Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 1.11

1.11.1

bhīṣma uvāca/
kasminvāsarabhāge tu śrāddhī śrāddhaṃ samācaret/
tīrtheṣu keṣu vai śrāddhaṃ kṛtaṃ bahuphalaṃ dvija

1.11.2

pulastya uvāca/
tīrthaṃ tu puṣkaraṃ nāma yattu śreṣṭhatamaṃ smṛtam/
sarveṣāṃ dvijamukhyānāṃ manorathamiva sthitam

1.11.3

tatra dattaṃ hutaṃ japtamanantaṃ bhavati dhruvam/
pitṝṇāṃ vallabhaṃ nityamṛṣīṇāṃ paramaṃ matam

1.11.4

naṃdātha lalitā tadvattīrthaṃ māyāpurī śubhā/
tathā mitrapadaṃ rājaṃstataḥ kedāramuttamam

1.11.5

gaṃgāsāgaramityāhuḥ sarvatīrthamayaṃ śubham/
tīrthaṃ brahmasarastadvacchatadrusalilaṃ śubham

1.11.6

tīrthaṃ tu naimiṣaṃ nāma sarvatīrthaphalapradam/
gaṃgodbhedastu gomatyāṃ yatrodbhūtaḥ sanātanaḥ

1.11.7

tathā yajñavarāhastu devadevaśca śūladhṛk/
yatra tatkāṃcanaṃ dānamaṣṭādaśabhujo haraḥ

1.11.8

nemistu dharmacakrasya śīrṇā yatrābhavatpurā/
tadetannaimiśāraṇyaṃ sarvatīrthaniṣevitam

1.11.9

devadevasya tatrāpi varāhasya ca darśanam/
yaḥ prayāti sa pūtātmā nārāyaṇapuraṃ vrajet

1.11.10

kokāmukhaṃ paraṃ tīrthamindramārgopi lakṣyate/
athāpi pitṛtīrthaṃ tu brahmaṇovyaktajanmanaḥ

1.11.11

puṣkarāraṇyasaṃsthosau yatra devaḥ pitāmahaḥ/
viriṃcidarśanaṃ śreṣṭhamapavargaphalapradam

1.11.12

kṛtaṃ nāma mahāpuṇyaṃ sarvapāpaniṣūdanam/
yatrādyo nārasiṃhastu svayameva janārdanaḥ

1.11.13

tīrthamikṣumatīnāma pitṝṇāṃ ca śubhāvahā/
tuṣyanti pitaro nityaṃ gaṃgāyamunasaṃgame

1.11.14

kurukṣetraṃ mahāpuṇyaṃ yatra mārgopi lakṣyate/
adyāpi pitṛtīrthaṃ tu sarvakāmaphalapradam

1.11.15

nīlakaṇṭhamiti khyātaṃ pitṛtīrthaṃ narādhipa/
tathā bhadrasaraḥ puṇyaṃ saro mānasameva ca

1.11.16

maṃdākinī tathā'cchodā vipāśā ca sarasvatī/
sarvamitrapadaṃ tadvadvaidyanāthaṃ mahāphalam

1.11.17

kṣiprā nadī tathā puṇyā tathā kālañjaraṃ śubham/
tīrthodbhedaṃ harodbhedaṃ garbhabhedaṃ mahālayam

1.11.18

bhadreśvaraṃ viṣṇupadaṃ narmadā dvārameva ca/
gayāpiṃḍapradānena samānyāhurmaharṣayaḥ

1.11.19

etāni pitṛtīrthāni sarvapāpaharāṇi ca/
smaraṇādapi lokānāṃ kimu śrāddhapradāyinām

1.11.20

ॐkāraṃ pitṛtīrthaṃ tu kāverīkapilodakam/
saṃbhedaścaṇḍavegāyāṃ tathaivāmarakaṃṭakam

1.11.21

kurukṣetrāccadviguṇaṃ tasminsnānādikaṃ bhavet/
śuklatīrthaṃ tu vikhyātaṃ tīrthaṃ someśvaraṃ param

1.11.22

sarvavyādhiharaṃpuṇyaṃphalaṃkoṭiguṇādhikam/
śrāddhedānetathāhomesvādhyāyecāpisannidhau

1.11.23

kāyāvārohaṇaṃ nāma devadevasya śūlinaḥ/
avatāraṃ rocamānaṃ brāhmaṇāvasathe śubhe

1.11.24

jātaṃ tatsumahāpuṇyaṃ tathā carmaṇvatī nadī/
śūlatāpī payoṣṇī ca payoṣṇīsaṃgamastathā

1.11.25

mahauṣadhī cāraṇā ca nāgatīrthapravarttinī/
mahāveṇā nadī puṇyā mahāśālastathaiva ca

1.11.26

gomatī varuṇā tadvattīrthaṃ hautāśanaṃ param/
bhairavaṃ bhṛgutuṃgaṃ ca gaurītīrthamanuttamam

1.11.27

tīrthaṃ vaināyakaṃ nāma vastreśvaramanuttamam/
tathā pāpaharaṃ nāma puṇyā vetravatī nadī

1.11.28

mahārudraṃ mahāliṃgaṃ daśārṇā ca mahānadī/
śatarudrā śatāhvā ca tathā pitṛpadaṃ puram

1.11.29

aṃgāravāhikā tadvannadau dvau śoṇaghargharau/
kālikā ca nadī puṇyā pitarā ca nadī śubhā

1.11.30

etāni pitṛtīrthāni śasyaṃte snānadānayoḥ/
śrāddhameteṣu yaddattaṃ tadanaṃtaphalaṃ smṛtam

1.11.31

śatāvaṭā nadī jvālā śaradvī ca nadī tathā/
dvārakā kṛṣṇatīrthaṃ ca tathā hyudaksarasvatī

1.11.32

nadī mālavatī nāma tathā ca girikarṇikā/
dhūtapāpaṃ tathā tīrthaṃ samudre dakṣiṇe tathā

1.11.33

gokarṇo gajakarṇaśca tathā cakranadī śubhā/
śrīśailaṃ śākatīrthaṃ ca nārasiṃhamataḥ param

1.11.34

maheṃdraṃ ca tathā puṇyā puṇyā cāpi mahānadī/
eteṣvapi sadā śrāddhamanaṃtaphaladaṃ smṛtam

1.11.35

darśanādapi puṇyāni sadyaḥ pāpaharāṇi vai/
tuṃgabhadrā nadī puṇyā tathā cakrarathīti ca

1.11.36

bhīmeśvaraṃ kṛṣṇaveṇā kāverī cāṃjanā nadī/
nadī godāvarī puṇyā trisaṃdhyā pūrṇamuttamam

1.11.37

tīrthaṃ traiyaṃbakaṃ nāma sarvatīrthanamaskṛtam/
yatrāste bhagavānbhīmaḥ svayameva trilocanaḥ

1.11.38

śrāddhameteṣu sarveṣu dattaṃ koṭiguṇaṃ bhavet/
smaraṇādapi pāpāni vrajaṃti śatadhā nṛpa

1.11.39

śrīparṇā ca nadī puṇyā vyāsatīrthamanuttamam/
tathā matsyanadī kārā śivadhārā tathaiva ca

1.11.40

bhavatīrthaṃ ca vikhyātaṃ puṇyatīrthaṃ ca śāśvatam/
puṇyaṃ rāmeśvaraṃ tadvadveṇāpuramalaṃpuram

1.11.41

aṃgārakaṃ ca vikhyātamātmadarśamalaṃbuṣam/
vatsavrāteśvaraṃ tadvattathāgokāmukhaṃ param

1.11.42

govarddhanaṃ hariścaṃdraṃ puraścandraṃ pṛthūdakam/
sahasrākṣaṃ hiraṇyākṣaṃ tathā ca kadalīnadī

1.11.43

nāmadheyāni ca tathā tathā saumitrisaṃgatam/
iṃdranīlaṃ mahānādaṃ tathā ca priyamelakam

1.11.44

etānyapi sadā śrāddhe praśastānyadhikāni ca/
eteṣu sarvadevānāṃ sāṃnidhyaṃ paṭhyate yataḥ

1.11.45

dānameteṣu sarveṣu bhavetkoṭiśatādhikam/
bāhudā ca nadī puṇyā tathā siddhavaṭaṃ śubham

1.11.46

tīrthaṃ pāśupataṃ caiva nadī paryaṭikā tathā/
śrāddhameteṣu sarveṣu dattaṃ koṭiśatottaram

1.11.47

tathaiva paṃcatīrthaṃ ca yatra godāvarī nadī/
yutā liṃgasahasreṇa savyetara jalāvahā

1.11.48

jāmadagnyasya tattīrthaṃ modāyatanamuttamam/
pratīkasya bhayātsiddhā yatra godāvarī nadī

1.11.49

tīrthaṃ taddhavyakavyānāmapsarogaṇasaṃyutam/
śrāddhāgni dānakāryaṃ ca tatra koṭiśatādhikam

1.11.1.11.50

tathā sahasraliṃgaṃ ca rāghaveśvaramuttamam/
sendrakālā nadī puṇyā tatra śakro gataḥ purā५०

1.11.51

nihatya namuciṃ mitraṃ tapasā svargamāptavān/
tatra dattaṃ naraiḥ śrāddhamanaṃtaphaladaṃ bhavet

1.11.52

puṣkaraṃ nāma vai tīrthaṃ śālagrāmaṃ tathaiva ca/
śoṇapātaśca vikhyāto yatra vaiśvānarāśayaḥ

1.11.53

tīrthaṃ sārasvataṃ caiva svāmitīrthaṃ tathaiva ca/
malaṃdarā nadī puṇyā kauśikī caṃdrakā tathā

1.11.54

vidarbhā cātha vegā ca payoṣṇī prāṅmukhā parā/
kāverī cottarāṃgā ca tathā jālaṃdharo giriḥ

1.11.55

eteṣu śrāddhatīrtheṣu śrāddhamānaṃtyamaśnute/
lohadaṃḍaṃ tathā tīrthaṃ citrakūṭastathaiva ca

1.11.56

divyaṃ sarvatra gaṃgāyāstathā nadyāstaṭaṃ śubham/
kubjāmrakaṃ tathā tīrthamurvaśīpulinaṃ tathā

1.11.57

saṃsāramocanaṃ tīrthaṃ tathaiva ṛṇamocanam/
eteṣu pitṛtīrtheṣu śrāddhamānaṃtyamaśnute

1.11.58

aṭṭahāsaṃ tathā tīrthaṃ gautameśvarameva ca/
tathā vasiṣṭhatīrthaṃ ca bhārataṃ ca tataḥ param

1.11.59

brahmāvartaṃ kuśāvartaṃ haṃsatīrthaṃ tathaiva ca/
piṃḍārakaṃ ca vikhyātaṃ śaṃkhoddhāraṃ tathaiva ca

1.11.60

bhāṃḍeśvaraṃ bilvakaṃ ca nīlaparvatameva ca/
tathā ca badarītīrthaṃ sarvatīrtheśvareśvaram

1.11.61

vasudhārāhvayaṃ tīrthaṃ rāmatīrthaṃ tathaiva ca/
jayaṃtī vijayā caiva śuklatīrthaṃ tathaiva ca

1.11.62

eṣu śrāddhapradātāraḥ prayāṃti paramaṃ padam/
tīrthaṃ mātṛgṛhaṃ nāma karavīrapuraṃ tathā

1.11.63

saptagodāvarīnāma sarvatīrtheśvareśvaram/
tatra śrāddhaṃ pradātavyamanaṃtaphalamīpsubhiḥ

1.11.64

kīkaṭeṣu gayā puṇyā puṇyaṃ rājagṛhaṃ vanam/
cyavanasyāśramaṃ puṇyaṃ nadī puṇyā punaḥpunā

1.11.65

viṣayārādhanaṃ puṇyaṃ nadī yā tu punaḥpunā/
yatra gāthā vicarati brahmaṇā parikīrtitā

1.11.66

eṣṭavyā bahavaḥ putrā yadyekopi gayāṃ vrajet/
yajeta vāśvamedhena nīlaṃ vā vṛṣamutsṛjet

1.11.67

eṣā gāthā vicarati tīrtheṣvāyataneṣu ca/
sarve manuṣyā rājeṃdra kīrttayaṃtaḥ samāgatāḥ

1.11.68

kimasmākaṃ kule kaścidgayāṃ yāsyati yaḥ sutaḥ/
prīṇayiṣyati tāngatvā saptapūrvāṃstathāparān

1.11.69

mātāmahānāmapyevaṃ śrutireṣā ciraṃtanī/
gaṃgāyāmasthinicayaṃ gatvā kṣepsyati yaḥ sutaḥ

1.11.70

tilaiḥ saptāṣṭabhirvāpi dāsyate ca jalāṃjalim/
araṇyatritaye vāpi piṃḍadānaṃ kariṣyati

1.11.71

prathamaṃ puṣkarāraṇye naimiṣe tadanaṃtaraṃ/
dharmāraṇyaṃ punaḥ prāpya śrāddhaṃ bhaktyā pradāsyati

1.11.72

gayāyāṃ dharmapṛṣṭhe vā sarasi brahmaṇastathā/
gayāśīrṣavaṭe caiva pitṝṇāṃ dattamakṣayam

1.11.73

vrajankṛtvā nivāpaṃ yastvadhvānaṃ parisarpati/
narakasthānpitṝnsopi svargaṃ nayati satvaraṃ

1.11.74

kule tasya na rājeṃdra preto bhavati kaścana/
pretatvaṃ mokṣabhāvaṃ ca piṃḍadānācca gacchati

1.11.75

eko munistāmrakarāgrahasto hyāmreṣu mūle salilaṃ dadāti/
āmrāśca siktāḥ pitaraśca tṛptā ekā kriyā dvyarthakarī prasiddhā

1.11.76

gayāyāṃ piṇḍadānasya nānyaddānaṃ viśiṣyate/
ekena piṃḍadānena tṛptāste mokṣagāminaḥ

1.11.77

dhānyapradānaṃ pravaraṃ vadaṃti vasupradānaṃ ca tathāmunīṃdrāḥ/
gayā sutīrtheṣu naraiḥ pradattaṃ taddharmahetuṃ pravaraṃ vadaṃti

1.11.78

sarvātmanā surucinā mahācala mahānadī/
ye tu paśyaṃti tāṃ gatvā mānase dakṣiṇottare

1.11.79

praṇamya dvijamukhyebhyaḥ prāptaṃ tairjanmanaḥ phalaṃ/
yadyadicchati vai martyastattadāpnotyasaṃśayam

1.11.80

eṣa tūddeśataḥ proktastīrthānāṃ sagraho mayā/
vāgīśopi na śaknoti vistarātkimu mānuṣaḥ

1.11.81

satyaṃ tīrthaṃ dayā tīrthaṃ tīrthamindriyanigrahaḥ/
varṇāśramāṇāṃ gehepi tīrthaṃ śama udāhṛtam

1.11.82

yeṣu tīrtheṣu yacchrāddhaṃ tatkoṭiguṇamiṣyate/
gayāyāṃ yattu vai śrāddhaṃ tacchrāddhamapavargadam

1.11.83

yasmāttasmātprayatnena tīrthe śrāddhaṃ vidhīyate/
prātaḥkālo muhūrtāṃstrīnsaṃgavastāvadeva tu

1.11.84

madhyāhnastrimuhūrtaḥ syādaparāhṇastataḥ param/
sāyāhnastrimuhūrtaḥ syācchrāddhaṃ tatra na kārayet

1.11.85

rākṣasī nāma sā velā garhitā sarvakarmasu/
ahno muhūrtā vyākhyātā daśapaṃca ca sarvadā

1.11.86

tatrāṣṭamo muhūrto yaḥ sa kālaḥ kutapaḥ smṛtaḥ/
madhyāhnātsarvadā yasmānmaṃdī bhavati bhāskaraḥ

1.11.87

tasmādanaṃtaphaladastatrāraṃbho viśiṣyate/
khaḍgapātraṃ ca kutapastathā naipālakaṃbalam

1.11.88

rukmaṃ darbhāstilā gāvo dauhitraścāṣṭamaḥ smṛtaḥ/
pāpaṃ kutsitamityāhustasya tattāpakāriṇaḥ

1.11.89

aṣṭāvete yatastasmātkutapā iti viśrutāḥ/
ūrdhvaṃ muhurttātkutapānmahūrttaṃ ca catuṣṭayam

1.11.90

muhūrttapaṃcakaṃ caiva svadhāvācanamiṣyate/
viṣṇudehasamudbhūtāḥ kuśāḥ kṛṣṇatilāstathā

1.11.91

śrāddhasya lakṣaṇaṃ kālamiti prāhurmanīṣiṇaḥ/
tilodakāṃjalirdeyo jalāṃte tīrthavāsibhiḥ

1.11.92

sadarbhahastenaikena gṛhe śrāddhaṃ gamiṣyati/
puṇyaṃ pavitramāyuṣyaṃ sarvapāpavināśanam

1.11.93

brahmaṇā caiva kathitaṃ tīrthaśrāddhānukīrtanam/
śṛṇoti yaḥ paṭhedvāpi śrīmānsaṃjāyate naraḥ

1.11.94

śrāddhakāle ca vaktavyaṃ tathā tīrthanivāsibhiḥ/
sarvapāpopaśāṃntyarthamalakṣmīnāśanaṃ mataṃ

1.11.95

idaṃ pavitraṃ yaśaso nidhānamidaṃ mahāpātakanāśanaṃ ca/
brahmārkarudrairabhipūjitaṃ ca śrāddhasya māhātmyamuśaṃti tajjñāḥ

1.11.11

iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe śrāddhaprakaraṇaṃnāma ekādaśo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc