Narmamālā · Chapter 3
iti adhikaraṇabhaṭṭāḥ sātikā vā /
iti narmamālāyāṃ dvitīyaḥ parihāsaḥ //
tṛtīyaḥ parihāsaḥ
atha yāgotsave tasminsarve divirabāndhavāḥ /
alaṅkṛtāśca lalanā niyogigṛhamāyayuḥ
khaṭikā karaṇī haimī pārato ratnamūṭikā /
sindūrādyā rajobhedāḥ pañcaraṅgakasūtrakam
śālicūrṇaṃ sitacchatraṃ śvetavastraṃ vitānakam /
nārācāḥ kṣurikā sūtraṃ darpaṇaṃ vīrakartarī
patākā vyajanaṃ kūrcaḥ puṣpalakṣāṇi ṣoḍaśa /
vārdhanīkalaśau tāmrau tilāstailaṃ mṛgājinam
sruksruvau samidho darbhā lājāḥ siddhārtakā ghṛtam /
bilvapūgaphalākṣoṭajātīphalayavākṣatam
dhūpakuṅkumakarpūrakautukauṣadhicandanam /
pādukāpīṭhaparyaṅkaghaṇṭikāghaṭakuṇḍakam
madyamāṃsasurāpūpapalāṇḍuśapharaudanam /
piṣṭabhṛṣṭarasasvacchabhakṣyarocakamodakam
caṭakāpūrṇapātrāṇi kṣīriṇī kṛsarā dadhi /
daśa kṛṣṇā daśa śvetāśchāgā meṣāścaturdaśa
bhastrā cetyādisambhāraścīrikālikhitaṃ kṣaṇāt /
sajjīkṛtaṃ śrīsacivairbhogamitrairniyoginaḥ (?)
tato nityāvadhānena bhagaliṅgavibhūṣitam /
cakāra maṇḍalaṃ śiṣyaḥ sindūrāntaritāntaram
athātmārāmatādambhamīlitāghūrṇitekṣaṇaḥ /
gururgṛhītaḥ śiṣyābhyāṃ savyadakṣiṇahastayoḥ
śatamātreṇānuyātaḥ śiṣyāṇāmāyayau śanaiḥ /
luṇṭhiṃ kartumivātyugro nagarādhipatiḥ svayam
carmakṛtsaunikaścakrī dhīvaro haṭṭatāpasaḥ /
vṛddhaveśyā kalyapālo madyabhaṭṭo jaradviṭaḥ
pañca nāraṅgakā rugṇāstriṭāṅkāro 'tha pācakaḥ /
gobhakṣo bhairavācāryaḥ kulācāryo 'tha vāyakaḥ
cūlikākṛtarudrākṣo ghaṭilaśchinnanāsikaḥ /
mahāvratī bhagamukhaḥ śaivācāryastrighaṇṭikaḥ
nagno velāvratī maunī stotrakṛjjānughaṇṭikaḥ /
dvitrāśconmattavanitāḥ śvabhiḥ parivṛtāstathā
gūthaliptastathonmatto mantravādī rasāyanī /
indrajālī latāveśī vijñānī kāmatāttvikaḥ
bhaṭṭāścānye gurordhūrtāḥ pānabhojanasevakāḥ /
viviśuḥ svinnanaivedyāmodavaktrodakākulāḥ
athāmapakvasaṃhārakāriṇaḥ sarvahāriṇaḥ /
mattā gurubhaṭṭāścakrustiladhūpaghṛtakṣayam
eko dvau bahavaḥ paścānninyuste bhastrayā tathā /
śālicūrṇayavākṣoṭabilvārghaghṛtacandanam
iti gurubhaṭṭāḥ /
tataḥ svabhaginī raṇḍā bālaiva vrataśālinī /
dhṛtā niyoginā yāgaparicaryāvidhau guroḥ
jayatyakhaṇḍaśītāṃśumaṇḍaladyutitaskarī /
puṇḍarīkamukhī raṇḍā navayauvanamaṇḍitā
madaśauṇḍaṃ samuddaṇḍacaṇḍaṃ sukhakaraṇḍakam /
vinā caṇḍaratodghṛṣṭaṃ raṇḍā khaṇḍitamānasā
vistīrṇaśroṇipulinā pīvarorukucasthalī /
hariṇīhārinayanā raṇḍā netrarasāyanam
raṇḍā skandhadvayāsaktamuktakeśī virājate /
netrotpalamukhāmbhojabhṛṅgavyāpteva padminī
niḥsūtraruciraḥ kaṇṭhaḥ suvarṇasubhago bhagaḥ /
raṇḍāyāḥ karṇapāśau ca nirābharaṇasundarau
puṣpatāmbūlarahitā raṇḍā santyaktabhūṣaṇā /
lāvaṇyenātimātreṇa saṃvibhakteva vedhasā
hāreṇa kiṃ sumadhyāyāḥ sukeśyāḥ kusumena kim /
kimañjanenāyatākṣyā raṇḍāyā maṇḍanena kim
kiṃ dharmo yatra no raṇḍā dhiksukhaṃ raṇḍayā vinā /
raṇḍāhīno 'stu mā mokṣaḥ prauḍhairityuditaṃ viṭaiḥ
raṇḍā vilokya taruṇaṃ karoti bhrukuṭiṃ mṛṣā /
kaṇṭhagrahaṃ cintayantī manasā tu prahṛṣyati
saṃsmarantī ratisukhaṃ pīvarorukucasthalī /
raṇḍā bhagasthalīṃ rātrau mṛdnātyucchvāsinī sadā
vīkṣate taruṇaṃ tiryakkāntaṃ subhagamānatā /
sravantī nirbharaṃ reto raṇḍā dhenuḥ payo yathā
gauraḥ supīvaro dhatte raṇḍāyā muṇḍito bhagaḥ /
merorarkahayollīḍhaśaṣpahemataṭabhramam
turagādyācitānītastabdhadīrghadhvajo naraḥ /
yadi nāma rate śakto raṇḍāṃ toṣayituṃ na vā
śrāddheṣu mugdhaviprāṇāṃ jaṭināṃ ca tapasvinām /
vaśe patati dhanyānāṃ raṇḍā rasataraṅgiṇī
cūlikānyastakusumaḥ karṇe kṛtapavitrakaḥ /
yuvā raṇḍāpriyo vipraḥ kandarpeṇopamīyate
udañcadgurudaṇḍasya caṇḍasya brahmacāriṇaḥ /
raṇḍā dadāti satataṃ śraddhayā mṛtabhojanam
tameva tīrthayātrāsu paścānnayati sarvadā /
vahantī khaḍgapātreṇa balidhūpasamudgikām
parasparaprārthanayā sumuṇḍitabhagadhvajau /
bhūkampakāriṇau rātrau tau raṇḍābrahmacāriṇau
divā dambhanidhānāya namastīrthopasevine /
rātrau raṇḍābhagāpānakṣībāya brahmacāriṇe
raṇḍā jaṭābhṛtāṃ bhītyā gauḍalāṭatapasvinām /
dadāti .. rjitāṃ prītyā talliptoru .. vāsakṛt
gatvā gurugṛhaṃ raṇḍā patyuḥ parvadine satī /
kaṣantī kaṭimā .. bhī raṇḍā nirdayamohanaiḥ
raṇḍā tattanmṛtoddhāradīkṣādivratakāriṇī /
dadāti niśi niḥśaṅkā kāmasattraṃ tapasvinām
liṅgārcanāpadeśena dattvā veśmani tālakam /
karoti carmaliṅgena raṇḍā kaṇḍūvikhaṇḍanam
tayopacaryamāṇo 'tha mṛgākṣyā gururākulaḥ /
śiṣyāśca tāṃ papurnetraiḥ kṣudhārtāḥ kṣīriṇīmiva
[iti] raṇḍā /
tataḥ praviviśuste te dīkṣāsamayino narāḥ /
baddhanetrapaṭā mithyāmohenevāndhakāritāḥ
atha vyajijñapadbhūminyastajānuḥ kṛtāñjaliḥ /
guruṃ niyoginaḥ śraddhāśuddhāntaṃ haṭṭatāpasaḥ
ihaiva suciraṃ nātha yāgavyagre tvayi sthite /
pratīkṣante pare śiṣyā yāgotsavasamutsukāḥ
ya eṣa prathito loke gṛhakṛtye mahattamaḥ /
kṛtayāgasamārambhaḥ sa bhavantamudīkṣate
brahmahatyādi pāpaṃ yanniḥsaṃkhyaṃ tasya vidyate /
ekaghaṇṭāṭanatkāramātreṇa bhavatā hṛtam
manyate sa tṛṇaṃ sarvaṃ sarvasaṃhārapātakam /
yato mūrdhni tvayā hastastasya pañcaphaṇo dhṛtaḥ
tvatprasādātsamuttīrṇāṃ sa kāmapi daśāṃ śritaḥ /
śaṅkarāyatanebhyo 'pi śaivaḥ sarvaṃ jahāra yat
sarvasvaharaṇaṃ dharmasatkāryaṃ brāhmaṇakṣayaḥ /
yattasya nirvikalpasya tattavaiva vijṛmbhitam
[iti] *gṛhakṛtyamahattamaḥ svakaṣaṇakāmikāro vā /
tvāmiyaṃ nātha gaṇikā nimantrayitumāgatā /
ghaṭīpratiṣṭhā gehe 'syāḥ kriyatāṃ śiṣyavatsala
vitīrṇairbhavatā nityaṃ vaśīkaraṇacūrṇakaiḥ /
asthiśeṣāḥ kṛtāste te yayā dhanikakāmukāḥ
śmaśānakośaśapathaiḥ kṣīṇajihvākarādharā /
tvadrakṣārakṣitaivaiṣā kāmukacchadmacāriṇī
tailonmṛṣṭe manāksneho vadane na tu cakṣuṣi /
veśyāyāḥ kṣīṇavitteṣu saṃkoco nāntyajātiṣu
yadi sadbhāvinī *vaiśyā yadi kālaḥ kṛpāparaḥ /
acauro yadi kāyasthastadveśyāpyanurāgiṇī
veśyā /
cakṣurvaidyo 'yamāyātastapasvī sarvasaṃśrayaḥ /
kiṃśāruvartibhiryena sarvamandhīkṛtaṃ jagat
grīṣme 'kṣikopabāhulyādasya lagne śaratphale /
sampūrṇaḥ kriyatāṃ yāgaḥ pāṇḍuvallīnirantaraḥ
iti cakṣurvaidyaḥ /
nāpitaḥ śalyahartāyaṃ nṛṇāṃ yenopajīvinā /
nītānyaṇḍāni durlepaiḥ sthūlasthālīpramāṇatām
prākpratiṣṭhāpitā yena cāmuṇḍāmuṇḍakārthinā /
*yo 'sau tasyāstvayā varṣadine yāgaṃ samīhate
mūlyena mahatā dhīmānnāsāsaṃśleṣaṇāya yaḥ /
māṃsapeṣīmapi chittvā dadāti svavadhūbhagāt
śalyahartā /
ayañca taruṇībhāryo vaṇigvṛddho mahādhanaḥ /
maithune śaktidāridryādvājīkaraṇamicchati
lālinā srutanetreṇa vṛddhena śvāsakāsinā /
ślathapralambaśiśnena taruṇī ramate katham
ārūḍho 'pi rate yatnādutthānopahatadhvajaḥ /
vṛddhaḥ prāpnoti no nidrāmṛṇaṃ dhyāyannivādhanaḥ
niṣpīḍitāntrasaṃkāśaśiśno 'pi suratotsukaḥ /
hastaṃ dattvā bhage vṛddho nidhānamiva rakṣati
māṃsakṣīraghṛtāhāraṃ kṛtvā vṛddho ratāśayā /
rātrau vamati tatsarvaṃ bhajate vā viṣūcikām
śuṣkacarmopamaṃ vṛddhaṃ madhuparke kṣaṇaṃ patim /
sajane taruṇī dṛṣṭvā hrītā yāti rasātalam
etena vṛddhavaṇijā dravyairvṛddhaviṭoditaiḥ /
liptaliṅgena satataṃ dagdhevāyāsitā vadhūḥ
sa eṣa bahunikṣepasaṃbhakṣaṇakṛtakṣaṇaḥ /
draviṇāvaskarakṣetraṃ vaṇigvāsarataskaraḥ
nṛtyati vyādhikāleṣu kuṭilaḥ kalipannagaḥ /
ajñātatṛṇakāṣṭhādivikrayī dravyanāmabhiḥ
taruṇākāṅkṣiṇīṃ vṛddhaḥ priyāmavicalekṣaṇaḥ /
so 'yaṃ nirīkṣate dūrānmṛṣṭaṃ bhojyamivāturaḥ
tasmātpauṣpikamāsādya kriyatāṃ mantrasaṃpadā /
gṛhiṇī rāgiṇī yena labdhaśakteḥ prajāyate
vṛddhavaṇik /
ityādiśiṣyairāhvānaṃ śrutvā tena niveditam /
sarvaṃ karomītyavadadbhrūvikārākulo guruḥ
tato dinānte vipulāṃ kṛtvāgre śivakuṇḍikām /
guruṇā saha te śiṣyāḥ papurbhuktottaraṃ ciram
niyogilalanāḥ sarvāste ca tanmitrabāndhavāḥ /
kapāleṣu taducchiṣṭaṃ *vamitvā bahuśaḥ papuḥ
kaścidgātuṃ pravṛtto 'tha kaścidroditi sasvanam /
kaścidvyāghūrṇate kaścitplavate kṛtaśūtkṛtiḥ
kaścidatyantavaikalyaṃ nāṭayanbhaktisambhavam /
niśceṣṭastiṣṭhati ciraṃ saṃprāptaḥ śavatāmiva
kaścidvilolasragdāmabhūṣito madanirbharaḥ /
kṛtakaṇṭhagrahaḥ puṃsāṃ cucumba lalanā api
tataḥ kṣībo guruḥ kiṃ citsvakāvyaṃ deśabhāṣayā /
vīṇāvaṃśaravodagraṃ kocchikāvādyakṛjjagau
athaikabhujamānandādudyamyaikena pāṇinā /
gururnanarta dvābhyāṃ ca śanairutthāya cāsanāt
tataḥ śiṣyāḥ samuttasthuraṭṭahāsaninādinaḥ /
kṛtāṅganāpariṣvaṅgā visrastakaṭikarpaṭāḥ
śanaiḥ prayāte rātryardhe vinaṣṭe dīpamaṇḍale /
nirvibhāgo 'bhavatteṣāṃ raticakramahotsavaḥ
prabhāte gururutthāya tvarayā kalaśapradaḥ /
kṛtavadvidadhe sarvaṃ śiṣyairanyairnimantritaḥ
jvarādikāle vaidyānāṃ śaratkāle niyoginām /
puṣpakāle gurūṇāṃ ca hemapūrṇā vasundharā
athāviśatpṛthuśvāsaḥ kampamānaḥ sphuṭanniva /
pārśvāvalokī puruṣaḥ paramāpto niyoginaḥ
so 'bravīdadya rātryardhe gṛhakṛtyamahattamaḥ /
rājarāśidhanaṃ bhūri hṛtvā yātaḥ sahānugaḥ
anuktvāpasṛte tasmiṃstatsambandhiniyoginām /
palāyanavyatikaraḥ ko 'pi jāto gṛhe gṛhe
capeṭotsphoṭitamukhastvatsvāmī bandhanaṃ bhaṭaiḥ /
nītaḥ patatpurīṣo 'gre sa tāvatparipālakaḥ
yāvanno*lluñcitaśmaśrurbaddhvā tvamapi nīyase /
tāvadrājabhaye ghore nītirasmin vidhīyatām
iti bruvāṇe tanmitre taiḥ śiṣyaiḥ sahite gurau /
tūrṇaṃ prayāte niḥśvasya niyogī duḥkhito 'vadat
aho nu kāladaurātmyādghoratā kiyatī kaleḥ /
sādhavaḥ sarvathā naṣṭāḥ kaṣṭaṃ dharmo 'stamāgataḥ
ityuktvā sānugo yāvatpalāyanakṛtodyamaḥ /
sa susrāva bhayānmūtraṃ tāvadetya bhaṭairvṛtaḥ
sa rājñā hṛtasarvasvaḥ praklinno bandhane ciram /
dhanena veśyayā svasrā mocito niragāttataḥ
tato vibhavahīno 'sau jāpī svapnanirīkṣakaḥ /
babhūva sarvapraṇataścāṭukāraḥ priyaṃvadaḥ
yo 'bhūdabhyutthitastabdho niyogī liṅgasannibhaḥ /
adhikāraparibhraṃśātsa vṛddhavṛṣaṇāyate
adhikāramadāndhānāṃ dṛṣṭikopavatāṃ sadā /
netranairmalyajananaṃ bandhanaṃ paramāñjanam
yaḥ pādapatitānārtānpūjyānapyavamanyate /
bhraṣṭādhikāraścaraṇau śakṛlliptau sa vandate
aho bata muhūrtena bhavanti na bhavanti ca /
palāladahanajvālācapalā diviraśriyaḥ
svayamutthāya yātāyāṃ jāyāyāṃ nirdhano 'tha saḥ /
babhrāma laulyanilayaḥ piṇḍārthī bandhuveśmasu
rūkṣaḥ kṛśo 'timalinaḥ syūtadagdhapaṭaccaraḥ /
piśāca iva duṣprekṣyo dinaireva babhūva saḥ
tuṣāgnikuṇḍikātāpadagdhasphigvṛṣaṇodaraḥ /
vātaśūlāpanodāya jānugrathitadāmakaḥ
devadvijadhana*grāsajātakoṣṭhagalagrahaḥ /
kṣutkṣāmakukṣiḥ śuṣkāsyaḥ patito 'vaskare bhraman
śvajagdhajānucaraṇaḥ prasravadbhūriśoṇitaḥ /
kṛpārdrocchiṣṭabhugdattabhaktagolakanirvṛtaḥ
dagdhārdhakarpaṭīniryatsakeśavṛṣaṇadvayaḥ /
bhasmapralipta*śīrṣāṃsavakṣaḥpārśvo gatatrapaḥ
pralapankāñcikākāṅkṣī kenaciddattamaṇḍakaḥ /
prapāpālikayā ḍombabhrāntyā pāne tiraskṛtaḥ
rajasvalāpalālena channāṅgastuhināgame /
śarāvakarparādānakalahe yācakārbhakaiḥ /
vahnipātraprahāreṇa dagdhabhrūśmaśrulocanaḥ
caṇḍālaiḥ pretakāryeṣu laguḍairāhato 'sakṛt /
paṅkaśāyī sa cukrośa sattratīrthāgravartmasu
nṛpurīṣapraṇāle 'tha patito 'sāvadhomukhaḥ /
uccaiḥkṛtakaṭiḥ prāṇānutsasarja narādhamaḥ
iti daurgatyatapasā prayātaḥ so 'sthiśeṣatāṃ /
saśarīraḥ svayaṃ prāpto narakaṃ narakaṇṭakaḥ
evaṃ krameṇa śānteṣu niyogidivirāgniṣu /
modate gatasantāpaḥ santoṣasubhago janaḥ
iti diviraniyogivrātaduśceṣṭitānāṃ kusṛticaritacarcā narmamālā kṛteyam /
api sujanavinodāyombhitā hāsyasiddhyai kathayati phalabhūtaṃ sarvalokopadeśam
Original text: Narmamālā · Edition: Fabrizia Baldissera: The Narmamālā of Kṣemendra. Critical Edition, Study and Translation. [Beträge zur Südasienforschung. Südasien-Institut Universität Heidelberg 197]. Würzburg: Ergon, 2005. · Data entry Martin Straube · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0