Language

ENहिગુ
Scripture Library

Navasāhasāṅkacarita · Chapter 15

15.1

atha sāndragharmajalabindu lulitatilakaḥ pracakrame
hemakamalasubhage saritaḥ salile nimaṅktum asitekṣaṇājanaḥ //

15.2

śramam etya muñcata madambu rabhasaparirambhalīlayā
evam avadad iva dīrghadṛśaḥ kalahaṃsayūthaninadena jāhnavī //

15.3

marutāvadhūtakaladhauta kamalamakarandagandhinā
ūrmidalanaśiśireṇa balād abalājanasya nunude pariśramaḥ //

15.4

parividdharekham adhitīra viracitapade vadhūjane
kāntim udavahad amartyasarit taṭarūḍhakāñcanalateva kāṃ cana //

15.5

sitacakṣuṣām asitaratna rucimuṣi mṛṇālinīdale
sthūlajalalavanibhena dadhe navamauktikārdha iva jāhnukanyayā //

15.6

uditatrapā iva vilāsa masṛṇagamanena subrhuvām
jagmur amarasaritaḥ pulinaṃ sahasā vihāya kalahaṃsapaṅktayaḥ //

15.7

dhavalābhrakachuritabhitti likhitalalitāṅganālipim
apsu kuvalayadṛśāṃ pratimāḥ sitaratnadarpaṇanibhāsu lebhire //

15.8

atha vallabhārpitakarāgra nihitanijapāṇipallavāḥ
vārivikacakanakābjarajaḥ kapiśormimālam abalā jagāhire //

15.9

sudṛśāṃ nimajjya surasindhu payasi niyamasthitair iva
ūrmitaralitamayūkhaśikhair maṇinūpuraiḥ sapadi maunam ādade //

15.10

kucaluptapatralatayātha vigalitavisūtrahārayā
prāpi ratiramaṇavilāsatulā lalitabhruvāṃ jalavihāralīlayā //

15.11

navakuṅkumāruṇapurandhri kucakalaśatāḍitaṃ payaḥ
rāgam abhajata na kasya bhavet sulabhāṅgakhelad abalasya vikriyā //

15.12

vikiran vihasya maṇiśṛṅga dhṛtam udakam etya pṛṣṭhataḥ
sācimukulitadṛśā dadṛśe dayito muhur valitakaṇṭham ekayā //

15.13

pariṇāhavat kucaniṣiddha karaṇavalanotkadorlatam
lolamukharamaṇikaṅkaṇayā vidadhe jale murajavādyamanyayā //

15.14

hariṇīdṛśo hṛtapurandhri kucakalaśakuṅkumāṅkitā
kṣipram adhijaghanam ūrmilatā śithileva hemaraśanā vididyute //

15.15

salilaṃ kirantam avalokya ramaṇam aparāṅganāmukhe
citram aviraladhṛtāśrulave nimimīla kā cid abalā vilocane //

15.16

drutam atruṭad vibudhasindhu nibiḍalaharīkarāhatam
hāravalayam aravindadṛśāṃ kuśalaṃ kuto 'sti guṇināṃ jaḍāntare //

15.17

śuśubhe kayāpi karayantra nihitaśucivāridhārayā
muktasitakusumasāyakayā makarāṅkacāpalatayeva bālayā //

15.18

pariveṣavibhramaniveśi manasijatuṣāradīdhiteḥ
ko 'pi karakisalaye kamitā vidadhe mṛṇālavalayaṃ mṛgīdṛśaḥ //

15.19

hṛdayeśamuktajaladhauta malayajavilepanair hriyā
lakṣyanavanakhapadāv aparā nalinīdalena pidadhe payodharau //

15.20

abhito 'ṅganāmukhamṛgāṅkam uḍunikarakāntim ādade
kelitaralataruṇīnibiḍa stanatāḍite payasi budbudotakaraḥ //

15.21

vidadhe vadhūr nijakarāgra galitamaṇikaṅkaṇāṅkite
meghaśakala iva sendradhanur valayodare nayanam abjinīdale //

15.22

asitāñjanāṅkam abhijāta kuvalayadṛśāṃ dṛśo 'ntarāt
nīramahṛta na hi śuddhimatāṃ taṭavṛttir āśritakalaṅkamārjane //

15.23

taralormilaṅghitanitamba phalakalulitācchavāsaḥ
phenapaṭalam asitābjadṛśaḥ kṣaṇam ekam aṃśukavilāsam ādade //

15.24

sudṛśaḥ sphuṭaṃ navanakhāṅkam urasi jaladhatakuṅkume
kāntanihitanayanaṃ pidadhe pṛthuhāratārataralāṃśupallavaḥ //

15.25

lulitāñjanasya nayanasya sahabhuvam ivekṣituṃ śriyam
lagnajalasaralitair alakair luluṭhe lalāṭataṭasīmni subhruvaḥ //

15.26

dadhatīva kāpi rucim āpa manasijavilāsavallakīm
aṃsavinihitamṛṇālalatā talavarty alābuparivartulastanī //

15.27

salilāhatitruṭitahāra parigalitamauktikabhramāt
mugdhayuvatir aparā nidadhe dṛśam abjinīdalapuṭodabinduṣu //

15.28

dhavalodarair bhayavaśena taralavalitair vilocanaiḥ
nīlanalinadaladāmadṛśāṃ śapharaiḥ samaṃ suciram apsu babhrame //

15.29

galitāṅgadā gurutaraṅga dalitamaṇikarṇapūrakāḥ
srastakanakavalayāḥ sudṛśaḥ ślathabandharatnaraśanāś cakāśire //

15.30

atikampam ūrmikuṭilabhru bahalanavakuṅkumāruṇam
straiṇakaratalanirastam abhūd upajātakopam iva jāhnavījalam //

15.31

akarot padaṃ pṛthunitamba vilulitajalārdraveṇiṣu
nīralavaśabalagaṇḍatalāsv abalāsu kuṇḍalitakārmukaḥ smaraḥ //

15.32

cyutaratnabhūṣaṇamarīci racitasuracāpamaṇḍalam
keśakusumaśabalam śuśubhe sudṛśām anaṅgamadadīpanaṃ payaḥ //

15.33

atha tābhir ekatapanīya sarasijasanāthapāṇibhiḥ
śrībhir iva samudatāri tataḥ punaruktacāṭupaṭubhiḥ priyaiḥ saha //

15.34

sajalāṃśukāntiviśadāṅga janitanibiḍatrapākulāḥ
vyaktanavanakhapadābharaṇāḥ priyalocanāny aramayan mṛgīdṛśaḥ //

15.35

atha tā gṛhītaśaradindu dhavalasicayāḥ prasādhanām
cakrur adhivapur amartyasarit pulinasthalīkanakavallidhāmasu //

15.36

tilakāṅkitāḥ pracurapuṣpa parimalamuco mṛgīdṛśaḥ
ūḍhanavalalitapatralatā dadhur aṅgajopavanarājivibhramam //

15.37

na cirād alaṅkṛtiviśeṣa vihitarucayo 'tipeśalāḥ
lakṣyanavanavarasāḥ śucayaḥ kavipuṅgavoktaya ivāṅganā babhuḥ //

15.38

vahati sma nirmalakapola likhitamṛganābhipatrakam
kāpi nibhṛtamadhupāvalimat kaladhautakokanadakāntam ānanam //

15.39

adhikarṇam udgatamayūkha marakatamanoharodaram
bālam iva madanakalpataror dalam ekayā kanakapatram ādade //

15.40

dhṛtayāvakāṅkam api kānta vadanaparicumbanocite
rāgamadhurarucake nidadhe dayite ca kā cana cakoralocanā //

15.41

hariṇāṅkasundaram aneka viśadaguṇagumphitākṛtim
hāram avahad aparā na paraṃ hṛdi kāntam apy asamabāṇadīpanam //

15.42

itarā padāṅkam iva matta madanakariṇo 'likodare
sāndramṛgamadanamaṣīracitaṃ tilakaṃ kuraṅgatilakānanā dadhe //

15.43

hṛtasuptahemaśatapatra rucimukulitāṅgulīdale
kā cid itarakarasaṅghaṭitaṃ nidadhe vilāsamaṇikaṅkaṇaṃ kare //

15.44

uditāsu kāñciguṇamadhya marakatamarīcisūciṣu
vyaktim alabhata na romalatā smaradīpakajjalaśikhā mṛgīdṛśām //

15.45

sarasāgaseva ramaṇena caraṇanalinānuṣaṅgiṇā
puṣpaśarataralitā dadhire maṇinūpureṇa mṛgalocanā rucim //

15.46

dadhatībhir indukarajāla śabalatimirormivibhramam
ūḍhadhavalakusumābhir alaṃ kabarīlatābhir abalāś cakāśire //

15.47

priyapāṇipaṅkajadhṛteṣu sakalaśaśibimbabandhuṣu
vaktrakamalam aviloladṛśo maṇidarpaṇeṣu dadṛśuḥ purandhrayaḥ //

15.48

prakaṭaṃ dadhaj jhaṭiti rāgam alaghum atha vāruṇīṃ prati
kāntinikara iva tigmarucer vanitājano 'bhimukhatāṃ samādade //

15.49

udiyāya mānatimiraugha vighaṭanapaṭur mano'mbare
bālakuvalayadṛśāṃ viśade śanakair manobhuvakuraṅgalāñchanaḥ //

15.50

aruṇāṅgulīdalaniruddha navakanakakośakarṇikaiḥ
sāndramadhuparimalaī ruruce karapaṅkajair atha cakoracakṣuṣām //

15.51

maṇiśuktiṣu kṣaṇam upoḍha kuvalayasugandhisīdhuṣu
nyasyad asamaśarayantram iva bhramati sma bhṛṅgakulam utsukotsukam //

15.52

ruruce 'limaṇḍalam udaṃśu kamalacaṣakopari sthitam
ekam iva ratipater uditaṃ tapanīyadaṇḍam asitoṣṇavāraṇam //

15.53

vidhṛtā kare priyatamena katipayaśilīmukhānvitā
cittam akṛta vivaśaṃ sudṛśāṃ kusumeṣukārmukalateva vāruṇī //

15.54

atirāgiṇi praṇayiṇīva madhuni paricumbitānane
vyaktim alabhata mado hṛdaye pulakaḥ kapolaphalake ca subhruvām //

15.55

pratimāgatendukarajāla dhavalitam iva śriyaṃ dadhe
pānanamitamukhamugdhavadhū vigaladvilāsahasitachaṭaṃ madhu //

15.56

madhu kāpi pāṭalakapola taralakaladhautakuṇḍalā
lolanijamukhatuṣārakara pratibimbagarbham abhikārpitaṃ papau //

15.57

atiraktam āyatatareṇa vilasadasitotpalaśriyā
kāmam apibadaparendumukhī caṣakeṇa sīdhu, nayanena vallabham //

15.58

agamat trayasya samam eva parimalarasajñatām aliḥ
kalpaviṭapimadhunaḥ pramadā mukhamārutasya vikacotpalasya //

15.59

adharāgracumbanam avāpya kamaladaladīrghacakṣuṣām
śvāsataralam ajaniṣṭa mudā muhurāttalāsyam iva kāpiśāyanam //

15.60

madam āsavena rameṇa nakhapadam ivārpitaṃ hṛdi
nātiviśadapadabandhamatho navasāhasāṅkacaritaṃ jaguḥ striyaḥ //

15.61

madirārpitādharadalena yuvatir amṛtachaṭopamā
premarasamṛduṣu dīrghadṛśāṃ hṛdayeṣu pallavayati sma manmatham //

15.62

dayitāhite yuvajanena vilasadatipāṭaladyutau
kāmasuhṛdi vihitaḥ praṇayaḥ prathamaṃ madhuny adharapallave tataḥ //

15.63

avadhūtamānamadhupāna rasarabhasataḥ prasannatām
prāpur atipṛthudṛśāṃ sahasā hṛdayāni cācchamaṇibhājanāni ca //

15.64

dayitām anaṅgamadasūtim asitanalināvataṃsakām
sāndraruciyuvajano madirāṃ paricumbati sma na paraṃ vadhūm api //

15.65

anayan sahaiva śithilatvam ubhayam ubhayena yoṣitām
vrīḍam aruṇarucinā madhunā maṇikāñcidāma ca kareṇa kāminaḥ //

15.66

sudṛśāṃ madād atha parisrud aruṇitasitodarāḥ karāt
petur amarasaritaḥ puline maṇiśuktayaḥ priyatame ca dṛṣṭayaḥ //

15.67

navapallavāruṇam uvāha dhṛtataruṇavāruṇīmadaḥ
rāgam atha śucini gaṇḍatale nayanodare ca madirekṣanājanaḥ //

15.68

aparisphuṭoktilalitāsu madamukuladīrghadṛṣṭiṣu
tāsu śabalakusumāṃsalasat kabarīlatāsu padam ādadhe smaraḥ //

15.69

āpānabhūr avasitāsavarāgadīrgha sendīvarasphaṭikaśuktiśatā cakāse
kautūhalān madavilolavadhūvilāsa vyālokanonmiṣitavaktraparampareva //

15.70

aviralamaṇidīpoddyotadūrāpasarpat timiram amarasindhoḥ kūlakacchaṃ praviśya
atha samamasunāthais tāḥ salīlaṃ niṣeduḥ sarasakanakajambūpallavaprastareṣu //

15.71

sāndronmīlatsaurabhāṇy udvahantyo vidyullekhapiṅgalāny aṅkāni
lakṣmīṃ hemāmbhojamālā ivāpuḥ sāraṅgākṣyaḥ preyasāṃ kaṇṭhalagnāḥ //

15.72

tato visūtracyutahārayaṣṭiḥ śīrṇāṅgado bhaṅgurakarṇapūraḥ
madena sadyo madirekṣaṇānāṃ ratotsavaḥ pallavito babhūva //

15.73

nānāṅgarāgaśabale ślathabandhalola dhammillamālyakusumaprakarāvakīrṇe
puṣpeṣutalpe iva vakṣasi vallabhānāṃ nidrām avāpur atha tāḥ surataśrameṇa //

15.74

kandarpasya trilokīhaṭhavijayamahāsāhasotsāhahetur dhunvaṃs tatpakṣmadhūlivyatikarakapiśaḥ kāñcanāmbhoruhāṇi
tanvānas tīrarūḍhatridaśatarulatālāsyam ālasyabhājāṃ tāsāṃ saṃbhogakeliklamabharam aharajjāhnavīvīcivātaḥ //

Original text: Navasāhasāṅkacarita · Edition: Vamanasastri Islampurakara, Bombay : Govt. Central Book Depot (Bombay Sanskrit Series, 53) · Data entry Somadeva Vasudeva · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc