

kṛtākṛtaṃ ca kanakaṃ tatropāyanamāharat/
rāmastvāha tataḥ prītaḥ sarvametanmayā tava

1.38.186

dattaṃ putrau te'bhiṣiñca rājānau māthure jane/
evamuktvā tato rāmaḥ prāpto madhyaṃdine ravau

1.38.187

mahodayaṃ samāsādya gaṃgātīre sa vāmanaṃ/
pratiṣṭhāpya dvijānāha bhāvinaḥ pārthivāṃstathā

1.38.188

mayā kṛto'yaṃ dharmasya seturbhūtivivardhanaḥ/
prāpte kāle pālanīyo na ca lopyaḥ kathaṃcana

1.38.189

prasāritakareṇaivaṃ prārthanaiṣā mayā kṛtā/
nṛpāḥ kṛte mayārthitve yatkṣemaṃ kriyatāmiha

1.38.190

nityaṃ dainaṃdinīpūjā kāryā sarvairataṃdritaiḥ/
grāmāndatvā dhanaṃ tacca laṃkāyā āhṛtaṃ ca yat

1.38.191

preṣayitvā ca kiṣkiṃdhāṃ sugrīvaṃ vānareśvaraṃ/
ayodhyāmāgato rāmaḥ puṣpakaṃ tamathābravīt

1.38.192

nāgaṃtavyaṃ tvayā bhūyastiṣṭha yatra dhaneśvaraḥ/
kṛtakṛtyastato rāmaḥ kartavyaṃ nāpyamanyata

1.38.193

pulastya uvāca/
evante bhīṣma rāmasya kathāyogena pārthiva/
utpattirvāmanasyoktā kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi

1.38.194

kathayāmi tu tatsarvaṃ yatra kautūhalaṃ nṛpa/
sarvaṃ te kīrttayiṣyāmi yenārthī nṛpanaṃdana

1.38.38

iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe vāmanapratiṣṭhānāmāṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0