Padma Purana · Chapter 1.11
bhīṣma uvāca/
kasminvāsarabhāge tu śrāddhī śrāddhaṃ samācaret/
tīrtheṣu keṣu vai śrāddhaṃ kṛtaṃ bahuphalaṃ dvija
pulastya uvāca/
tīrthaṃ tu puṣkaraṃ nāma yattu śreṣṭhatamaṃ smṛtam/
sarveṣāṃ dvijamukhyānāṃ manorathamiva sthitam
tatra dattaṃ hutaṃ japtamanantaṃ bhavati dhruvam/
pitṝṇāṃ vallabhaṃ nityamṛṣīṇāṃ paramaṃ matam
naṃdātha lalitā tadvattīrthaṃ māyāpurī śubhā/
tathā mitrapadaṃ rājaṃstataḥ kedāramuttamam
gaṃgāsāgaramityāhuḥ sarvatīrthamayaṃ śubham/
tīrthaṃ brahmasarastadvacchatadrusalilaṃ śubham
tīrthaṃ tu naimiṣaṃ nāma sarvatīrthaphalapradam/
gaṃgodbhedastu gomatyāṃ yatrodbhūtaḥ sanātanaḥ
tathā yajñavarāhastu devadevaśca śūladhṛk/
yatra tatkāṃcanaṃ dānamaṣṭādaśabhujo haraḥ
nemistu dharmacakrasya śīrṇā yatrābhavatpurā/
tadetannaimiśāraṇyaṃ sarvatīrthaniṣevitam
devadevasya tatrāpi varāhasya ca darśanam/
yaḥ prayāti sa pūtātmā nārāyaṇapuraṃ vrajet
kokāmukhaṃ paraṃ tīrthamindramārgopi lakṣyate/
athāpi pitṛtīrthaṃ tu brahmaṇovyaktajanmanaḥ
puṣkarāraṇyasaṃsthosau yatra devaḥ pitāmahaḥ/
viriṃcidarśanaṃ śreṣṭhamapavargaphalapradam
kṛtaṃ nāma mahāpuṇyaṃ sarvapāpaniṣūdanam/
yatrādyo nārasiṃhastu svayameva janārdanaḥ
tīrthamikṣumatīnāma pitṝṇāṃ ca śubhāvahā/
tuṣyanti pitaro nityaṃ gaṃgāyamunasaṃgame
kurukṣetraṃ mahāpuṇyaṃ yatra mārgopi lakṣyate/
adyāpi pitṛtīrthaṃ tu sarvakāmaphalapradam
nīlakaṇṭhamiti khyātaṃ pitṛtīrthaṃ narādhipa/
tathā bhadrasaraḥ puṇyaṃ saro mānasameva ca
maṃdākinī tathā'cchodā vipāśā ca sarasvatī/
sarvamitrapadaṃ tadvadvaidyanāthaṃ mahāphalam
kṣiprā nadī tathā puṇyā tathā kālañjaraṃ śubham/
tīrthodbhedaṃ harodbhedaṃ garbhabhedaṃ mahālayam
bhadreśvaraṃ viṣṇupadaṃ narmadā dvārameva ca/
gayāpiṃḍapradānena samānyāhurmaharṣayaḥ
etāni pitṛtīrthāni sarvapāpaharāṇi ca/
smaraṇādapi lokānāṃ kimu śrāddhapradāyinām
ॐkāraṃ pitṛtīrthaṃ tu kāverīkapilodakam/
saṃbhedaścaṇḍavegāyāṃ tathaivāmarakaṃṭakam
kurukṣetrāccadviguṇaṃ tasminsnānādikaṃ bhavet/
śuklatīrthaṃ tu vikhyātaṃ tīrthaṃ someśvaraṃ param
sarvavyādhiharaṃpuṇyaṃphalaṃkoṭiguṇādhikam/
śrāddhedānetathāhomesvādhyāyecāpisannidhau
kāyāvārohaṇaṃ nāma devadevasya śūlinaḥ/
avatāraṃ rocamānaṃ brāhmaṇāvasathe śubhe
jātaṃ tatsumahāpuṇyaṃ tathā carmaṇvatī nadī/
śūlatāpī payoṣṇī ca payoṣṇīsaṃgamastathā
mahauṣadhī cāraṇā ca nāgatīrthapravarttinī/
mahāveṇā nadī puṇyā mahāśālastathaiva ca
gomatī varuṇā tadvattīrthaṃ hautāśanaṃ param/
bhairavaṃ bhṛgutuṃgaṃ ca gaurītīrthamanuttamam
tīrthaṃ vaināyakaṃ nāma vastreśvaramanuttamam/
tathā pāpaharaṃ nāma puṇyā vetravatī nadī
mahārudraṃ mahāliṃgaṃ daśārṇā ca mahānadī/
śatarudrā śatāhvā ca tathā pitṛpadaṃ puram
aṃgāravāhikā tadvannadau dvau śoṇaghargharau/
kālikā ca nadī puṇyā pitarā ca nadī śubhā
etāni pitṛtīrthāni śasyaṃte snānadānayoḥ/
śrāddhameteṣu yaddattaṃ tadanaṃtaphalaṃ smṛtam
śatāvaṭā nadī jvālā śaradvī ca nadī tathā/
dvārakā kṛṣṇatīrthaṃ ca tathā hyudaksarasvatī
nadī mālavatī nāma tathā ca girikarṇikā/
dhūtapāpaṃ tathā tīrthaṃ samudre dakṣiṇe tathā
gokarṇo gajakarṇaśca tathā cakranadī śubhā/
śrīśailaṃ śākatīrthaṃ ca nārasiṃhamataḥ param
maheṃdraṃ ca tathā puṇyā puṇyā cāpi mahānadī/
eteṣvapi sadā śrāddhamanaṃtaphaladaṃ smṛtam
darśanādapi puṇyāni sadyaḥ pāpaharāṇi vai/
tuṃgabhadrā nadī puṇyā tathā cakrarathīti ca
bhīmeśvaraṃ kṛṣṇaveṇā kāverī cāṃjanā nadī/
nadī godāvarī puṇyā trisaṃdhyā pūrṇamuttamam
tīrthaṃ traiyaṃbakaṃ nāma sarvatīrthanamaskṛtam/
yatrāste bhagavānbhīmaḥ svayameva trilocanaḥ
śrāddhameteṣu sarveṣu dattaṃ koṭiguṇaṃ bhavet/
smaraṇādapi pāpāni vrajaṃti śatadhā nṛpa
śrīparṇā ca nadī puṇyā vyāsatīrthamanuttamam/
tathā matsyanadī kārā śivadhārā tathaiva ca
bhavatīrthaṃ ca vikhyātaṃ puṇyatīrthaṃ ca śāśvatam/
puṇyaṃ rāmeśvaraṃ tadvadveṇāpuramalaṃpuram
aṃgārakaṃ ca vikhyātamātmadarśamalaṃbuṣam/
vatsavrāteśvaraṃ tadvattathāgokāmukhaṃ param
govarddhanaṃ hariścaṃdraṃ puraścandraṃ pṛthūdakam/
sahasrākṣaṃ hiraṇyākṣaṃ tathā ca kadalīnadī
nāmadheyāni ca tathā tathā saumitrisaṃgatam/
iṃdranīlaṃ mahānādaṃ tathā ca priyamelakam
etānyapi sadā śrāddhe praśastānyadhikāni ca/
eteṣu sarvadevānāṃ sāṃnidhyaṃ paṭhyate yataḥ
dānameteṣu sarveṣu bhavetkoṭiśatādhikam/
bāhudā ca nadī puṇyā tathā siddhavaṭaṃ śubham
tīrthaṃ pāśupataṃ caiva nadī paryaṭikā tathā/
śrāddhameteṣu sarveṣu dattaṃ koṭiśatottaram
tathaiva paṃcatīrthaṃ ca yatra godāvarī nadī/
yutā liṃgasahasreṇa savyetara jalāvahā
jāmadagnyasya tattīrthaṃ modāyatanamuttamam/
pratīkasya bhayātsiddhā yatra godāvarī nadī
tīrthaṃ taddhavyakavyānāmapsarogaṇasaṃyutam/
śrāddhāgni dānakāryaṃ ca tatra koṭiśatādhikam
tathā sahasraliṃgaṃ ca rāghaveśvaramuttamam/
sendrakālā nadī puṇyā tatra śakro gataḥ purā५०
nihatya namuciṃ mitraṃ tapasā svargamāptavān/
tatra dattaṃ naraiḥ śrāddhamanaṃtaphaladaṃ bhavet
puṣkaraṃ nāma vai tīrthaṃ śālagrāmaṃ tathaiva ca/
śoṇapātaśca vikhyāto yatra vaiśvānarāśayaḥ
tīrthaṃ sārasvataṃ caiva svāmitīrthaṃ tathaiva ca/
malaṃdarā nadī puṇyā kauśikī caṃdrakā tathā
vidarbhā cātha vegā ca payoṣṇī prāṅmukhā parā/
kāverī cottarāṃgā ca tathā jālaṃdharo giriḥ
eteṣu śrāddhatīrtheṣu śrāddhamānaṃtyamaśnute/
lohadaṃḍaṃ tathā tīrthaṃ citrakūṭastathaiva ca
divyaṃ sarvatra gaṃgāyāstathā nadyāstaṭaṃ śubham/
kubjāmrakaṃ tathā tīrthamurvaśīpulinaṃ tathā
saṃsāramocanaṃ tīrthaṃ tathaiva ṛṇamocanam/
eteṣu pitṛtīrtheṣu śrāddhamānaṃtyamaśnute
aṭṭahāsaṃ tathā tīrthaṃ gautameśvarameva ca/
tathā vasiṣṭhatīrthaṃ ca bhārataṃ ca tataḥ param
brahmāvartaṃ kuśāvartaṃ haṃsatīrthaṃ tathaiva ca/
piṃḍārakaṃ ca vikhyātaṃ śaṃkhoddhāraṃ tathaiva ca
bhāṃḍeśvaraṃ bilvakaṃ ca nīlaparvatameva ca/
tathā ca badarītīrthaṃ sarvatīrtheśvareśvaram
vasudhārāhvayaṃ tīrthaṃ rāmatīrthaṃ tathaiva ca/
jayaṃtī vijayā caiva śuklatīrthaṃ tathaiva ca
eṣu śrāddhapradātāraḥ prayāṃti paramaṃ padam/
tīrthaṃ mātṛgṛhaṃ nāma karavīrapuraṃ tathā
saptagodāvarīnāma sarvatīrtheśvareśvaram/
tatra śrāddhaṃ pradātavyamanaṃtaphalamīpsubhiḥ
kīkaṭeṣu gayā puṇyā puṇyaṃ rājagṛhaṃ vanam/
cyavanasyāśramaṃ puṇyaṃ nadī puṇyā punaḥpunā
viṣayārādhanaṃ puṇyaṃ nadī yā tu punaḥpunā/
yatra gāthā vicarati brahmaṇā parikīrtitā
eṣṭavyā bahavaḥ putrā yadyekopi gayāṃ vrajet/
yajeta vāśvamedhena nīlaṃ vā vṛṣamutsṛjet
eṣā gāthā vicarati tīrtheṣvāyataneṣu ca/
sarve manuṣyā rājeṃdra kīrttayaṃtaḥ samāgatāḥ
kimasmākaṃ kule kaścidgayāṃ yāsyati yaḥ sutaḥ/
prīṇayiṣyati tāngatvā saptapūrvāṃstathāparān
mātāmahānāmapyevaṃ śrutireṣā ciraṃtanī/
gaṃgāyāmasthinicayaṃ gatvā kṣepsyati yaḥ sutaḥ
tilaiḥ saptāṣṭabhirvāpi dāsyate ca jalāṃjalim/
araṇyatritaye vāpi piṃḍadānaṃ kariṣyati
prathamaṃ puṣkarāraṇye naimiṣe tadanaṃtaraṃ/
dharmāraṇyaṃ punaḥ prāpya śrāddhaṃ bhaktyā pradāsyati
gayāyāṃ dharmapṛṣṭhe vā sarasi brahmaṇastathā/
gayāśīrṣavaṭe caiva pitṝṇāṃ dattamakṣayam
vrajankṛtvā nivāpaṃ yastvadhvānaṃ parisarpati/
narakasthānpitṝnsopi svargaṃ nayati satvaraṃ
kule tasya na rājeṃdra preto bhavati kaścana/
pretatvaṃ mokṣabhāvaṃ ca piṃḍadānācca gacchati
eko munistāmrakarāgrahasto hyāmreṣu mūle salilaṃ dadāti/
āmrāśca siktāḥ pitaraśca tṛptā ekā kriyā dvyarthakarī prasiddhā
gayāyāṃ piṇḍadānasya nānyaddānaṃ viśiṣyate/
ekena piṃḍadānena tṛptāste mokṣagāminaḥ
dhānyapradānaṃ pravaraṃ vadaṃti vasupradānaṃ ca tathāmunīṃdrāḥ/
gayā sutīrtheṣu naraiḥ pradattaṃ taddharmahetuṃ pravaraṃ vadaṃti
sarvātmanā surucinā mahācala mahānadī/
ye tu paśyaṃti tāṃ gatvā mānase dakṣiṇottare
praṇamya dvijamukhyebhyaḥ prāptaṃ tairjanmanaḥ phalaṃ/
yadyadicchati vai martyastattadāpnotyasaṃśayam
eṣa tūddeśataḥ proktastīrthānāṃ sagraho mayā/
vāgīśopi na śaknoti vistarātkimu mānuṣaḥ
satyaṃ tīrthaṃ dayā tīrthaṃ tīrthamindriyanigrahaḥ/
varṇāśramāṇāṃ gehepi tīrthaṃ śama udāhṛtam
yeṣu tīrtheṣu yacchrāddhaṃ tatkoṭiguṇamiṣyate/
gayāyāṃ yattu vai śrāddhaṃ tacchrāddhamapavargadam
yasmāttasmātprayatnena tīrthe śrāddhaṃ vidhīyate/
prātaḥkālo muhūrtāṃstrīnsaṃgavastāvadeva tu
madhyāhnastrimuhūrtaḥ syādaparāhṇastataḥ param/
sāyāhnastrimuhūrtaḥ syācchrāddhaṃ tatra na kārayet
rākṣasī nāma sā velā garhitā sarvakarmasu/
ahno muhūrtā vyākhyātā daśapaṃca ca sarvadā
tatrāṣṭamo muhūrto yaḥ sa kālaḥ kutapaḥ smṛtaḥ/
madhyāhnātsarvadā yasmānmaṃdī bhavati bhāskaraḥ
tasmādanaṃtaphaladastatrāraṃbho viśiṣyate/
khaḍgapātraṃ ca kutapastathā naipālakaṃbalam
rukmaṃ darbhāstilā gāvo dauhitraścāṣṭamaḥ smṛtaḥ/
pāpaṃ kutsitamityāhustasya tattāpakāriṇaḥ
aṣṭāvete yatastasmātkutapā iti viśrutāḥ/
ūrdhvaṃ muhurttātkutapānmahūrttaṃ ca catuṣṭayam
muhūrttapaṃcakaṃ caiva svadhāvācanamiṣyate/
viṣṇudehasamudbhūtāḥ kuśāḥ kṛṣṇatilāstathā
śrāddhasya lakṣaṇaṃ kālamiti prāhurmanīṣiṇaḥ/
tilodakāṃjalirdeyo jalāṃte tīrthavāsibhiḥ
sadarbhahastenaikena gṛhe śrāddhaṃ gamiṣyati/
puṇyaṃ pavitramāyuṣyaṃ sarvapāpavināśanam
brahmaṇā caiva kathitaṃ tīrthaśrāddhānukīrtanam/
śṛṇoti yaḥ paṭhedvāpi śrīmānsaṃjāyate naraḥ
śrāddhakāle ca vaktavyaṃ tathā tīrthanivāsibhiḥ/
sarvapāpopaśāṃntyarthamalakṣmīnāśanaṃ mataṃ
idaṃ pavitraṃ yaśaso nidhānamidaṃ mahāpātakanāśanaṃ ca/
brahmārkarudrairabhipūjitaṃ ca śrāddhasya māhātmyamuśaṃti tajjñāḥ
iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe śrāddhaprakaraṇaṃnāma ekādaśo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0