Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 1.22

1.22.1

bhīṣma uvāca
bhūrlokotha bhuvarlokaḥ svarlokotha maharjanaḥ
tapaḥ satyaṃ ca saptaite devalokāḥ prakīrttitāḥ

1.22.2

paryāyeṇa tu sarveṣāmādhipatyaṃ kathaṃ bhavet
ihaloke śubhaṃ rūpamāyurārogyameva ca

1.22.3

lakṣmīśca vipulā brahmankathaṃ syātsurapūjita
pulastya uvāca
purā hutāśanaḥ sārddhaṃ mārutena mahītale

1.22.4

ādiṣṭaḥ puruhūtena vināśāya suradviṣām
nirdagdheṣu tatastena dānaveṣu sahasraśaḥ

1.22.5

tārakaḥ kamalākṣaśca kāladaṃṣṭraḥ parāvasuḥ
virocanastu saṃhrādaḥ prayātāste tadā vasan

1.22.6

aṃtaḥsamudramāviśya sanniveśamakurvata
aśaktā iti tepyagnimārutābhyāmupekṣitāḥ

1.22.7

tataḥ prabhṛti vai devānmānuṣānsa bhujaṃgamān
saṃpīḍya ca munīnsarvānpraviśaṃti punarjalam

1.22.8

evaṃ yugasahasrāṇi te vīrāḥ sapta paṃca ca
jaladurgabalādrājanpīḍayaṃti jagattrayam

1.22.9

tataḥ punaratho vahnimārutāvamarādhipaḥ
ādideśācirādaṃbu nidhireṣa viśoṣyatām

1.22.10

yasmādasmaddviṣāṃ caiṣa śaraṇaṃ varuṇālayaḥ
tasmādbhavadbhyāmadyaiva śoṣameṣa praṇīyatām

1.22.11

tāvūcatustataḥ śakraṃ mayaśambarasūdanam
adharma eṣa deveṃdra sāgarasya vināśanam

1.22.12

yasmājjīvanikāyasya mahataḥ saṃkṣayo bhavet
tasmādupāyamanyaṃ tu samāśraya puraṃdara

1.22.13

yasya yojanamātrepi jīvakoṭi śatāni ca
nivasaṃti suraśreṣṭha sa kathaṃ nāśamarhati

1.22.14

evamuktaḥ sureṃdrastu krodhasaṃraktalocanaḥ
uvācedaṃ vaco roṣādamarāvagnimārutau

1.22.15

na dharmādharmasaṃyogaṃ prāpnuvaṃtyamarāḥ kvacit
bhavaṃtau tu viśeṣeṇa mahātmānau ca tiṣṭhataḥ

1.22.16

mamājñā na kṛtā yasmānmārutena samaṃ tvayā
muṃnivrataparo bhūtvā parigṛhya kalevaram

1.22.17

dharmārthaśāstrarahitāṃ yoniṃ prati vibhāvaso
tasmādekena vapuṣā munirūpeṇa mānuṣe

1.22.18

mārutena samaṃ loke tava janma bhaviṣyati
yadā tu mānuṣatvepi tvayā gaṃḍūṣaśoṣitaḥ

1.22.19

bhaviṣyatyudadhirvahne tadā devatvamāpsyasi
itīṃdraśāpātpatitau tatkṣaṇāttau mahītale

1.22.20

avāptavaṃtau dehe ca kuṃbhājjanma tatobhavat
mitrāvaruṇayorvīryādvasiṣṭhaścātmajobhavat

1.22.21

tatogastya ugratapā babhūva munisattamaḥ
asmādbhrātuḥ sa vai bhrātā vasiṣṭhasyānujo muniḥ

1.22.22

bhīṣma uvāca
kathaṃ ca mitrāvaruṇau pitarāvasya tau smṛtau
janma kuṃbhādagastyasya yathābhūttadvadādhunā

1.22.23

pulastya uvāca
purā purāṇapuruṣaḥ kadācidgaṃdhamādane
bhūtvā dharmasuto viṣṇuścacāra vipulaṃ tapaḥ

1.22.24

tapasā cāsya bhītena vighnārthe preṣitāvubhau
śakreṇa mādhavānaṃgāvapsarogaṇasaṃyutau

1.22.25

yadā ca gītavādyena bhāvahāvādinā hariḥ
na kāmamādhavābhyāṃ ca mohaṃ netumaśakyata

1.22.26

tadā kāmamadhustrīṇāṃ viṣādamabhajadgaṇaḥ
saṃkṣobhāyata tasteṣāmūrudeśānnarāgrajaḥ

1.22.27

nārīmutpādayāmāsa trailokyasyāpi mohinīm
saṃmohitāstayā devāstau tu caiva surāvubhau

1.22.28

apsarāṇāṃ samakṣaṃ hi devānāmabravīddhariḥ
urvaśīti ca nāmneyaṃ loke khyātiṃ gamiṣyati

1.22.29

tataḥ kāmayamānena mitreṇāhūyatorvaśī
proktā māṃ ramayasveti bāḍhamityabravīcca sā

1.22.30

gacchaṃtī tu tataḥ sūryalokamiṃdīvarekṣaṇā
varuṇena vṛtā paścādvacanaṃ tamabhāṣata

1.22.31

mitreṇāhaṃ vṛtā pūrvaṃ mama sūryaḥ patiḥ prabho
uvāca varuṇaścittaṃ mayi saṃnyasya gamyatām

1.22.32

gatāyāṃ bāḍhamityuktvā mitraḥ śāpamadādatha
adyaiva mānuṣe loke gaccha somasutātmajam

1.22.33

bhajasveti yato mithyā dharma eṣa tvayā kṛtaḥ
jalakuṃbhe tato vīryaṃ mitreṇa varuṇena ca

1.22.34

prakṣiptamatha saṃjātau dvāveva munisattamau
nimirnāma nṛpaḥ strībhiḥ purā dyūtamadīvyata

1.22.35

tadaṃtarebhyājagāma vasiṣṭho brahmasaṃbhavaḥ
tasya pūjāmakurvāṇaṃ śaśāpa sa munirnṛpam

1.22.36

videhastvaṃ bhavasveti śaptastenāpyasau muniḥ
anyonyaśāpādubhayorviśarīre tu tejasī

1.22.37

jagmatuśśāpanāśāya brahmāṇaṃ jagataḥ patim
atha brahmasamādeśāllocaneṣvavasannimiḥ

1.22.38

nimeṣāḥ syuścalokānāṃ tadviśrāmāya pārthiva
vasiṣṭhopyabhavattasmiñjalakuṃbhe ca pūrvavat

1.22.39

tato jātaścaturbāhuḥ sākṣasūtrakamaṃḍaluḥ
agastya iti śāṃtātmā babhūva ṛṣisattamaḥ

1.22.40

malayasyaikadeśe tu vaikhānasa vidhānataḥ
sabhāryaḥ saṃvṛto vipraistapaścakre suduṣkaram

1.22.41

tataḥ kālena mahatā tārakādinipīḍitam
jagadvīkṣyasakopena pītavānvaruṇālayam

1.22.42

tatosya varadāssarve babhūvuḥ śaṃkarādayaḥ
brahmāviṣṇuśca bhagavānvaradānāya jagmatuḥ

1.22.43

varaṃ vṛṇīśva bhadraṃ te yaścābhīṣṭotra vai mune
agastya uvāca
yāvadbrahmasahasrāṇāṃ paṃcaviṃśatikoṭayaḥ

1.22.44

vaimāniko bhaviṣyāmi dakṣiṇāṃbaravartmani
madvimānodayātkuryādyaḥ kaścitpūjanaṃ mama

1.22.45

sa saptalokādhipatiḥ paryāyeṇa bhaviṣyati
yastvāśramaṃ puṣkare tu mannāmnā parikīrtayet

1.22.46

sa caiva puṇyatāṃ yātu vara eṣa vṛto mayā
śrāddhaṃ ye'tra kariṣyaṃti piṃḍapūrvaṃ tu bhaktitaḥ

1.22.47

teṣāṃ pitṛgaṇāssarve mayā saha divi sthitāḥ
etatkālaṃ vasiṣyaṃti eṣa eva varo mama

1.22.48

evamastviti tepyuktvā jagmurdevā yathāgatam
tasmādarghaḥ pradātavyo hyagastyāya sadā budhaiḥ

1.22.49

bhīṣma uvāca
kathamarghapradānaṃ ca kartavyaṃ tasya vai muneḥ
vidhānaṃ yadagastyasya pūjane tadvadasva me

1.22.1.22.50

pulastya uvāca
pratyūṣa samaye vidvānkuryādasyodaye niśi
snānaṃ śuklatilaistadvacchuklamālyāṃbaro gṛhī ५०

1.22.51

sthāpayedavraṇaṃ kuṃbhaṃ mālyavastravibhūṣitam
paṃcaratnasamāyuktaṃ ghṛtapātreṇasaṃyutam

1.22.52

aṃguṣṭhamātraṃ puruṣaṃ tathaiva suvarṇamadhyāyatabāhudaṃḍam
caturbhujaṃ kuṃbhamukhe nidhāya dhānyāni saptācalasaṃyutāni

1.22.53

sakāṃsyapātrākṣataśuklayuktaṃ maṃtreṇa dadyāddvijapuṃgavāya
utkṣipya kuṃbhoparidīrghabāhumananyacetā yamadiṅmukhastham

1.22.54

śvetāṃ ca dadyādyadiśaktirasti raupyaiḥ khurairhemamukhīṃ savatsāṃ
dhenuṃ naraḥ kṣīravatīṃ praṇamya sragvastraghaṃṭābharāṇāṃ dvijāya

1.22.55

āsaptarātrādudaye nṛpāsya dātavyametatsakalaṃ nareṇa
yāvatsamāssaptadaśātha vā syurathorddhvamapyatra vadaṃti kecit

1.22.56

kāśapuṣpapratīkāśa agnimārutasaṃbhava
mitrāvaruṇayoḥ putra kuṃbhayone namostu te

1.22.57

pratyabdaṃ ca phalatyāgamevaṃ kurvannasīdati
homaṃ kṛtvā tataḥ paścādvartayenmānavaḥ phalam

1.22.58

anenavidhinā yastu pumānarghaṃ nivedayet arghya
imaṃ lokamavāpnoti rūpārogyaphalapradam

1.22.59

dvitīyena bhuvarlokaṃ svarlokaṃ ca tataḥ param
saptaiva lokānāpnoti saptārghānyaḥ prayacchati

1.22.60

iti paṭhati śṛṇoti yo hi samyakcaritamagastyasamarcanaṃ ca paśyet
matimapi ca dadāti sopi viṣṇorbhavanagataḥ paripūjyatemaraughaiḥ

1.22.61

bhīṣma uvāca
saubhāgyārogyaphaladamamitrakṣayakārakam
bhuktimuktipradaṃ yacca tanme brūhi mahāmate

1.22.62

pulastya uvāca
yadumāyā purā deva uvācāṃdhakasūdanaḥ
kathāsu saṃpravṛttāsu dharmyāsu lalitāsu ca

1.22.63

tadidānīṃ pravakṣyāmi bhuktimuktiphalapradam
gauryuvāca
dattaḥ śāpo hi sāvitryā mahyaṃ lakṣmyai sureśvara

1.22.64

yathā lakṣmīpradhānatvamahaṃ yāmi tathā vada
śaṃkara uvāca
śuṇuṣvāvahitā devi tathaivānyatsvayaṃkṛtam

1.22.65

narāṇāmatha nārīṇāmārādhanamanuttamam
nabhasye vātha vaiśākhe puṇye mārgaśirasyatha

1.22.66

śuklapakṣe tṛtīyāyāṃ snātaḥ sa gaurasarṣapaiḥ
gorocanaṃ sagomūtraṃ godugdhaṃ ca ghṛtaṃ tathā

1.22.67

dadhicaṃdanasaṃmiśraṃ lalāṭe tilakaṃ nyaset
saubhāgyārogyakṛdyasmātsadā ca lalitāpriyam

1.22.68

pratipakṣaṃ tṛtīyāyāṃ pumānvāpi suvāsinī
dhārayedraktavastrāṇi kusumāni sitāni ca

1.22.69

vidhavā śuklavastraṃ vai tvekameva hi dhārayet
kumārī śukla sūkṣme ca paridadhyāttu vāsasī

1.22.70

devīṃ ca paṃcagavyena tataḥ kṣīreṇa kevalaṃ
snāpayenmadhunā tadvatpuṣpagaṃdhodakena tu

1.22.71

pūjayecchuklapuṣpaistu phalairnānāvidhairapi
dhānyalājādilavaṇaguḍakṣīraghṛtānvitaiḥ

1.22.72

śuklākṣatatilairarcā kāryā devi sadā tvayā
pādayorarcanaṃ kuryātpratipakṣaṃ varānane

1.22.73

varadāyai namaḥ pādau tathā gulphau śriyai namaḥ
aśokāyai namo jaṃghe pārvatyai jānunī tathā

1.22.74

ūrū māṃgalyakāriṇyai vāmadevyai tathā kaṭim
padmodarāyai jaṭharaṃ namaḥ kaṃṭhe śriyai namaḥ

1.22.75

karau saubhāgyadāyinyai bāhū ca sumukhaśriyai
mukhaṃ darpavināśinyai smaradāyai smitaṃ punaḥ

1.22.76

gauryai namastathānāsāmutpalāyai ca locane
tuṣṭyai lalāṭamalakaṃ kātyāyanyai namaḥ śiraḥ

1.22.77

namo goryyai namaḥ puṣṭyai namaḥ kāṃtyai namaḥ śriyai
raṃbhāyai lalitāyai ca vāmadevyai namo namaḥ

1.22.78

evaṃ saṃpūjya vidhivadagrataḥ padmamālikhet
patraiḥ ṣoḍaśabhiryuktaṃ krameṇaiva sakarṇikam

1.22.79

pūrveṇa vinyasedgaurīmaparṇāṃ ca tataḥ param
bhavānīṃ dakṣiṇe tadvadrudrāṇīṃ ca tataḥ param

1.22.80

vinyasetpaścime bhāge saumyāṃ madanavāsinīm
vāyavye pāṭalāmugrāmuttareṇa tathā umām

1.22.81

sādhyāṃ pathyāṃ tathā saumyāṃ maṃgalāṃ kumadāṃ satīm
bhadrāṃ ca madhye saṃsthāpya lalitāṃ karṇikopari

1.22.82

kusumairakṣatādbhirvā namaskāreṇa vinyaset
gītamaṃgalaghoṣaṃ ca kārayitvā suvāsinīm

1.22.83

pūjayedraktavāsobhī raktamālyānulepanaiḥ
siṃdūraṃ snānacūrṇaṃ ca tāsāṃ śirasi pātayet

1.22.84

siṃdūraṃ kuṃkumaṃ snānamatīveṣṭaṃ yatastataḥ
tathopadeṣṭāramapi pūjayedyatnato gurum

1.22.85

na pūjyate gururyatra sarvāstatrāphalāḥ kriyāḥ
japyaiśca pūjayedgaurīmutpalairasitaiḥ sadā

1.22.86

baṃdhujīvaiḥ priye pūjyā kārtike māsi yatnataḥ
jātīpuṣpairmārgaśire pauṣe pītaiḥ kuraṃṭakaiḥ

1.22.87

kuṃdaiḥ kumudapuṣpaiśca devīṃ māghepi pūjayet
siṃduvāreṇa jātyā vā phālgunepyarcayennaraḥ

1.22.88

caitre tu mallikāśokairvaiśākhe gaṃdhapāṭalaiḥ
jyeṣṭhe kamalamaṃdārairāṣāḍhe ca jalāṃbujaiḥ

1.22.89

maṃdārairatha mālatyā śrāvaṇe pūjayetsadā
gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhisarpiḥ kuśodakam

1.22.90

bilvapatrārkakusumāṃbuja gośṛṃgavāri ca
paṃcagavyaṃ ca bilvaṃ ca prāśayetkramaśaḥ sadā

1.22.91

etadbhādrapadādau tu prāśanaṃ samudāhṛtam
pratipakṣaṃ ca mithunaṃ tṛtīyāyāṃ varānane

1.22.92

bhojayitvārcayedbhaktyā vastramālyānulepanaiḥ
puṃsaḥ pītāṃbare dadyātstriyāḥ kauśeyavāsasī

1.22.93

niṣpāva jīralavaṇamikṣudaṃḍa guḍānvitam
striyai dadyātphalaṃ puṃsaḥ suvarṇotpalasaṃyutam

1.22.94

yathā na devi devastvāṃ saṃparityajya gacchati
tathā māmuddharāśeṣa duḥkhasaṃsārasāgarāt

1.22.95

kumudā vimalā naṃdā bhavānī vasudhā śivā
lalitā kamalā gaurī satī rambhātha pārvatī

1.22.96

nabhasyādiṣu māseṣu prīyatāmityudīrayet
vratāṃte śayanaṃ dadyātsuvarṇakamalānvitam

1.22.97

mithunāni caturviśaddvādaśātha samarcayet
aṣṭāvaṣṭāthavā bhūyaścaturmāsetha vārcayet

1.22.98

pūrvaṃ datvātha gurave paścādanyānsamarcayet
uktānantatṛtīyaiṣā sadānaṃtaphalapradā

1.22.99

sarvapāpaharā devī saubhāgyārogyavardhinī
na cainaṃ vittaśāṭhyena kadācidapi laṃghayet

1.22.1.22.100

naro vā yadi vā nārī sopavāsavrataṃ caret
garbhiṇī sūtikā naktaṃ kumārī vātha rogiṇī१००

1.22.101

yadā'śuddhā tadānyena kārayetprayatā svayam
imāmanaṃtaphaladāṃ yastṛtīyāṃ samācaret

1.22.102

kalpakoṭiśataṃ sāgraṃ śivaloke mahīyate
vittahīnopi kurvīta yāvadvarṣamupoṣaṇam

1.22.103

puṣpamaṃtravidhāne sopi tatphalamāpnuyāt
nārī vā kurute yā tu ātmanaḥ śubhamicchatī

1.22.104

janmapauruṣamāpnoti gauryanugrahakāritam
iti paṭhati śṛṇoti vā ya itthaṃ giritanayāvratamiṃdralokasaṃsthaḥ

1.22.105

matimapi ca dadāti yopi devairamaravadhūjanakinnaraiḥ sa pūjyaḥ
anyāmapi pravakṣyāmi tṛtīyāṃ pāpanāśinīm

1.22.106

rasakalyāṇinīmetāṃ purākalpabhavā viduḥ
māghemāsi tu saṃprāpya tṛtīyāṃ śuklapakṣataḥ

1.22.107

prātargaṃdhena payasā tilaiḥ snānaṃ samācaret
snāpayenmadhunā devīṃ tathaivekṣurasena tu

1.22.108

gaṃdhodakena ca punaḥ pūjanaṃ kuṃkumena tu
dakṣiṇāṃgāni saṃpūjya tato vāmāni pūjayet

1.22.109

lalitāyai padaṃ devyai vāmagulphau tatorcayet
jaṃghe jānu tathā śāṃtyai tathaivoruṃ śriyai namaḥ

1.22.110

madālasāyai ca kaṭimamalāyai tathodaram
stanau madanavāsinyai kumudāyai ca kaṃdharām

1.22.111

bhujaṃ bhujāgraṃ mādhavyai kamalāyai sukhasmite
bhrūlalāṭaṃ ca rudrāṇyai śaṃkarāyai tathālakaṃ

1.22.112

madanāyai lalāṭaṃ tu mohanāyai punarbhruvau
netre caṃdrārdhadhāriṇyai tuṣṭyai ca vadanaṃ punaḥ

1.22.113

utkaṃṭhinyai namaḥ kaṃṭhamamṛtāyai namastanum
raṃbhāyai ca mahābāhū viśokāyai namaḥ karau

1.22.114

hṛdayaṃ manmathāhvāyai pāṭalāyai tathodaraṃ
kaṭiṃ suratavāsinyai tathorū paṃkajaśriyai

1.22.115

jānujaṃghe namo gauryai gulphau śāṃtyai tathārcayet
dharādharāyai pādau tu viśvakāyai namaḥ śiraḥ

1.22.116

namo bhavānyai kāminyai vāsudevyai jagacchriyai
ānaṃdadāyai naṃdāyai subhadrāyai namonamaḥ

1.22.117

evaṃ saṃpūjya vidhivaddvijadāṃpatyamarcayet
bhojayittvā tathānnena madhureṇa vimatsaraḥ

1.22.118

samodakaṃ vārikuṃbhaṃ śuklāṃbarayugadvayaṃ
dattvā suvarṇakamalaṃ gaṃdhamālyairathārcayet

1.22.119

prīyatāmatra kumudā gṛhṇīyāllavaṇavratam
anena vidhinā devīṃ māsimāsi sadārcayet

1.22.120

lavaṇaṃ varjayenmāghe phālgune ca guḍaṃ punaḥ
navanītaṃ tathā caitre varjyaṃ madhu ca mādhave

1.22.121

pānīyaṃ jyeṣṭhamāse tu tathāṣāḍhe ca jīrakaṃ
śrāvaṇe varjayetkṣīraṃ dadhi bhādrapade tathā

1.22.122

ghṛtamāśvayuje tadvadūrje varjyaṃ ca mākṣikaṃ
dhānyākaṃ mārgaśīrṣe tu pauṣe varjyā ca śarkarā

1.22.124

vratāṃte karakaṃ pūrṇameteṣāṃ māsimāsi ca
dadyādvikālavelāyāṃ bhakṣyapātreṇa saṃyutaṃ१२३ vikāla
laḍḍukāssevakāścaiva saṃyāvamatha pūrikā
nārikā ghṛtapūrṇāśca piṣṭapūrṇā ca naṃdikī

1.22.125

kṣīraśākaṃ ca dadhyannaṃ piṃḍaśākaṃ tathaiva ca
māghādau kramaśo dadyādetāni karakopari

1.22.126

kumudā mādhavī raṃbhā subhadrā ca śivā jayā
lalitā kamalānaṃgā maṃgalā rati lālasā

1.22.127

kramānmāghādimāseṣu prīyatāmiti kīrtayet
sarvatra paṃcagavyaṃ ca prāśanaṃ samudāhṛtaṃ

1.22.128

upavāsī bhavennityamaśaktau naktamiṣyate
kuryādevamidaṃ nārī rasakalyāṇinī vrataṃ

1.22.129

punarmāghe ca saṃprāpte śarkarā kalaśopari
kṛtvā tu kāṃcanīṃ gaurīṃ paṃcaratnasamanvitāṃ

1.22.130

svakīyāṃguṣṭhamātraṃ ca sākṣasūtrakamaṃḍaluṃ
caturbhujāmiṃduyutāṃ sitanetrapaṭāvṛtāṃ

1.22.131

tadvadgomithunaṃ caiva suvarṇasya sitāṃbaraṃ
savastraṃ bhājanaṃ dadyādbhavānī prīyatāmiti

1.22.132

anenavidhinā yastu rasakalyāṇinīvrataṃ
kuryācca sarvapāpebhyastatkṣaṇādeva mucyate

1.22.133

bhavānāṃ ca sahasraṃ tu na duḥkhī jāyate kvacit
agniṣṭomasahasreṇa yatphalaṃ tadavāpnuyāt

1.22.134

nārī vā kurute yā tu kumārī vā varānane
vidhavā ca varākī vā sāpi tatphalabhāginī

1.22.135

saubhāgyārogyasaṃpannā gaurīloke mahīyate
iti paṭhati ya itthaṃ yaḥ śṛṇoti prasaṃgāt
sakalakaluṣamuktaḥ pārvatīlokameti

1.22.136

matimapi ca vidhatte yo narāṇāṃ priyārthaṃ
vibudhapatijanānāṃ lokagaḥ syādamoghaḥ
tathaivānyāṃ pravakṣyāmi tṛtīyāṃ pāpanāśinīm

1.22.137

nāmnā ca lokavikhyātāmagryānaṃdakarīmimāṃ
yadā śuklatṛtīyāyāmaṣāḍharkṣaṃ bhavetkvacit

1.22.138

brahmarkṣaṃ vātha ca maghā hasto mūlamathāpi vā
darbhagaṃdhodakaiḥ snānaṃ tadā samyaksamācaret

1.22.139

śuklamālyāṃbaradharaḥ śuklagaṃdhānulepanaḥ
bhavānīmarcayedbhaktyā śuklapuṣpaiḥ sugaṃdhibhiḥ

1.22.140

mahādevaṃ ca sakalamupaviṣṭaṃ mahāsane
vāsudevyai namaḥ pādau śaṃkarāyai namo hareḥ

1.22.141

jaṃgheśokavināśinyai mānadāyai namaḥ prabhoḥ
raṃbhāyai pūjayedūrū śivāya ca pinākine

1.22.142

ānaṃdinyai kaṭiṃ devyāḥ śūlinaśśūlapāṇaye
mādhavyai ca tathā nābhimatha śaṃbhorbhavāya vai

1.22.143

stanau cānaṃdakāriṇyai śaṃkarasyeṃdudhāriṇe
utkaṃṭhinyai namaḥ kaṃṭhaṃ nīlakaṃṭhāya vai hareḥ

1.22.144

karāvutpaladhāriṇyai rudrāya jagataḥ prabho
bāhū ca pariraṃbhiṇyai nṛtyaprītāya vai hareḥ

1.22.145

devyā mukhaṃ vilāsinyai vṛṣabhāya punarvibhoḥ
smitaṃ ca smaraṇīyāyai viśvavaktrāya vai vibhoḥ

1.22.146

netre maṃdāravāsinyai viśvadhāmne triśūlinaḥ
bhruvau nṛtyapriyāyai ca śaṃbhorvai pāśaśūline

1.22.147

devyā lalāṭamiṃdrāṇyai vṛṣavāhāya vai vibhoḥ
svāhāyai makuṭaṃ devyā vibho gaṃgādharāya vai

1.22.148

viśvakāyau viśvabhujau viśvapādamukhau śivau
prasannavaradau vaṃde pārvatīparameśvarau

1.22.149

evaṃ saṃpūjya vidhivadagrataḥ śivayoḥ punaḥ
padmotpalāni rajasā nānāvarṇena kārayet

1.22.1.22.150

śaṃkhacakre sakaṭake svastikaṃ śubhakārakam
yāvaṃtaḥ pāṃsavastatra rajasaḥ patitā bhuvi१५०

1.22.151

tāvadvarṣasahasrāṇi śivaloke mahīyate
catvāri ghṛtapātrāṇi sahiraṇyāni śaktitaḥ

1.22.152

datvā dvijāya karakamudakena samanvitam
pratipakṣaṃ caturmāsaṃ yāvadetānnivedayet

1.22.153

tatastu caturo māsānpūrvavatkarakopari
catvāri ghṛtapātrāṇi tilapātrāṇyaṃnaṃtaraṃ

1.22.154

gaṃdhodakaṃ puṣpavāri caṃdanaṃ kuṅkumodakaṃ
apakvaṃ dadhidugdhaṃ ca gośṛṃgodakameva ca

1.22.155

abdodakaṃ tathā vārikuṣṭhacūrṇānvitaṃ punaḥ
uśīrasalilaṃ caiva yavacūrṇodakaṃ punaḥ

1.22.156

tilodakaṃ ca saṃprāśyasvapenmārgaśirādiṣu
māseṣu pakṣadvitayaṃ prāśanaṃ samudāhṛtam

1.22.157

sarvatraśuklapuṣpāṇipraśastānisadārcane
dānakāle ca sarvatra maṃtrametamudīrayet

1.22.158

gaurī me prīyatāṃ nityamaghanāśāya maṃgalā
saubhāgyāyāstu lalitā bhavānī sarvasiddhaye

1.22.159

saṃvatsarāṃte lavaṇaṃ guḍakuṃkumasaṃyutam
caṃdanenayutaṃ kuṃbhaṃ sahasvarṇāṃbujena ca

1.22.160

umāyāḥ prītaye haimaṃ tadvidikṣuphalairyutam
sāstarāvaraṇāṃ śayyāṃ saviśrāmāṃ nivedayet

1.22.161

sapatnīkāya viprāya gaurī me prīyatāmiti
ātmānaṃdakarīṃ nāma prāpnuyātsaṃpadaṃ naraḥ

1.22.162

āyurānaṃdasaṃpanno na kvacicchokamāpnuyāt
nārī vā kurute yā tu kumārī vidhavā tathā

1.22.163

sāpi tatphalamāpnoti devyanugrahalālitā
pratipakṣamupoṣyaivaṃ maṃtrārcanavidhānataḥ

1.22.164

rudrāṇāṃ lokamāpnoti punarāvṛttidurlabham
imāṃ yaḥ śṛṇuyānnityaṃ śrāvayedvāpi bhaktitaḥ

1.22.165

śakralokaṃ sa gatvā tu pūjyate kalpasaṃsthitaḥ
śaṃkara uvāca
evaṃvidhā bhavati cennārī vrataparāyaṇā

1.22.166

sāvitrī tu varākī sā tasyāḥ śāpastu kīdṛśaḥ
na kācidgaṇanā cāsti yatastrailokyasuṃdarī

1.22.167

sā pūrvasyāpi vandyā ca lakṣmīrviṣṇupratigrahāt
mayā pūrvaṃ tavārthāya dakṣayajñastu nāśitaḥ

1.22.168

lakṣmyarthaṃ viṣṇunā cāpi vāridhirmathitaḥ purā
ājñākarau bhavatyośca mā kuruṣva bhayaṃ kvacit

1.22.169

sāvitryā mānanā kāryā kupitāyāḥ prasādanam
mayā ca viṣṇunā caiva brahmaṇā mānamīpsunā

1.22.170

gamiṣye brahmasadanaṃ tvaṃ ca tiṣṭha varānane
evamuktvā gato rudro gaurī tatra vyavasthitā

1.22.171

kṛtaṃ yugaṃ samagraṃ ca yajñe tasminhutāśanaḥ
vahaṃstu havyaṃ devānāṃ prīṇayāno jagattrayam

1.22.172

bhojanaṃ dvijamukhyeṣu bhogānvidyādhare gaṇe
kāmāvāptiṃ manuṣyeṣu sarvameva dadau prabhuḥ

1.22.173

rudreṇoktastadā viṣṇurdharmāṃste tvaṃ prakīrttaya
gaurīdharmānsarasvatyā vrataṃ yatparikīrtitam

1.22.174

ityevamukte rudreṇa viṣṇuḥ provāca sādaram
nāhaṃ dharmaṃ khyāpayiṣye svakīyaṃ śaṃkarādhunā

1.22.175

bhavānākhyātu māhātmyaṃ madīyaṃ surasattama
tvayā vai kathitaṃ pūrvaṃ kṛte vai pāpasaṃkṣayaḥ

1.22.176

bhaviṣyati na saṃdeho bhavānpūto bhaviṣyati
bhīṣma uvāca
madhurā gīrbhavetkena vratena munisattama

1.22.177

tathaiva janasaubhāgyaṃ matirvidyāsu kauśalam
abhedaścāpi dāṃpatye saṃgo baṃdhujanena ca

1.22.178

āyuśca vipulaṃ puṃsāṃ tanme kathaya sattama
pulastya uvāca
samyakpṛṣṭaṃ tvayā rājanśṛṇu sārasvataṃ vratam

1.22.179

yasya saṃkīrtanādeva devī tuṣyetsarasvatī
yāvadbhaktaḥ stavaṃ kuryādetadvratamanuttamam

1.22.180

prāgvāsarādau saṃpūjya divyaṃ stavaṃ samārabhet
athavā ravivāreṇa grahatārābalena ca

1.22.181

pāyasaṃ bhojayedviprānkuryādbrāhmaṇavācanam
śuklavastrāṇi dattvā ca sahiraṇyāni śaktitaḥ

1.22.182

gāyatrīṃ pūjayedbhaktyā śuklamālyānulepanaiḥ
yathā na devi bhagavānbrahmā lokapitāmahaḥ

1.22.183

tvāṃ parityajya tiṣṭhecca tathā bhava varapradā
vedaśāstrāṇi dharmāṇi nṛtyagītādikaṃ ca yat

1.22.184

na vihīnaṃ tvayā devi tathā me saṃtu siddhayaḥ
lakṣmīrmedhā dharā puṣṭirgaurī tuṣṭirjayā matiḥ

1.22.185

etābhiḥ pāhi cāṣṭābhimūrtibhirmāṃ sarasvati
evaṃ saṃpūjya gāyatrīṃ vīṇākamaladhāriṇīm

1.22.186

śuklapuṣpākṣatairbhaktyā sakamaṃḍalu pustakām
maunavratena bhuṃjīta sāyaṃprātaśca dharmavit

1.22.187

paṃcamyāṃ pratipakṣaṃ ca gāṃ ca viprāya śobhanām
tathaiva taṃḍulaprasthaṃ ghṛtapātreṇa saṃyutam

1.22.188

kṣīraṃ dadyāddhiraṇyaṃ ca gāyatrī prīyatāmiti
saṃdhyāyāṃ ca tathā maunametatkurvansamācaret

1.22.189

na rātryāṃ bhojanaṃ kuryādyāvanmāsāstrayodaśa
samāpte tu vrate dadyādbhojanaṃ śuklataṃḍulaiḥ

1.22.190

divyāṃ vitānaṃ ghaṃṭāṃ ca sitanetrapaṭānvitām
caṃdanaṃ vastrayugmaṃ ca dadhyannaṃ surasaṃ punaḥ

1.22.191

athopadeṣṭāramapi bhaktyā saṃpūjayedgurum
vittaśāṭhyenarahito vastramālyānulepanaiḥ

1.22.192

anena vidhinā yastu kuryātsārasvataṃ vratam
saubhāgyamatiyuktastu sūkṣmakaṃṭhaśca jāyate

1.22.193

sarasvatyāḥ prasādena brahmaloke mahīyate
nārī vā kurute yā tu sāpi tatphalabhāginī

1.22.194

brahmaloke vasedrājanyāvatkalpāyuta trayam
sārasvataṃ vrataṃ yastu śṛṇuyādapi vā paṭhet

1.22.22

vidyādharapure so'pi vasedabdāyutatrayam
iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe vratādhyāyo nāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc